{"id":42159,"date":"2026-04-14T10:34:59","date_gmt":"2026-04-14T08:34:59","guid":{"rendered":"https:\/\/patriotycznykrakow.pl\/?p=42159"},"modified":"2026-04-14T10:34:59","modified_gmt":"2026-04-14T08:34:59","slug":"z-krakowem-na-ty","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/patriotycznykrakow.pl\/index.php\/2026\/04\/14\/z-krakowem-na-ty\/","title":{"rendered":"Z Krakowem na Ty!"},"content":{"rendered":"<p style=\"text-align: justify;\">Rada Dzielnicy III Pr\u0105dnik Czerwony zaprasza na kolejny wyk\u0142ad z cyklu \u201eZ Krakowem na Ty!\u201d, kt\u00f3ry odb\u0119dzie si\u0119 \u015brod\u0119, 15 kwietnia o godz. 17.00 w Sali Miedzianej Pa\u0142acu Krzysztofory przy Rynku G\u0142\u00f3wnym 35. Wyk\u0142ad pt. \u201eRakowice i Olsza \u2013 dzieje i dziedzictwo\u201d wyg\u0142osi dr Piotr Hapanowicz.<\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\">Obszar Rakowic jest cz\u0119sto mylony z okolicami Cmentarza Rakowickiego i ulicy Rakowickiej \u2013 dawnej drogi Rakowickiej wiod\u0105cej z Krakowa do cmentarza miejskiego i dalej do odleg\u0142ych o 2 km Rakowic. Pierwsze informacje o wsi Rakowice pochodz\u0105 z roku 1244. Jej nazwa pochodzi od imienia lub przezwiska Rak lub Rac (Racz), kt\u00f3re nosi\u0142 cz\u0142owiek, kt\u00f3ry by\u0142 za\u0142o\u017cycielem lub w\u0142a\u015bcicielem wsi. Od XIII wieku do ko\u0144ca I Rzeczypospolitej by\u0142a wsi\u0105 kr\u00f3lewsk\u0105 nale\u017c\u0105c\u0105 do wielkorz\u0105dc\u00f3w. W XV wieku we wsi powsta\u0142 folwark, dw\u00f3r kr\u00f3lewski oraz m\u0142yn zwany Rakowickim. Wie\u015b uleg\u0142a zniszczeniu podczas walk o tron Rzeczypospolitej pomi\u0119dzy zwolennikami ksi\u0119cia Zygmunta Wazy i arcyksi\u0119cia Maksymiliana Habsburga w 1587 r., a nast\u0119pnie podczas potopu szwedzkiego. W 1892 r. na terenie Rakowic, na zapleczu fortu 15 \u201ePszorna\u201d, wybudowano koszary u\u0142a\u0144skie, w kt\u00f3rych stacjonowa\u0142y oddzia\u0142y 3. Galicyjskiego Pu\u0142ku U\u0142an\u00f3w Arcyksi\u0119cia Karola, a potem \u2013 po wyzwoleniu Krakowa spod w\u0142adzy zaborczej \u2013 oddzia\u0142y 8. Pu\u0142ku U\u0142an\u00f3w Ksi\u0119cia J\u00f3zefa Poniatowskiego. Na pocz\u0105tku XX wieku na terenie dawnego folwarku wybudowano klasztor pijar\u00f3w z zak\u0142adem wychowawczo-naukowym dla ch\u0142opc\u00f3w. W 1912 r. na terenie Rakowic wybudowano lotnisko, kt\u00f3re by\u0142o systematycznie rozbudowywane najpierw tylko w Rakowicach, a nast\u0119pnie pod koniec lat 20. XX wieku w kierunku innych podkrakowskich wsi \u2013 Czy\u017cyn i Bie\u0144czyc Lotnisko w Rakowicach stanowi \u201ekolebk\u0119 polskiego lotnictwa\u201d, gdy\u017c zosta\u0142o wyzwolone przez oddzia\u0142y polskie w dniu wyzwolenia Krakowa 31 pa\u017adziernika 1918 r. jako pierwsze polskie lotnisko. Lotnisko by\u0142o rozbudowywane przez ca\u0142y okres II Rzeczypospolitej. Kontynuacj\u0119 rozbudowy prowadzili tak\u017ce okupanci niemieccy w latach 1939\u20131945. Po II wojnie \u015bwiatowej lotnisko wraz z post\u0119puj\u0105c\u0105 zabudow\u0105 teren\u00f3w Nowej Huty stopniowo wygaszano. W 1923 r. na terenie przysi\u00f3\u0142ka Rakowic \u2013 Wieczystej \u2013 wybudowano m\u0142yny oraz pierwsz\u0105 w Polsce \u0142uszczarni\u0119 ry\u017cu, kt\u00f3ra by\u0142a w stanie zaspokoi\u0107 potrzeby ca\u0142ego kraju. Zak\u0142ady zosta\u0142 zniszczony w po\u017carze w 1928 r., ale wkr\u00f3tce potem \u2013 odbudowane, cho\u0107 ju\u017c tylko jako m\u0142yn i kaszarnia. Po II wojnie \u015bwiatowej obiekt funkcjonowa\u0142 jako Polskie Zak\u0142ady Zbo\u017cowe w Krakowie. W okresie od 1899 r. do czas\u00f3w powojennych w Rakowicach znajdowa\u0142a si\u0119 szk\u00f3\u0142ka drzew owocowych i ozdobnych oraz uprawa nasion kwiatowych firmy ogrodniczej Ludwika Freegego. W okresie mi\u0119dzywojennym na terenie Rakowic rozwin\u0119\u0142a si\u0119 zabudowa willowa, a po II wojnie \u015bwiatowej nast\u0105pi\u0142a urbanizacja tego terenu. Rakowice zosta\u0142y przy\u0142\u0105czone do Krakowa w 1941 r. jako XLIII dzielnica katastralna Krakowa.