{"id":5870,"date":"2017-10-02T10:37:53","date_gmt":"2017-10-02T08:37:53","guid":{"rendered":"http:\/\/cmjordan.home.pl\/patriotyzmwp\/?p=5870"},"modified":"2017-10-02T10:37:53","modified_gmt":"2017-10-02T08:37:53","slug":"78-rocznica-utworzenia-polskiego-panstwa-podziemnego","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/patriotycznykrakow.pl\/index.php\/2017\/10\/02\/78-rocznica-utworzenia-polskiego-panstwa-podziemnego\/","title":{"rendered":"78. rocznica utworzenia Polskiego Pa\u0144stwa Podziemnego"},"content":{"rendered":"
\"\"
Fot. Muzeum AK<\/figcaption><\/figure>\n

27 wrze\u015bnia 2017 r., podczas corocznego Spotkania Kombatant\u00f3w w Muzeum AK odznaczeniami \u201ePro Patria\u201d za szczeg\u00f3lne zas\u0142ugi w kultywowaniu pami\u0119ci o walce o niepodleg\u0142o\u015b\u0107 Rzeczypospolitej Polskiej uhonorowani zostali: Janina Jab\u0142o\u0144ska, Barbara Pajor, Henryka Szepska i J\u00f3zef Jagos. Medale wr\u0119czy\u0142 J\u00f3zef Gawron \u2013 wicewojewoda ma\u0142opolski. Uroczysto\u015b\u0107 u\u015bwietni\u0142y m.in. wyst\u0119p muzyk\u00f3w Stowarzyszenia \u201ePassionart\u201d, wyk\u0142ad dr. hab. Olgierda Grotta i pokaz pierwszego odcinka serialu \u201eKryptonim Muzeum\u201d. Od 27 wrze\u015bnia na dziedzi\u0144cu mo\u017cna r\u00f3wnie\u017c ogl\u0105da\u0107 wystaw\u0119 prac plastycznych, kt\u00f3re zosta\u0142y nades\u0142ane w ramach III edycji konkursu artystycznego \u201eZwyci\u0119ski orle nasz le\u0107\u201d.<\/p>\n

<\/p>\n

Dnia 1 wrze\u015bnia 1939 roku Polska zosta\u0142a zaatakowana przez III Rzesz\u0119 Niemieck\u0105 sprzymierzon\u0105 ze Zwi\u0105zkiem Socjalistycznych Republik Sowieckich, kt\u00f3ry dnia 17 wrze\u015bnia 1939 roku r\u00f3wnie\u017c uderzy\u0142 na nasz kraj. Po dwudziestu latach niepodleg\u0142ego bytu pa\u0144stwowego Rzeczypospolita po raz kolejny utraci\u0142a niepodleg\u0142o\u015b\u0107. Jeszcze w trakcie prowadzenia walk bo dnia 28 wrze\u015bnia 1939 roku pomi\u0119dzy agresorami zosta\u0142 podpisany w Moskwie traktat o granicach i przyja\u017ani. W ten spos\u00f3b cz\u0119\u015b\u0107 terytori\u00f3w RP przy\u0142\u0105czono bezpo\u015brednio do Niemiec, cz\u0119\u015b\u0107 zorganizowano w ramach Generalnego Gubernatorstwa, cz\u0119\u015b\u0107 po przeprowadzeniu tzw. \u201eplebiscyt\u00f3w\u201d w\u0142\u0105czono w sk\u0142ad Ukrai\u0144skiej Socjalistycznej Republiki Sowieckiej i Bia\u0142oruskiej Socjalistycznej Republiki Sowieckiej.<\/p>\n

