Cracovia ma pi\u0119kn\u0105 tradycj\u0119, si\u0119gaj\u0105c\u0105 roku 1906, kiedy to zawi\u0105zano pierwsz\u0105 dru\u017cyn\u0119 pi\u0142karsk\u0105. W ci\u0105gu 120 lat klub zdoby\u0142 pi\u0119\u0107 tytu\u0142\u00f3w mistrza Polski \u2013 po raz pierwszy \u201ePasy\u201d triumfowa\u0142y w 1921 roku, a po raz ostatni trzy lata po zako\u0144czeniu wojny. Do najwi\u0119kszych sukces\u00f3w ostatnich lat nale\u017cy zdobycie Pucharu Polski, a nast\u0119pnie Superpucharu, co nast\u0105pi\u0142o w 2020 roku.<\/p>\n
Inauguracja roku jubileuszowego odby\u0142a si\u0119 1 stycznia w samo po\u0142udnie, gdy na Stadionie Miejskim im. J\u00f3zefa Pi\u0142sudskiego zosta\u0142 rozegrany Trening Noworoczny.<\/p>\n
Spotkanie przy ulicy Ka\u0142u\u017cy symbolicznie otworzy\u0142 zwi\u0105zany z Cracovi\u0105 od ponad p\u00f3\u0142 wieku pi\u0142karz i trener Andrzej Miko\u0142ajczyk, wykonuj\u0105c pierwsze kopni\u0119cie pi\u0142ki. Jubileuszowy charakter wydarzenia podkre\u015blili swoj\u0105 obecno\u015bci\u0105 tak\u017ce inni cz\u0142onkowie Rady Senior\u00f3w.<\/p>\n
Tradycyjny mecz pomi\u0119dzy pierwsz\u0105 i drug\u0105 dru\u017cyn\u0105 \u201ePas\u00f3w\u201d zako\u0144czy\u0142 si\u0119 wynikiem 10:6, ale nie o rezultat w nim chodzi\u0142o. Widowisko mia\u0142o charakter stricte rozrywkowy, a wzi\u0119li w nim udzia\u0142 \u2013 poza pi\u0142karzami pierwszej i drugiej dru\u017cyny \u2013 tak\u017ce m\u0142odzi adepci futbolu z Akademii Cracovii. W trakcie gry pojawi\u0142o si\u0119 wiele akcent\u00f3w humorystycznych, co grupa ponad czterech tysi\u0119cy kibic\u00f3w przyj\u0119\u0142a z wielkim z entuzjazmem.<\/p>\n
Nawi\u0105zuj\u0105c do roku jubileuszu, na Trening Noworoczny przygotowano dla pi\u0142karzy pierwszej dru\u017cyny stylizowane koszulki retro, na kt\u00f3rych umieszczono litery CR. To tyle\u017c ciekawy, co zagadkowy detal z przedwojennych stroj\u00f3w, bowiem do dzisiaj eksperci od historii Cracovii g\u0142owi\u0105 si\u0119, co mog\u0142y one oznacza\u0107. Tym bardziej, \u017ce litery pojawia\u0142y si\u0119 w\u00f3wczas na koszulkach graczy sporadycznie i tylko u niewielu z nich. Mo\u017ce kt\u00f3ry\u015b z naszych Czytelnik\u00f3w pomo\u017ce w odkryciu tej tajemnicy?<\/p>\n
Drugi zesp\u00f3\u0142 wyst\u0105pi\u0142 natomiast w strojach b\u0142\u0119kitnych z bia\u0142ym poprzecznym pasem. To tak\u017ce uk\u0142on w stron\u0119 tradycji, bowiem tak wygl\u0105da\u0142y pierwsze koszulki dru\u017cyny Cracovii w 1906 roku. Po fuzji rok p\u00f3\u017aniej z innym krakowskim klubem, nosz\u0105cym nazw\u0119 \u201eBia\u0142o-Czerwoni\u201d, zosta\u0142y one zast\u0105pione przez pasiaki. W klasycznej wersji s\u0105 to trzy pasy czerwone i cztery bia\u0142e.<\/p>\n
Zar\u00f3wno koszulki, jak i proporce wydane z okazji 120-lecia klubu tu\u017c po Treningu Noworocznym trafi\u0142y do sprzeda\u017cy w oficjalnym sklepie Cracovii. W planach jest r\u00f3wnie\u017c stworzenie innych pami\u0105tkowych precjoz\u00f3w.<\/p>\n
By godnie uczci\u0107 jubileusz, w\u0142adze klubu tworz\u0105 Komitet Honorowy. W lutym poinformowano, \u017ce prezes zarz\u0105du El\u017cbieta Filipiak zaprosi\u0142a do udzia\u0142u w nim rektora AGH, prof. dr hab. in\u017c. Jerzego Lisa, a wkr\u00f3tce cz\u0142onkami gremium zostan\u0105 tak\u017ce inne znacz\u0105ce postaci Krakowa.<\/p>\n
