{"id":42203,"date":"2026-04-22T11:18:44","date_gmt":"2026-04-22T09:18:44","guid":{"rendered":"https:\/\/patriotycznykrakow.pl\/?p=42203"},"modified":"2026-04-22T11:19:11","modified_gmt":"2026-04-22T09:19:11","slug":"81-rocznica-smierci-plk-narcyza-wiatra-zawojny","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/patriotycznykrakow.pl\/index.php\/2026\/04\/22\/81-rocznica-smierci-plk-narcyza-wiatra-zawojny\/","title":{"rendered":"81. rocznica \u015bmierci p\u0142k. Narcyza Wiatra \u201eZawojny\u201d"},"content":{"rendered":"<p style=\"text-align: justify;\">21 kwietnia 2026 r. w Krakowie, w miejscu \u015bmierci zamordowanego przez UB p\u0142k. Narcyza Wiatra \u201eZawojny\u201d (21 kwietnia 1945 r.), odby\u0142a si\u0119 uroczysto\u015b\u0107 po\u015bwi\u0119cona dzia\u0142aczowi ludowemu, komendantowi Batalion\u00f3w Ch\u0142opskich na Ma\u0142opolsk\u0119 i \u015al\u0105sk, oficerowi Armii Krajowej.<\/p>\n<blockquote>\n<p style=\"text-align: justify;\">\u2013 Mo\u017cemy patrze\u0107 na cel, dla kt\u00f3rego zgromadzili\u015bmy si\u0119 tu, z kilku perspektyw. Mo\u017cemy m\u00f3wi\u0107, \u017ce przyszli\u015bmy tutaj, aby uczci\u0107 p\u0142k. Narcyza Wiatra \u201eZawojn\u0119\u201d jako jednego z tych oficer\u00f3w Wojska Polskiego, kt\u00f3rzy oddali \u017cycie za niepodleg\u0142o\u015b\u0107. Patrz\u0105c z innej perspektywy, mo\u017cemy powiedzie\u0107, \u017ce przyszli\u015bmy tutaj, aby odda\u0107 ho\u0142d jednej z tysi\u0119cy ofiar totalitarnego re\u017cimu, bo obowi\u0105zkiem wolnej Polski jest dba\u0107 o pami\u0119\u0107 tych, kt\u00f3rych totalitaryzmy zamordowa\u0142y. Mo\u017cemy te\u017c patrze\u0107 na p\u0142k. Wiatra jako na jedn\u0105 z najwa\u017cniejszych postaci Ruchu Ludowego. Nie tylko w Ma\u0142opolsce, ale w skali og\u00f3lnopolskiej. Mo\u017cemy tak\u017ce powiedzie\u0107, \u017ce gromadzimy si\u0119 tutaj dlatego, \u017ce ta \u015bmier\u0107 \u2013 morderstwo dokonane przez funkcjonariuszy Urz\u0119du Bezpiecze\u0144stwa \u2013 ods\u0142ania przed nami istot\u0119 re\u017cimu komunistycznego. \u2013 powiedzia\u0142 w swoim wyst\u0105pieniu dyrektor krakowskiego IPN dr hab. Filip Musia\u0142.<\/p>\n<\/blockquote>\n<p style=\"text-align: justify;\">Wojewoda Krzysztof Jan Kl\u0119czar odczyta\u0142 list\u00a0wicepremiera i szefa MON W\u0142adys\u0142awa Kosiniaka-Kamysza skierowany do zebranych.<\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\">Organizatorami uroczysto\u015bci przy upami\u0119tnieniu na krakowskich Plantach, pomi\u0119dzy ulicami Dominika\u0144sk\u0105 i Sienn\u0105, byli Oddzia\u0142 IPN w Krakowie oraz wojewoda ma\u0142opolski<\/p>\n<div id='gallery-1' class='gallery galleryid-42203 gallery-columns-2 gallery-size-large'><figure class='gallery-item'>\n\t\t\t<div class='gallery-icon landscape'>\n\t\t\t\t<a href='https:\/\/patriotycznykrakow.pl\/wp-content\/uploads\/2026\/04\/82-1271820.jpg' rel=\"lightbox[42203]\"><img