{"id":4644,"date":"2017-05-29T12:53:04","date_gmt":"2017-05-29T10:53:04","guid":{"rendered":"http:\/\/cmjordan.home.pl\/patriotyzmwp\/?p=4644"},"modified":"2017-05-29T12:53:36","modified_gmt":"2017-05-29T10:53:36","slug":"muzeum-podgorza-pokaze-jak-handlowano-sola","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/patriotycznykrakow.pl\/index.php\/2017\/05\/29\/muzeum-podgorza-pokaze-jak-handlowano-sola\/","title":{"rendered":"Muzeum Podg\u00f3rza poka\u017ce, jak handlowano sol\u0105"},"content":{"rendered":"
\"\"
Fot. MHK \/ materia\u0142y prasowe<\/figcaption><\/figure>\n

Jesieni\u0105 tego roku Muzeum Historyczne Miasta Krakowa otworzy w budynku tzw. Zajazdu pod \u015bw. Benedyktem, przy ul. Limanowskiego, nowy oddzia\u0142 \u2013 Muzeum Podg\u00f3rza, w kt\u00f3rym prezentowana b\u0119dzie wystawa \u201eMiasto pod kopcem Kraka\u201d. Obecnie trwaj\u0105 intensywne prace nad scenariuszem ekspozycji. Ju\u017c dzi\u015b mo\u017cemy zdradzi\u0107, \u017ce jednym z jej w\u0105tk\u00f3w b\u0119dzie wa\u017cny, cho\u0107 niezbyt nieznany, temat handlu wielick\u0105 sol\u0105.<\/p>\n

<\/p>\n

Oczywi\u015bcie g\u0142\u00f3wnym bohaterem wystawy b\u0119dzie Podg\u00f3rze \u2013 miejsce, kt\u00f3re z podkrakowskiej osady rolniczej, z przemys\u0142owym potencja\u0142em, w ci\u0105gu niespe\u0142na 100 lat zamieni\u0142o si\u0119 w nowoczesne miasto, zamieszkane przez \u015bwiadome, post\u0119powe spo\u0142ecze\u0144stwo. To miasto, kt\u00f3re w za\u0142o\u017ceniach mia\u0142o by\u0107 austriackie, sta\u0142o si\u0119 miejscem, gdzie rozpocz\u0105\u0142 si\u0119 proces odzyskania przez Polsk\u0119 niepodleg\u0142o\u015bci w 1918 r. Na ekspozycji nie zabraknie miejsca dla mieszka\u0144c\u00f3w Podg\u00f3rza i lokalnych spo\u0142ecznik\u00f3w, w kt\u00f3rych g\u0142owach narodzi\u0142a si\u0119 i urzeczywistnia idea Muzeum Podg\u00f3rza.<\/p>\n

Na wystawie zaprezentowany zostanie temat handlu wielick\u0105 sol\u0105. Odbywa\u0142 si\u0119 on na prawym brzegu Wis\u0142y, na terenie wsi Zab\u0142ocie, nale\u017c\u0105cej od XIV w. do lat 70. XVIII stulecia do miasta Kazimierza, a potem do miasta Podg\u00f3rza w monarchii austriackiej. Tutaj, w Zab\u0142ociu, od XVI w. do lat 60. XIX w. dzia\u0142a\u0142 port i sk\u0142ad soli wielickiej.<\/p>\n

Od XIII w. traktem solnym pod Krzemionkami ci\u0105gn\u0119\u0142y wozy kupieckie z wielick\u0105 sol\u0105, dowo\u017c\u0105c j\u0105 m.in. na rynek miasta Kazimierza i Krakowa. Rola tej mi\u0119dzynarodowej drogi handlowo-pocztowej przek\u0142ada\u0142a si\u0119 w XIX w. na du\u017ce znaczenie Podg\u00f3rza jako wa\u017cnego miasta w polityce gospodarczo-militarnej dworu wiede\u0144skiego. S\u00f3l, zwana bia\u0142ym z\u0142otem, przynosi\u0142a powa\u017cne dochody cesarstwu austriackiemu, kt\u00f3re od I rozbioru Polski zmonopolizowa\u0142o jej produkcj\u0119 i sprzeda\u017c.<\/p>\n

