Ju\u017c jutro, 11 czerwca, lajkonikowy orszak przejdzie tradycyjn\u0105 tras\u0119 ze Zwierzy\u0144ca na Rynek G\u0142\u00f3wny. Poch\u00f3d wyruszy o godz. 12.30 z siedziby Wodoci\u0105g\u00f3w Miasta Krakowa, gdzie zatrudnionych jest wielu cz\u0142onk\u00f3w orszaku, w tym wcielaj\u0105cy si\u0119 w g\u0142\u00f3wn\u0105 posta\u0107 widowiska Mariusz Glonek.<\/p>\n
Konik Zwierzyniecki ze swoj\u0105 \u015bwit\u0105 przejdzie nast\u0119pnie ul. Senatorsk\u0105, przez Plac Na Stawach do klasztoru norbertanek, gdzie na tamtejszym dziedzi\u0144cu b\u0119dzie mia\u0142 miejsce taniec z chor\u0105gwi\u0105 i spotkanie z dzie\u0107mi z krakowskich szk\u00f3\u0142 i przedszkoli. Nast\u0119pnie Lajkonik b\u0119dzie harcowa\u0142 na ul. T. Ko\u015bciuszki oraz odwiedzi Bulwar Rod\u0142a, aby spotka\u0107 si\u0119 z krakowskimi flisakami. Kolejny istotny przystanek na trasie pochodu to Antykwariat Abecad\u0142o przy ul. T. Ko\u015bciuszki 18U, gdzie Lajkonik u\u015bwietni obchody \u201e\u015awi\u0119towania wielkiej wsp\u00f3lnoty literackiej i czytelniczej\u201d.<\/p>\n
Nast\u0119pnie orszak uda si\u0119 na kr\u00f3tki odpoczynek w karczmie Smil\u2019y przy Skwerze Konika Zwierzynieckiego, aby chwil\u0119 potem wyruszy\u0107 w dalsz\u0105 drog\u0119 przez skrzy\u017cowanie z Alejami Trzech Wieszcz\u00f3w, ul. Zwierzynieck\u0105 do skrzy\u017cowania pod Filharmoni\u0105 Krakowsk\u0105, gdzie b\u0119dzie mia\u0142 miejsce taniec Lajkonika z chor\u0105gwi\u0105 w wielkim kole stworzonym przez orszak i widz\u00f3w. Nast\u0119pnie poch\u00f3d przejdzie ulicami Franciszka\u0144sk\u0105 i Grodzk\u0105 na Rynek G\u0142\u00f3wny. Tam na scenie pod Wie\u017c\u0105 Ratuszow\u0105 b\u0119dzie mia\u0142 miejsce fina\u0142 imprezy. Lajkonik odbierze \u201eharacz\u201d od w\u0142adz Miasta Krakowa, wzniesie toast za pomy\u015blno\u015b\u0107 Krakowianek oraz Krakowian i wykona fina\u0142owi taniec zwany urbem salutare \u2013 pok\u0142on miastu.<\/p>\n
Podobnie jak w poprzednich latach, pochodowi Lajkonika towarzyszy\u0107 b\u0119dzie widowisko na scenie pod Wie\u017c\u0105 Ratuszow\u0105 na Rynku G\u0142\u00f3wnym, kt\u00f3re zaprezentuje w tym roku Tatarski Zesp\u00f3\u0142 Taneczno-Wokalny Bu\u0144czuk.<\/p>\n
Warto te\u017c przypomnie\u0107, \u017ce prawdziwego Lajkonika mo\u017cna zobaczy\u0107 tylko raz w roku, w\u0142a\u015bnie w oktaw\u0119 Bo\u017cego Cia\u0142a. I tylko wtedy uderzenie jego bu\u0142awy rzeczywi\u015bcie przynosi szcz\u0119\u015bcie.<\/p>\n
Szczeg\u00f3\u0142owy program dost\u0119pny na stronie Muzeum Krakowa.<\/p>\n
\nTegorocznemu pochodowi Lajkonika towarzysz\u0105 konkursu dla najm\u0142odszych i troch\u0119 starszych. W ramach pierwszego konkursy na \u201eNajpi\u0119kniejszy dzieci\u0119cy orszak Lajkonika\u201d organizator zaprasza grupy przedszkolne oraz uczni\u00f3w klas I, II, III i IV szk\u00f3\u0142 podstawowych do zaprezentowania inscenizacji pochodu Lajkonika przy wykorzystaniu w\u0142asnych stroj\u00f3w i rekwizyt\u00f3w, a tak\u017ce programu choreograficznego. Uczestnicy mog\u0105 zaprezentowa\u0107 si\u0119 na dziedzi\u0144cu Klasztoru Si\u00f3str Norbertanek przy ul. T. Ko\u015bciuszki 88, w godz. 13.30\u201314.45. Nauczyciele, wychowawcy lub opiekunowie powinni zg\u0142osi\u0107 udzia\u0142 w konkursie grupy przedszkolnej lub szkolnej do dzi\u015b, 10 czerwca mailowo na adres: folklor@muzuemkrakowa.pl. W tytule maila nale\u017cy wpisa\u0107: \u201eNajpi\u0119kniejszy orszak Lajkonika\u201d.<\/p>\n