loading=\"lazy\" decoding=\"async\" width=\"735\" height=\"490\" src=\"https:\/\/patriotycznykrakow.pl\/wp-content\/uploads\/2026\/04\/82-1271820-1024x683.jpg\" class=\"attachment-large size-large\" alt=\"\" srcset=\"https:\/\/patriotycznykrakow.pl\/wp-content\/uploads\/2026\/04\/82-1271820-1024x683.jpg 1024w, https:\/\/patriotycznykrakow.pl\/wp-content\/uploads\/2026\/04\/82-1271820-300x200.jpg 300w, https:\/\/patriotycznykrakow.pl\/wp-content\/uploads\/2026\/04\/82-1271820-768x512.jpg 768w, https:\/\/patriotycznykrakow.pl\/wp-content\/uploads\/2026\/04\/82-1271820-24x16.jpg 24w, https:\/\/patriotycznykrakow.pl\/wp-content\/uploads\/2026\/04\/82-1271820-36x24.jpg 36w, https:\/\/patriotycznykrakow.pl\/wp-content\/uploads\/2026\/04\/82-1271820-48x32.jpg 48w, https:\/\/patriotycznykrakow.pl\/wp-content\/uploads\/2026\/04\/82-1271820.jpg 1152w\" sizes=\"(max-width: 735px) 100vw, 735px\" \/><\/a>\n\t\t\t<\/div><\/figure><figure class='gallery-item'>\n\t\t\t<div class='gallery-icon landscape'>\n\t\t\t\t<a href='https:\/\/patriotycznykrakow.pl\/wp-content\/uploads\/2026\/04\/82-1271853.jpg' rel=\"lightbox[42203]\"><img loading=\"lazy\" decoding=\"async\" width=\"735\" height=\"490\" src=\"https:\/\/patriotycznykrakow.pl\/wp-content\/uploads\/2026\/04\/82-1271853-1024x683.jpg\" class=\"attachment-large size-large\" alt=\"\" srcset=\"https:\/\/patriotycznykrakow.pl\/wp-content\/uploads\/2026\/04\/82-1271853-1024x683.jpg 1024w, https:\/\/patriotycznykrakow.pl\/wp-content\/uploads\/2026\/04\/82-1271853-300x200.jpg 300w, https:\/\/patriotycznykrakow.pl\/wp-content\/uploads\/2026\/04\/82-1271853-768x512.jpg 768w, https:\/\/patriotycznykrakow.pl\/wp-content\/uploads\/2026\/04\/82-1271853-24x16.jpg 24w, https:\/\/patriotycznykrakow.pl\/wp-content\/uploads\/2026\/04\/82-1271853-36x24.jpg 36w, https:\/\/patriotycznykrakow.pl\/wp-content\/uploads\/2026\/04\/82-1271853-48x32.jpg 48w, https:\/\/patriotycznykrakow.pl\/wp-content\/uploads\/2026\/04\/82-1271853.jpg 1152w\" sizes=\"(max-width: 735px) 100vw, 735px\" \/><\/a>\n\t\t\t<\/div><\/figure><figure class='gallery-item'>\n\t\t\t<div class='gallery-icon landscape'>\n\t\t\t\t<a href='https:\/\/patriotycznykrakow.pl\/wp-content\/uploads\/2026\/04\/82-1271895.jpg' rel=\"lightbox[42203]\"><img loading=\"lazy\" decoding=\"async\" width=\"735\" height=\"490\" src=\"https:\/\/patriotycznykrakow.pl\/wp-content\/uploads\/2026\/04\/82-1271895-1024x683.jpg\" class=\"attachment-large size-large\" alt=\"\" srcset=\"https:\/\/patriotycznykrakow.pl\/wp-content\/uploads\/2026\/04\/82-1271895-1024x683.jpg 1024w, https:\/\/patriotycznykrakow.pl\/wp-content\/uploads\/2026\/04\/82-1271895-300x200.jpg 300w, https:\/\/patriotycznykrakow.pl\/wp-content\/uploads\/2026\/04\/82-1271895-768x512.jpg 768w, https:\/\/patriotycznykrakow.pl\/wp-content\/uploads\/2026\/04\/82-1271895-24x16.jpg 24w, https:\/\/patriotycznykrakow.pl\/wp-content\/uploads\/2026\/04\/82-1271895-36x24.jpg 36w, https:\/\/patriotycznykrakow.pl\/wp-content\/uploads\/2026\/04\/82-1271895-48x32.jpg 