![\"\"](\"https:\/\/patriotycznykrakow.pl\/wp-content\/uploads\/2026\/05\/P_20221103_120804.jpg\")
<\/p>\nW Parku im. dr. Henryka Jordana znajduje si\u0119 pomnik po\u015bwi\u0119cony jego osobie.\u00a0 Rze\u017aba zosta\u0142a otwarta z okazji 25. rocznicy ustanowienia parku w dniu\u00a0 21 czerwca 1914 roku.<\/p>\n
Dzie\u0142o jest owocem pracy firmy “Bracia \u0141opie\u0144scy” z Warszawy wed\u0142ug projektu Jana Szczepkowskiego i powsta\u0142a dzi\u0119ki funduszom zebranym przez krakowian.\u00a0 Figura za\u0142o\u017cyciela parku zosta\u0142a wykonana z br\u0105zu.<\/p>\n
<\/p>\n
Dr Henryk Jordan <\/strong>(ur. 1842 w Przemy\u015blu, zm. 1907 w Krakowie)<\/p>\n Henryk Jordan by\u0142 postaci\u0105, kt\u00f3ra na trwale zmieni\u0142a Krak\u00f3w. Zmiany te mia\u0142y miejsce nie tylko w sferze urbanistycznej, ale tak\u017ce na gruncie \u015bwiadomo\u015bci spo\u0142ecznej, nauk medycznych, sportu i patriotyzmu.<\/p>\n Dzie\u0142em \u017cycia, patrz\u0105c z perspektywy naszego miasta, a zarazem swoistym pomnikiem Henryka Jordana jest Park Jordana. Powsta\u0142 w 1889 roku, w czasach, kiedy medycyna i pedagogika zaczyna\u0142y dopiero dostrzega\u0107 konieczno\u015b\u0107 ruchu i zabawy dla zdrowia i prawid\u0142owego rozwoju dzieci i m\u0142odzie\u017cy. Park, jakiego wcze\u015bniej nie by\u0142o na terenie Polski w \u017cadnym z zabor\u00f3w, sta\u0142 si\u0119 w owym czasie jedn\u0105 z najwa\u017cniejszych atrakcji Krakowa, licznie odwiedzan\u0105 przez przybywaj\u0105cych z kraju i z zagranicy. Henryk Jordan sfinansowa\u0142 powstanie parku, przez lata dofinansowywa\u0142 tak\u017ce jego funkcjonowanie. Nie chodzi\u0142o tylko o stworzenie terenu zielonego, ale przede wszystkim o miejsce dla rekreacji i rozwoju fizycznego dzieci i m\u0142odzie\u017cy. Jordan wyposa\u017cy\u0142 park w nowoczesn\u0105 infrastruktur\u0119 sportow\u0105, kt\u00f3r\u0105 osobi\u015bcie sprowadza\u0142 z zagranicy. Opracowa\u0142 plan \u0107wicze\u0144, zatrudnia\u0142 instruktor\u00f3w, motywowa\u0142 najlepszych sportowc\u00f3w wk\u0142adem na ksi\u0105\u017ceczki oszcz\u0119dno\u015bciowe, nadzorowa\u0142 akcj\u0119 do\u017cywiania dzieci, dba\u0142 tak\u017ce o rozw\u00f3j patriotyzmu, organizuj\u0105c szkolenia wojskowe oraz ustawiaj\u0105c w parku pomniki znanych Polak\u00f3w. Szczeg\u00f3ln\u0105 wag\u0119 przyk\u0142ada\u0142 do rozwoju fizycznego dziewcz\u0105t, w kt\u00f3rym – b\u0119d\u0105c przecie\u017c wybitnym ginekologiem-po\u0142o\u017cnikiem – upatrywa\u0142 fundament zdrowia kobiecego i kondycji przysz\u0142ych pokole\u0144. Opracowa\u0142 specjalny zestaw \u0107wicze\u0144 dla grup \u017ce\u0144skich wzoruj\u0105c si\u0119 na \u201egimnastyce szwedzkiej\u201d, kt\u00f3r\u0105 zafascynowa\u0142 si\u0119 jeszcze w czasach m\u0142odo\u015bci, kiedy zarabia\u0142 na \u017cycie grywaj\u0105c na fortepianie w klubach gimnastycznych w Nowym Jorku.<\/p>\n Sprawuj\u0105c funkcj\u0119 kuratora parku, dr Jordan dba\u0142 o atrakcyjno\u015b\u0107 \u0107wicze\u0144 wprowadzaj\u0105c coraz nowsze, podpatrzone w r\u00f3\u017cnych krajach gry i zabawy. W 1890 roku, po powrocie z Niemiec, zapocz\u0105tkowa\u0142 gr\u0119 w pi\u0142k\u0119 no\u017cn\u0105, kt\u00f3ra szybko zyska\u0142a na popularno\u015bci. Pierwszy mecz odby\u0142 si\u0119 w\u0142a\u015bnie w Parku Jordana. Zainteresowanie dzia\u0142alno\u015bci\u0105 parku by\u0142o ogromne, po kilkunastu latach od otwarcia \u0107wiczy\u0142y w nim 32 tysi\u0105ce dzieci i m\u0142odzie\u017cy.