{"id":43447,"date":"2026-10-30T12:55:01","date_gmt":"2026-10-30T11:55:01","guid":{"rendered":"https:\/\/patriotycznykrakow.pl\/?p=43447"},"modified":"2026-10-30T12:55:52","modified_gmt":"2026-10-30T11:55:52","slug":"krakowskie-nekropolie-miejsca-pamieci-i-troski-o-historie-i-piekno","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/patriotycznykrakow.pl\/index.php\/2026\/10\/30\/krakowskie-nekropolie-miejsca-pamieci-i-troski-o-historie-i-piekno\/","title":{"rendered":"Krakowskie nekropolie \u2013 miejsca pami\u0119ci i troski o histori\u0119 i pi\u0119kno"},"content":{"rendered":"<p style=\"text-align: justify;\">Ze wzgl\u0119du na zabytkowy charakter krakowskie cmentarze komunalne s\u0105 nie tylko miejscami pami\u0119ci, ale te\u017c terenem intensywnych i kosztownych prac zespo\u0142\u00f3w konserwatorskich i specjalistycznych ekip budowlanych. Co roku wyd\u0142u\u017ca si\u0119 lista odnowionych obiekt\u00f3w: pomnik\u00f3w, kwater wojennych, mur\u00f3w, kaplic. Du\u017cym zadaniem na najbli\u017csze lata b\u0119dzie przywr\u00f3cenie starej kaplicy cmentarnej w Kobierzynie do takiego stanu, by mog\u0142a zn\u00f3w s\u0142u\u017cy\u0107 mieszka\u0144com w swojej pierwotnej funkcji.<\/p>\n<div class=\"article__description\">\n<h5>Zabytkowe pomniki nagrobne pod opiek\u0105 konserwatorsk\u0105<\/h5>\n<p style=\"text-align: justify;\">Dba\u0142o\u015b\u0107 o zabytki cmentarne wymaga systematyczno\u015bci oraz nieprzerwanego pozyskiwania \u015brodk\u00f3w na kosztowne prace konserwatorskie. Ka\u017cdego roku, na zlecenie Zarz\u0105du Cmentarzy Komunalnych w Krakowie, przeprowadzane s\u0105 renowacje wybranych zabytkowych pomnik\u00f3w nagrobnych, grobowc\u00f3w i kaplic grobowych.<\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\">Najwi\u0119kszy zesp\u00f3\u0142 zabytk\u00f3w sztuki nagrobnej znajduje si\u0119 na Cmentarzu Rakowickim \u2013 nekropolii skupiaj\u0105cej znakomite dzie\u0142a m.in. ma\u0142ej architektury, rze\u017abiarstwa i rzemios\u0142a artystycznego. To w\u0142a\u015bnie na t\u0119 nekropoli\u0119 przypada g\u0142\u00f3wny ci\u0119\u017car dzia\u0142a\u0144 konserwatorskich: w ramach zadania roz\u0142o\u017conego na lata 2025\u20132027 do odnowy wytypowano 40 pomnik\u00f3w nagrobnych za \u0142\u0105cznie ponad 1,5 mln z\u0142, z czego ponad 719 tys. z\u0142 pochodzi z dofinansowania Narodowego Funduszu Rewaloryzacji Zabytk\u00f3w Krakowa.<\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\">W ramach tego przedsi\u0119wzi\u0119cia w 2026 roku na Cmentarzu Rakowickim renowacji poddano 16 pomnik\u00f3w nagrobnych (koszt to 571 271 z\u0142, w tym dofinansowanie z NFRZK: 273 834 z\u0142, \u015brodki miasta: 297 437 z\u0142). Dzi\u0119ki tym staraniom list\u0119 odnowionych zabytk\u00f3w powi\u0119kszy\u0142y:<\/p>\n<ul>\n<li>trzy pomniki nagrobne na pasie 30: pomnik nagrobny na grobie ksi\u0119dza Aleksandra Wa\u017cy\u0144skiego, pomnik nagrobny Stanis\u0142awa Matkowskiego oraz grobowiec rodziny Koszarskich<\/li>\n<li>dwa groby na pasie Ka: pomnik nagrobny Macieja Krupi\u0144skiego i grobowiec rodziny Hanowicz\u00f3w<\/li>\n<li>cztery pomniki nagrobne na kwaterze Gb w rz\u0119dzie p\u00f3\u0142nocnym, na grobach: Marii Tomaszewskiej, Rozalii Cholewy, rodziny Hanytkiewicz, Anny Lewickiej i Piotra Lewickiego<\/li>\n<li>neogotycki pomnik nagrobny na grobie rodziny Bni\u0144skich \u2013 pas 1, na placu za bram\u0105 g\u0142\u00f3wn\u0105.