Rok 2026 og\u0142oszono Rokiem Ignacego Daszy\u0144skiego. Jest to w pe\u0142ni zrozumia\u0142e, zwa\u017cywszy, \u017ce w ostatnim dniu pa\u017adziernika tego roku minie 90 lat od zgonu najwybitniejszego polskiego socjalisty, autentycznego, niekwestionowanego lidera polskich robotnik\u00f3w.<\/p>\n
Jeszcze w XIX stuleciu Romualda Baudouin de Courtenay pisa\u0142a: \u201ePopularno\u015b\u0107 p. Daszy\u0144skiego [\u2026] w\u015br\u00f3d sfer pracuj\u0105cych t\u0142umaczy si\u0119 naturalnie nie tylko [!] programem jego lecz tak\u017ce w\u0142a\u015bciwo\u015bciami umys\u0142u i charakteru. Wrodzone w\u0142a\u015bciwo\u015bci te, pod wp\u0142ywem k\u00f3\u0142ka wychod\u017ac\u00f3w z roku 1848, zacz\u0119\u0142y si\u0119 w nim objawia\u0107 bardzo wcze\u015bnie i rozwin\u0119\u0142y si\u0119 nast\u0119pnie bardzo szybko, dzi\u0119ki surowej szkole \u017cycia\u201d.<\/p>\n
W nekrologu, jaki po \u015bmierci Daszy\u0144skiego rozlepiono w Krakowie, czytamy, \u017ce odszed\u0142: \u201eTen, kt\u00f3ry klas\u0119 robotnicz\u0105 z poni\u017cenia i niedoli najg\u0142\u0119bszej wywi\u00f3d\u0142, kt\u00f3ry j\u0105 naucza\u0142, organizowa\u0142, p\u0142omiennym Swym s\u0142owem budzi\u0142, do walki prowadzi\u0142, kt\u00f3ry mroki niewoli rozja\u015bnia\u0142, kt\u00f3ry wiar\u0119 w przysz\u0142o\u015b\u0107 tchn\u0105\u0142 w klas\u0119 robotnicz\u0105, kt\u00f3ry moc niespo\u017cyt\u0105 proletariatu polskiego zbudowa\u0142\u201d.<\/p>\n
W dzie\u0144 po pogrzebie Daszy\u0144skiego na \u0142amach \u201eIKC\u201d ukaza\u0142 si\u0119 tekst Zygmunta Nowakowskiego. Czytamy tam: \u201eZapewne kiedy\u015b, pr\u0119dzej czy p\u00f3\u017aniej, ochrzcz\u0105 Jego imieniem kt\u00f3r\u0105\u015b z ulic naszego miasta. Winna to by\u0107 ulica nie stara, ale nowa zupe\u0142nie, po obu za\u015b jej stronach niechby ci\u0105gn\u0119\u0142y si\u0119 domy robotnicze. Bia\u0142e, czyste, otoczone kwitn\u0105cemi ogrodami, s\u0142oneczne, jasne, dostatnie. Ulica przysz\u0142o\u015bci [\u2026] ulica Ignacego Daszy\u0144skiego\u201d.<\/p>\n
Jednak zdarza si\u0119, \u017ce nawet kto\u015b tak bardzo zas\u0142u\u017cony jak Ignacy Daszy\u0144ski zostaje czasem przez niekt\u00f3re \u015brodowiska zaliczony do tzw. postaci kontrowersyjnych. Potwierdza to wydarzenie z 1930 r., jakie w ksi\u0105\u017cce \u201eZapiski z krakowskiej celi\u201d opisa\u0142 Artur Fiszer, by\u0142y dzia\u0142acz Komunistycznej Partii Polski.<\/p>\n
Dzia\u0142o si\u0119 to w Bastionie IV, wielkiej, czerwonej austriackiej budowli przy Nowym Kleparzu, w kt\u00f3rej w latach 30. przetrzymywano wi\u0119\u017ani\u00f3w. By\u0142a to swego rodzaju filia wi\u0119zienia \u015bw. Micha\u0142a przy ul. Senackiej. Notabene funkcj\u0119 wi\u0119zienn\u0105 pe\u0142ni\u0142 ten bastion tak\u017ce po II wojnie \u015bwiatowej.<\/p>\n
Ot\u00f3\u017c w 1930 r. rozesz\u0142a si\u0119 po celach pog\u0142oska, \u017ce wi\u0119\u017aniowie otrzymaj\u0105 w \u015brod\u0119 19 marca na obiad kotlety mielone. Mi\u0119so bywa\u0142o raczej w dni \u015bwi\u0105teczne. Tym razem za \u015bwi\u0119to uznano imieniny marsza\u0142ka J\u00f3zefa Pi\u0142sudskiego. W jednej z cel przebywa\u0142a grupa komunist\u00f3w oraz jeden anarchista, Saul Weindling. Komuni\u015bci postanowili stanowczo odm\u00f3wi\u0107 spo\u017cywania sanacyjnych kotlet\u00f3w. Decyzja nie by\u0142a jednak jednomy\u015blna. Ot\u00f3\u017c Szymon Winter, cz\u0142onek Komunistycznego Zwi\u0105zku M\u0142odzie\u017cy, z zawodu szewc, stwierdzi\u0142, \u017ce taka demonstracja jest po prostu \u015bmieszna. Wintera popar\u0142 wspomniany anarchista Saul Weindling. Sprawa nabra\u0142a wymiaru politycznego. Okoliczno\u015bci\u0105 mocno obci\u0105\u017caj\u0105c\u0105 Wintera by\u0142o poparcie