{"id":42102,"date":"2026-03-31T16:36:42","date_gmt":"2026-03-31T14:36:42","guid":{"rendered":"https:\/\/patriotycznykrakow.pl\/?p=42102"},"modified":"2026-03-31T16:36:42","modified_gmt":"2026-03-31T14:36:42","slug":"piekno-i-pamiec-tak-zmienia-sie-zabytkowy-mur-przy-cmentarzu-rakowickim","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/patriotycznykrakow.pl\/index.php\/2026\/03\/31\/piekno-i-pamiec-tak-zmienia-sie-zabytkowy-mur-przy-cmentarzu-rakowickim\/","title":{"rendered":"Pi\u0119kno i pami\u0119\u0107 \u2013 tak zmienia si\u0119 zabytkowy mur przy Cmentarzu Rakowickim"},"content":{"rendered":"<p style=\"text-align: justify;\">Rusza restauracja ostatniego, trzeciego odcinka zabytkowego muru okalaj\u0105cego od wschodniej strony Cmentarz Rakowicki \u2013 prace budowalne i konserwatorskie zako\u0144cz\u0105 si\u0119 w listopadzie tego roku. Dzi\u0119ki trwaj\u0105cej od 2024 roku inwestycji od zapomnienia i degradacji uratowanych zostanie kilkadziesi\u0105t tablic epitafijnych i ceglany mur \u2013 razem stanowi\u0105ce obiekt o wysokiej warto\u015bci historycznej i artystycznej.<\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\">Zadanie, kt\u00f3re realizuje Zarz\u0105d Cmentarzy Komunalnych w Krakowie, obejmuje restauracj\u0119 muru wschodniego Cmentarza Rakowickiego na ca\u0142ej jego d\u0142ugo\u015bci wynosz\u0105cej 165 metr\u00f3w bie\u017c\u0105cych. Inwestycja zosta\u0142a zaplanowana na lata 2024\u20132026 i podzielona na trzy etapy. Jej koszt to 3 295 465,43 z\u0142.<\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\">Roboty budowlane i prace konserwatorskie maj\u0105 na celu kompleksow\u0105 odnow\u0119 muru wraz ze znajduj\u0105cymi si\u0119 na nim tablicami epitafijnymi, kt\u00f3re s\u0105 jednymi z najstarszych zabytk\u00f3w na Cmentarzu Rakowickim. Upami\u0119tniaj\u0105 one kilkadziesi\u0105t os\u00f3b zmar\u0142ych w XIX wieku, kt\u00f3re zazwyczaj nie posiadaj\u0105 pomnik\u00f3w nagrobnych. Niekt\u00f3re z epitafi\u00f3w maj\u0105 prost\u0105 form\u0119, inne dekorowane s\u0105 kutymi lub rytymi symbolami, ornamentami (np. krzy\u017cami, czaszkami, ozdobnymi obramieniami, wiciami ro\u015blinnymi), jak r\u00f3wnie\u017c przedstawiaj\u0105 r\u00f3\u017cne sceny, np. modlitwy os\u00f3b kl\u0119cz\u0105cych przy grobie.<\/p>\n<div id='gallery-1' class='gallery galleryid-42102 gallery-columns-2 gallery-size-large'><figure class='gallery-item'>\n\t\t\t<div class='gallery-icon landscape'>\n\t\t\t\t<a href='https:\/\/patriotycznykrakow.pl\/wp-content\/uploads\/2026\/03\/626721_20.jpg' rel=\"lightbox[42102]\"><img loading=\"lazy\" decoding=\"async\" width=\"735\" height=\"551\" src=\"https:\/\/patriotycznykrakow.pl\/wp-content\/uploads\/2026\/03\/626721_20-1024x768.jpg\" class=\"attachment-large size-large\" alt=\"\" srcset=\"https:\/\/patriotycznykrakow.pl\/wp-content\/uploads\/2026\/03\/626721_20-1024x768.jpg 1024w, https:\/\/patriotycznykrakow.pl\/wp-content\/uploads\/2026\/03\/626721_20-300x225.jpg 300w, https:\/\/patriotycznykrakow.pl\/wp-content\/uploads\/2026\/03\/626721_20-768x576.jpg 768w, https:\/\/patriotycznykrakow.pl\/wp-content\/uploads\/2026\/03\/626721_20-24x18.jpg 24w, https:\/\/patriotycznykrakow.pl\/wp-content\/uploads\/2026\/03\/626721_20-36x27.jpg 36w, https:\/\/patriotycznykrakow.pl\/wp-content\/uploads\/2026\/03\/626721_20-48x36.jpg 