48w, https:\/\/patriotycznykrakow.pl\/wp-content\/uploads\/2026\/04\/82-1271895.jpg 1152w\" sizes=\"(max-width: 735px) 100vw, 735px\" \/><\/a>\n\t\t\t<\/div><\/figure><figure class='gallery-item'>\n\t\t\t<div class='gallery-icon landscape'>\n\t\t\t\t<a href='https:\/\/patriotycznykrakow.pl\/wp-content\/uploads\/2026\/04\/82-1271904-1.jpg' rel=\"lightbox[42203]\"><img loading=\"lazy\" decoding=\"async\" width=\"735\" height=\"490\" src=\"https:\/\/patriotycznykrakow.pl\/wp-content\/uploads\/2026\/04\/82-1271904-1-1024x683.jpg\" class=\"attachment-large size-large\" alt=\"\" srcset=\"https:\/\/patriotycznykrakow.pl\/wp-content\/uploads\/2026\/04\/82-1271904-1-1024x683.jpg 1024w, https:\/\/patriotycznykrakow.pl\/wp-content\/uploads\/2026\/04\/82-1271904-1-300x200.jpg 300w, https:\/\/patriotycznykrakow.pl\/wp-content\/uploads\/2026\/04\/82-1271904-1-768x512.jpg 768w, https:\/\/patriotycznykrakow.pl\/wp-content\/uploads\/2026\/04\/82-1271904-1-24x16.jpg 24w, https:\/\/patriotycznykrakow.pl\/wp-content\/uploads\/2026\/04\/82-1271904-1-36x24.jpg 36w, https:\/\/patriotycznykrakow.pl\/wp-content\/uploads\/2026\/04\/82-1271904-1-48x32.jpg 48w, https:\/\/patriotycznykrakow.pl\/wp-content\/uploads\/2026\/04\/82-1271904-1.jpg 1152w\" sizes=\"(max-width: 735px) 100vw, 735px\" \/><\/a>\n\t\t\t<\/div><\/figure>\n\t\t<\/div>\n\n<h5>Narcyz Wiatr \u201eZawojna\u201d (1907-1945)<\/h5>\n<p style=\"text-align: justify;\">Urodzi\u0142 si\u0119 w wiejskiej rodzinie w Str\u00f3\u017cach Ni\u017cnych ko\u0142o Nowego S\u0105cza. Studia prawnicze sko\u0144czy\u0142 w Poznaniu. Tam zaanga\u017cowa\u0142 si\u0119 w dzia\u0142alno\u015b\u0107 w ruchu ludowym. Nale\u017ca\u0142 m.in. do Wielkopolskiego Zwi\u0105zku M\u0142odzie\u017cy Wiejskiej \u201eSpo\u0142em\u201d i Zwi\u0105zku M\u0142odzie\u017cy Wiejskiej \u201eWici\u201d.<\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\">Po studiach wr\u00f3ci\u0142 w rodzinne strony. Zosta\u0142 cz\u0142onkiem Zarz\u0105du Powiatowego ZMW \u201eWici\u201d w Grybowie, a w 1935 r. prezesem \u201eWici\u201d powiatu s\u0105deckiego i cz\u0142onkiem Stronnictwa Ludowego. Za sw\u0105 dzia\u0142alno\u015b\u0107, zw\u0142aszcza udzia\u0142 w protestach, trafi\u0142 do wi\u0119zienia, a w 1937 r. \u2013 do obozu w Berezie Kartuskiej. Nadal jednak organizowa\u0142 strajki ch\u0142opskie. Broni\u0142 te\u017c ludowc\u00f3w w procesach s\u0105dowych.<\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\">W sierpniu 1939 r. zosta\u0142 zmobilizowany i trafi\u0142 do 1. Pu\u0142ku Strzelc\u00f3w Podhala\u0144skich. Po kampanii wrze\u015bniowej wr\u00f3ci\u0142 w Nowos\u0105deckie. W\u0142\u0105czy\u0142 si\u0119 w dzia\u0142alno\u015b\u0107 konspiracyjn\u0105, u\u017cywa\u0142 pseudonimu \u201eZawojna\u201d. Od 1940 r. by\u0142 komendantem Obwodu Nowy S\u0105cz Batalion\u00f3w Ch\u0142opskich, a rok p\u00f3\u017aniej komendantem Okr\u0119gu VI BCh. Organizowa\u0142 m.in. akcje przeciwko \u015bci\u0105ganiu kontyngent\u00f3w \u017cywno\u015bciowych przez Niemc\u00f3w. Od marca 1944 r. by\u0142 cz\u0142onkiem Okr\u0119gowego Kierownictwa Ruchu Ludowego w Krakowie.