{"id":42512,"date":"2026-06-07T18:58:47","date_gmt":"2026-06-07T16:58:47","guid":{"rendered":"https:\/\/patriotycznykrakow.pl\/?p=42512"},"modified":"2026-06-07T19:02:29","modified_gmt":"2026-06-07T17:02:29","slug":"8-czerwca-dzien-swietej-krolowej-jadwigi-andegawenskiej-krakow-zawdziecza-jej-uniwersytet-jagiellonski","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/patriotycznykrakow.pl\/index.php\/2026\/06\/07\/8-czerwca-dzien-swietej-krolowej-jadwigi-andegawenskiej-krakow-zawdziecza-jej-uniwersytet-jagiellonski\/","title":{"rendered":"8 czerwca &#8211; dzie\u0144 \u015bwi\u0119tej kr\u00f3lowej Jadwigi Andegawe\u0144skiej. Krak\u00f3w zawdzi\u0119cza jej Uniwersytet Jagiello\u0144ski"},"content":{"rendered":"<p style=\"text-align: justify;\">Jadwiga Andegawe\u0144ska by\u0142a c\u00f3rk\u0105 Ludwika I kr\u00f3la W\u0119gier i Polski oraz El\u017cbiety Bo\u015bniaczki. Dziadkami ze strony ojca byli kr\u00f3l W\u0119gier Karol Robert oraz kr\u00f3lowa W\u0119gier El\u017cbieta c\u00f3rka polskiego w\u0142adcy W\u0142adys\u0142awa \u0141okietka, za\u015b ze strony matki Stefan II Kotromani\u0107 ban Bo\u015bni oraz El\u017cbieta ksi\u0119\u017cna kujawska. W \u017cy\u0142ach kr\u00f3lowej Jadwigi p\u0142yn\u0119\u0142a wi\u0119c krew w\u0119gierska, polska<br \/>\ni bo\u015bniacka. Urodzi\u0142a si\u0119 prawdopodobnie 18 lutego 1374 roku b\u0105d\u017a w zamku wyszehradzkim b\u0105d\u017a budzi\u0144skim. Mia\u0142a dwie starsze siostry Katarzyn\u0119 Andegawe\u0144sk\u0105 i Mari\u0119 Andegawe\u0144sk\u0105. Na mocy przywileju koszyckiego z 1374 roku Ludwik I mia\u0142 zagwarantowane przez polsk\u0105 szlacht\u0119 prawo obsadzenia jednej ze swoich c\u00f3rek na tronie polskim. Pierwotnie to Katarzyna mia\u0142a go obj\u0105\u0107, ale z plan\u00f3w nic nie wysz\u0142o, zmar\u0142a bowiem maj\u0105c 8 lat. Wtedy jej miejsce zaj\u0119\u0142a druga w kolejno\u015bci Maria. Jednak po \u015bmierci Ludwika I matka nakaza\u0142a Mari\u0119 koronowa\u0107 na w\u0142adczyni\u0119 Kr\u00f3lestwa W\u0119gier. Wobec tego na wawelskim dworze oczekiwano na przybycie ostatniej c\u00f3rki &#8211; Jadwigi. Przyby\u0142a tam 13 pa\u017adziernika 1384 roku a ju\u017c 16 pa\u017adziernika zosta\u0142a koronowana przez arcybiskupa gnie\u017anie\u0144skiego Bodzent\u0119. W imieniu ma\u0142oletniej kr\u00f3lowej faktyczne rz\u0105dy sprawowali ma\u0142opolscy mo\u017cni. W sierpniu 1385 roku polscy pos\u0142owie zawarli w Krewie uk\u0142ad z ksi\u0119ciem litewskim Jagie\u0142\u0142\u0105. Wed\u0142ug jego postanowie\u0144 Jagie\u0142\u0142o zgadza\u0142 si\u0119 przyj\u0105\u0107 chrzest, po\u015blubi\u0107 Jadwig\u0119 i zwr\u00f3ci\u0107 wszystkie ziemie nale\u017c\u0105ce do Polski oraz wypu\u015bci\u0107 Polak\u00f3w zabranych do niewoli podczas wojen. W zamian mia\u0142 otrzyma\u0107 polski tron. Kr\u00f3lowa Jadwiga by\u0142a zar\u0119czona z Wilhelmem Habsburgiem, jednak pod wp\u0142ywem polskich mo\u017cnych zrezygnowa\u0142a z ma\u0142\u017ce\u0144stwa z nim i wysz\u0142a za m\u0105\u017c za Jagie\u0142\u0142\u0119. 15 lutego 1386 roku Jagie\u0142\u0142o przyj\u0105\u0142 chrzest i imi\u0119 W\u0142adys\u0142aw, 18 lutego po\u015blubi\u0142 Jadwig\u0119, a 4 marca zosta\u0142 koronowany na kr\u00f3la Polski. Do 1399 roku, w kt\u00f3rym zmar\u0142a Jadwiga, w Kr\u00f3lestwie Polskim mia\u0142y miejsce rz\u0105dy dwojga r\u00f3wnoprawnych w\u0142adc\u00f3w.