Jubileusz by\u0142 tak\u017ce jednym z g\u0142\u00f3wnych temat\u00f3w spotkania, do jakiego dosz\u0142o pod koniec stycznia w Urz\u0119dzie Miasta Krakowa. Prezes El\u017cbieta Filipiak oraz wiceprezesi prof. Murat Colak i David Amdurer omawiali z prezydentem Aleksandrem Miszalskim mo\u017cliwo\u015b\u0107 wsp\u00f3\u0142pracy przy wsp\u00f3lnych projektach, kt\u00f3rych celem jest budowanie d\u0142ugofalowej warto\u015bci oraz wzmacnianie potencja\u0142u sportowego i wizerunkowego zar\u00f3wno klubu, jak i miasta.<\/p>\n
Czekamy na dalsze informacje dotycz\u0105ce tego, jak b\u0119dzie wygl\u0105da\u0107 \u015bwi\u0119towanie okr\u0105g\u0142ej rocznicy za\u0142o\u017cenia klubu.<\/p>\n
\u2013 Na razie nie podajemy programu uroczystych obchod\u00f3w jubileuszu, gdy\u017c pracujemy nad dopi\u0119ciem niezb\u0119dnych formalno\u015bci. O szczeg\u00f3\u0142ach poinformujemy w najbli\u017cszym czasie \u2013 zapewnia Kamil Jagody\u0144ski, rzecznik prasowy KS Cracovia SA.<\/p>\n
Warto przypomnie\u0107, \u017ce bogat\u0105 histori\u0119 klubu w du\u017cej mierze tworzy\u0142y mecze z s\u0105siadk\u0105 z drugiej strony B\u0142o\u0144. Licz\u0105c z mniej oficjalnymi, by\u0142o ich ponad dwie\u015bcie, a do najbardziej pami\u0119tnych w historii \u201ePas\u00f3w\u201d nale\u017cy potyczka z 1948 roku, kt\u00f3ra decydowa\u0142a o tytule mistrza Polski.<\/p>\n
Dosz\u0142o do niej na stadionie Garbarni. Obie dru\u017cyny mia\u0142y na zako\u0144czenie rozgrywek ligowych tyle samo punkt\u00f3w, a w takiej sytuacji regulamin przewidywa\u0142 rozegranie dodatkowego spotkania na neutralnym terenie. W obecno\u015bci 20 tys. widz\u00f3w Cracovia wygra\u0142a 3:1, zapewniaj\u0105c sobie tytu\u0142 najlepszej dru\u017cyny w kraju, pi\u0105ty w historii i jak dot\u0105d ostatni dla zespo\u0142u z ulicy Ka\u0142u\u017cy.<\/p>\n
Kronikarze odnotowuj\u0105, \u017ce pierwszy w historii mecz derbowy (zako\u0144czy\u0142 si\u0119 remisem 1:1) odby\u0142 si\u0119 20 wrze\u015bnia 1908 roku (cho\u0107 z przekaz\u00f3w ustnych wynika\u0142o, \u017ce grano ju\u017c dwa lata wcze\u015bniej). Potyczka mia\u0142a charakter towarzyski, a wkr\u00f3tce odby\u0142y si\u0119 kolejne spotkania, w tym tak\u017ce w ramach mistrzostw Galicji. 8 maja 1913 roku na obiekcie Cracovii gospodarze pokonali Wis\u0142\u0119 2:1, ko\u0144cz\u0105c te rozgrywki na pierwszym miejscu.<\/p>\n
Z kolei w pierwszym starciu w wolnej Polsce, kt\u00f3re rozegrano 20 lipca 1919 roku, \u201eBia\u0142a Gwiazda\u201d zwyci\u0119\u017cy\u0142a 3:1. Jedna z dw\u00f3ch bramek Adama Koguta pad\u0142a z rzutu wolnego i by\u0142a d\u0142ugo wspominana jako \u201ewielkiej urody\u201d. Co ciekawe, ten pi\u0142karz najpierw reprezentowa\u0142 \u201ePasy\u201d, lecz po rozegraniu kilku mecz\u00f3w ruszy\u0142 na front I wojny \u015bwiatowej, a gdy wr\u00f3ci\u0142, zg\u0142osi\u0142 akces do Wis\u0142y. Po czym przeni\u00f3s\u0142 si\u0119 z powrotem do Cracovii, zdobywaj\u0105c z ni\u0105 pierwszy tytu\u0142 mistrza Polski w 1921 roku.<\/p>\n
Wtedy jeszcze derb\u00f3w nie nazywano \u201e\u015bwi\u0119t\u0105 wojn\u0105\u201d, gdy\u017c ten termin, po raz pierwszy u\u017cyty przez Ludwika Gintela, wszed\u0142 do obiegu w po\u0142owie lat 20. ubieg\u0142ego wieku. Obro\u0144ca Cracovii, wychodz\u0105c z szatni, mia\u0142 rzuci\u0107 do koleg\u00f3w: \u201eno, to chod\u017amy, panowie, na t\u0119 nasz\u0105 \u015bwi\u0119t\u0105 wojn\u0119\u201d.<\/p>\n
