31 pa\u017adziernika 1918 roku Krak\u00f3w jako pierwsze polskie miasto odzyska\u0142 niepodleg\u0142o\u015b\u0107. Z tej okazji dzi\u015b w naszym mie\u015bcie odb\u0119d\u0105 si\u0119 g\u0142\u00f3wne uroczysto\u015bci upami\u0119tniaj\u0105ce 100. rocznic\u0119 tego wydarzenia. Has\u0142o przewodnie brzmi: \u201eWolno\u015b\u0107 przysz\u0142a z Podg\u00f3rza\u201d.<\/p>\n
<\/p>\n
W 1918 r. z placu Niepodleg\u0142o\u015bci w Podg\u00f3rzu, przy kt\u00f3rym znajdowa\u0142y si\u0119 wtedy koszary wojskowe, po bezkrwawym przej\u0119ciu w\u0142adzy w stron\u0119 centrum miasta wyruszy\u0142 z rozkazu porucznika Antoniego Stawarza oddzia\u0142 \u017co\u0142nierzy, daj\u0105c pocz\u0105tek wyzwoleniu Krakowa spod w\u0142adzy zaborczej. Tego dnia Krak\u00f3w sta\u0142 si\u0119 cz\u0119\u015bci\u0105 niepodleg\u0142ej Polski. Pa\u0144stwa, kt\u00f3re oficjalnie mia\u0142o powsta\u0107 dopiero 11 listopada 1918 r. Podczas tegorocznych uroczysto\u015bci rocznicowych przypomnimy krakowianom i turystom o tych wydarzeniach i oddamy ho\u0142d bohaterom tamtych dni. Zapraszamy do wsp\u00f3lnego \u015bwi\u0119towania!<\/p>\n
Do udzia\u0142u w wydarzeniach zapraszaj\u0105: prezydent Krakowa Jacek Majchrowski, przewodnicz\u0105cy Rady Miasta Krakowa Bogus\u0142aw Ko\u015bmider, przewodnicz\u0105cy Rady i Zarz\u0105du Dzielnicy I Stare Miasto Tomasz Daros oraz przewodnicz\u0105cy Rady i Zarz\u0105du Dzielnicy XIII Jacek Bednarz.<\/p>\n
G\u0142\u00f3wne uroczysto\u015bci 100. rocznicy wyzwolenia Krakowa spod w\u0142adzy zaborczej pod has\u0142em \u201eWolno\u015b\u0107 przysz\u0142a z Podg\u00f3rza\u201d rozpoczn\u0105 si\u0119 o godz. 13.00 na placu Niepodleg\u0142o\u015bci w Podg\u00f3rzu. Rozpocznie je wystrza\u0142 armatni w wykonaniu Bractwa Kurkowego, wyst\u0119p ch\u00f3ru z IV Liceum Og\u00f3lnokszta\u0142c\u0105cego im. Tadeusza Ko\u015bciuszki w Krakowie oraz inscenizacj\u0105 historyczn\u0105 w wykonaniu grup rekonstrukcji historycznej upami\u0119tniaj\u0105c\u0105 bohaterski czyn zbrojny naszych rodak\u00f3w walcz\u0105cych o woln\u0105 i niepodleg\u0142\u0105 Polsk\u0119. Wtedy te\u017c zostanie ods\u0142oni\u0119ty obelisk upami\u0119tniaj\u0105cy odzyskanie niepodleg\u0142o\u015bci w 1918 r. Nast\u0119pnie uczestnicy uroczysto\u015bci przejd\u0105 ulic\u0105 Zamoyskiego na Rynek Podg\u00f3rski.<\/p>\n
O godz. 14.00 odb\u0119dzie si\u0119 \u015blubowanie stra\u017cnik\u00f3w miejskich. Nast\u0119pnie wr\u0119czone zostan\u0105 nagrody zwyci\u0119zcom biegu sztafetowego o szabl\u0119 kpt. Antoniego Stawarza przez go\u015bcia specjalnego kierowc\u0119 rajdowego Micha\u0142a Ko\u015bciuszko. Przed Urz\u0119dem Miasta Krakowa na Rynku Podg\u00f3rskim 1 z\u0142o\u017cone zostan\u0105 kwiaty pod tablic\u0105 po\u015bwi\u0119con\u0105 Legionistom Podg\u00f3rskim poleg\u0142ym za ojczyzn\u0119. Opraw\u0119 muzyczn\u0105 wydarzenia zapewni Kolejowa Orkiestra D\u0119ta.<\/p>\n
