{"id":41992,"date":"2026-03-17T10:53:10","date_gmt":"2026-03-17T09:53:10","guid":{"rendered":"https:\/\/patriotycznykrakow.pl\/?p=41992"},"modified":"2026-03-17T10:53:10","modified_gmt":"2026-03-17T09:53:10","slug":"krakowski-oddzial-ipn-sfinansowal-nowe-tablice-na-studzience-walentego-badylaka","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/patriotycznykrakow.pl\/index.php\/2026\/03\/17\/krakowski-oddzial-ipn-sfinansowal-nowe-tablice-na-studzience-walentego-badylaka\/","title":{"rendered":"Krakowski oddzia\u0142 IPN sfinansowa\u0142 nowe tablice na studzience Walentego Badylaka"},"content":{"rendered":"

21 marca 1980 r. by\u0142y akowiec Walenty Badylak przyku\u0142 si\u0119 \u0142a\u0144cuchem do studzienki na Rynku G\u0142\u00f3wnym w Krakowie i podpali\u0142, protestuj\u0105c przeciwko zak\u0142amywaniu przez w\u0142adze zbrodni katy\u0144skiej, demoralizacji m\u0142odzie\u017cy i niszczeniu rzemios\u0142a. Opr\u00f3cz wykutych u podstawy studzienki napis\u00f3w, od lat przypomina\u0142y o tym wydarzeniu zamontowane przez mieszka\u0144c\u00f3w tablice informacyjne. Z czasem uleg\u0142y one zniszczeniu, mimo to by\u0142y sta\u0142ym elementem upami\u0119tnienia miejsca \u015bmierci Badylaka.<\/p>\n

Po uzyskaniu potrzebnych zezwole\u0144 krakowski oddzia\u0142 IPN zleci\u0142 kompleksow\u0105 renowacj\u0119 upami\u0119tnienia i sfinansowa\u0142 nowe emaliowane tablice z metalu, na kt\u00f3rych umieszczono napisy w j\u0119zyku polskim i angielskim. Nowe tablice s\u0105 odwzorowaniem kszta\u0142tu, tre\u015bci i wielko\u015bci orygina\u0142\u00f3w. 10 marca 2026 r. zosta\u0142y zamontowane na studzience.<\/p>\n

\"\"<\/p>\n

Walenty Badylak (1904-1980)<\/strong><\/p>\n

Urodzi\u0142 si\u0119 21 grudnia 1904 r. w Krakowie, w licznej rodzinie. By\u0142 piekarzem, nale\u017ca\u0142 do PPS. O\u017ceni\u0142 si\u0119 z Niemk\u0105, z kt\u00f3r\u0105 mia\u0142 syna Bogus\u0142awa. W czasie wojny zosta\u0142 \u017co\u0142nierzem Armii Krajowej. Tymczasem jego \u017cona podpisa\u0142a Volkslist\u0119, a syna wys\u0142a\u0142a do Hitlerjugend.<\/p>\n

rozwi\u00f3d\u0142 si\u0119 w 1946 r., a po odzyskaniu dziecka wyjecha\u0142 z nim na Ziemie Zachodnie. Prowadzi\u0142 piekarni\u0119 w miejscowo\u015bci Mrowiny w powiecie \u015bwidnickim, kt\u00f3r\u0105 w 1950 r. odebra\u0142y mu komunistyczne w\u0142adze. \u017bycie m\u0119\u017cczyzny okaza\u0142o si\u0119 pasmem trosk i rozczarowa\u0144. Jego syn, Bogus\u0142aw, zosta\u0142 cz\u0142onkiem PZPR, a w grudniu 1953 r. podj\u0105\u0142 prac\u0119 w Urz\u0119dzie Bezpiecze\u0144stwa Publicznego w Gliwicach. Od 1957 r. do wrze\u015bnia 1970 r. by\u0142 funkcjonariuszem S\u0142u\u017cby Bezpiecze\u0144stwa w Komendzie Miejskiej MO w Gliwicach.<\/p>\n

Po wojnie Walenty Badylak o\u017ceni\u0142 si\u0119 z Iren\u0105 S\u0142awikowsk\u0105. Jej pierwszy m\u0105\u017c, kapitan pu\u0142ku artylerii we W\u0142odzimierzu Wo\u0142y\u0144skim, wiosn\u0105 1940 r. zosta\u0142 zastrzelony przez NKWD w Katyniu. Irena S\u0142owikowska podtrzymywa\u0142a pami\u0119\u0107 o pierwszym m\u0119\u017cu. Od niej Badylak dowiedzia\u0142 si\u0119 o zbrodni katy\u0144skiej.<\/p>\n