48w, https:\/\/patriotycznykrakow.pl\/wp-content\/uploads\/2026\/03\/626721_20.jpg 1440w\" sizes=\"(max-width: 735px) 100vw, 735px\" \/><\/a>\n\t\t\t<\/div><\/figure><figure class='gallery-item'>\n\t\t\t<div class='gallery-icon landscape'>\n\t\t\t\t<a href='https:\/\/patriotycznykrakow.pl\/wp-content\/uploads\/2026\/03\/626715_20.jpg' rel=\"lightbox[42102]\"><img loading=\"lazy\" decoding=\"async\" width=\"735\" height=\"551\" src=\"https:\/\/patriotycznykrakow.pl\/wp-content\/uploads\/2026\/03\/626715_20-1024x768.jpg\" class=\"attachment-large size-large\" alt=\"\" srcset=\"https:\/\/patriotycznykrakow.pl\/wp-content\/uploads\/2026\/03\/626715_20-1024x768.jpg 1024w, https:\/\/patriotycznykrakow.pl\/wp-content\/uploads\/2026\/03\/626715_20-300x225.jpg 300w, https:\/\/patriotycznykrakow.pl\/wp-content\/uploads\/2026\/03\/626715_20-768x576.jpg 768w, https:\/\/patriotycznykrakow.pl\/wp-content\/uploads\/2026\/03\/626715_20-1536x1152.jpg 1536w, https:\/\/patriotycznykrakow.pl\/wp-content\/uploads\/2026\/03\/626715_20-24x18.jpg 24w, https:\/\/patriotycznykrakow.pl\/wp-content\/uploads\/2026\/03\/626715_20-36x27.jpg 36w, https:\/\/patriotycznykrakow.pl\/wp-content\/uploads\/2026\/03\/626715_20-48x36.jpg 48w, https:\/\/patriotycznykrakow.pl\/wp-content\/uploads\/2026\/03\/626715_20.jpg 1600w\" sizes=\"(max-width: 735px) 100vw, 735px\" \/><\/a>\n\t\t\t<\/div><\/figure>\n\t\t<\/div>\n\n<p style=\"text-align: justify;\">Ze wzgl\u0119du na bardzo z\u0142y stan techniczny zabytkowy ceglany mur stanowi\u0105cy ogrodzenie nekropolii od strony p\u00f3\u0142nocno-wschodniej wymaga\u0142 podj\u0119cia kompleksowych dzia\u0142a\u0144 naprawczych i konserwatorskich. Epitafia eksponowane w warunkach zewn\u0119trznych szybciej ulegaj\u0105 degradacji. Widniej\u0105ce na nich napisy sta\u0142y si\u0119 zupe\u0142nie nieczytelne, a zacieraj\u0105ce si\u0119 symbole i motywy dekoracyjne by\u0142y prawie niewidoczne.<\/p>\n<p>W 2024 roku zrealizowano roboty budowlane i prace konserwatorskie przy odcinku muru o d\u0142ugo\u015bci oko\u0142o 38,60 metr\u00f3w bie\u017c\u0105cych, w tym konserwacj\u0119 24 tablic epitafijnych z marmuru i tzw. marmuru d\u0119bnickiego.<\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\">W kolejnym roku wykonano prace przy odcinku muru o d\u0142ugo\u015bci 74,46 metr\u00f3w bie\u017c\u0105cych wraz z konserwacj\u0105 i osadzeniem we wn\u0119kach na murze 29 epitafi\u00f3w wykonanych przewa\u017cnie z tzw. marmuru d\u0119bnickiego, opr\u00f3cz kilku wykonanych z granitu krystalicznego, wapienia i marmuru.<\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\">W trakcie prac w 2025 roku konserwacji poddano m.in. 17 tablic epitafijnych na odcinku muru wschodniego wzd\u0142u\u017c pasa 94, kt\u00f3ry zosta\u0142 wybudowany dopiero w latach 30. XX wieku \u2013 po \u00f3wczesnym poszerzeniu Cmentarza Rakowickiego. Umieszczono na nim historyczne tablice epitafijne przeniesione z muru od strony p\u00f3\u0142nocnej, rozebranego po poszerzeniu cmentarza. S\u0105 w\u015br\u00f3d nich jedne z najstarszych epitafi\u00f3w na Cmentarzu Rakowickim: Joanny z Ruseckich Starowieyskiej zmar\u0142ej w 1811 r. i Piotra Librowskiego zmar\u0142ego w 1812 r. oraz epitafia z lat 20. i 30. XIX wieku. Roboty przy murze na tym odcinku, wraz z konserwacj\u0105 17 tablic epitafijnych, zosta\u0142y sfinansowane w ca\u0142o\u015bci ze miasta, poniewa\u017c znajduje si\u0119 on poza obszarem Cmentarza Rakowickiego wpisanym do rejestru zabytk\u00f3w, a tym samym nie kwalifikowa\u0142 si\u0119 do dofinansowania z Narodowego Funduszu Rewaloryzacji Zabytk\u00f3w Krakowa.