<\/p>\n<figure id=\"attachment_42515\" aria-describedby=\"caption-attachment-42515\" style=\"width: 1724px\" class=\"wp-caption alignnone\"><img loading=\"lazy\" decoding=\"async\" class=\"wp-image-42515 size-full\" src=\"https:\/\/patriotycznykrakow.pl\/wp-content\/uploads\/2026\/06\/KJ-scaled.jpg\" alt=\"\" width=\"1724\" height=\"2560\" srcset=\"https:\/\/patriotycznykrakow.pl\/wp-content\/uploads\/2026\/06\/KJ-scaled.jpg 1724w, https:\/\/patriotycznykrakow.pl\/wp-content\/uploads\/2026\/06\/KJ-202x300.jpg 202w, https:\/\/patriotycznykrakow.pl\/wp-content\/uploads\/2026\/06\/KJ-690x1024.jpg 690w, https:\/\/patriotycznykrakow.pl\/wp-content\/uploads\/2026\/06\/KJ-768x1141.jpg 768w, https:\/\/patriotycznykrakow.pl\/wp-content\/uploads\/2026\/06\/KJ-1034x1536.jpg 1034w, https:\/\/patriotycznykrakow.pl\/wp-content\/uploads\/2026\/06\/KJ-1379x2048.jpg 1379w, https:\/\/patriotycznykrakow.pl\/wp-content\/uploads\/2026\/06\/KJ-16x24.jpg 16w, https:\/\/patriotycznykrakow.pl\/wp-content\/uploads\/2026\/06\/KJ-24x36.jpg 24w, https:\/\/patriotycznykrakow.pl\/wp-content\/uploads\/2026\/06\/KJ-32x48.jpg 32w\" sizes=\"(max-width: 1724px) 100vw, 1724px\" \/><figcaption id=\"caption-attachment-42515\" class=\"wp-caption-text\">Wizerunek na poczt\u00f3wce wydanej w latach 1927-1947 , z obrazu Floriana Stanis\u0142awa Cynka, Kr\u00f3lowa Jadwiga przed wyj\u015bciem do \u015blubu,<\/figcaption><\/figure>\n<p style=\"text-align: justify;\">Dzi\u0119ki zawarciu ma\u0142\u017ce\u0144stwa z Jagie\u0142\u0142\u0105, kr\u00f3lowej Jadwidze przypad\u0142a rola niebatelna, taka sama jak w przypadku ksi\u0119\u017cnej czeskiej Dobrawy i ksi\u0119cia Polan Mieszka I. Wprowadzi\u0142a wraz z m\u0119\u017cem chrze\u015bcija\u0144stwo na teren Wielkiego Ksi\u0119stwa Litewskiego. Nale\u017cy jednak pami\u0119ta\u0107, \u017ce obejmowa\u0142o to ksi\u0119stwo swoj\u0105 w\u0142adz\u0105 olbrzymi obszar z odleg\u0142ymi ksi\u0119stwami ruskimi, kt\u00f3re by\u0142y chrystianizowane od 988 roku, od czas\u00f3w kniazia Rusi Kijowskiej W\u0142odzimierza I Wielkiego. Chrzest Litwy dotyczy\u0142 przede wszystkim teren\u00f3w rdzennej Litwy, ale i w tym miejscu nale\u017cy wspomnie\u0107 kr\u00f3tki epizod katolicyzmu, kt\u00f3ry przyj\u0105\u0142 wcze\u015bniej w\u0142adca Litwy Mendog. Sprawowa\u0142 rz\u0105dy najpierw jako Wielki Ksi\u0105\u017c\u0119 Litewski od 1238 do 1253 a nast\u0119pnie jako kr\u00f3l Litwy od 1253 do 1263 roku. Po jego \u015bmierci nast\u0105pi\u0142 powr\u00f3t Litwin\u00f3w do wierze\u0144 poga\u0144skich. Warto wspomnie\u0107 oddzia\u0142ywanie cerkwi prawos\u0142awnej, szczeg\u00f3lnie za spraw\u0105 ksi\u0119\u017cnej Julianny, matki Jagie\u0142ly, kt\u00f3rej synowie Skirgie\u0142\u0142o, Korybut Dymitr, Lingwen przyj\u0119li prawos\u0142awie.<\/p>\n<figure id=\"attachment_42516\" aria-describedby=\"caption-attachment-42516\" style=\"width: 3790px\" class=\"wp-caption alignnone\"><img loading=\"lazy\" decoding=\"async\" class=\"wp-image-42516 size-full\" src=\"https:\/\/patriotycznykrakow.pl\/wp-content\/uploads\/2026\/06\/Baptism_of_Lithuania.png\" alt=\"\" width=\"3790\" height=\"1945\" srcset=\"https:\/\/patriotycznykrakow.pl\/wp-content\/uploads\/2026\/06\/Baptism_of_Lithuania.png 3790w, https:\/\/patriotycznykrakow.pl\/wp-content\/uploads\/2026\/06\/Baptism_of_Lithuania-300x154.png 300w, https:\/\/patriotycznykrakow.pl\/wp-content\/uploads\/2026\/06\/Baptism_of_Lithuania-1024x526.png 1024w, https:\/\/patriotycznykrakow.pl\/wp-content\/uploads\/2026\/06\/Baptism_of_Lithuania-768x394.png 