<\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\">Od stycznia 1945 r. Wiatra poszukiwa\u0142 UB. Na jego trop bezpieka wpad\u0142a poprzez kobiet\u0119, kt\u00f3ra stara\u0142a si\u0119 znale\u017a\u0107 swego aresztowanego brata. \u201eZawojna\u201d zgin\u0105\u0142 21 kwietnia 1945 r. na Plantach od kul zab\u00f3jc\u00f3w zwi\u0105zanych z komunistycznymi organami bezpiecze\u0144stwa. Komunistyczna prokuratura wszcz\u0119\u0142a w\u00f3wczas \u015bledztwo, ale umorzy\u0142a je, a akta zniszczono. Ponownie \u015bledztwo ruszy\u0142o po 1956 r. i tak\u017ce nie przynios\u0142o rezultatu, cho\u0107 sprawcy zab\u00f3jstwa \u017cyli i dzia\u0142ali w ZSL. Jednego z nich oskar\u017cono dopiero w latach 90. By\u0142 ju\u017c chory, zmar\u0142 w 2003 r. a przed wydaniem wyroku.<\/p>\n<p>\u00a0Fot. \u017baneta Wierzgacz (IPN)\/Tekst: IPN Krak\u00f3w.<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>21 kwietnia 2026 r. w Krakowie, w miejscu \u015bmierci zamordowanego przez UB p\u0142k. Narcyza Wiatra \u201eZawojny\u201d (21 kwietnia 1945 r.), odby\u0142a si\u0119 uroczysto\u015b\u0107 po\u015bwi\u0119cona dzia\u0142aczowi ludowemu, komendantowi Batalion\u00f3w Ch\u0142opskich na &hellip; <\/p>\n","protected":false},"author":3,"featured_media":42204,"comment_status":"closed","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[3,2,62,1],"tags":[],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/patriotycznykrakow.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/42203"}],"collection":[{"href":"https:\/\/patriotycznykrakow.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/patriotycznykrakow.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/patriotycznykrakow.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/users\/3"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/patriotycznykrakow.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=42203"}],"version-history":[{"count":1,"href":"https:\/\/patriotycznykrakow.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/42203\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":42209,"href":"https:\/\/patriotycznykrakow.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/42203\/revisions\/42209"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/patriotycznykrakow.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/media\/42204"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/patriotycznykrakow.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=42203"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/patriotycznykrakow.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=42203"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/patriotycznykrakow.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=42203"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}