{"id":42673,"date":"2026-07-01T10:43:11","date_gmt":"2026-07-01T08:43:11","guid":{"rendered":"https:\/\/patriotycznykrakow.pl\/?p=42673"},"modified":"2026-07-01T10:43:11","modified_gmt":"2026-07-01T08:43:11","slug":"wyspy-chlodu-w-krakowie-jak-je-wykorzystac-aby-bezpiecznie-przetrwac-upaly","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/patriotycznykrakow.pl\/index.php\/2026\/07\/01\/wyspy-chlodu-w-krakowie-jak-je-wykorzystac-aby-bezpiecznie-przetrwac-upaly\/","title":{"rendered":"Wyspy ch\u0142odu w Krakowie \u2013 jak je wykorzysta\u0107, aby bezpiecznie przetrwa\u0107 upa\u0142y"},"content":{"rendered":"

Coraz cz\u0119stsze fale upa\u0142\u00f3w staj\u0105 si\u0119 nowym wyzwaniem dla mieszka\u0144c\u00f3w Krakowa. Wysokie temperatury s\u0105 szczeg\u00f3lnie odczuwalne w g\u0119sto zabudowanych cz\u0119\u015bciach miasta, gdzie nagrzane budynki, asfalt i beton utrudniaj\u0105 codzienne funkcjonowanie, powoduj\u0105c wyst\u0119powanie tzw. miejskiej wyspy ciep\u0142a, czyli obszar\u00f3w znacznie cieplejszych ni\u017c otaczaj\u0105ce je tereny. Zjawisko to jest jednym z g\u0142\u00f3wnych zagro\u017ce\u0144 klimatycznych dla Krakowa.<\/p>\n

Wybieraj cie\u0144 zamiast s\u0142o\u0144ca<\/h5>\n

Podczas przemieszczania si\u0119 po mie\u015bcie warto wybiera\u0107 zacienione trasy. Nawet prosta zmiana strony ulicy na t\u0119, znajduj\u0105c\u0105 si\u0119 w cieniu budynk\u00f3w lub drzew mo\u017ce znacz\u0105co poprawi\u0107 komfort poruszania si\u0119. Temperatura odczuwalna w cieniu jest cz\u0119sto o kilka stopni ni\u017csza, ni\u017c na nas\u0142onecznionym chodniku.<\/p>\n

Je\u017celi nie ma konieczno\u015bci przebywania na otwartej przestrzeni, najlepiej ograniczy\u0107 wychodzenie z domu w godzinach najwi\u0119kszego nas\u0142onecznienia, zwykle mi\u0119dzy godz. 11.00 a 17.00. W tym czasie promieniowanie s\u0142oneczne jest najsilniejsze, a ryzyko przegrzania organizmu najwi\u0119ksze.<\/p>\n

\"\"
Zdj\u0119cie z kamery termowizyjnej zrobione w lipcu 2025r. przy al. Solidarno\u015bci w ramach badania Miejskiej Wyspy Ciep\u0142a w Krakowie. Autor: Jaros\u0142aw Gryszka<\/figcaption><\/figure>\n
Korzystaj z miejskich wysp ch\u0142odu<\/h5>\n

W czasie upa\u0142\u00f3w warto korzysta\u0107 z miejsc, w kt\u00f3rych temperatura jest zauwa\u017calnie ni\u017csza dzi\u0119ki obecno\u015bci drzew, zieleni, wody lub zacieniaj\u0105cej zabudowy. Obszary te stanowi\u0105 tzw. miejskie \u201ewyspy ch\u0142odu\u201d \u2013 przestrzenie, kt\u00f3re pozwalaj\u0105 na przebywanie i przemieszczanie si\u0119 w bardziej komfortowych termicznie warunkach, pozwalaj\u0105ce odpocz\u0105\u0107 od upa\u0142u i ograniczaj\u0105ce ryzyko przegrzania. Warto \u015bwiadomie korzysta\u0107 z tych miejsc \u2013 planowa\u0107 odpoczynek w cieniu, a przede wszystkim wybiera\u0107 zacienione trasy, prowadz\u0105ce przez tereny zielone oraz robi\u0107 regularne przerwy podczas spacer\u00f3w i codziennych obowi\u0105zk\u00f3w.<\/p>\n

Zwykle poruszamy si\u0119 przez miasto schematycznie \u201ena pami\u0119\u0107\u201d, bardzo cz\u0119sto tak\u0105 sam\u0105 tras\u0105 przez ca\u0142e lata i przez te same ulice. Dlatego decyduj\u0105c si\u0119 na przemieszczanie w upalne dni warto przed wyj\u015bciem przemy\u015ble\u0107 wcze\u015bniej swoj\u0105 drog\u0119 dotarcia do miejsca przeznaczenia.<\/p>\n

Parki, zadrzewione ulice i skwery, ogrody, zacienione place czy tereny z elementami wodnymi pe\u0142ni\u0105 coraz wa\u017cniejsz\u0105 rol\u0119 w adaptacji miast do zmian klimatu. Rozw\u00f3j b\u0142\u0119kitno-zielonej infrastruktury jest jednym z dzia\u0142a\u0144 realizowanych w Krakowie w celu ograniczania skutk\u00f3w wysokich temperatur i poprawy komfortu \u017cycia mieszka\u0144c\u00f3w.<\/p>\n

