1 kwietnia odb\u0119dzie si\u0119 inauguracja pokazu pami\u0105tek po prof. Izydorze Stella-Sawickim, wsp\u00f3\u0142tw\u00f3rcy i pierwszym rektorze Politechniki Krakowskiej. Pocz\u0105tek wydarzenia o godz. 17.00 w Pa\u0142acu Krzysztofory przy Rynku G\u0142\u00f3wnym 35.<\/p>\n
W programie m.in. wyk\u0142ad dr. Marka A. Stella-Sawickiego, prof. University College London, pt. \u201eProf. Izydor Stella-Sawicki (1881-1957). Uczony, wizjoner, organizator. Mi\u0119dzy histori\u0105 a pami\u0119ci\u0105\u201d.<\/p>\n
Prezentacja odbywa si\u0119 w ramach cyklu \u201eWidok na Krakowian\u201d. Wst\u0119p wolny.<\/p>\n
Profesor Izydor Stella-Sawicki. W 145. rocznic\u0119 urodzin<\/p>\n
Izydor Stella-Sawicki (1881\u20131957), wybitny in\u017cynier, wizjoner i organizator krakowskiego szkolnictwa technicznego, jeden z tw\u00f3rc\u00f3w Politechniki Krakowskiej.<\/p>\n
Urodzi\u0142 si\u0119 5 kwietnia 1881 r. we Lwowie. Pochodzi\u0142 z rodziny o \u017cywych tradycjach patriotycznych. By\u0142 synem Izydory z Zarzyckich (1847\u20131906) i Jana Stella-Sawickiego, ps. \u201ePu\u0142kownik Stru\u015b\u201d (1831\u20131911), zas\u0142u\u017conego polskiego wojskowego podczas powstania styczniowego. W 1904 r. Izydor Stella-Sawicki uko\u0144czy\u0142 studia na Wydziale In\u017cynierii Politechniki Lwowskiej, uzyska\u0142 dyplom in\u017cyniera dr\u00f3g i most\u00f3w. Wkr\u00f3tce potem rozpocz\u0105\u0142 prac\u0119 zawodow\u0105 przy budowie dr\u00f3g wodnych w Galicji. Po odzyskaniu niepodleg\u0142o\u015bci pe\u0142ni\u0142 obowi\u0105zki naczelnika Oddzia\u0142u Wodnego w Kielcach.<\/p>\n
Od 1921 r. by\u0142 wyk\u0142adowc\u0105 z zakresu budownictwa Akademii G\u00f3rniczej w Krakowie, w kolejnym roku zosta\u0142 mianowany profesorem nadzwyczajnym in\u017cynierii i budownictwa oraz kierownikiem katedry. W latach 1925\u20131930 by\u0142 r\u00f3wnie\u017c docentem statyki i budownictwa na Wydziale Architektury Akademii Sztuk Pi\u0119knych w Krakowie. W 1936 r. uzyska\u0142 nominacj\u0119 na profesora zwyczajnego.<\/p>\n
R\u00f3wnolegle z prac\u0105 naukowo-dydaktyczn\u0105 prowadzi\u0142 liczne prace projektowe. Specjalizowa\u0142 si\u0119 w projektowaniu konstrukcji \u017celbetowych o r\u00f3\u017cnym przeznaczeniu. W\u015br\u00f3d nich nale\u017cy wymieni\u0107 pierwszy most \u017celbetowego w Ma\u0142opolsce wzniesiony na rzece Pe\u0142twi. W II po\u0142owie lat 30. XX w. pracowa\u0142 m.in. przy budowie elektrowni Jaworzno oraz huty szk\u0142a w Z\u0105bkowicach \u015al\u0105skich. By\u0142 autorem projektu obwa\u0142owania Wis\u0142y od Niepo\u0142omic do Zawichostu oraz instalacji kanalizacyjnych dla O\u015bwi\u0119cimia.<\/p>\n
Ponadto zaprojektowa\u0142 nowoczesny hangar na lotnisku w Rakowicach oraz konstrukcje sanatori\u00f3w akademickich w Zakopanem. By\u0142 te\u017c autorem licznych publikacji naukowych oraz podr\u0119cznik\u00f3w. Ju\u017c w 1929 r. publicznie postulowa\u0142 utworzenie politechniki w Krakowie. W latach 1937\u20131939 by\u0142 dziekanem Wydzia\u0142u Hutniczego Akademii G\u00f3rniczej.<\/p>\n
Na pocz\u0105tku okupacji hitlerowskiej, 6 listopada 1939 r. wraz z innymi profesorami zosta\u0142 aresztowany przez Niemc\u00f3w w ramach \u201eSonderaktion Krakau\u201d i wywieziony do obozu koncentracyjnego w Sachsenhausen. Po kilku miesi\u0105cach zosta\u0142 uwolniony w lutym 1940 r., schorowany powr\u00f3ci\u0142 do Krakowa.<\/p>\n