11 czerwca podczas pochodu Lajkonika uczestnicy b\u0119d\u0105 mogli nagra\u0107 film lub rolk\u0119 przedstawiaj\u0105c\u0105 dzie\u0144 z \u017cycia Lajkonika.<\/p>\n
stworzy\u0107 kr\u00f3tki film (max. 90 sekund) z wydarzenia
\nopublikowa\u0107 go na swoim publicznym profilu na Facebooku lub Instagramie
\noznaczy\u0107: @muzeumkrakowa
\ndodaj hashtag: #LajkonikDay.
\nUwaga: film musi by\u0107 widoczny publicznie do 30 czerwca, do godz. 23.59. Na zwyci\u0119zc\u00f3w we wszystkich konkursach czekaj\u0105 nagrody rzeczowe i lajkonikowe upominki.<\/p>\n
Zgodnie z powszechnie znan\u0105 legend\u0105 pocz\u0105tki tradycji Lajkonika zwi\u0105zane s\u0105 z ocaleniem Krakowa przed najazdem tatarskim w 1287 roku, czego mieli dokona\u0107 dzielni flisacy wi\u015blani z okolic Zwierzy\u0144ca, zwani w\u0142\u00f3czkami. Zachowane \u017ar\u00f3d\u0142a historyczne pozwalaj\u0105 natomiast stwierdzi\u0107, \u017ce harce Lajkonika w asy\u015bcie jego orszaku odbywa\u0142y si\u0119 z pewno\u015bci\u0105 przynajmniej od po\u0142owy XVIII wieku (najstarsze zapiski \u017ar\u00f3d\u0142owe dotycz\u0105ce tej tradycji pochodz\u0105 z 1738 i 1756 roku).<\/p>\n
Od tego okresu, pomimo ogromnych przemian politycznych, spo\u0142ecznych i cywilizacyjnych poch\u00f3d Lajkonika, zwanego te\u017c Konikiem Zwierzynieckim, odbywa\u0142 si\u0119 niemal ka\u017cdego roku w tym samym terminie (okres oktawy \u015bwi\u0119ta Bo\u017cego Cia\u0142a) i przebiega\u0142 t\u0105 sam\u0105 tras\u0105, biegn\u0105c\u0105 ze Zwierzy\u0144ca do obszaru Starego Miasta Krakowa (w 1849 roku po raz pierwszy Konik Zwierzyniecki pokaza\u0142 si\u0119 na Rynku G\u0142\u00f3wnym). W opisanym okresie zdarza\u0142y si\u0119 kilkuletnie przerwy w odbywaniu pochodu (m.in. w latach pierwszej i drugiej wojny \u015bwiatowej, pandemii COVID-19), lecz nigdy nie dosz\u0142o do przerwania przekazu mi\u0119dzypokoleniowego pomi\u0119dzy kolejnymi generacjami, kt\u00f3re dba\u0142y o przetrwania tej tradycji.<\/p>\n
Korzenie obrz\u0119du pochodu Lajkonika zwi\u0105zane s\u0105 podkrakowskimi gminami Zwierzyniec i P\u00f3\u0142wsie Zwierzynieckie oraz klasztorem norbertanek. Do ko\u0144ca XVIII wieku, czyli do chwili utraty niepodleg\u0142o\u015bci, Konik Zwierzyniecki by\u0142 jednocze\u015bnie obrz\u0119dem zwi\u0105zanym z lokaln\u0105 spo\u0142eczno\u015bci\u0105 przedmie\u015b\u0107, ale r\u00f3wnie\u017c z konkretn\u0105 grup\u0105 zawodow\u0105, czyli krakowskimi w\u0142\u00f3czkami. Po upadku organizacji zawodowej w\u0142\u00f3czk\u00f3w obrz\u0119d przetrwa\u0142 dzi\u0119ki osobistemu zaanga\u017cowaniu jej by\u0142ych cz\u0142onk\u00f3w. By\u0142a to rodzina Mici\u0144skich, kt\u00f3ra zajmowa\u0142a si\u0119 aran\u017cacj\u0105 Lajkonika do 1972 roku. Po Mici\u0144skich odpowiedzialno\u015b\u0107 za obrz\u0119d wzi\u0119\u0142y