Tego samego dnia odb\u0119d\u0105 si\u0119 inne wydarzenia z okazji 100. rocznicy wyzwolenia Krakowa: o godz. 11:30 na stadionie WKS Wawel rozpocznie si\u0119 bieg sztafetowy o szabl\u0119 kpt. Antoniego Stawarza. W tym roku z okazji jubileuszu rozszerzono formu\u0142\u0119.<\/p>\n
O godz. 12:00 na Rynku G\u0142\u00f3wnym z\u0142o\u017cone zostan\u0105 kwiaty pod tablic\u0105 pami\u0105tkow\u0105 na Wie\u017cy Ratuszowej.<\/p>\n
O godz. 15.00 w Muzeum Podg\u00f3rza przy ul. Limanowskiego 51 odb\u0119dzie si\u0119 wernisa\u017c wystawy z cyklu \u201eKrakowski hejna\u0142 wolno\u015bci. Wolno\u015b\u0107 przysz\u0142a z Podg\u00f3rza\u201d. Wystawa b\u0119dzie czynna w dniach od 31 pa\u017adziernika do 24 marca 2019 r. Autorem scenariusza i jej kuratorem jest Janusz Tadeusz Nowak.<\/p>\n
Miejskie tramwaje i autobusy wyjecha\u0142y na ulice udekorowane bia\u0142o-niebieskimi chor\u0105giewkami. 31 pa\u017adziernika k\u0142adka ojca Bernatka, estakada tramwajowa Lipska \u2013 Wielicka oraz TAURON Arena Krak\u00f3w b\u0119d\u0105 po zmroku pod\u015bwietlone w bia\u0142o-niebieskich barwach.<\/p>\n
Rys historyczny<\/strong><\/p>\n I wojna \u015bwiatowa zako\u0144czy\u0142a si\u0119 w Krakowie 31 pa\u017adziernika 1918 r. Tego dnia Krak\u00f3w przesta\u0142 by\u0107 cz\u0119\u015bci\u0105 habsburskiej monarchii i sta\u0142 si\u0119 cz\u0119\u015bci\u0105 niepodleg\u0142ej Polski \u2013 pa\u0144stwa, kt\u00f3re oficjalnie mia\u0142o powsta\u0107 dopiero 11 listopada 1918 r. W pa\u017adzierniku mieszka\u0144cy Krakowa postanowili wzi\u0105\u0107 sprawy w swoje r\u0119ce. Dla wszystkich by\u0142o ju\u017c oczywiste, \u017ce Austro-W\u0119gry przegra\u0142y wojn\u0119. Kl\u0119ski na frontach i trudne warunki \u017cycia ludno\u015bci cywilnej spowodowa\u0142y powszechne zniech\u0119cenie. Panuj\u0105cy od roku 1916 cesarz Karol nie mia\u0142 nawet cienia tego autorytetu, jakim cieszy\u0142 si\u0119 jego poprzednik, rz\u0105dz\u0105cy przez ponad sze\u015b\u0107dziesi\u0105t lat Franciszek J\u00f3zef I. W ca\u0142ej monarchii panowa\u0142o przekonanie, \u017ce dalszy sojusz z Niemcami doprowadzi Austro-W\u0119gry do katastrofy.<\/p>\n W Krakowie symboliczny wymiar mia\u0142o przej\u0119cie przez polskich \u017co\u0142nierzy \u2013 ubranych jeszcze w austriackie mundury \u2013 odwachu pod Wie\u017c\u0105 Ratuszow\u0105. Dla uczczenia tego wydarzenia co roku dokonywana jest symboliczna zmiana warty i organizowany jest bieg sztafetowy, w kt\u00f3rym bierze udzia\u0142 m\u0142odzie\u017c z najstarszych krakowskich lice\u00f3w.