{"id":41846,"date":"2026-03-04T13:37:24","date_gmt":"2026-03-04T12:37:24","guid":{"rendered":"https:\/\/patriotycznykrakow.pl\/?p=41846"},"modified":"2026-03-04T13:37:24","modified_gmt":"2026-03-04T12:37:24","slug":"golebiorze-czyli-gielda-golebia-pod-ratuszowa-wieza","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/patriotycznykrakow.pl\/index.php\/2026\/03\/04\/golebiorze-czyli-gielda-golebia-pod-ratuszowa-wieza\/","title":{"rendered":"\u201eGo\u0142\u0119biorze\u201d, czyli gie\u0142da go\u0142\u0119bia pod ratuszow\u0105 wie\u017c\u0105"},"content":{"rendered":"

\u201e\u2013 Ociec, co za tego ciaracha?
\n\u2013 Korune panie\u2026
\n\u2013 Id\u017acie, id\u017acie! \u00bbnie zgrz\u0119dziliby\u015bcie\u00ab takie bajdy! To\u017c za co?
\n\u2013 A no panie, zwirz t\u0119gi, przyk\u0142adno jucho do rozp\u0142odu, \u015blipia czyste, kieby mojo Mary\u015b jak si\u0119 umyje do koscio\u0142o\u2026
\n\u2013 Trzy \u00bbszuby\u00ab dom!
\nKazik targuje si\u0119 dalej zawzi\u0119cie, a tymczasem w drugiej grupce zakipia\u0142o.
\n\u2013 Antyk, panie \u015bwi\u0119ty, jo ci czwarty dzie\u0144 szukom za mojom per\u0142\u00f3wkom, a tu ci j\u0105 Felek na gie\u0142de wynosi\u2026
\n\u2013 O! Bestya Felek nie darmo swojemi rysiakami gania!
\n\u2013 Panie Feliks, a sk\u0105d to pon ma te per\u0142\u00f3wke?
\n\u2013 Z powietrzo! Przysz\u0142o, to i mom!\u2026
\n\u2013 Bo ona mi przecik stra\u015bnie do mojej podobno.
\n\u2013 To se pon kup i b\u0119dziesz mio\u0142!\u2026
\n\u2013 W z\u0119by! Pone\u015b mi jo zaharapczy\u0142!\u2026
\n\u2013 A pon mi nie wyrwa\u0142 misionc tymu rysioka?\u2026\u201d<\/p>\n

Takie rozmowy mo\u017cna by\u0142o przed stu laty us\u0142ysze\u0107 nie na Podg\u00f3rzu, nie na Zwierzy\u0144cu, ale na Rynku G\u0142\u00f3wnym \u2013 i to w niedzielny poranek!<\/p>\n

Dowiadujemy si\u0119 o tym z \u201eKuryera Krakowskiego\u201d, ukazuj\u0105cego si\u0119 na pocz\u0105tku XX stulecia. Pismo jako\u015b nie zdoby\u0142o czytelnik\u00f3w i w konsekwencji nied\u0142ugo funkcjonowa\u0142o. Dzi\u015b jest cennym \u017ar\u00f3d\u0142em informacji, bowiem du\u017co miejsca po\u015bwi\u0119ca\u0142o sprawom miejskim, kt\u00f3re umyka\u0142y \u201epowa\u017cnym\u201d gazetom.<\/p>\n

Dzi\u0119ki tej zalecie \u201eKuryera\u201d dowiadujemy si\u0119, \u017ce na Rynku G\u0142\u00f3wnym w niedziel\u0119, we wczesnych godzinach porannych \u2013 \u201ekiedy Linia A\u2013B i C\u2013D nie przystroi\u0142a si\u0119 jeszcze w szeleszcz\u0105ce jedwabiem damy, a w ko\u015bcio\u0142ach grono wiernych tworzy\u0142a dopiero szara bra\u0107 robotnicza, a na Rynku pod wie\u017c\u0105 ratuszow\u0105, tam gdzie przez ca\u0142y tydzie\u0144 rozsiadaj\u0105 si\u0119 \u015bmietanczarki, ruch i gwar niedoopisania\u201d.<\/p>\n