W styczniu 1945 r. stan\u0105\u0142 na czele Komitetu Organizacyjnego Politechniki w Krakowie. Dzi\u0119ki jego staraniom oraz rektora Akademii G\u00f3rniczej, prof. Walerego Goetla, 19 listopada 1946 r. Rada Ministr\u00f3w zaakceptowa\u0142a utworzenie przy tej uczelni Wydzia\u0142\u00f3w Politechnicznych: Architektury, In\u017cynierii oraz Komunikacji. Dekret w tej sprawie zosta\u0142 og\u0142oszony z moc\u0105 wsteczn\u0105 od 1 kwietnia 1945 r. i t\u0119 dat\u0119 uznaje si\u0119 za pocz\u0105tek istnienia Politechniki Krakowskiej.<\/p>\n
Prof. Izydor Stella-Sawicki zosta\u0142 prorektorem Akademii G\u00f3rniczej do spraw Wydzia\u0142\u00f3w Politechnicznych na lata akademickie 1946\/47 i 1947\/48, staj\u0105c si\u0119 faktycznie pierwszym rektorem Politechniki Krakowskiej. Przyczyni\u0142 si\u0119 m.in. do pozyskania od wojska dla powstaj\u0105cej uczelni zabudowa\u0144 koszar przy ul. Warszawskiej 24. Wypromowa\u0142 wielu znakomitych naukowc\u00f3w, w tym Bronis\u0142awa Kopyci\u0144skiego, Micha\u0142a \u017byczkowskiego, czy te\u017c Janusza Murzewskiego.<\/p>\n
Izydor Stella-Sawickiego zmar\u0142 19 grudnia 1957 r. w Krakowie w wieku 76 lat. Zosta\u0142 pochowany na Cmentarzu Salwatorskim. Tak o nim pisa\u0142 prof. Roman Ciesielski: \u201eWielki przyjaciel \u017cycia we wszystkich jego przejawach, wielki obro\u0144ca ludzi, gorliwy w przyja\u017ani, zaci\u0119ty w nieprzyja\u017ani. Wyrozumia\u0142y dla otoczenia, wymagaj\u0105cy wobec siebie, konsekwentny w zamiarach, wytrwa\u0142y w realizacji\u201d.<\/p>\n
Fot. Muzeum Krakowa \/ materia\u0142y prasowe<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"
1 kwietnia odb\u0119dzie si\u0119 inauguracja pokazu pami\u0105tek po prof. Izydorze Stella-Sawickim, wsp\u00f3\u0142tw\u00f3rcy i pierwszym rektorze Politechniki Krakowskiej. Pocz\u0105tek wydarzenia o godz. 17.00 w Pa\u0142acu Krzysztofory przy Rynku G\u0142\u00f3wnym 35. W … <\/p>\n","protected":false},"author":3,"featured_media":41986,"comment_status":"closed","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[3,2,1,10],"tags":[],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/patriotycznykrakow.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/41985"}],"collection":[{"href":"https:\/\/patriotycznykrakow.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/patriotycznykrakow.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/patriotycznykrakow.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/users\/3"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/patriotycznykrakow.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=41985"}],"version-history":[{"count":1,"href":"https:\/\/patriotycznykrakow.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/41985\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":41987,"href":"https:\/\/patriotycznykrakow.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/41985\/revisions\/41987"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/patriotycznykrakow.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/media\/41986"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/patriotycznykrakow.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=41985"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/patriotycznykrakow.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=41985"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/patriotycznykrakow.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=41985"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}