<\/li>\n<\/ul>\n<p style=\"text-align: justify;\">W 2026 roku na Cmentarzu Rakowickim przeprowadzono tak\u017ce prace renowacyjno- konserwatorskie zespo\u0142u dw\u00f3ch pomnik\u00f3w nagrobnych rodziny Sokalskich na pasie 30 na grobach: Walerego Sokalskiego, \u017co\u0142nierza powstania styczniowego, oraz Eufemii Sokalskiej, Marii i Danuty Artwi\u0144skich. Przedmiotem podobnej interwencji sta\u0142y si\u0119 te\u017c cztery inne zabytkowe pomniki nagrobne, w tym m.in. na grobie Rodziny Bni\u0144skich (pas 1, na placu za bram\u0105 g\u0142\u00f3wn\u0105) oraz Wincentego i Bronis\u0142awy \u015aliwi\u0144skich (pasie Lc). Do ko\u0144ca listopada b\u0119d\u0105 jeszcze trwa\u0142y prace renowacyjno-zabezpieczaj\u0105ce przy sze\u015bciu zabytkowych grobowcach, m.in: grobowcu Rodziny Dutkiewicz\u00f3w na kwaterze Bb, grobowcu Rodziny Remer\u00f3w na kwaterze Cb, grobowcu Rodziny Bartkiewicz\u00f3w na kwaterze Cc. Koszt wszystkich wymienionych tu dzia\u0142a\u0144 si\u0119ga ponad 448 tys. z\u0142 i jest finansowany z bud\u017cetu miasta (zadanie \u0142\u0105czn\u0105 kwot\u0105 30 tys. z\u0142 wspar\u0142y dzielnice: Grzeg\u00f3rzki, Pr\u0105dnik Czerwony, Pr\u0105dnik Bia\u0142y i Zwierzyniec).<\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\">Poza Cmentarzem Rakowickim terenem prac konserwatorskich pozostaje te\u017c Cmentarz Podg\u00f3rski zwany Nowym przy ulicy Wapiennej 13 \u2013 w 2026 roku poddano tu odnowie trzy pomniki nagrobne, co kosztowa\u0142o \u0142\u0105cznie oko\u0142o 93,5 tys. z\u0142 (cz\u0119\u015b\u0107, tj. 53 200 z\u0142, pokry\u0142o dofinasowanie z Narodowego Funduszu Rewaloryzacji Zabytk\u00f3w Krakowa, a pozosta\u0142\u0105 kwot\u0119, tj. 40 280 z\u0142, wy\u0142o\u017cy\u0142o miasto). Wymienione obiekty to:<\/p>\n<ul>\n<li>pomnik nagrobny na grobie rodziny Krokosz (Pasie pod Kopcem)<\/li>\n<li>nagrobek na grobie Leonarda Christoffa, J\u00f3zefa Rocha i Franciszki Christ (kwatera IIIb)<\/li>\n<li>pomnik nagrobny na grobie Teofili i Jana Kr\u00f3likowskich i Heleny Hofmann (kwatera Vb).<\/li>\n<\/ul>\n<p style=\"text-align: justify;\">Podsumowuj\u0105c, \u0142\u0105czna liczba pomnik\u00f3w nagrobnych na Cmentarzach Rakowickim i Podg\u00f3rskim, kt\u00f3re poddano konserwacji w 2026 roku, wynosi 31, a koszt prac opiewa na 1 mln 113 tys. z\u0142 (odnow\u0119 19 pomnik\u00f3w cz\u0119\u015bciowo wspar\u0142 Narodowy Fundusz Rewaloryzacji Zabytk\u00f3w Krakowa, w pozosta\u0142ych przypadkach ca\u0142o\u015b\u0107 \u015brodk\u00f3w pochodzi\u0142a z bud\u017cetu miasta).<\/p>\n<p><img loading=\"lazy\" decoding=\"async\" class=\"alignnone wp-image-43449 size-full\" src=\"https:\/\/patriotycznykrakow.pl\/wp-content\/uploads\/2026\/10\/726685_20.webp\" alt=\"\" width=\"1600\" height=\"1200\" srcset=\"https:\/\/patriotycznykrakow.pl\/wp-content\/uploads\/2026\/10\/726685_20.webp 1600w, https:\/\/patriotycznykrakow.pl\/wp-content\/uploads\/2026\/10\/726685_20-300x225.webp 300w, https:\/\/patriotycznykrakow.pl\/wp-content\/uploads\/2026\/10\/726685_20-1024x768.webp 1024w, https:\/\/patriotycznykrakow.pl\/wp-content\/uploads\/2026\/10\/726685_20-768x576.webp 768w, https:\/\/patriotycznykrakow.pl\/wp-content\/uploads\/2026\/10\/726685_20-1536x1152.webp 