na siebie krakowskie rodziny Mazur\u00f3w, Marcinkowskich i Glonk\u00f3w, kt\u00f3rych kolejne pokolenia wcielaj\u0105 si\u0119 w postacie z orszaku. W latach 1897\u20131939 wspomaga\u0142o ich w tej godnej podziwu misji Towarzystwo Mi\u0142o\u015bnik\u00f3w Historii i Zabytk\u00f3w Krakowa, od 1947 roku czyni to Muzeum Krakowa, w kt\u00f3rego gestii pozostaj\u0105 sprawy organizacyjne m.in. przygotowanie barwnych stroj\u00f3w dla orszaku. Od 1872 roku poch\u00f3d jest dofinansowywany przez miasto Krak\u00f3w.<\/p>\n
W 2014 roku poch\u00f3d Lajkonika zosta\u0142 wpisany na Krajow\u0105 List\u0119 Niematerialnego Dziedzictwa Kulturowego. Wpis ten jest podstaw\u0105, by ta krakowska tradycji mog\u0142a by\u0107 umieszczona na Li\u015bcie reprezentatywnej niematerialnego dziedzictwa kulturowego ludzko\u015bci UNESCO, na kt\u00f3rej znajduj\u0105 si\u0119 zwyczaje, tradycje i obrz\u0119dy z ca\u0142ego \u015bwiata.<\/p>\n
W postaci Lajkonika wciela si\u0119 od 2023 roku pracownik Wodoci\u0105g\u00f3w Miasta Krakowa, Mariusz Glonek. Zast\u0105pi\u0142 on w tej roli swojego ojca, Zbigniewa, kt\u00f3ry wciela\u0142 si\u0119 w Lajkonika w latach 1988\u20132022.<\/p>\n
Fot. Bogus\u0142aw \u015awierzowski\/krakow.pl<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"
Ju\u017c jutro, 11 czerwca, lajkonikowy orszak przejdzie tradycyjn\u0105 tras\u0119 ze Zwierzy\u0144ca na Rynek G\u0142\u00f3wny. Poch\u00f3d wyruszy o godz. 12.30 z siedziby Wodoci\u0105g\u00f3w Miasta Krakowa, gdzie zatrudnionych jest wielu cz\u0142onk\u00f3w orszaku, … <\/p>\n","protected":false},"author":3,"featured_media":42544,"comment_status":"closed","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[3,2,1,10],"tags":[],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/patriotycznykrakow.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/42543"}],"collection":[{"href":"https:\/\/patriotycznykrakow.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/patriotycznykrakow.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/patriotycznykrakow.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/users\/3"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/patriotycznykrakow.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=42543"}],"version-history":[{"count":1,"href":"https:\/\/patriotycznykrakow.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/42543\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":42545,"href":"https:\/\/patriotycznykrakow.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/42543\/revisions\/42545"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/patriotycznykrakow.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/media\/42544"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/patriotycznykrakow.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=42543"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/patriotycznykrakow.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=42543"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/patriotycznykrakow.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=42543"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}