768w, https:\/\/patriotycznykrakow.pl\/wp-content\/uploads\/2026\/06\/Baptism_of_Lithuania-1536x788.png 1536w, https:\/\/patriotycznykrakow.pl\/wp-content\/uploads\/2026\/06\/Baptism_of_Lithuania-2048x1051.png 2048w, https:\/\/patriotycznykrakow.pl\/wp-content\/uploads\/2026\/06\/Baptism_of_Lithuania-24x12.png 24w, https:\/\/patriotycznykrakow.pl\/wp-content\/uploads\/2026\/06\/Baptism_of_Lithuania-36x18.png 36w, https:\/\/patriotycznykrakow.pl\/wp-content\/uploads\/2026\/06\/Baptism_of_Lithuania-48x25.png 48w\" sizes=\"(max-width: 3790px) 100vw, 3790px\" \/><figcaption id=\"caption-attachment-42516\" class=\"wp-caption-text\">Chrzest Litwy obraz Jana Matejki z 1888 roku, lokalizacja obrazu Muzeum Narodowe w Warszawie fot. Maciej Szczepa\u0144czyk wikipedia<\/figcaption><\/figure>\n<p>Chrzest Litwy<\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\">Jadwiga i W\u0142adys\u0142aw stan\u0119li wi\u0119c przed trudnym zadaniem przekonania mo\u017cnych i reszty ludu do przyj\u0119cia katolicyzmu. Po jego przyj\u0119ciu Litwini podobnie jak Polacy 400 lat wczesniej znale\u017ali si\u0119 w zachodnio-chrze\u015bcija\u0144skiej cywilizacji. Jak zapisa\u0142 Jan D\u0142ugosz: \u201eRok Pa\u0144ski 1387. [\u2026] W\u0142adys\u0142aw kr\u00f3l Polski, postanowiwszy nar\u00f3d litewski, tak jako si\u0119 by\u0142 w umowie z Polakami i kr\u00f3low\u0105 Jadwig\u0105 zobowi\u0105za\u0142, z poga\u0144stwa i ciemnoty ba\u0142wochwalczej wywie\u015b\u0107 i nawr\u00f3ci\u0107 do prawej wiary chrze\u015bcia\u0144skiej, nad wszystko pragn\u0105cy wzrostu i rozszerzenia tej\u017ce wiary, w towarzystwie Bodzanty arcybiskupa gnie\u017anie\u0144skiego, i wielu innych z Kr\u00f3lestwa Polskiego m\u0119\u017c\u00f3w duchownych, pobo\u017cnym i przyk\u0142adnym \u017cyciem celuj\u0105cych [\u2026] A nie przestaj\u0105c na pomocy rzeczonych kap\u0142an\u00f3w, wzi\u0105\u0142 z sob\u0105 Jadwig\u0119 kr\u00f3low\u0105, aby now\u0105 ojczyzn\u0119 swoj\u0105, nowy kraj i nar\u00f3d swego ma\u0142\u017conka pozna\u0142a, tudzie\u017c Ziemowita i Jana ksi\u0105\u017c\u0105t Mazowieckich, Konrada ksi\u0105\u017c\u0119cia Ole\u015bnickiego, Bartosza z Wissemburga wojewod\u0119 Pozna\u0144skiego, Krystyna z Kozieg\u0142\u00f3w S\u0105deckiego, Miko\u0142aja z Ossolina Wi\u015blickiego kasztelan\u00f3w, Zaklik\u0119 z Mi\u0119dzyg\u00f3rza kanclerza, Miko\u0142aja z Moskorzowa podkanclerzego kr\u00f3lestwa Polskiego, W\u0142odka z Charbinowic cze\u015bnika, Spytka z Tarnowa podkomorzego, Tomka podczaszego Krakowskiego, i wielu innych pan\u00f3w Polskich i rycerzy. Przybywszy do Litwy, z\u0142o\u017cy\u0142 w dzie\u0144 popielcowy zjazd walny w Wilnie, na kt\u00f3ry gdy z rozkazu kr\u00f3la zebrali si\u0119 bracia kr\u00f3lewscy, Skirgie\u0142\u0142o Trocki, Wito\u0142d Grodzie\u0144ski, W\u0142odzimierz Kijowski, Korybut Nowogrodzki, ksi\u0105\u017c\u0119ta, i znaczna liczba rycerzy i ludu, W\u0142adys\u0142aw kr\u00f3l Polski, z pomoc\u0105 chrze\u015bcia\u0144skich ksi\u0105\u017c\u0105t, kt\u00f3rzy wraz z nim przybyli, pracowa\u0142 nad szlacht\u0105 i ludem, aby porzuciwszy fa\u0142szywych bog\u00f3w, dotychczas w \u015blepocie poga\u0144skiej wyznawanych, sk\u0142onili si\u0119 do uznania i czci jednego prawdziwego Boga, i przyj\u0119cia jego prawej chrze\u015bcia\u0144skiej religii. A gdy temu sprzeciwiali si\u0119 barbarzy\u0144scy Litwini, utrzymuj\u0105c, \u017ce bezbo\u017cno\u015bci\u0105 by\u0142o, wbrew obyczajom i przekazanej wierze przodk\u00f3w, porzuca\u0107 w\u0142asne b\u00f3stwa (by\u0142y za\u015b te