1536w, https:\/\/patriotycznykrakow.pl\/wp-content\/uploads\/2026\/10\/726685_20-24x18.webp 24w, https:\/\/patriotycznykrakow.pl\/wp-content\/uploads\/2026\/10\/726685_20-36x27.webp 36w, https:\/\/patriotycznykrakow.pl\/wp-content\/uploads\/2026\/10\/726685_20-48x36.webp 48w\" sizes=\"(max-width: 1600px) 100vw, 1600px\" \/><\/p>\n<h5>Zachowa\u0107 dla potomnych \u2013 troska o kwatery i groby wojenne<\/h5>\n<p style=\"text-align: justify;\">Krak\u00f3w od lat prowadzi dzia\u0142ania na rzecz utrzymania grobownictwa wojennego \u2013 chodzi przede wszystkim o \u017co\u0142nierskie mogi\u0142y znajduj\u0105ce si\u0119 na Cmentarzu Rakowickim i Cmentarzu Podg\u00f3rskim Nowym.<\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\">Zarz\u0105d Cmentarzy Komunalnych w Krakowie, ju\u017c po raz kolejny, pozyska\u0142 dofinansowanie z Ma\u0142opolskiego Urz\u0119du Wojew\u00f3dzkiego w Krakowie \u2013 w wysoko\u015bci 130 tys. z\u0142 \u2013 na realizacj\u0119 w 2026 roku zadania pn. \u201eRenowacja mogi\u0142 zbiorowych oraz modernizacja alejek na Kwaterze Poleg\u0142ych z I wojny \u015bwiatowej na cmentarzu Rakowickim w Krakowie\u201d. Ca\u0142kowita warto\u015b\u0107 prowadzonych tam prac si\u0119ga 306 769,20 z\u0142, co wymaga\u0142o wygospodarowania w bud\u017cecie miasta pozosta\u0142ych 176 769,20 z\u0142. Zakres rob\u00f3t obejmuje prace renowacyjno-konserwatorskie przy mogi\u0142ach zbiorowych w cz\u0119\u015bci wschodniej kwatery (1 etap), w tym konserwacj\u0119 kamiennych obramowa\u0144 i wymian\u0119 trawy na powierzchni mogi\u0142, oraz modernizacj\u0119 alejek na Kwaterze Wojennej \u2013 w jej cz\u0119\u015bci wschodniej.<\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\">Z kolei na Cmentarzu Podg\u00f3rskim Nowym rozpocz\u0119\u0142y si\u0119 we wrze\u015bniu 2026 r. prace konserwatorskie przy pomniku na mogile \u017co\u0142nierzy Legion\u00f3w Polskich zmar\u0142ych w czasie I wojny \u015bwiatowej. Miasto otrzyma\u0142o na to zadanie dotacj\u0119 celow\u0105 z bud\u017cetu wojew\u00f3dztwa ma\u0142opolskiego, o kt\u00f3r\u0105 ubiega\u0142o si\u0119 w ramach konkursu \u201eMa\u0142opolska Pami\u0119ta \u2013 zachowanie miejsc pami\u0119ci historycznej\u201d \u2013 jej wysoko\u015b\u0107 to 20 tys. z\u0142. Dotacja ta, po uzupe\u0142nieniu \u015brodkami z bud\u017cetu miasta, pozwoli zrealizowa\u0107 zadanie warte \u0142\u0105cznie 57,5 tys. z\u0142.<\/p>\n<h5>Rewaloryzacja Starego Cmentarza Podg\u00f3rskiego \u2013 zosta\u0142 etap ko\u0144cowy<\/h5>\n<p style=\"text-align: justify;\">Projekt \u201eOcali\u0107 najstarsz\u0105 miejsk\u0105 nekropoli\u0119 przed degradacj\u0105 i zapomnieniem. Rewaloryzacja Starego Cmentarza Podg\u00f3rskiego w Krakowie, miejsca spoczynku i upami\u0119tnienia wybitnych obywateli dawniej odr\u0119bnego miasta Podg\u00f3rza\u201d \u2013 to du\u017ce, wieloletnie przedsi\u0119wzi\u0119cie (2023\u20132026), kt\u00f3re w\u0142a\u015bnie dobiega ko\u0144ca.<\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\">W 2026 roku wykonano prace o warto\u015bci 1,05 mln z\u0142, a kwota ta zosta\u0142a prawie w ca\u0142o\u015bci pokryta z dofinansowania Narodowego Funduszu Rewaloryzacji Zabytk\u00f3w Krakowa.<\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\">\u0141\u0105czny nak\u0142ad finansowy poniesiony na to zadanie w latach 2023\u20132026 si\u0119ga a\u017c 5,35 mln z\u0142, z czego prawie 75 proc. (3 242 873,19 z\u0142) sfinansowa\u0142 Narodowy Fundusz Rewaloryzacji Zabytk\u00f3w Krakowa.