\u201eNie\u017ale ten \u015bp. Wyspia\u0144ski m\u0105ci\u0142 tu za \u017cycia (\u2026)! Pomijam osobiste b\u00f3le (\u2026), ale on m\u0105ci stale, wsz\u0119dzie, wszystkim i ka\u017cdemu. No i teraz daje z trumny ostatni popis swych m\u0105cicielskich talent\u00f3w\u201d \u2013 pisa\u0142a Antonina Doma\u0144ska, pierwowz\u00f3r Radczyni z \u201eWesela\u201d, w kilka dni po \u015bmierci Stanis\u0142awa Wyspia\u0144skiego. Odda\u0142a znakomicie jedn\u0105 z jego najbardziej charakterystycznych cech. Sam przenikliwie inteligentny ci\u0105gle zmusza\u0142 innych do rewizji utartych opinii. M\u0105ci\u0142 nie\u017ale i stale: w sztuce, literaturze i historiozofii, w zadowolonych z siebie krakowskich duszach i umys\u0142ach. Czy potrafi zam\u0105ci\u0107 w nich jeszcze dzisiaj, 110 lat po swojej \u015bmierci?<\/p>\n
<\/p>\n
Znakomit\u0105 okazj\u0105, aby si\u0119 o tym przekona\u0107, b\u0119dzie wystawa \u201eWyspia\u0144ski\u201d, kt\u00f3r\u0105 od 28 listopada mo\u017cna ogl\u0105da\u0107 w Muzeum Narodowym w Krakowie. Kuratorki \u2013 Danuta Gody\u0144 i Magdalena Laskowska \u2013 chc\u0105 na niej pokaza\u0107 Wyspia\u0144skiego jako artyst\u0119 totalnego: malarza, rysownika, grafika i designera, dramaturga i poet\u0119, scenografa i reformatora teatru. A przy tym cz\u0142owieka zwi\u0105zanego z Krakowem, kt\u00f3ry czerpa\u0142 z tego miasta natchnienie i odbi\u0142 na nim swoje pi\u0119tno.<\/p>\n
\u2013 Wystawa, kt\u00f3r\u0105 otwieramy w 110. rocznic\u0119 \u015bmierci Artysty, jest najwi\u0119ksz\u0105 ekspozycj\u0105 w historii Muzeum Narodowego w Krakowie, prezentujemy na niej bowiem oko\u0142o 500 dzie\u0142 i \u2013 co wa\u017cne \u2013 s\u0105 to obiekty pochodz\u0105ce wy\u0142\u0105cznie z naszej w\u0142asnej kolekcji oraz depozyty. Jest to jednocze\u015bnie najobszerniejsza wystawa monograficzna Wyspia\u0144skiego w historii polskiego muzealnictwa \u2013 m\u00f3wi Dyrektor MNK dr hab. Andrzej Betlej.<\/p>\n
Jedna z pierwszych sal ekspozycji cieszy oczy seri\u0105 znanych pastelowych portret\u00f3w rodzinnych i autoportret\u00f3w \u2013 kto chce zobaczy\u0107 \u201eklasycznego\u201d Wyspia\u0144skiego, b\u0119dzie zadowolony. Ale niebawem miejsce dzieci\u0119cych twarzy zajm\u0105 monumentalne postaci i powi\u0119kszone do niewiarygodnych rozmiar\u00f3w \u0142\u0105kowe kwiaty. W salach z projektami witra\u017cy i dekoracji malarskich mo\u017cna sobie \u0142atwo wyobrazi\u0107, w jaki spos\u00f3b pracowa\u0142 Wyspia\u0144ski.<\/p>\n
\u2013 W Muzeum Narodowym w Krakowie zachowa\u0142 si\u0119 cenny, licz\u0105cy oko\u0142o 150 obiekt\u00f3w, zesp\u00f3\u0142 pastelowych projekt\u00f3w oraz kalek i przepr\u00f3ch do dekoracji ko\u015bcio\u0142a oo. franciszkan\u00f3w w Krakowie \u2013 m\u00f3wi Magdalena Laskowska, kuratorka ekspozycji. \u2013 I chocia\u017c zesp\u00f3\u0142 ten nie zawiera wszystkich zrealizowanych na \u015bcianach ko\u015bcio\u0142a pomys\u0142\u00f3w artysty, jest jedynym takim zbiorem w polskich kolekcjach muzealnych. To dzi\u0119ki niemu mo\u017cemy dzisiaj \u015bledzi\u0107 nie tylko ten etap pracy artysty, kt\u00f3ry \u0142\u0105czy si\u0119 bezpo\u015brednio z tw\u00f3rczym procesem powstawania dzie\u0142a, ale tak\u017ce ten, kt\u00f3ry ma zwi\u0105zek z czysto technicznym aspektem jego realizacji – zaznacza.<\/p>\n