u nich celniejsze: ogie\u0144, kt\u00f3ry uwa\u017cali za wieczysty, a kt\u00f3rego strzegli kap\u0142ani, dzie\u0144 i noc przyk\u0142adaj\u0105c drzewa do ogniska; gaje uwa\u017cane za \u015bwi\u0119te; tudzie\u017c w\u0119\u017ce i \u017cmije, w kt\u00f3rych wed\u0142ug ich mniemania zamieszka\u0142y b\u00f3stwa): W\u0142adys\u0142aw kr\u00f3l kaza\u0142 \u00f3w ogie\u0144 miany za wieczysty, w Wilnie g\u0142\u00f3wn\u00e9m mie\u015bcie i stolicy Litwy utrzymywany, a strze\u017cony przez kap\u0142ana w ich j\u0119zyku zwanego Znicz, kt\u00f3ry modl\u0105cym si\u0119 i \u017c\u0105daj\u0105cym przepowiedzi rzeczy przysz\u0142ych fa\u0142szywe og\u0142asza\u0142 wyrocznie (jakoby od b\u00f3stwa mu zwierzone), i ci\u0105g\u0142ym drzewa przyk\u0142adaniem podsycany, wobec przytomnych pogan zagasi\u0107, a \u015bwi\u0105tyni\u0119 i o\u0142tarz, na kt\u00f3rym czyniono mu ofiary, zburzy\u0107; nadto gaje i ogrody uwa\u017cane za \u015bwi\u0119te powycina\u0107; w\u0119\u017ce i \u017cmije, kt\u00f3re po domach nawet jakoby b\u00f3stwa domowe \u017cywiono i czczono, pozabija\u0107: przycz\u00e9m barbarzy\u0144cy p\u0142acze tylko i gorzkie rozwodzili \u017cale nad upadkiem i zel\u017ceniem tych fa\u0142szywych bo\u017cyszcz, nie \u015bmiej\u0105c sarka\u0107 przeciw kr\u00f3la nakazom. Po zburzeniu i zniszczeczeniu b\u00f3stw poga\u0144skich, gdy Litwini poznali naocznie ich fa\u0142szywo\u015b\u0107, kt\u00f3r\u0105 si\u0119 dotychczas \u0142udzili, ulegli wreszcie i z pokor\u0105 sk\u0142onili si\u0119 do przyj\u0119cia wiary chrze\u015bcia\u0144skiej, wyrzekaj\u0105c si\u0119 dawnych b\u0142\u0119d\u00f3w. W dniach kilkunastu wyuczeni od kap\u0142an\u00f3w Polskich, a wi\u0119cej jeszcze od kr\u00f3la W\u0142adys\u0142awa, kt\u00f3ry umia\u0142 ich j\u0119zyk, i kt\u00f3rego ch\u0119tniej s\u0142uchali, g\u0142\u00f3wnych zasad religii do wierzenia podanych, czyli artyku\u0142\u00f3w wiary, sk\u0142adu Apostolskiego i modlitwy Pa\u0144skiej, przyst\u0119powali do \u015bwi\u0119tego polania; a W\u0142adys\u0142aw kr\u00f3l pobo\u017cny rozdawa\u0142 prostemu ludowi odzie\u017c, koszule, i nowe ubranie z sukna przywiezionego na to z Polski. Ta przezorna szczodrota i \u0142askawo\u015b\u0107 kr\u00f3lewska sprawi\u0142a, \u017ce gdy o niej rozg\u0142osi\u0142y si\u0119 wie\u015bci, lud ciemny a przyt\u00e9m chudobny dla samego uzyskania we\u0142nianej odzie\u017cy hurmem zewsz\u0105d si\u0119 zbiega\u0142 do przyj\u0119cia chrztu \u015bwi\u0119tego. A poniewa\u017c wielk\u0105 by\u0142oby prac\u0105 ka\u017cdego z nowych wyznawc\u00f3w chrzci\u0107 z osobna, przeto gromadz\u0105cy si\u0119 lud mnogi obojej p\u0142ci Litwin\u00f3w z rozkazu kr\u00f3la dzielono na gminy i gromady, i ka\u017cdej gromadzie, a w szczeg\u00f3lno\u015bci ka\u017cdemu do tej gromady nale\u017c\u0105cemu, nadawano jedno z imion w chrze\u015bcia\u0144stwie u\u017cywanych, w miejsce dawnych poga\u0144skich; i tak, pierwszej gromadzie dano imi\u0119 Piotra, drugiej Paw\u0142a, trzeciej Jana, czwartej Jak\u00f3ba, pi\u0105tej Stanis\u0142awa, i t. d. Kobietom za\u015b, kt\u00f3re tak\u017ce tworzy\u0142y osobne gromady, stosowne nadawano imiona, Katarzyny, Ma\u0142gorzaty, Doroty i t. p. ile by\u0142o takowych gromad nowo chrzczonych. Szlachcie atoli i starszym w narodzie udzielano chrzest \u015bwi\u0119ty z osobna: zje\u017cd\u017cali si\u0119 oni tym celem do Wilna z \u017conami, dzie\u0107mi i rodzinami swemi, kwapi\u0105c si\u0119 do przyj\u0119cia chrztu i poznania zasad