<\/p>\n<p><img loading=\"lazy\" decoding=\"async\" class=\"alignnone wp-image-43450 size-large\" src=\"https:\/\/patriotycznykrakow.pl\/wp-content\/uploads\/2026\/10\/726691_20-768x1024.webp\" alt=\"\" width=\"735\" height=\"980\" srcset=\"https:\/\/patriotycznykrakow.pl\/wp-content\/uploads\/2026\/10\/726691_20-768x1024.webp 768w, https:\/\/patriotycznykrakow.pl\/wp-content\/uploads\/2026\/10\/726691_20-225x300.webp 225w, https:\/\/patriotycznykrakow.pl\/wp-content\/uploads\/2026\/10\/726691_20-1152x1536.webp 1152w, https:\/\/patriotycznykrakow.pl\/wp-content\/uploads\/2026\/10\/726691_20-18x24.webp 18w, https:\/\/patriotycznykrakow.pl\/wp-content\/uploads\/2026\/10\/726691_20-27x36.webp 27w, https:\/\/patriotycznykrakow.pl\/wp-content\/uploads\/2026\/10\/726691_20-36x48.webp 36w, https:\/\/patriotycznykrakow.pl\/wp-content\/uploads\/2026\/10\/726691_20.webp 1200w\" sizes=\"(max-width: 735px) 100vw, 735px\" \/><\/p>\n<h5>Mur wschodni Cmentarza Rakowickiego \u2013 ko\u0144c\u00f3wka prac<\/h5>\n<p>Dobiega tak\u017ce ko\u0144ca inwestycja pn. \u201eRestauracja muru wschodniego Cmentarza Rakowickiego\u201d, rozpocz\u0119ta w 2024 roku.<\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\">W 2026 roku trwaj\u0105 prace przy odcinkach muru o d\u0142ugo\u015bci ok. 52 m, wzd\u0142u\u017c ulicy Rakowickiej (mi\u0119dzy budynkiem administracyjnym ZCK a Domem Przedpogrzebowym) oraz wzd\u0142u\u017c cz\u0119\u015bci pasa Ld (do grobowca Kapitu\u0142y Katedralnej).<\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\">\u0141\u0105czny koszt rob\u00f3t wykonanych przy murze wschodnim w latach 2024\u20132026 wyni\u00f3s\u0142 prawie 3,3 mln z\u0142. W 60 proc. \u015brodki te pochodzi\u0142y z bud\u017cetu miasta, a pozosta\u0142e 40 proc. (883 261,77 z\u0142) to dofinansowanie zadania przyznane przez Spo\u0142eczny Komitet Odnowy Zabytk\u00f3w Krakowa z Narodowego Funduszu Rewaloryzacji Zabytk\u00f3w Krakowa.<\/p>\n<h5>A to pocz\u0105tek \u2013 rusza remont kaplicy cmentarnej w Kobierzynie, ca\u0142o\u015b\u0107 warta 2 mln z\u0142<\/h5>\n<p style=\"text-align: justify;\">Ten zabytek, znajduj\u0105cy si\u0119 na dawnym cmentarzu szpitalnym przy ulicy Czerwone Maki, zostanie poddany kompleksowym pracom budowlanym i konserwatorskim, kt\u00f3re pozwol\u0105 przywr\u00f3ci\u0107 go do pierwotnej funkcji \u2013 kaplicy cmentarnej dla Cmentarza Maki Czerwone.<\/p>\n<p>Budynek kaplicy dawnego cmentarza szpitalnego w Kobierzynie od wielu lat nie jest u\u017cytkowany, dlatego wymaga przeprowadzenia pe\u0142nego zakresu rob\u00f3t. Na lata 2027 i 2028 zaplanowano:<\/p>\n<ul>\n<li>osuszenie fundament\u00f3w i uzupe\u0142nienie ubytk\u00f3w \u015bcian w piwnicy<\/li>\n<li>wzmocnienie strop\u00f3w<\/li>\n<li>napraw\u0119 ceglanych \u015bcian, wykonanie tynku renowacyjnego na \u015bcianach wewn\u0119trznych<\/li>\n<li>wykonanie instalacji odgromowej, uziemienia i zasilania budynku<\/li>\n<li>napraw\u0119 elewacji zewn\u0119trznych, wykonanie nowego nadpro\u017ca nad wej\u015bciem g\u0142\u00f3wnym<\/li>\n<li>wymian\u0119 rynien, rur spustowych i ofasowa\u0144<\/li>\n<li>konserwacj\u0119 i cz\u0119\u015bciow\u0105 wymian\u0119 schod\u00f3w zewn\u0119trznych<\/li>\n<li>konserwacj\u0119 element\u00f3w z piaskowca oraz detali architektonicznych (gzymsy kolumn, elementy sztukatorskie)<\/li>\n<li>wykonanie stolarki okiennej i drzwiowej oraz renowacj\u0119 krat i wykonanie przeszkle\u0144 okien w ramach metalowych<\/li>\n<li>niezb\u0119dne roboty ziemne i pozosta\u0142e, w tym m.in. zabezpieczenie zieleni, obs\u0142uga geodezyjna.