Na terenie walcz\u0105cej z wrogami Rzeczpospolitej w trakcie wojny obronnej wrze\u015bnia 1939 r. i wkr\u00f3tce po jej zako\u0144czeniu, zacz\u0119\u0142y powstawa\u0107 jako oddolne inicjatywy tajne organizacje wojskowe. W\u015br\u00f3d nich m.in. mo\u017cemy wyr\u00f3\u017cni\u0107 takie jak: Organizacja Or\u0142a Bia\u0142ego, Tajna Organizacja Wojskowa, Tajna Armia Polska, Komenda Obro\u0144c\u00f3w Polski czy Armia Narodowa oraz wiele, wiele innych. W przeddzie\u0144 kapitulacji Warszawy, tj. dnia 27 wrze\u015bnia 1939 roku, zosta\u0142a powo\u0142ana do \u017cycia S\u0142u\u017cba Zwyci\u0119stwu Polski. Podporz\u0105dkowana w\u0142adzom emigracyjnym stanowi\u0142a pierwsz\u0105 centraln\u0105 struktur\u0119 militarn\u0105 Polskiego Pa\u0144stwa Podziemnego. Tworzenie organizacji konspiracyjnej powierzono gen. Micha\u0142owi Tokarzewskiemu-Karaszewiczowi. Szefem sztabu Dow\u00f3dztwa G\u0142\u00f3wnego SZP zosta\u0142 p\u0142k Stefan Rowecki \u201eGrot\u201d. Po upadku Warszawy, zaprzysi\u0119\u017ceni cz\u0142onkowie organizacji rozpocz\u0119li prac\u0119 w terenie. S\u0142u\u017cba Zwyci\u0119stwu Polski dzia\u0142a\u0142a wielop\u0142aszczyznowo. Zajmowano si\u0119 tworzeniem zr\u0119b\u00f3w organizacyjnych ale nie zapominano r\u00f3wnie\u017c o gromadzeniu broni oraz propagandzie i informacji. W pracy wzorowano si\u0119 na metodach dzia\u0142ania Polskiej Organizacji Wojskowej z czas\u00f3w I wojny \u015bwiatowej.<\/p>\n

Rz\u0105d polski z siedzib\u0105 we Francji obawiaj\u0105c si\u0119 silnego wp\u0142ywu zwolennik\u00f3w sanacji na struktury konspiracyjnej armii w Polsce d\u0105\u017cy\u0142 do jej reorganizacji. Dlatego ju\u017c 13 listopada 1939 roku powo\u0142ano w miejsce SZP Zwi\u0105zek Walki Zbrojnej (ZWZ). Komendantem G\u0142\u00f3wnym (KG) ZWZ zosta\u0142 gen. Kazimierz Sosnkowski \u201eGodziemba\u201d. Pocz\u0105tkowo dzia\u0142alno\u015bci\u0105 ZWZ w Kraju pr\u00f3bowano kierowa\u0107 z Pary\u017ca jednak w zwi\u0105zku z trudno\u015bciami komunikacyjnymi w czerwcu 1940 roku Komendantem G\u0142\u00f3wnym ZWZ oraz dow\u00f3dc\u0105 Si\u0142 Zbrojnych w Kraju zosta\u0142 gen. Stefan Rowecki \u201eGrot\u201d.<\/p>\n

Zwi\u0105zek Walki Zbrojnej przemianowano 14 lutego 1942 r. na Armi\u0119 Krajow\u0105. Ostatnia zmiana w nazewnictwie nie mia\u0142a wp\u0142ywu na kszta\u0142t organizacji. Chodzi\u0142o przede wszystkim o podniesienie rangi zwi\u0105zku zbrojnego, kt\u00f3ry od tego momentu stawa\u0142 si\u0119 krajowymi si\u0142ami zbrojnymi, dzia\u0142aj\u0105cymi r\u00f3wnolegle do si\u0142 zbrojnych istniej\u0105cych poza polskimi granicami.<\/p>\n

W zasadzie od momentu powstania, Armia Krajowa prowadzi\u0142a tzw. akcj\u0119 scaleniow\u0105, kt\u00f3ra mia\u0142a na celu skupienie w jednym o\u015brodku dyspozycji wojskowej wszystkich polskich oddzia\u0142\u00f3w operuj\u0105cych na terenie okupowanego pa\u0144stwa polskiego. W latach 1940-1944 scalono kilkaset wojskowych organizacji (nie wszystkie i nie w ca\u0142o\u015bci) o zasi\u0119gu miejscowym, jak i og\u00f3lnopolskim.<\/p>\n