Planty \u2013 naturalna wyspa ch\u0142odu w sercu Krakowa<\/h5>\n

W upalne dni krakowskie Planty stanowi\u0105 jeden z najlepszych przyk\u0142ad\u00f3w miejskiej wyspy ch\u0142odu. Otaczaj\u0105cy Stare Miasto pas zieleni z\u0142o\u017cony z tysi\u0119cy drzew, krzew\u00f3w i rozleg\u0142ych trawnik\u00f3w skutecznie obni\u017ca temperatur\u0119 otoczenia oraz zapewnia cie\u0144 przez wi\u0119ksz\u0105 cz\u0119\u015b\u0107 dnia.<\/p>\n

Podczas gdy Rynek G\u0142\u00f3wny, inne place, ulice i zabudowa silnie si\u0119 nagrzewaj\u0105, na Plantach mo\u017cna odczu\u0107 wyra\u017anie ni\u017csz\u0105 temperatur\u0119 oraz wi\u0119kszy komfort termiczny. Korony drzew ograniczaj\u0105 nagrzewanie powierzchni, a parowanie wody z li\u015bci dodatkowo ch\u0142odzi powietrze. Dzi\u0119ki temu na Plantach jest ono bardziej wilgotne i przyjemniejsze do oddychania. Dlatego w czasie fal upa\u0142\u00f3w warto przemieszcza\u0107 si\u0119 w\u0142a\u015bnie przez Planty, wybieraj\u0105c zacienione alejki zamiast nas\u0142onecznionych ulic. To nie tylko przyjemniejsza, ale r\u00f3wnie\u017c zdrowsza forma poruszania si\u0119 po centrum miasta.<\/p>\n

\"\"
Zdj\u0119cie z kamery termowizyjnej zrobione w lipcu 2025r. w Parku Szwedzkim w ramach badania Miejskiej Wyspy Ciep\u0142a w Krakowie. Autor: Jaros\u0142aw Gryszka<\/figcaption><\/figure>\n
Nowa Huta \u2013 ch\u0142odniejsze wn\u0119trza osiedli<\/h5>\n

Szczeg\u00f3lnie interesuj\u0105cym przyk\u0142adem urbanistyki sprzyjaj\u0105cej ochronie przed upa\u0142em jest \u201estara\u201d Nowa Huta. Na jej terenie wiele osiedli zosta\u0142o zaprojektowanych w formie du\u017cych kwarta\u0142\u00f3w zabudowy z rozleg\u0142ymi terenami zielonymi wewn\u0105trz. Przechodzenie przez wn\u0119trza takich osiedlowych blok\u00f3w zabudowy pozwala unikn\u0105\u0107 nagrzanych ulic i korzysta\u0107 z cienia drzew oraz przewiewniejszych przestrzeni. Ta sie\u0107 dziedzi\u0144c\u00f3w, skwer\u00f3w i alejek mi\u0119dzy budynkami w czasie upa\u0142\u00f3w oferuje znacznie lepsze warunki, umo\u017cliwiaj\u0105c komfortowe przemieszczanie si\u0119 w ka\u017cdym kierunku.<\/p>\n

Kilka prostych rad na czas upa\u0142\u00f3w<\/h5>\n

Pami\u0119tajmy, \u017ce ochrona przed upa\u0142em nie wymaga skomplikowanych dzia\u0142a\u0144. Wyb\u00f3r zacienionej strony ulicy, przej\u015bcie przez zielone wn\u0119trza osiedli, butelka wody pod r\u0119k\u0105, czapka lub kapelusz os\u0142aniaj\u0105ce g\u0142ow\u0119 i unikanie przebywania na s\u0142o\u0144cu w najgor\u0119tszych godzinach dnia mog\u0105 znacz\u0105co poprawi\u0107 komfort i bezpiecze\u0144stwo podczas letnich fal gor\u0105ca.<\/p>\n

Fot. pixabay.com<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"

Coraz cz\u0119stsze fale upa\u0142\u00f3w staj\u0105 si\u0119 nowym wyzwaniem dla mieszka\u0144c\u00f3w Krakowa. Wysokie temperatury s\u0105 szczeg\u00f3lnie odczuwalne w g\u0119sto zabudowanych cz\u0119\u015bciach miasta, gdzie nagrzane budynki, asfalt i beton utrudniaj\u0105 codzienne funkcjonowanie, … <\/p>\n","protected":false},"author":3,"featured_media":42676,"comment_status":"closed","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[3,40,2],"tags":[],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/patriotycznykrakow.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/42673"}],"collection":[{"href":"https:\/\/patriotycznykrakow.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/patriotycznykrakow.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/patriotycznykrakow.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/users\/3"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/patriotycznykrakow.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=42673"}],"version-history":[{"count":1,"href":"https:\/\/patriotycznykrakow.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/42673\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":42677,"href":"https:\/\/patriotycznykrakow.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/42673\/revisions\/42677"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/patriotycznykrakow.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/media\/42676"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/patriotycznykrakow.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=42673"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/patriotycznykrakow.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=42673"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/patriotycznykrakow.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=42673"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}