wiary chrze\u015bcia\u0144skiej. Za co wszystko papie\u017c Urban VI odda\u0142 nale\u017cn\u0105 pochwa\u0142\u0119 prawowiernemu kr\u00f3lowi w wydan\u00e9m Breve Apostolski\u00e9m, kt\u00f3rego osnowa jest taka:\u2009\u201eUrban biskup, s\u0142uga s\u0142ug Bo\u017cych. Najmilszemu w Chrystusie synowi, W\u0142adys\u0142awowi, Dostojnemu kr\u00f3lowi Polskiemu, pozdrowienie i Apostolskie b\u0142ogos\u0142awie\u0144stwo. Cieszymy si\u0119 w Panu, Synu najmilszy, i radujemy w sercu nasz\u00e9m ojcowski\u00e9m z tak po\u017cytecznego ko\u015bcio\u0142owi synaradujemy si\u0119, m\u00f3wi\u0119, i wielk\u0105 uczuwamy pociech\u0119, \u017ce O\u015bwieciciel wszystkich narod\u00f3w, \u015bwiat\u0142o jasno\u015bci wiekuistej, spu\u015bci\u0107 raczy\u0142 do serca twego i serc twoich wiernych promie\u0144 swojej \u0142aski w b\u0142ogos\u0142awi\u0105cym darze chrztu \u015bwi\u0119tego.\u201c (Jan D\u0142ugosz, \u201eDziej\u00f3w Polskich ksi\u0105g dwana\u015bcie\u201c t. III,<br \/>\nksi\u0119ga X, Krak\u00f3w 1868, s. 438-440)<\/p>\n<figure id=\"attachment_42514\" aria-describedby=\"caption-attachment-42514\" style=\"width: 1117px\" class=\"wp-caption aligncenter\"><img loading=\"lazy\" decoding=\"async\" class=\"wp-image-42514 size-full\" src=\"https:\/\/patriotycznykrakow.pl\/wp-content\/uploads\/2026\/06\/Walery_Eljasz-Radzikowski_Jadwiga-1.jpg\" alt=\"\" width=\"1117\" height=\"1612\" srcset=\"https:\/\/patriotycznykrakow.pl\/wp-content\/uploads\/2026\/06\/Walery_Eljasz-Radzikowski_Jadwiga-1.jpg 1117w, https:\/\/patriotycznykrakow.pl\/wp-content\/uploads\/2026\/06\/Walery_Eljasz-Radzikowski_Jadwiga-1-208x300.jpg 208w, https:\/\/patriotycznykrakow.pl\/wp-content\/uploads\/2026\/06\/Walery_Eljasz-Radzikowski_Jadwiga-1-710x1024.jpg 710w, https:\/\/patriotycznykrakow.pl\/wp-content\/uploads\/2026\/06\/Walery_Eljasz-Radzikowski_Jadwiga-1-768x1108.jpg 768w, https:\/\/patriotycznykrakow.pl\/wp-content\/uploads\/2026\/06\/Walery_Eljasz-Radzikowski_Jadwiga-1-1064x1536.jpg 1064w, https:\/\/patriotycznykrakow.pl\/wp-content\/uploads\/2026\/06\/Walery_Eljasz-Radzikowski_Jadwiga-1-17x24.jpg 17w, https:\/\/patriotycznykrakow.pl\/wp-content\/uploads\/2026\/06\/Walery_Eljasz-Radzikowski_Jadwiga-1-25x36.jpg 25w, https:\/\/patriotycznykrakow.pl\/wp-content\/uploads\/2026\/06\/Walery_Eljasz-Radzikowski_Jadwiga-1-33x48.jpg 33w\" sizes=\"(max-width: 1117px) 100vw, 1117px\" \/><figcaption id=\"caption-attachment-42514\" class=\"wp-caption-text\">Wyobra\u017cenie kr\u00f3lowej Jadwigi z poczetu w\u0142adc\u00f3w polskich narysowanego przez Walerego Eliasza Radzikowskiego<\/figcaption><\/figure>\n<p>Odzyskanie ksi\u0119stwa Halickiego dla Korony Polskiej<\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\">Inn\u0105 zas\u0142ug\u0105 kr\u00f3lowej Jadwigi by\u0142o odzyskanie dla Kr\u00f3lestwa Polskiego Rusi Halicko-Wo\u0142y\u0144skiej. Walki o sukcesj\u0119 po w\u0142adcy tego ksi\u0119stwa Jerzym II Boles\u0142awie Trojdenowiczu rozpocz\u0119\u0142a si\u0119 mi\u0119dzy Kr\u00f3lestwem Polskim a Wielkim Ksi\u0119stwem Litewskim w 1340 roku. Do konfliktu wesz\u0142o r\u00f3wnie\u017c Kr\u00f3lestwo W\u0119gier. Wojna toczy\u0142a si\u0119 etapami najpierw w latach 1340-1345, potem 1349-1353,<br \/>\nw roku 1366, w latach 1370-1377 kiedy to ojciec Jadwigi osadzi\u0142 w\u0119gierskich starost\u00f3w w miastach. Ostatnie lata konfliktu to 1387 kiedy to kr\u00f3lowa Jadwiga podje\u0142a wypraw\u0119 wojenn\u0105 na Ru\u015b oraz 1392 kiedy tereny zosta\u0142y podzielone mi\u0119dzy Koron\u0119 do kt\u00f3rej trafi\u0142a ziemia halicka oraz Wielkie Ksi\u0119stwo Litewskie kt\u00f3re otrzyma\u0142o ziemi\u0119 wo\u0142y\u0144sk\u0105. Do tych teren\u00f3w ro\u015bci\u0142 sobie prawo jako kr\u00f3l w\u0119gierski Zygmunt Luksemburski, jednak w 1397 roku zrezygnowa\u0142 z nich.