10 lutego 2026 r. na pl. o. Studzińskiego w Krakowie odbyła się współorganizowana przez krakowski oddział IPN uroczystość w 86. rocznicę pierwszej masowej deportacji obywateli polskich w głąb Związku Sowieckiego.
– Depolonizacja Kresów Wschodnich Rzeczpospolitej była jednym z działań, które podejmował Związek Sowiecki. […] Wspominanie osób wywożonych daleko na Sybir jest naszym zobowiązaniem. Mamy obowiązek pamięci i mówienia prawdy o ich losie oraz o sprawcach – Związku Sowieckim. […] Nie ma w polskim życiu publicznym miejsca dla pochwały totalitaryzmu. Nie powinno być miejsca dla ludzi, którzy są w stanie pochwalać narodowy socjalizm albo komunizm – powiedział przedstawiciel Prezydenta RP, jego społeczny doradca, dr Maciej Korkuć, kierujący pionem upamiętniania krakowskiego oddziału IPN.
– Pierwsi Polacy trafiali w głąb Rosji jeszcze w XVII wieku, głównie jako jeńcy wojenni. Później zaczęły się systematyczne zsyłki i katorga, związane z naszymi dążeniami niepodległościowymi. […] Związek Sowiecki „udoskonalił” carski system zsyłek, tworząc gułagi – przypomniał w swoim wystąpieniu dyrektor Oddziału IPN w Krakowie dr hab. Filip Musiał.
Po złożeniu wieńców pod tablicą Zesłańców Sybiru dalsze uroczystości przeniosły się do Centrum Dokumentacji Zsyłek, Wypędzeń i Przesiedleń UKEN w Krakowie, mieszczącego się w Forcie Skotniki 52 ½ N.
Organizatorzy krakowskich uroczystości: wojewoda małopolski, Oddział IPN w Krakowie, UKEN w Krakowie, Centrum Dokumentacji Zsyłek, Wypędzeń i Przesiedleń UKEN oraz Oddział Związku Sybiraków w Krakowie.
Tekst: IPN Kraków/Fot. Janusz Ślęzak (IPN)