W po\u0142owie lat 50. Badylakowie przenie\u015bli si\u0119 do Krakowa. Mieszkali w kamienicy przy ul. Kremerowskiej. Do emerytury, na kt\u00f3r\u0105 przeszed\u0142 w 1970 r., Badylak pracowa\u0142 jako ksi\u0119gowy w r\u00f3\u017cnych instytucjach. W po\u0142owie lat 70. dotkn\u0119\u0142y go kolejne tragedie. W wypadku samochodowym zgin\u0105\u0142 syn jego \u017cony. Po jego pogrzebie, w sierpniu 1975 r., Irena Badylak pope\u0142ni\u0142a samob\u00f3jstwo. Od tej pory Walenty mieszka\u0142 samotnie. Odwiedza\u0142 go jedynie wnuk Wojciech, kt\u00f3ry kszta\u0142ci\u0142 si\u0119 w seminarium duchownym franciszkan\u00f3w w Krakowie.<\/p>\n

21 marca 1980 r. o godzinie 7.30 Walenty Badylak przywi\u0105za\u0142 si\u0119 \u0142a\u0144cuchem do pompy na Rynku G\u0142\u00f3wnym w Krakowie. Na twarzy mia\u0142 mask\u0119, w kieszeni butelki z benzyn\u0105. Kiedy si\u0119 podpali\u0142, przechodnie pr\u00f3bowali go ratowa\u0107. On krzycza\u0142 jednak: \u201eNie zbli\u017cajcie si\u0119, bo zaraz wybuchnie\u201d. Na piersiach, na drucie mia\u0142 zawieszon\u0105 miedzian\u0105 tabliczk\u0119 o wymiarach 15 na 40 centymetr\u00f3w z wyrytym tekstem: \u201eP\u0142atni przez katy\u0144skich morderc\u00f3w renegaci wyrzucili 15-letniego jedynaka ze szko\u0142y. Z solidnej piekarni zrobili knajp\u0119. Jedynak rozpi\u0142 si\u0119. W. Badylak\u201d.<\/p>\n

W\u0142adze pr\u00f3bowa\u0142y zatai\u0107 prawd\u0119 o tym wydarzeniu. SB rozpowszechnia\u0142a wiadomo\u015bci o rzekomej chorobie psychicznej Badylaka. Nast\u0119pnego dnia tak\u0105 informacj\u0119 przekaza\u0142a krakowska prasa. Cz\u0142onkowie rodziny zeznawali jednak, \u017ce nie by\u0142 chory.<\/p>\n

Pogrzeb odby\u0142 si\u0119 25 marca 1980 r. na cmentarzu Batowickim w \u015bcis\u0142ej tajemnicy i pod kontrol\u0105 SB. Obecny by\u0142 tylko syn Bogus\u0142aw z \u017con\u0105. Walentego Badylaka pochowano jako NN. Dopiero po roku na grobie umieszczono tabliczk\u0119 z nazwiskiem.<\/p>\n

Dramat z 21 marca 1980 r. przetrwa\u0142 w ludzkiej pami\u0119ci. W marcu 1990 r. przy studzience na Rynku ods\u0142oni\u0119to skromn\u0105 tablic\u0119 po\u015bwi\u0119con\u0105 Walentemu Badylakowi. Przeczytamy na niej: \u201eNie m\u00f3g\u0142 \u017cy\u0107 w k\u0142amstwie. Wola\u0142 umrze\u0107 za prawd\u0119\u201d.<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"

21 marca 1980 r. by\u0142y akowiec Walenty Badylak przyku\u0142 si\u0119 \u0142a\u0144cuchem do studzienki na Rynku G\u0142\u00f3wnym w Krakowie i podpali\u0142, protestuj\u0105c przeciwko zak\u0142amywaniu przez w\u0142adze zbrodni katy\u0144skiej, demoralizacji m\u0142odzie\u017cy i … <\/p>\n","protected":false},"author":3,"featured_media":41993,"comment_status":"closed","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[3,2,1],"tags":[],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/patriotycznykrakow.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/41992"}],"collection":[{"href":"https:\/\/patriotycznykrakow.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/patriotycznykrakow.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/patriotycznykrakow.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/users\/3"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/patriotycznykrakow.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=41992"}],"version-history":[{"count":1,"href":"https:\/\/patriotycznykrakow.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/41992\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":41994,"href":"https:\/\/patriotycznykrakow.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/41992\/revisions\/41994"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/patriotycznykrakow.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/media\/41993"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/patriotycznykrakow.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=41992"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/patriotycznykrakow.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=41992"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/patriotycznykrakow.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=41992"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}