Funkcjonowa\u0142a tam bowiem go\u0142\u0119biarska gie\u0142da. Autor felietonu (a by\u0142 nim prawdopodobnie Konstanty Krum\u0142owski, bystry i troch\u0119 z\u0142o\u015bliwy obserwator) tak przedstawia\u0142 gie\u0142d\u0119 oraz jej funkcjonowanie: \u201eGdzie zwykle stoj\u0105 kosze z jajami, z mas\u0142em i st\u0105giewki pe\u0142ne chrzczonego, czy niechrzczonego mleka, tam teraz rozsiad\u0142y si\u0119 klatki z go\u0142\u0119biami, kt\u00f3re weso\u0142em [!] gruchaniem nape\u0142niaj\u0105 powietrze. Barwne mrowisko! Bia\u0142e sukmany w\u0142o\u015bcia\u0144skie, wszystkie mo\u017cliwe kolory surdut\u00f3w pan\u00f3w z przedmie\u015b\u0107 i miasta, przewijaj\u0105ce si\u0119 jak [w] kalejdoskopie, sk\u00f3r\u0105 kameleona oblekaj\u0105 ten obrazek\u2026 Gwar ro\u015bnie. S\u0142ycha\u0107 g\u0142o\u015bne krytyki wystawionych na \u00bbsprzedaj\u00ab go\u0142\u0119bi, zawzi\u0119te targi, gwa\u0142towne zakl\u0119cia, ciche uwagi\u2026\u201d.<\/p>\n

W centrum miasta raczej nikt nie hodowa\u0142 wtedy go\u0142\u0119bi. Natomiast na przedmie\u015bciach wr\u0119cz roi\u0142o si\u0119 od \u201ego\u0142\u0119biorzy\u201d. Tak\u017ce bardziej odleg\u0142e od Krakowa podmiejskie wsie, takie jak Wola Justowska czy Bronowice, mia\u0142y opini\u0119 go\u0142\u0119biarskich. Hodowano przewa\u017cnie rasy polskie. Najwi\u0119ksz\u0105 popularno\u015bci\u0105 cieszy\u0142y si\u0119 rysie karpackie oraz per\u0142\u00f3wki. Bardziej ambitni hodowcy \u201eprzez krzy\u017cowanie ras\u201d starali si\u0119 stworzy\u0107 nowe odmiany, jeszcze pi\u0119kniej, jeszcze barwniej opierzone. Krakowska prasa z pocz\u0105tku XX stulecia donosi\u0142a, \u201e\u017ce go\u0142\u0119bie nasze bezwarunkowo maj\u0105 sw\u0105 warto\u015b\u0107, najlepszym dowodem s\u0105 te z\u0142ote i srebrne medale, jakie chodowcy [!] ich otrzymuj\u0105 na zagranicznych, specyalnie za\u015b na pruskich wystawach drobiu i ptactwa\u201d.<\/p>\n

Fot. Bogus\u0142aw \u015awierzowski \/ krakow.pl<\/p>\n

\n
<\/div>\n
\n

<\/h3>\n<\/div>\n<\/article>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"

\u201e\u2013 Ociec, co za tego ciaracha? \u2013 Korune panie\u2026 \u2013 Id\u017acie, id\u017acie! \u00bbnie zgrz\u0119dziliby\u015bcie\u00ab takie bajdy! To\u017c za co? \u2013 A no panie, zwirz t\u0119gi, przyk\u0142adno jucho do rozp\u0142odu, \u015blipia … <\/p>\n","protected":false},"author":3,"featured_media":41847,"comment_status":"closed","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[3,11,2],"tags":[],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/patriotycznykrakow.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/41846"}],"collection":[{"href":"https:\/\/patriotycznykrakow.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/patriotycznykrakow.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/patriotycznykrakow.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/users\/3"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/patriotycznykrakow.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=41846"}],"version-history":[{"count":1,"href":"https:\/\/patriotycznykrakow.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/41846\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":41848,"href":"https:\/\/patriotycznykrakow.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/41846\/revisions\/41848"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/patriotycznykrakow.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/media\/41847"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/patriotycznykrakow.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=41846"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/patriotycznykrakow.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=41846"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/patriotycznykrakow.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=41846"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}