Temat handlu sol\u0105 na wystawie przybli\u017c\u0105 ikonografia i modele. Mo\u017cna b\u0119dzie zobaczy\u0107 ryciny pokazuj\u0105ce prac\u0119 w kopalni wielickiej i techniczne etapy wydobywania soli, sk\u0142adanie beczek i za\u0142adunek na powierzchni na wozy prapolskie. Pokazane zostan\u0105 modele portu solnego, wozu transportowego, statk\u00f3w przewo\u017c\u0105cych s\u00f3l oraz kopie beczek z sol\u0105, ba\u0142wan\u00f3w solnych (krakowskiego i austriackiego), kruch\u00f3w i \u201ecebr\u00f3wki\u201d (s\u00f3l drobna), a tak\u017ce przedmiot\u00f3w potrzebnych do za\u0142adunku. Jak wygl\u0105da\u0142y sp\u0142aw soli i praca szypr\u00f3w, poka\u017ce animacja filmowa z u\u017cyciem panoramy miasta Kazimierza z ko\u0144ca XVI w., z p\u0142yn\u0105cymi Wis\u0142\u0105 galarami, szkutami i komi\u0119gami. Port solny t\u0119tni\u0142 \u017cyciem, gwarem, skrzypieniem woz\u00f3w, odg\u0142osami przetaczanych na statki po drewnianych mostkach ba\u0142wan\u00f3w solnych i beczek, pluskiem wiose\u0142 i szumem uderzaj\u0105cej o brzegi wi\u015blanej wody, co b\u0119dzie s\u0142ycha\u0107 na wystawie.<\/p>\n

Prezentowane na ekspozycji plany poka\u017c\u0105 lokalizacj\u0119 sk\u0142adu solnego i jego rozbudow\u0119 w latach 1817\u20131819. Z tego czasu pochodzi jedyny zachowany do dzisiaj \u015bwiadek historii portu solnego na Zab\u0142ociu \u2013 budynek przy ul. Na Zje\u017adzie zwany powszechnie sk\u0142adem solnym. Faktycznie by\u0142a to stajnia dla koni, kt\u00f3re ci\u0105gn\u0119\u0142y galary z sol\u0105 w g\u00f3r\u0119 rzeki do Dwor\u00f3w pod O\u015bwi\u0119cimiem. Po 1846 r. budynek zaj\u0119\u0142y wojska austriackie na koszary.<\/p>\n

Julian Ursyn Niemcewicz, kt\u00f3ry w 1811 r. podr\u00f3\u017cowa\u0142 po Galicji, zapisa\u0142: \u201ePrzebywszy Wis\u0142\u0119 jedzie si\u0119 drog\u0105 przez Austriak\u00f3w robion\u0105, kt\u00f3r\u0105 rz\u0105d nasz wybornie utrzymuje. Mi\u0142ym by\u0142o dla mnie widokiem spotyka\u0107 mn\u00f3stwo woz\u00f3w na\u0142adowanych beczkami i ba\u0142wanami soli do Krakowa prowadzonej\u201d.<\/p>\n

Partnerem wystawy jest Archiwum Narodowe w Krakowie.<\/p>\n

Przedsi\u0119wzi\u0119cie prowadzone jest w ramach zadania inwestycyjnego \u201eMuzeum Podg\u00f3rza \u2013 oddzia\u0142 Muzeum Historycznego Miasta Krakowa \u2013 adaptacja nieruchomo\u015bci przy ul. Powsta\u0144c\u00f3w Wielkopolskich 1 w Krakowie w celu utworzenia Muzeum Podg\u00f3rza\u201d, realizowanego przez Muzeum Historyczne Miasta Krakowa wsp\u00f3lnie z Gmin\u0105 Miejsk\u0105 Krak\u00f3w.<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"

Jesieni\u0105 tego roku Muzeum Historyczne Miasta Krakowa otworzy w budynku tzw. Zajazdu pod \u015bw. Benedyktem, przy ul. Limanowskiego, nowy oddzia\u0142 \u2013 Muzeum Podg\u00f3rza, w kt\u00f3rym prezentowana b\u0119dzie wystawa \u201eMiasto pod … <\/p>\n","protected":false},"author":1,"featured_media":0,"comment_status":"closed","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[3,2,1],"tags":[],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/patriotycznykrakow.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/4644"}],"collection":[{"href":"https:\/\/patriotycznykrakow.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/patriotycznykrakow.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/patriotycznykrakow.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/users\/1"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/patriotycznykrakow.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=4644"}],"version-history":[{"count":0,"href":"https:\/\/patriotycznykrakow.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/4644\/revisions"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/patriotycznykrakow.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=4644"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/patriotycznykrakow.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=4644"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/patriotycznykrakow.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=4644"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}