<\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\">Olsza to dawna wie\u015b zlokalizowana w Dolinie Pr\u0105dnika, ok. 3 km na p\u00f3\u0142nocny wsch\u00f3d od centrum Krakowa. Obecnie jej tereny wchodz\u0105 w sk\u0142ad Dzielnicy III Pr\u0105dnik Czerwony i Dzielnicy II Grzeg\u00f3rzki. Cz\u0119\u015b\u0107 dawnej Olszy na terenie Dzielnicy II zajmuje obecnie Osiedle Oficerskie. Olsza jest nazw\u0105 odapelatywn\u0105 od nazwy drzewa olsza. Pierwotnie tereny Olszy porasta\u0142y g\u0119ste lasy \u0142\u0119gowe, charakterystyczne dla dolin rzecznych (tu \u2013 dla Doliny Pr\u0105dnika) i zbudowane g\u0142\u00f3wnie z olchy czarnej. Olsza po\u0142o\u017cona jest na p\u00f3\u0142nocny wsch\u00f3d od Starego Miasta i na zach\u00f3d od Rakowic. Dawne granice Olszy bieg\u0142y: od p\u00f3\u0142nocnego wschodu w rejonie obecnej ul. Malawskiego, od po\u0142udniowego wschodu wzd\u0142u\u017c obecnych ulic Pilot\u00f3w (cz\u0119\u015bciowo), Olszyny i Brodowicza, od po\u0142udniowego zachodu lini\u0105 obecnej ul. Lubomirskiego, od p\u00f3\u0142nocnego zachodu obecnymi ulicami Rakowick\u0105 i Brogi. Przez Olsz\u0119 przep\u0142ywa rzeka Bia\u0142ucha (Pr\u0105dnik). Olsz\u0119 przecina dwutorowa linia kolejowa PLK-100 (Krak\u00f3w Mydlniki \u2013 Gaj) b\u0119d\u0105ca \u201ema\u0142\u0105\u201d towarow\u0105 obwodnic\u0105 Krakowa, obecnie wykorzystywana przez poci\u0105gi towarowe oraz kilka poci\u0105g\u00f3w TLK. Pierwsza wzmianka na temat Olszy pochodzi z XVII w., kiedy to stanowi\u0142a cz\u0119\u015b\u0107 Pr\u0105dnika Czerwonego, jednak z osobnym folwarkiem (w rejonie obecnych ulic Kanonier\u00f3w, Pi\u0119knej, Ptasiej i Soko\u0142owskiego). W 1910 po\u0142udniow\u0105 cz\u0119\u015b\u0107 wsi Olsza przy\u0142\u0105czono do Krakowa. W okresie mi\u0119dzywojennym powsta\u0142o na tym terenie Osiedle Oficerskie o charakterze willowym. W 1941 do Krakowa przy\u0142\u0105czono pozosta\u0142\u0105 cz\u0119\u015b\u0107 dawnej wsi. Wi\u0119kszo\u015b\u0107 obecnej zabudowy Olszy powsta\u0142a na dzia\u0142kach budowlanych wytyczonych po II wojnie \u015bwiatowej z maj\u0105tku rodziny Potockich.<\/p>\n<p>Fot. materia\u0142y prasowe<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>Rada Dzielnicy III Pr\u0105dnik Czerwony zaprasza na kolejny wyk\u0142ad z cyklu \u201eZ Krakowem na Ty!\u201d, kt\u00f3ry odb\u0119dzie si\u0119 \u015brod\u0119, 15 kwietnia o godz. 17.00 w Sali Miedzianej Pa\u0142acu Krzysztofory przy &hellip; <\/p>\n","protected":false},"author":3,"featured_media":42160,"comment_status":"closed","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[3,2,1,10],"tags":[],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/patriotycznykrakow.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/42159"}],"collection":[{"href":"https:\/\/patriotycznykrakow.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/patriotycznykrakow.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/patriotycznykrakow.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/users\/3"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/patriotycznykrakow.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=42159"}],"version-history":[{"count":1,"href":"https:\/\/patriotycznykrakow.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/42159\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":42161,"href":"https:\/\/patriotycznykrakow.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/42159\/revisions\/42161"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/patriotycznykrakow.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/media\/42160"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/patriotycznykrakow.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=42159"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/patriotycznykrakow.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=42159"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/patriotycznykrakow.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=42159"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}