<\/p>\n Henryk Jordan studiowa\u0142 medycyn\u0119 w Krakowie, ale tak\u017ce w Wiedniu, prowadzi\u0142 praktyk\u0119 ginekologiczn\u0105 i po\u0142o\u017cnicz\u0105 w Nowym Jorku, Anglii i Niemczech. Za granic\u0105 zak\u0142ada\u0142 ciesz\u0105ce si\u0119 powodzeniem szko\u0142y dla po\u0142o\u017cnych. Ju\u017c jako ceniony lekarz z du\u017cym do\u015bwiadczeniem by\u0142 kierownikiem Katedry Ginekologii i Po\u0142o\u017cnictwa UJ (gdzie na w\u0142asny koszt wprowadzi\u0142 ruroci\u0105g z ciep\u0142\u0105 wod\u0105 i urz\u0105dzenia do sterylizacji), dwukrotnie pe\u0142ni\u0142 funkcj\u0119 dziekana na Wydziale Lekarskim UJ. Publikowa\u0142 ksi\u0105\u017cki, artyku\u0142y i podr\u0119czniki naukowe, tak\u017ce popularno-naukowe informatory, kt\u00f3re wydawa\u0142 w\u0142asnym sumptem i rozprowadza\u0142 w\u015br\u00f3d ubogiej ludno\u015bci. Anga\u017cowa\u0142 si\u0119 w dzia\u0142alno\u015b\u0107 wielu instytucji zwi\u0105zanych z medycyn\u0105, m.in. kierowa\u0142 Krakowskim Towarzystwem Ginekologicznym i Krakowskim Towarzystwem Lekarskim, tworzy\u0142\u00a0Towarzystwo Opieki Zdrowia\u00a0i\u00a0Towarzystwo Samopomocy Lekarzy. Jako pose\u0142 na Sejm Galicyjski walczy\u0142 o reform\u0119 szpitalnictwa, system opieki nad osobami niepe\u0142nosprawnymi, a tak\u017ce chorymi na gru\u017alic\u0119 i chorymi psychicznie. S\u0142awa Jordana jako lekarza si\u0119ga\u0142a daleko poza Krak\u00f3w. Leczy\u0142 \u017ce\u0144sk\u0105 cz\u0119\u015b\u0107 Habsburg\u00f3w, co mi\u0119dzy innymi pozwoli\u0142o mu sfinansowa\u0107 budow\u0119 Parku Jordana.<\/p>\n Doktor Jordan mia\u0142 pacjent\u00f3w nie tylko w\u015br\u00f3d najbogatszych, leczy\u0142 te\u017c mieszczan oraz – zwykle bezp\u0142atnie – ni\u017csze warstwy spo\u0142eczne, dlatego dobrze zdawa\u0142 sobie spraw\u0119, w jak trudnych warunkach mieszkaj\u0105 robotnicy. Za\u0142o\u017cenie Towarzystwa, pozyskanie darczy\u0144c\u00f3w i wybudowanie dla oko\u0142o 100 rodzin dom\u00f3w spe\u0142niaj\u0105cych najwy\u017csze \u00f3wczesne standardy (woda, kanalizacja, elektryczno\u015b\u0107) by\u0142o jednym z wa\u017cniejszych przedsi\u0119wzi\u0119\u0107 na polu dzia\u0142alno\u015bci spo\u0142ecznej Jordana. Wspomaga\u0142, cz\u0119sto z w\u0142asnej kieszeni, ubo\u017cszych student\u00f3w medycyny, za\u0142o\u017cy\u0142 Stowarzyszenie dla Do\u017cywiania Ciep\u0142\u0105 Straw\u0105 Ubogich Dzieci. Dzia\u0142a\u0142 na rzecz rozwoju polskiego handlu i przemys\u0142u. Anga\u017cowa\u0142 si\u0119 w pomoc emigrantom politycznym z pozosta\u0142ych zabor\u00f3w, a chc\u0105c przeciwdzia\u0142a\u0107 germanizacji polskiej m\u0142odzie\u017cy – zaprasza\u0142 na wakacje do Zakopanego student\u00f3w z zaboru pruskiego. Aby cele swoje m\u00f3c lepiej realizowa\u0107, pe\u0142ni\u0142 wa\u017cne funkcje spo\u0142eczne \u2013 radnego miasta Krakowa oraz pos\u0142a na galicyjski Sejm Krajowy.<\/p>\n By\u0142 prezesem Towarzystwa Nauczycieli Szk\u00f3\u0142 Wy\u017cszych. Przyk\u0142ada\u0142 wag\u0119 do form kszta\u0142cenia praktyczno-technicznego, zak\u0142adaj\u0105c dla m\u0142odzie\u017cy szk\u00f3\u0142 \u015brednich warsztaty stolarskie, tokarskie, snycerskie, \u015blusarskie, a tak\u017ce dzia\u0142ki kwiatowo-warzywne. Zorganizowa\u0142 szereg zaj\u0119\u0107 w Parku Jordana dla m\u0142odzie\u017cy rzemie\u015blniczej, aby wspom\u00f3c jej rozw\u00f3j i edukacj\u0119, rozumia\u0142 bowiem problemy nastolatk\u00f3w terminuj\u0105cych w zak\u0142adach cz\u0119sto daleko od domu, za minimalne wynagrodzenie, nadmiernie obci\u0105\u017conych prac\u0105. Niestrudzenie walczy\u0142 o popraw\u0119 zdrowia dzieci i m\u0142odzie\u017cy. To mi\u0119dzy innymi dzi\u0119ki jego wysi\u0142kom w szko\u0142ach pojawi\u0142y si\u0119 przerwy mi\u0119dzy lekcjami jako czas przeznaczony na ruch i zabaw\u0119, lekcje wf-u i piel\u0119gniarka szkolna, a nauczyciele wf-u zacz\u0119li kszta\u0142ci\u0107 si\u0119 na UJ.