Derbom miasta po\u015bwi\u0119cona jest piosenka pt. \u201e\u015awi\u0119ta wojna\u201d skomponowana na jubileusz 70-lecia obu krakowskich klub\u00f3w przez zesp\u00f3\u0142 \u201eAndrusy\u201d na czele z Aleksandrem \u201eMakino\u201d Kobyli\u0144skim, wielkim fanem Cracovii, kt\u00f3ry zmar\u0142 14 maja 2025 roku w wieku 89 lat.<\/p>\n
\u2013 Wpoi\u0142em kolegom z \u201eAndrus\u00f3w\u201d, \u017ce Cracovia to najwspanialszy klub na \u015bwiecie. Jeden jedyny. Trzech i tak kibicowa\u0142o za Wis\u0142\u0105. Ale czterech by\u0142o za Cracovi\u0105. Czyli wynik by\u0142 jak najbardziej prawid\u0142owy, jak w niekt\u00f3rych derbach, kiedy spojrzysz w kronik\u0119 \u201e\u015bwi\u0119tych wojen\u201d. Prze\u017cywali\u015bmy je niesamowicie. Tym bardziej, \u017ce byli\u015bmy zapraszani na te cudowne mecze derbowe. Nie bandyckie, ale cudowne \u201e\u015bwi\u0119te wojny\u201d. I to \u201ewojny\u201d, kt\u00f3re by\u0142y rozgrywane na obu stadionach. Gra\u0142em na 29 takich meczach \u2013 opowiada\u0142 \u201eMakino\u201d na \u0142amach gazety sportowej \u201eTempo\u201d.<\/p>\n
Okoliczno\u015bciowy emblemat ma z\u0142o\u017con\u0105 form\u0119 i zawiera odniesienia do bogatej historii \u201ePas\u00f3w\u201d.<\/p>\n
Flaga zosta\u0142a umieszczona na tarczy przypominaj\u0105cej piecz\u0119\u0107. Kompozycja otoczona jest bordiur\u0105 ze zwielokrotnionymi rzymskimi znakami XIII i VI, kt\u00f3re odnosz\u0105 si\u0119 do daty za\u0142o\u017cenia Akademickiego Klubu Footballist\u00f3w, protoplasty Cracovii (13 czerwca 1906 roku). W dolnej cz\u0119\u015bci wyeksponowana zosta\u0142a liczba 120, stylizowana na antykw\u0119 klasycystyczn\u0105, podkre\u015blaj\u0105c\u0105 powag\u0119 wieku. U\u017cyty w projekcie kolor granatowy jest bezpo\u015brednim nawi\u0105zaniem do historycznych stroj\u00f3w dru\u017cyny z pocz\u0105tk\u00f3w jej istnienia.<\/p>\n
Ca\u0142a identyfikacja jubileuszowa obejmuje rodzin\u0119 znak\u00f3w. Opr\u00f3cz ozdobnego emblematu zawiera wersj\u0119 uproszczon\u0105 oraz stylizowany logotyp \u201eCRACOVIA 120\u201d.<\/p>\n
Sk\u0105d w og\u00f3le wzi\u0119\u0142a si\u0119 taka a nie inna nazwa klubu? By znale\u017a\u0107 odpowied\u017a na to pytanie, zajrzyjmy na stron\u0119 WikiPasy.pl, na kt\u00f3rej redakcja dokumentuje najwa\u017cniejsze fakty dotycz\u0105ce Cracovii.<\/p>\n
\u201eGrono s\u0142uchaczy Uniwersytetu Jagiello\u0144skiego oraz uczni\u00f3w gimnazj\u00f3w podczas \u201emeetingu\u201d w Parku Miejskim dr. Henryka Jordana w Krakowie, zak\u0142adaj\u0105c 13 czerwca 1906 Akademicki Klub Footballist\u00f3w, nada\u0142o mu nazw\u0119 na ledwie kilka miesi\u0119cy. AKF by\u0142 czasem okre\u015blany jako Akademicki Klub Footballowy\u201d \u2013 czytamy. I dalej: \u2013 \u201eSkr\u00f3t nazwy AKF znajdowa\u0142 si\u0119 z czasem tak\u017ce jako przedrostek przed oficjaln\u0105 nazw\u0105 CRACOVIA. Ta ostatnia pojawi\u0142a si\u0119 przed rozpocz\u0119ciem turnieju jesiennego w 1906 roku, organizowanego przez dr Tadeusza Konczy\u0144skiego. \u201eAkademicy\u201d doszli w\u00f3wczas do wniosku, \u017ce zesp\u00f3\u0142 winien mie\u0107 w\u0142asn\u0105 nazw\u0119 i w\u0142a\u015bnie \u0142aci\u0144ska nazwa miasta nadaje si\u0119 na to najlepiej. St\u0105d wzi\u0119\u0142a si\u0119 Cracovia, a pomys\u0142odawc\u0105 by\u0142 najprawdopodobniej J\u00f3zef Lustgarten\u201d.<\/p>\n