Dalsze cz\u0119\u015bci wystawy ilustruj\u0105 pasj\u0119 teatraln\u0105 krakowskiego wieszcza. Prezentowane s\u0105 tam m.in. projekty kostium\u00f3w i scenografii do dramat\u00f3w \u201eBoles\u0142aw \u015amia\u0142y\u201d, \u201eAkropolis\u201d, \u201eSka\u0142ka\u201d czy \u201eLegenda\u201d, ksi\u0105\u017ckowe wydania sztuk Wyspia\u0144skiego i malowane przez niego portrety aktor\u00f3w. Ciekawostk\u0105 jest kostium, w kt\u00f3rym Helena Modrzejewska wyst\u0105pi\u0142a w tragedii \u201eProtesilas i Laodamia\u201d.<\/p>\n
Kolejne sale to zn\u00f3w rysunki i pastele, w tym te najbardziej rozpoznawalne: portrety krakowskich znajomych Wyspia\u0144skiego. Wystaw\u0119 ko\u0144cz\u0105 wci\u0105\u017c zaskakuj\u0105ce odwa\u017cn\u0105 form\u0105 projekty \u201ewn\u0119trzarskie\u201d \u2013 jaworowe meble do salonu i jadalni \u017bele\u0144skich, projekty dekoracji \u015bwietlicy Towarzystwa Przyjaci\u00f3\u0142 Sztuk Pi\u0119knych w Krakowie, prace zwi\u0105zane z Wystaw\u0105 Jubileuszow\u0105 TPSP w roku 1904. Osobne miejsce zyska\u0142a najbardziej kompletna dizajnerska realizacja Stanis\u0142awa Wyspia\u0144skiego \u2013 wystr\u00f3j Domu Towarzystwa Lekarskiego. Tam tak\u017ce projekty pozwalaj\u0105 zrozumie\u0107, jak pracowa\u0142 artysta, jak wychodz\u0105c od drobnych element\u00f3w \u2013 ga\u0142\u0105zek kasztanowca, kwiat\u00f3w pelargonii \u2013 stwarza\u0142 jednorodn\u0105 przestrze\u0144, w kt\u00f3rej monumentalny witra\u017c wsp\u00f3\u0142gra z u\u017cytkow\u0105 balustrad\u0105, polichromi\u0105 \u015bcian, meblami, \u017cyrandolem, kotarami i kilimem.<\/p>\n
\u2013 Wystawa jest rzadk\u0105 okazj\u0105 do zobaczenia Wyspia\u0144skiego w ca\u0142ym bogactwie jego dziedzictwa. Przy czym mo\u017cna potraktowa\u0107 ten temat w dwojaki spos\u00f3b. Pierwszy, to spojrzenie na Wyspia\u0144skiego jako wszechstronnego geniusza, kt\u00f3ry sw\u00f3j nieprzeci\u0119tny talent realizowa\u0142 w wielu obszarach sztuki. Jest jednak mo\u017cliwa jeszcze inna perspektywa: Wyspia\u0144ski, eksploruj\u0105c kolejne pola swojej tw\u00f3rczej aktywno\u015bci, bezdyskusyjnie, bez kompleks\u00f3w obj\u0105\u0142 w posiadanie nie tylko w\u0142asne, chcia\u0142oby si\u0119 powiedzie\u0107 \u2013 lokalne, dziedzictwo kulturowe Krakowa, ale si\u0119gn\u0105\u0142 po dziedzictwo Polski \u2013 kraju nieistniej\u0105cego w jego czasie, oraz szerzej \u2013 dziedzictwo kulturowe wsp\u00f3\u0142czesnego mu cywilizowanego \u015bwiata, od antyku po wsp\u00f3\u0142czesno\u015b\u0107. Tak postrzegany Wyspia\u0144ski staje si\u0119 artyst\u0105 wci\u0105\u017c czekaj\u0105cym na uwa\u017cnego odbiorc\u0119, odwa\u017cnego czytelnika, krytyka-wizjonera, kt\u00f3rzy bez strachu odnajd\u0105 w jego tw\u00f3rczo\u015bci nowe prawdy, nowe sensy \u2013 m\u00f3wi dr hab. \u0141ukasz Gawe\u0142, Zast\u0119pca Dyrektora ds. Strategii, Rozwoju i Komunikacji.<\/p>\n