ze strony anarchisty. Przypomniano te\u017c, \u017ce jako szewc \u201ezelowa\u0142 buty na \u00bbw\u0142asn\u0105 \u0142ap\u0119\u00ab, a nie w proletariackiej wielkiej za\u0142odze\u201d. Jednak najpowa\u017cniejszy zarzut by\u0142 zupe\u0142nie inny. Ot\u00f3\u017c Winter ju\u017c wcze\u015bniej \u201ewyra\u017ca\u0142 w\u0105tpliwo\u015bci, czy mo\u017cna Daszy\u0144skiego nazywa\u0107 socjal-faszyst\u0105\u201d. By\u0142 to ju\u017c dow\u00f3d oczywistego prawicowego odchylenia. Jednak mimo to ostatecznie ca\u0142a cela zgodnie odm\u00f3wi\u0142a spo\u017cycia sanacyjnych mielonych. Mo\u017cna podejrzewa\u0107, \u017ce r\u00f3wnie\u017c w kwestii faszystowskich sk\u0142onno\u015bci Ignacego Daszy\u0144skiego wypracowano jednoznaczne i jednolite stanowisko.<\/p>\n
Adam Pruchnik napisa\u0142, \u017ce Daszy\u0144ski, \u201eCzy walczy\u0142 z zacofaniem sta\u0144czyk\u00f3w, czy z nacjonalizmem narodowej demokracji, czy z zakusami dyktatury faszystowskiej, zawsze by\u0142 takim samym. [\u2026] Niepo\u015blednia jest rola, kt\u00f3r\u0105 odegra\u0142 Daszy\u0144ski w dziejach polskiego socjalizmu. Przez czterdzie\u015bci z g\u00f3r\u0105 lat by\u0142 jego wodzem. On pchn\u0105\u0142 go na tory nowoczesnego ruchu politycznego, stworzy\u0142 z niego tw\u00f3rcz\u0105 pot\u0119g\u0119 w \u017cyciu Polski, ugruntowa\u0142 jego idee i zakre\u015bla\u0142 mu drogi. Jego \u017cycie to historja partji. Historja partji to historja jego \u017cycia. Specjaln\u0105 kart\u0119 stanowi jego rola w dziejach ruchu o\u015bwiatowego klasy robotniczej. Jako tw\u00f3rca T. U. R, da\u0142 robotnikowi polskiemu pot\u0119\u017cny or\u0119\u017c w jego walce wyzwole\u0144czej, sta\u0142 si\u0119 jego nauczycielem i wychowawc\u0105\u201d.<\/p>\n
Autor: Micha\u0142 Kozio\u0142<\/p>\n
Fot. Jan Graczy\u0144ski \/ krakow.pl<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"
Rok 2026 og\u0142oszono Rokiem Ignacego Daszy\u0144skiego. Jest to w pe\u0142ni zrozumia\u0142e, zwa\u017cywszy, \u017ce w ostatnim dniu pa\u017adziernika tego roku minie 90 lat od zgonu najwybitniejszego polskiego socjalisty, autentycznego, niekwestionowanego lidera … <\/p>\n","protected":false},"author":3,"featured_media":42281,"comment_status":"closed","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[3,11,2],"tags":[],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/patriotycznykrakow.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/42280"}],"collection":[{"href":"https:\/\/patriotycznykrakow.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/patriotycznykrakow.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/patriotycznykrakow.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/users\/3"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/patriotycznykrakow.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=42280"}],"version-history":[{"count":1,"href":"https:\/\/patriotycznykrakow.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/42280\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":42282,"href":"https:\/\/patriotycznykrakow.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/42280\/revisions\/42282"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/patriotycznykrakow.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/media\/42281"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/patriotycznykrakow.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=42280"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/patriotycznykrakow.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=42280"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/patriotycznykrakow.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=42280"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}