<\/p>\n<p>Odnowienie\u00a0 uczelni krakowskiej<\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\">Kr\u00f3lowa Jadwiga zdaj\u0105c sobie spraw\u0119 z roli jak\u0105 pe\u0142ni uniwersytet postanowi\u0142a odnowi\u0107 fundacj\u0119 akademick\u0105 Kazimierza Wielkiego z 1366 oraz uzyska\u0142a w 1397 roku od papie\u017ca Bonifacego IX zgod\u0119 na fundacj\u0119 wydzia\u0142u teologicznego, kt\u00f3ry dawa\u0142 mo\u017cliwo\u015b\u0107 uznania uczelni wed\u0142ug \u00f3wczesnych kryteri\u00f3w za pe\u0142noprawn\u0105. Kr\u00f3lowa przeznaczy\u0142a tak\u017ce w\u0142asne \u015brodki na jej rozw\u00f3j. Fundowa\u0142a ko\u015bcio\u0142y doposa\u017ca\u0142a klasztory, opiekowa\u0142a si\u0119 szpitalami oraz wspiera\u0142a ubogich.<\/p>\n<p>\u015amier\u0107 kr\u00f3lowej i jej c\u00f3rki<\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\">22 czerwca 1399 roku kr\u00f3lowa urodzi\u0142a c\u00f3rk\u0119 El\u017cbiet\u0119 Bonifacj\u0119. Z nieznanych powod\u00f3w dziewczynka zmar\u0142a 13 lipca 1399 roku a jej matka cztery dni p\u00f3\u017aniej 17 lipca. Obie zosta\u0142y pochowane w jednym grobie, co by\u0142o \u017cyczeniem kr\u00f3lowej.\u00a0 \u015amier\u0107 w\u0142adczyni przyj\u0119to z ogromym \u017calem. Okre\u015blenia jakimi obdarzyli jej wsp\u00f3\u0142cze\u015bni wskazuj\u0105 na liczne zalety: \u201eZmar\u0142a dzi\u015b w po\u0142udnie Najjasniejsza Pani Jadwiga kr\u00f3lowa Polski i dziedziczka W\u0119gier, niestrudzona szerzycielka chwa\u0142y Bo\u017cej, obro\u0144czyni Ko\u015bcio\u0142a, s\u0142uga sprawiedliwo\u015bci, wz\u00f3r wszelkich cn\u00f3t, pokorna i \u0142askawa matka sierot, kt\u00f3rej podobnego cz\u0142owieka z rodu kr\u00f3lewskiego nie widziano na ca\u0142ym obszarze \u015bwiata\u201c. (Kalendarz krakowski, notatka wikariusza katedralnego, w: <em>Monumenta Poloniae Historica, <\/em>Lw\u00f3w- Krak\u00f3w 1883, s. 926)<\/p>\n<p>Droga na o\u0142tarze<\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\">Starania o wyniesienie na o\u0142tarze rozpocz\u0105\u0142 w 1426 roku arcybiskup gnie\u017anie\u0144ski Wojciech Jastrz\u0119biec. Po ponad pi\u0119ciuset latach kardyna\u0142 Adam Stefan Sapieha podj\u0105\u0142 w 1949 roku podobne zabiegi, jednak nie znalaz\u0142y one pos\u0142uchu w Stolicy Apostolskiej. Dopiero w czasach sprawowania urz\u0119du przez papie\u017ca Jana Paw\u0142a II kr\u00f3lowa Jadwiga zosta\u0142a beatyfikowana w Rzymie 31 maja 1979 roku, a kanonizowana w Krakowie 8 czerwca 1997 roku tak\u017ce przez papie\u017ca Polaka podczas mszy \u015bwi\u0119tej na B\u0142oniach. Wtedy te\u017c zosta\u0142a og\u0142oszona patronk\u0105 Polak\u00f3w i aposto\u0142k\u0105 Litwy. Dzie\u0144 w kt\u00f3rym obchodzi si\u0119 \u015bwi\u0119to kr\u00f3lowej Jadwigi ustalony zosta\u0142 na 8 czerwca, nie za\u015b na 17 lipca na dzie\u0144 \u015bmierci w\u0142adczyni. Data ta odnosi si\u0119 do terminiu mszy \u015bwi\u0119tej kanonizacyjnej.<\/p>\n<p>Tytulatura kr\u00f3lowej i jej herb<\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\">1.