\u00a0Ci\u0105gle by\u0107 powa\u017cnym i nieustannie pracowa\u0107 \u017caden cz\u0142owiek nie zdo\u0142a. Zm\u0119czone cia\u0142o wymaga odpoczynku, znu\u017cony umys\u0142 wymaga wytchnienia, a dusza pragnie weso\u0142o\u015bci, tego nastroju, kt\u00f3ry \u017cycie milszym czyni<\/em>\u00a0\u2013 mawia\u0142 Jordan.<\/p>\n Henryk Jordan zmar\u0142 18 maja 1907 roku w mieszkaniu przy ulicy Wi\u015blnej w Krakowie. Jego pogrzeb zgromadzi\u0142 t\u0142umy krakowian. Zosta\u0142 pochowany w grobowcu rodzinnym na Cmentarzu Rakowickim. W 1914 roku postawiono w Parku Jordana jego pomnik, na centralnym miejscu w otoczeniu popiersi s\u0142awnych Polak\u00f3w.\u00a0Na postumencie wyryto napis: \u201e\u017be\u015b o si\u0142y i zdrowie m\u0142odzie\u017cy serdecznie si\u0119 troszczy\u0142 nie szcz\u0119dz\u0105c mienia i trudu, b\u0142ogos\u0142awi\u0107 Ci b\u0119d\u0105 przysz\u0142e pokolenia narodu\u201d.<\/p>\n Jeszcze za \u017cycia Henryk Jordan odznaczony zosta\u0142 austriackim Orderem \u017belaznej Korony, a w 1936 r. po\u015bmiertnie Krzy\u017cem Komandorskim Orderu Odrodzenia Polski. W 1974 Towarzystwo Przyjaci\u00f3\u0142 Dzieci ustanowi\u0142o Medal im. dra Henryka Jordana \u2013 odznaczenie przyznawane za systematyczn\u0105 prac\u0119 na polu rekreacji i usportowienia dzieci i m\u0142odzie\u017cy.<\/p>\n Tekst: CM\/foto: OEO.<\/p>\n <\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":" W Parku im. dr. Henryka Jordana znajduje si\u0119 pomnik po\u015bwi\u0119cony jego osobie.\u00a0 Rze\u017aba zosta\u0142a otwarta z okazji 25. rocznicy ustanowienia parku w dniu\u00a0 21 czerwca 1914 roku. Dzie\u0142o jest owocem … <\/p>\n","protected":false},"author":3,"featured_media":42410,"comment_status":"closed","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[3,28,2],"tags":[],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/patriotycznykrakow.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/42409"}],"collection":[{"href":"https:\/\/patriotycznykrakow.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/patriotycznykrakow.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/patriotycznykrakow.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/users\/3"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/patriotycznykrakow.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=42409"}],"version-history":[{"count":1,"href":"https:\/\/patriotycznykrakow.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/42409\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":42413,"href":"https:\/\/patriotycznykrakow.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/42409\/revisions\/42413"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/patriotycznykrakow.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/media\/42410"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/patriotycznykrakow.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=42409"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/patriotycznykrakow.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=42409"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/patriotycznykrakow.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=42409"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}![\"\"](\"https:\/\/patriotycznykrakow.pl\/wp-content\/uploads\/2026\/05\/insta-henio-1024x1024.png\")
<\/p>\n