<\/p>\n W\u015br\u00f3d nazwisk polskich bohater\u00f3w kojarzonych z rocznic\u0105 nie mo\u017ce zabrakn\u0105\u0107 postaci kapitana Antoniego Stawarza, jednego z oficer\u00f3w austriackich narodowo\u015bci polskiej, kt\u00f3ry w\u00f3wczas wypowiedzia\u0142 pos\u0142usze\u0144stwo Wiedniowi. Antoni Stawarz by\u0142 tw\u00f3rc\u0105 organizacji niepodleg\u0142o\u015bciowej, kt\u00f3rej cz\u0142onkowie rankiem 31 pa\u017adziernika 1918 roku rozpocz\u0119li przejmowanie w\u0142adzy w Krakowie. Decyduj\u0105cym posuni\u0119ciem by\u0142o przej\u0119cie dowodzenia dwoma batalionami, kt\u00f3rych dotychczasowym zadaniem by\u0142o t\u0142umienie rozruch\u00f3w. Dokonali tego dwaj porucznicy: Antoni Stawarz i Ludwik Iwaszko. Ludno\u015b\u0107 Krakowa z entuzjazmem przyj\u0119\u0142a wiadomo\u015b\u0107 o ko\u0144cu austriackiego panowania. Krakowianie wylegli na ulice, aby manifestowa\u0107 rado\u015b\u0107 z odzyskania niepodleg\u0142o\u015bci i ko\u0144ca wojny. Cieszyli si\u0119 wszyscy: \u017co\u0142nierze i cywile, uczeni i robotnicy, a w ksi\u0119dze promocji doktorskich Uniwersytetu Jagiello\u0144skiego zapisano znamienne s\u0142owa \u201eFinis Austriae\u201d.<\/p>\n Po wojnie Antoni Stawarz awansowa\u0142 do stopnia kapitana, s\u0142u\u017cy\u0142 w 57. Pu\u0142ku Piechoty w Tarnowie. W 1935 r. rozpocz\u0105\u0142 prac\u0119 w krakowskim magistracie. W czasie II wojny \u015bwiatowej by\u0142 cz\u0142onkiem Armii Krajowej. Zmar\u0142 w 1955 r., spoczywa na cmentarzu Rakowickim. Jego imi\u0119 nosi jedna z uliczek na krakowskim Podg\u00f3rzu.<\/p>\n <\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":" 31 pa\u017adziernika 1918 roku Krak\u00f3w jako pierwsze polskie miasto odzyska\u0142 niepodleg\u0142o\u015b\u0107. Z tej okazji dzi\u015b w naszym mie\u015bcie odb\u0119d\u0105 si\u0119 g\u0142\u00f3wne uroczysto\u015bci upami\u0119tniaj\u0105ce 100. rocznic\u0119 tego wydarzenia. Has\u0142o przewodnie brzmi: … <\/p>\n","protected":false},"author":1,"featured_media":8671,"comment_status":"closed","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[3,2,1],"tags":[],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/patriotycznykrakow.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/8670"}],"collection":[{"href":"https:\/\/patriotycznykrakow.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/patriotycznykrakow.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/patriotycznykrakow.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/users\/1"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/patriotycznykrakow.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=8670"}],"version-history":[{"count":0,"href":"https:\/\/patriotycznykrakow.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/8670\/revisions"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/patriotycznykrakow.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/media\/8671"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/patriotycznykrakow.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=8670"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/patriotycznykrakow.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=8670"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/patriotycznykrakow.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=8670"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}