Przez lata Cracovia prowadzi\u0142a dzia\u0142alno\u015b\u0107 kilkudziesi\u0119ciu sekcji w r\u00f3\u017cnych dyscyplinach sportu \u2013 jedne przetrwa\u0142y a\u017c do dzi\u015b, inne ze wzgl\u0119d\u00f3w finansowych uleg\u0142y likwidacji.<\/p>\n
Po przekazaniu pi\u0142ki no\u017cnej i hokeja na lodzie do sp\u00f3\u0142ki akcyjnej, funkcjonowanie cz\u0119\u015bci z nich by\u0142o kontynuowane przez Stowarzyszenie KS Cracovia 1906. Obecnie prowadzi ono sekcje koszyk\u00f3wki i hokeja na lodzie kobiet, natomiast w hali 100-lecia KS Cracovia 1906 prowadzone s\u0105 zaj\u0119cia dla os\u00f3b z niepe\u0142nosprawno\u015bciami.<\/p>\n
Najwi\u0119ksze sukcesy klub osi\u0105ga\u0142 dzi\u0119ki hokeistom. Cracovia to 12-krotny mistrz Polski w tej dyscyplinie. \u201ePasy\u201d wywalczy\u0142y pierwszy tytu\u0142 przed wojn\u0105 (1937), czterokrotnie w pierwszych latach powojennych, a tak\u017ce siedmiokrotnie w latach 2006\u20132017. Do\u0142o\u017cy\u0142y te\u017c do kolekcji trzy Puchary Polski, a w marcu 2022 roku zesp\u00f3\u0142 Comarch Cracovii wywalczy\u0142 Puchar Kontynentalny, co jest najwi\u0119kszym osi\u0105gni\u0119ciem w historii tej dyscypliny w Polsce.<\/p>\n
Jesieni\u0105 2024 roku grupa krakowskich przedsi\u0119biorc\u00f3w i aktywist\u00f3w sympatyzuj\u0105cych z klubem zawi\u0105za\u0142a stowarzyszenie Business Alliance Cracovia, kt\u00f3re w ubieg\u0142ym roku przej\u0119\u0142o 100 procent udzia\u0142\u00f3w w nowej sp\u00f3\u0142ce zarz\u0105dzaj\u0105cej sekcj\u0105 hokejow\u0105. Rozpocz\u0119to proces wprowadzania w \u017cycie projektu #CracoviaodNowa, maj\u0105cego na celu utrzymanie konkurencyjno\u015bci dru\u017cyny w mistrzostwach Polski oraz stworzenie podwalin pod \u201eKrakowsk\u0105 szko\u0142\u0119 hokejow\u0105\u201d, rozwijaj\u0105c szkolenie i wprowadzaj\u0105c do rozgrywek ekstraligi wychowank\u00f3w Akademii.<\/p>\n
Spo\u015br\u00f3d pi\u0142karzy Cracovii najwi\u0119cej wyst\u0119p\u00f3w w reprezentacji Polski (21) zanotowa\u0142 olimpijczyk Leon Sperling (w latach 1917\u20131934). J\u00f3zef Ka\u0142u\u017ca, legendarny zawodnik, kt\u00f3rego pomnik stoi przed stadionem usytuowanym przy ulicy jego imienia, wyst\u0105pi\u0142 w kadrze 20 razy (w latach 1912\u20131931). Tyle samo mecz\u00f3w ma na koncie inny wybitny gracz \u201ePas\u00f3w\u201d \u2013 Tadeusz Parpan (1945\u20131950) oraz Wies\u0142aw G\u0119d\u0142ek (1945\u20131954). W XXI wieku do najbardziej znanych kadrowicz\u00f3w zwi\u0105zanych z Cracovi\u0105 nale\u017c\u0105 Piotr Giza, Mateusz Klich, Bartosz Kapustka i Krzysztof Pi\u0105tek.<\/p>\n
Norman Davies \u2013 historyk, Stefan Friedmann \u2013 aktor, Nigel Kennedy \u2013 skrzypek, Maciej Male\u0144czuk \u2013 wokalista, autor hymnu Cracovii, Leszek Mazan \u2013 publicysta, Pawe\u0142 \u201ePopek\u201d Miko\u0142ajuw \u2013 raper, zawodnik sztuk walki MMA, Jerzy Pilch \u2013 pisarz, Piotr Radwa\u0144ski \u2013 trener tenisa, Ireneusz Ra\u015b \u2013 pose\u0142 na Sejm, sekretarz stanu w Ministerstwie Sportu i Turystyki, Kamil Stoch, trzykrotny z\u0142oty medalista olimpijski w skokach narciarskich, Rados\u0142aw Zawrotniak \u2013 wicemistrz olimpijski w szpadzie.<\/p>\n