Dodatkow\u0105 atrakcj\u0105 wystawy w MNK jest prezentowany po raz pierwszy, odtworzony z u\u017cyciem szkie\u0142 podobnych do wykorzystanych oryginalnie, witra\u017c \u201eApollo. System Kopernika\u201d. Rekonstrukcji zniszczonego podczas II wojny \u015bwiatowej i odbudowanego w latach 70. dzie\u0142a podj\u0119\u0142a si\u0119 krakowska Pracownia i Muzeum Witra\u017cu.<\/p>\n
W obr\u0119bie ekspozycji obrazowi towarzyszy s\u0142owo \u2013 nad wyborem umieszczonych na \u015bcianach cytat\u00f3w czuwa\u0142a wybitna znawczyni tw\u00f3rczo\u015bci Stanis\u0142awa Wyspia\u0144skiego, prof. Ewa Miodo\u0144ska-Brookes.<\/p>\n
Muzeum przygotowa\u0142o tak\u017ce niezwykle interesuj\u0105ce publikacje towarzysz\u0105ce wystawie. Ich list\u0119 otwiera katalog z oko\u0142o pi\u0119ciuset barwnymi reprodukcjami, opracowany przez kuratorki wystawy Danut\u0119 Gody\u0144 i Magdalen\u0119 Laskowsk\u0105. Biografia Stanis\u0142awa Wyspia\u0144skiego autorstwa \u0141ukasza Gaw\u0142a inicjuje nowy cykl wydawniczy MNK \u2013 ksi\u0105\u017cki popularnonaukowe. Natomiast dzi\u0119ki wsp\u00f3\u0142pracy Muzeum Narodowego w Krakowie oraz Muzeum Uniwersytetu Jagiello\u0144skiego po raz pierwszy uka\u017c\u0105 si\u0119 drukiem szkicowniki Stanis\u0142awa Wyspia\u0144skiego.<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"
\u201eNie\u017ale ten \u015bp. Wyspia\u0144ski m\u0105ci\u0142 tu za \u017cycia (\u2026)! Pomijam osobiste b\u00f3le (\u2026), ale on m\u0105ci stale, wsz\u0119dzie, wszystkim i ka\u017cdemu. No i teraz daje z trumny ostatni popis swych … <\/p>\n","protected":false},"author":1,"featured_media":6737,"comment_status":"closed","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[3,2,1],"tags":[],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/patriotycznykrakow.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/6736"}],"collection":[{"href":"https:\/\/patriotycznykrakow.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/patriotycznykrakow.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/patriotycznykrakow.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/users\/1"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/patriotycznykrakow.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=6736"}],"version-history":[{"count":0,"href":"https:\/\/patriotycznykrakow.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/6736\/revisions"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/patriotycznykrakow.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/media\/6737"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/patriotycznykrakow.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=6736"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/patriotycznykrakow.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=6736"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/patriotycznykrakow.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=6736"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}