Najwi\u0119ksze z nich, stanowi\u0105ce zbrojne ramiona funkcjonuj\u0105cych w podziemiu polskich partii politycznych, to: Narodowa Organizacja Wojskowa (Stronnictwo Narodowe), Bataliony<\/p>\n

Ch\u0142opskie (Stronnictwo Ludowe) i Gwardia Ludowa (Polska Partia Socjalistyczna \u2013 WRN). R\u00f3wnolegle odbywa\u0142 si\u0119 sta\u0142y nab\u00f3r w szeregi Armii Krajowej. W ten spos\u00f3b AK \u2013 podziemne wojsko polskie, uros\u0142a do rozmiar\u00f3w armii licz\u0105cej ponad 300 tys. ludzi.<\/p>\n

W czasie funkcjonowania AK wykazywa\u0142a si\u0119 wielorak\u0105 dzia\u0142alno\u015bci\u0105, polegaj\u0105c\u0105 na r\u00f3wnoleg\u0142ym prowadzeniu walki bie\u017c\u0105cej i przygotowaniach do powszechnego czynu zbrojnego. Po fiasku Powstania Warszawskiego i wraz z opanowywaniem kraju przez armi\u0119 sowieck\u0105 struktury AK ulega\u0142y dekompozycji. W zwi\u0105zku z zaistnia\u0142\u0105 sytuacj\u0105 Armia Krajowa zosta\u0142a rozwi\u0105zana dnia 19 stycznia 1945 r.<\/p>\n

Mo\u017cna du\u017co m\u00f3wi\u0107 o roli jak\u0105 spe\u0142nia\u0142a w okupowanej Polsce Armia Krajowa, jednak nic lepiej nie odda istoty AK jak s\u0142owa prof. Andrzej Ajnenkiela, kt\u00f3ry we wst\u0119pie do ksi\u0105\u017cki Armia Krajowa. Rozw\u00f3j organizacyjny pod redakcj\u0105 Krzysztofa Komorowskiego napisa\u0142: \u201eG\u0142\u00f3wnym cz\u0142onem Polskiego Pa\u0144stwa Podziemnego sta\u0142o si\u0119 podziemne wojsko. Jego rola daleko wykracza\u0142a poza zadania militarne, komendant za\u015b by\u0142 \u2013 w powszechnej \u015bwiadomo\u015bci \u2013 czym\u015b wi\u0119cej ni\u017c dow\u00f3dc\u0105 wojskowym. W szeregach armii realizowa\u0142a si\u0119 patriotyczno-obywatelska integracja narodu\u201d.<\/p>\n

Tekst i zdj\u0119cia: Muzeum AK w Krakowie<\/p>\n

Relacje:
\n– https:\/\/panorama.tvp.pl\/34163681\/78-rocznica-powstania-polskiego-panstwa-podziemnego
\n– https:\/\/krakow.tvp.pl\/34167147\/27092017-2130<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"

27 wrze\u015bnia 2017 r., podczas corocznego Spotkania Kombatant\u00f3w w Muzeum AK odznaczeniami \u201ePro Patria\u201d za szczeg\u00f3lne zas\u0142ugi w kultywowaniu pami\u0119ci o walce o niepodleg\u0142o\u015b\u0107 Rzeczypospolitej Polskiej uhonorowani zostali: Janina Jab\u0142o\u0144ska, … <\/p>\n","protected":false},"author":1,"featured_media":0,"comment_status":"closed","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[3,2,1],"tags":[],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/patriotycznykrakow.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/5870"}],"collection":[{"href":"https:\/\/patriotycznykrakow.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/patriotycznykrakow.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/patriotycznykrakow.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/users\/1"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/patriotycznykrakow.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=5870"}],"version-history":[{"count":0,"href":"https:\/\/patriotycznykrakow.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/5870\/revisions"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/patriotycznykrakow.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=5870"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/patriotycznykrakow.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=5870"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/patriotycznykrakow.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=5870"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}