<\/li>\n<\/ul>\n<p style=\"text-align: justify;\">Dzi\u0119ki przyznaniu \u015brodk\u00f3w z Narodowego Funduszu Rewaloryzacji Zabytk\u00f3w Krakowa Zarz\u0105d Cmentarzy Komunalnych przyst\u0105pi do pierwszego etapu zadania ju\u017c w tym roku \u2013 b\u0119dzie to wykonanie przy\u0142\u0105cza kanalizacji deszczowej, co jest niezb\u0119dne dla odwodnienia budynku i odprowadzenia w\u00f3d deszczowych z dachu. Prace poci\u0105gaj\u0105 za sob\u0105 wydatek rz\u0119du prawie 291 tys. z\u0142 (99 289,54 z\u0142 to dofinansowanie NFRZK, reszt\u0119 zapewnia bud\u017cet miasta).<\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\">Ca\u0142kowity koszt przywr\u00f3cenia kaplicy cmentarnej w Kobierzynie do stanu u\u017cytkowania szacuje si\u0119 na prawie 2 mln z\u0142. ZCK ubiega si\u0119 wi\u0119c o kolejne \u015brodki z NFRZK z przeznaczeniem na opracowanie dokumentacji projektowej dla prac remontowo- konserwatorskich, restauratorskich i zagospodarowania z przebudow\u0105 wn\u0119trza kaplicy.<\/p>\n<p>Fot. Zarz\u0105d Cmentarzy Komunalnych w Krakowie.<\/p>\n<\/div>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>Ze wzgl\u0119du na zabytkowy charakter krakowskie cmentarze komunalne s\u0105 nie tylko miejscami pami\u0119ci, ale te\u017c terenem intensywnych i kosztownych prac zespo\u0142\u00f3w konserwatorskich i specjalistycznych ekip budowlanych. Co roku wyd\u0142u\u017ca si\u0119 &hellip; <\/p>\n","protected":false},"author":3,"featured_media":43448,"comment_status":"closed","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[3,2,1,10],"tags":[],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/patriotycznykrakow.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/43447"}],"collection":[{"href":"https:\/\/patriotycznykrakow.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/patriotycznykrakow.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/patriotycznykrakow.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/users\/3"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/patriotycznykrakow.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=43447"}],"version-history":[{"count":1,"href":"https:\/\/patriotycznykrakow.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/43447\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":43451,"href":"https:\/\/patriotycznykrakow.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/43447\/revisions\/43451"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/patriotycznykrakow.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/media\/43448"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/patriotycznykrakow.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=43447"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/patriotycznykrakow.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=43447"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/patriotycznykrakow.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=43447"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}