\u00a0 Jadwiga z Bo\u017cej \u0142aski kr\u00f3lowa Polski, a tak\u017ce pani i dziedziczka ziem krakowskiej, sandomierskiej, sieradzkiej, \u0142\u0119czyckiej, kujawskiej i pomorskiej\u00a0 \u00a02. Kr\u00f3lowa Polski oraz najwy\u017csza ksi\u0119\u017cna Litwy i dziedziczka Rusi 3. Dziedziczka Wegier<\/p>\n<figure id=\"attachment_42520\" aria-describedby=\"caption-attachment-42520\" style=\"width: 375px\" class=\"wp-caption aligncenter\"><img loading=\"lazy\" decoding=\"async\" class=\"wp-image-42520 size-full\" src=\"https:\/\/patriotycznykrakow.pl\/wp-content\/uploads\/2026\/06\/Hedvig_of_Anjou_seal.png\" alt=\"\" width=\"375\" height=\"436\" srcset=\"https:\/\/patriotycznykrakow.pl\/wp-content\/uploads\/2026\/06\/Hedvig_of_Anjou_seal.png 375w, https:\/\/patriotycznykrakow.pl\/wp-content\/uploads\/2026\/06\/Hedvig_of_Anjou_seal-258x300.png 258w, https:\/\/patriotycznykrakow.pl\/wp-content\/uploads\/2026\/06\/Hedvig_of_Anjou_seal-21x24.png 21w, https:\/\/patriotycznykrakow.pl\/wp-content\/uploads\/2026\/06\/Hedvig_of_Anjou_seal-31x36.png 31w, https:\/\/patriotycznykrakow.pl\/wp-content\/uploads\/2026\/06\/Hedvig_of_Anjou_seal-41x48.png 41w\" sizes=\"(max-width: 375px) 100vw, 375px\" \/><figcaption id=\"caption-attachment-42520\" class=\"wp-caption-text\">Piecz\u0119\u0107 herbowa kr\u00f3lowej Jadwigi z tytulatur\u0105 hedwigis dei gra \u00b7 Regina Polonie z: Oszk\u00e1r B\u00e1rczay, A heraldika k\u00e9zik\u00f6nyve m\u00fcsz\u00f3t\u00e1rral, Budapest 1897, p. 31.I<\/figcaption><\/figure>\n<p style=\"text-align: justify;\">Na piecz\u0119ci herbowej kr\u00f3lowej Jadwigi mo\u017cna odnale\u017a\u0107 dwie tarcze heraldyczne. Na pierwszej znajduje si\u0119 orze\u0142 piastowski, kt\u00f3ry zosta\u0142 symbolem pa\u0144stwa polskiego w czasie panowania kr\u00f3la Przemys\u0142a II. Jako znak dynastyczny towarzyszy\u0142 orze\u0142 Piastom du\u017co wcze\u015bniej. Kr\u00f3lowa Jadwiga wybra\u0142a go nie tylko jako w\u0142adczyni Polski, ale r\u00f3wnie\u017c jako maj\u0105ca w cz\u0119\u015bci pochodzenie piastowskie.<\/p>\n<figure id=\"attachment_42519\" aria-describedby=\"caption-attachment-42519\" style=\"width: 735px\" class=\"wp-caption alignnone\"><img loading=\"lazy\" decoding=\"async\" class=\"wp-image-42519 size-large\" src=\"https:\/\/patriotycznykrakow.pl\/wp-content\/uploads\/2026\/06\/HKJ-895x1024.png\" alt=\"\" width=\"735\" height=\"841\" srcset=\"https:\/\/patriotycznykrakow.pl\/wp-content\/uploads\/2026\/06\/HKJ-895x1024.png 895w, https:\/\/patriotycznykrakow.pl\/wp-content\/uploads\/2026\/06\/HKJ-262x300.png 262w, https:\/\/patriotycznykrakow.pl\/wp-content\/uploads\/2026\/06\/HKJ-768x878.png 768w, https:\/\/patriotycznykrakow.pl\/wp-content\/uploads\/2026\/06\/HKJ-1343x1536.png 1343w, https:\/\/patriotycznykrakow.pl\/wp-content\/uploads\/2026\/06\/HKJ-1791x2048.png 1791w, https:\/\/patriotycznykrakow.pl\/wp-content\/uploads\/2026\/06\/HKJ-21x24.png 21w, https:\/\/patriotycznykrakow.pl\/wp-content\/uploads\/2026\/06\/HKJ-31x36.png 31w, https:\/\/patriotycznykrakow.pl\/wp-content\/uploads\/2026\/06\/HKJ-42x48.png 42w, https:\/\/patriotycznykrakow.pl\/wp-content\/uploads\/2026\/06\/HKJ.png 1920w\" sizes=\"(max-width: 735px) 100vw, 735px\" \/><figcaption id=\"caption-attachment-42519\" class=\"wp-caption-text\">Wsp\u00f3\u0142czesna rekonstrukacja herbu kr\u00f3lowej Jadwigi, autorzy Sodacan, Bastianow , wikipedia<\/figcaption><\/figure>\n<p style=\"text-align: justify;\">Na drugiej tarczy drugiej tarczy dwupolowej znajduj\u0105 si\u0119 pasy dynastii Arpad\u00f3w oraz lilie Andegawen\u00f3w. Wed\u0142ug XVI-wiecznej interpretacji srebrne pasy oznaczaj\u0105 cztery