<\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\">Rozpoczynaj\u0105cy si\u0119 w\u0142a\u015bnie ostatni, trzeci etap zadania obejmuje odcinek muru wzd\u0142u\u017c ulicy Rakowickiej o d\u0142ugo\u015bci oko\u0142o 52 metr\u00f3w bie\u017c\u0105cych \u2013 pocz\u0105wszy od grobowca Kapitu\u0142y Krakowskiej, wzd\u0142u\u017c Domu Przedpogrzebowego oraz parkingu, do budynku administracyjnego Zarz\u0105du Cmentarzy Komunalnych w Krakowie. Tegoroczny zakres inwestycji obejmuje kompleksowe roboty budowlane zwi\u0105zane z przemurowaniem ceglanego muru, wzmocnieniem fundament\u00f3w, wykonaniem wie\u0144ca wraz z odtworzeniem gzymsu na murze oraz pokryciem gzymsu dach\u00f3wk\u0105. Renowacji poddane zostan\u0105 r\u00f3wnie\u017c dwie stalowe bramy \u2013 wjazdowa wraz z jej poszerzeniem oraz furtka za Domem Przedpogrzebowym. Konserwacja obejmie tak\u017ce kolejnych pi\u0119\u0107 tablic epitafijnych.<\/p>\n<p>Wysoko\u015b\u0107 dofinansowania do zadania przyznanego przez Spo\u0142eczny Komitet Odnowy Zabytk\u00f3w Krakowa z Narodowego Funduszu Rewaloryzacji Zabytk\u00f3w Krakowa na lata 2024\u20132026 wynosi 812 141,59 z\u0142.<\/p>\n<p>Fot. \u00a0Zarz\u0105d Cmentarzy Komunalnych w Krakowie<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>Rusza restauracja ostatniego, trzeciego odcinka zabytkowego muru okalaj\u0105cego od wschodniej strony Cmentarz Rakowicki \u2013 prace budowalne i konserwatorskie zako\u0144cz\u0105 si\u0119 w listopadzie tego roku. Dzi\u0119ki trwaj\u0105cej od 2024 roku inwestycji &hellip; <\/p>\n","protected":false},"author":3,"featured_media":42105,"comment_status":"closed","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[3,2,1],"tags":[],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/patriotycznykrakow.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/42102"}],"collection":[{"href":"https:\/\/patriotycznykrakow.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/patriotycznykrakow.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/patriotycznykrakow.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/users\/3"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/patriotycznykrakow.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=42102"}],"version-history":[{"count":1,"href":"https:\/\/patriotycznykrakow.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/42102\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":42106,"href":"https:\/\/patriotycznykrakow.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/42102\/revisions\/42106"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/patriotycznykrakow.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/media\/42105"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/patriotycznykrakow.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=42102"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/patriotycznykrakow.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=42102"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/patriotycznykrakow.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=42102"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}