1906 \u2013 rok za\u0142o\u017cenia klubu
\n1921 \u2013 pierwszy tytu\u0142 mistrza Polski w pi\u0142ce no\u017cnej
\n1948 \u2013 pierwszy powojenny, a zarazem pi\u0105ty tytu\u0142 mistrza Polski
\n2002 \u2013 nowa era zapocz\u0105tkowana przez prof. Janusza Filipiaka, najpierw jako sponsora, a nast\u0119pnie wi\u0119kszo\u015bciowego akcjonariusza po przej\u0119ciu klubu przez nale\u017c\u0105c\u0105 do niego sp\u00f3\u0142k\u0119 Comarch
\n2010 \u2013 zako\u0144czenie budowy nowoczesnego stadionu przy ul. Ka\u0142u\u017cy o pojemno\u015bci ponad 14 tys. widz\u00f3w; obiekt by\u0142 jedn\u0105 z aren Euro U-21 w 2017 roku
\n2016 \u2013 czwarte miejsce w tabeli ekstraklasy (powt\u00f3rzone w 2019 roku) i pierwsze w historii klubu mecze w kwalifikacjach Ligi Europy (kolejne wyst\u0119py w latach 2020 i 2021)
\n2020 \u2013 zdobycie Pucharu Polski i Superpucharu Polski
\n2021 \u2013 otwarcie nowoczesnego o\u015brodka Cracovia Training Center w R\u0105cznej, kt\u00f3re wpisa\u0142o si\u0119 w obchody 115-lecia klubu
\n2025 \u2013 najnowszy rozdzia\u0142 zapocz\u0105tkowany przej\u0119ciem sp\u00f3\u0142ki pi\u0142karskiej przez Amerykanina Roberta Platka i El\u017cbiet\u0119 Filipiak, kt\u00f3ra 18 lutego z\u0142o\u017cy\u0142a rezygnacj\u0119 z funkcji prezesa Cracovii.<\/p>\n
Fot. Jan Graczy\u0144ski<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"
Cracovia ma pi\u0119kn\u0105 tradycj\u0119, si\u0119gaj\u0105c\u0105 roku 1906, kiedy to zawi\u0105zano pierwsz\u0105 dru\u017cyn\u0119 pi\u0142karsk\u0105. W ci\u0105gu 120 lat klub zdoby\u0142 pi\u0119\u0107 tytu\u0142\u00f3w mistrza Polski \u2013 po raz pierwszy \u201ePasy\u201d triumfowa\u0142y w … <\/p>\n","protected":false},"author":3,"featured_media":42068,"comment_status":"closed","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[3,74,2,1],"tags":[],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/patriotycznykrakow.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/42067"}],"collection":[{"href":"https:\/\/patriotycznykrakow.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/patriotycznykrakow.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/patriotycznykrakow.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/users\/3"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/patriotycznykrakow.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=42067"}],"version-history":[{"count":2,"href":"https:\/\/patriotycznykrakow.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/42067\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":42107,"href":"https:\/\/patriotycznykrakow.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/42067\/revisions\/42107"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/patriotycznykrakow.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/media\/42068"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/patriotycznykrakow.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=42067"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/patriotycznykrakow.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=42067"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/patriotycznykrakow.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=42067"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}