rzeki W\u0119gier: Dunaj, Cis\u0119, Draw\u0119 oraz Saw\u0119. Lilie andegawe\u0144skie sw\u00f3j rodow\u00f3d maj\u0105 we Francji. Po raz pierwszy b\u0142\u0119kitn\u0105 tarcz\u0119 z g\u0119sto rozmieszczonymi niewielkimi, z\u0142otymi liliami (azur seme-de-lys or) u\u017cy\u0142 kr\u00f3l Francji Ludwik VII M\u0142ody z dynastii Kapetyng\u00f3w. Od czas\u00f3w kr\u00f3la Karola V M\u0105drego, dok\u0142adnie od 1376 roku, symbolem Francji sta\u0142a si\u0119 niebieska tarcza herbowa z trzema z\u0142otymi liliami, kt\u00f3re mia\u0142y symbolizowa\u0107 Tr\u00f3jc\u0119 \u015awi\u0119t\u0105. Herb azur seme-de-lys or na W\u0119gry trafi\u0142 wraz z Andegawenami, boczn\u0105 dynasti\u0105 Kapetyng\u00f3w. Nazwa dynastii pochodzi od Andegawenii \u2013 terytorium w zachodniej Francji po\u0142o\u017cone nad doln\u0105 Loar\u0105. Historia zwi\u0105zku Andegawen\u00f3w z W\u0119grami si\u0119ga czas\u00f3w Karola II Kulawego (1254\u20131309), kr\u00f3la Sycylii i Albanii, hrabiego Andegawenii (wnuka kr\u00f3la Francji Ludwika VIII Lwa), kt\u00f3ry o\u017ceni\u0142 si\u0119 z Mari\u0105 W\u0119giersk\u0105, c\u00f3rk\u0105 w\u0142adcy W\u0119gier Stefana V. Ze zwi\u0105zku tego narodzi\u0142 si\u0119 Karol Martel, kt\u00f3ry posiada\u0142 godno\u015b\u0107 tytularnego w\u0142adcy W\u0119gier w latach 1290\u20131295. Jednak dopiero jego syn Karol Robert I zosta\u0142 faktycznym monarch\u0105 W\u0119gier i da\u0142 pocz\u0105tek kr\u00f3lewskiej dynastii Andegawen\u00f3w na W\u0119grzech.<\/p>\n<p>Opracowanie Mariusz Jab\u0142o\u0144ski<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>Jadwiga Andegawe\u0144ska by\u0142a c\u00f3rk\u0105 Ludwika I kr\u00f3la W\u0119gier i Polski oraz El\u017cbiety Bo\u015bniaczki. Dziadkami ze strony ojca byli kr\u00f3l W\u0119gier Karol Robert oraz kr\u00f3lowa W\u0119gier El\u017cbieta c\u00f3rka polskiego w\u0142adcy W\u0142adys\u0142awa &hellip; <\/p>\n","protected":false},"author":4,"featured_media":42517,"comment_status":"closed","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[3,11,2],"tags":[],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/patriotycznykrakow.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/42512"}],"collection":[{"href":"https:\/\/patriotycznykrakow.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/patriotycznykrakow.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/patriotycznykrakow.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/users\/4"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/patriotycznykrakow.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=42512"}],"version-history":[{"count":3,"href":"https:\/\/patriotycznykrakow.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/42512\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":42523,"href":"https:\/\/patriotycznykrakow.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/42512\/revisions\/42523"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/patriotycznykrakow.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/media\/42517"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/patriotycznykrakow.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=42512"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/patriotycznykrakow.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=42512"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/patriotycznykrakow.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=42512"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}