{"id":41802,"date":"2026-02-26T16:35:51","date_gmt":"2026-02-26T15:35:51","guid":{"rendered":"https:\/\/patriotycznykrakow.pl\/?p=41802"},"modified":"2026-02-26T16:35:51","modified_gmt":"2026-02-26T15:35:51","slug":"73-rocznica-smierci-gen-fieldorfa-nila","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/patriotycznykrakow.pl\/index.php\/2026\/02\/26\/73-rocznica-smierci-gen-fieldorfa-nila\/","title":{"rendered":"73. rocznica \u015bmierci gen. Fieldorfa \u201eNila\u201d"},"content":{"rendered":"

24 lutego 2026 r. w Krakowie uczczono pami\u0119\u0107 gen. Augusta Emila Fieldorfa \u201eNila\u201d, dow\u00f3dcy Kedywu Komendy G\u0142\u00f3wnej Armii Krajowej, niez\u0142omnego oficera, kt\u00f3ry 73 lata temu zosta\u0142 zg\u0142adzony przez komunist\u00f3w w wi\u0119zieniu na Rakowieckiej w Warszawie.<\/p>\n

Rano na terenie Jednostki Wojskowej NIL odby\u0142 si\u0119 uroczysty apel, na zako\u0144czenie kt\u00f3rego z\u0142o\u017cono kwiaty pod pomnikiem patrona jednostki. Gospodarzem uroczysto\u015bci by\u0142 dow\u00f3dca JW NIL p\u0142k Piotr Gomu\u0142a, a Oddzia\u0142 IPN w Krakowie reprezentowa\u0142 dyrektor dr hab. Filip Musia\u0142. Zebrani zwiedzili tak\u017ce Izb\u0119 Pami\u0119ci Wojsk Specjalnych.<\/p>\n

\"\"<\/p>\n

Nast\u0119pnym punktem programu by\u0142o okoliczno\u015bciowe spotkanie w budynku Szko\u0142y Podstawowej z Oddzia\u0142ami Integracyjnymi nr 3 im. Andrzeja Frycza Modrzewskiego przy ul. Topolowej 22 w Krakowie. Przysz\u0142y genera\u0142 by\u0142 w latach 1901-1905 uczniem tej plac\u00f3wki (w\u00f3wczas III Szko\u0142a Czteroklasowa Pospolita). W dzieci\u0144stwie mieszka\u0142 nieopodal w kamienicy przy ul. Lubicz 32. W obu tych miejscach znajduj\u0105 si\u0119 tablice pami\u0119ci, pod kt\u00f3rymi zebrani z\u0142o\u017cyli kwiaty i zapalili znicze.<\/p>\n

\"\"<\/p>\n

Go\u015bci powita\u0142a dyrektor szko\u0142y Beata Cholewa. List wystosowany przez wojewod\u0119 ma\u0142opolskiego dr. in\u017c. Krzysztofa Jana Kl\u0119czara odczyta\u0142a Monika Kolasa, I zast\u0119pca dyrektora Biura Wojewody. Mariusz Jab\u0142o\u0144ski z O\u015brodka Edukacji Obywatelskiej, filii Centrum M\u0142odzie\u017cy im. dr. H. Jordana w Krakowie zaprezentowa\u0142a broszur\u0119 \u201e\u015aladami genera\u0142a Augusta Emila Fieldorfa \u00bbNila\u00ab w Ma\u0142opolsce\u201d, kt\u00f3rej jest wsp\u00f3\u0142autorem.<\/p>\n

Oddzia\u0142 IPN w Krakowie reprezentowa\u0142 zast\u0119pca dyrektora dr Micha\u0142 Wenklar, kt\u00f3ry opowiedzia\u0142 kr\u00f3tko m\u0142odzie\u017cy o dzia\u0142alno\u015bci Kedywu w Krakowie, Ma\u0142opolsce i okupowanym przez Niemc\u00f3w kraju. Posterunek honorowy przy tablicach pami\u0119ci wystawi\u0142a JW NIL. Dzie\u0144 wcze\u015bniej w ko\u015bciele \u015bw. Agnieszki odprawiona zosta\u0142a msza \u015bwi\u0119ta w intencji gen. Fieldorfa.<\/p>\n

Organizatorzy uroczysto\u015bci: Oddzia\u0142 IPN w Krakowie, Jednostka Wojskowa NIL, Szko\u0142a Podstawowa z Oddzia\u0142ami Integracyjnymi nr 3 im. Andrzeja Frycza Modrzewskiego w Krakowie, O\u015brodek Edukacji Obywatelskiej, filia Centrum M\u0142odzie\u017cy im. dr. H. Jordana w Krakowie i Stowarzyszenie Gra Fal im. Mariusza Zaruskiego.<\/p>\n

\"\"<\/p>\n

August Emil Fieldorf \u201eNil\u201d (1895-1953)<\/h4>\n

Urodzi\u0142 si\u0119 w 1895 r. Maj\u0105c 17 lat wst\u0105pi\u0142 do Zwi\u0105zku Strzeleckiego. W 1914 r. zg\u0142osi\u0142 si\u0119 na ochotnika do Legion\u00f3w Polskich i wyruszy\u0142 na front rosyjski. Podczas I wojny \u015bwiatowej i wojny polsko-bolszewickiej przeszed\u0142 d\u0142ugi szlak bojowy. Po wojnie, w odrodzonej RP, pozosta\u0142 w wojsku.<\/p>\n

Walczy\u0142 w kampanii wrze\u015bniowej 1939 r. Po kl\u0119sce zdo\u0142a\u0142 dotrze\u0107 do Francji, a po jej upadku do Anglii. We wrze\u015bniu 1940 r., jako emisariusz rz\u0105du emigracyjnego, przedosta\u0142 si\u0119 do okupowanej przez Niemc\u00f3w Warszawy i rozpocz\u0105\u0142 dzia\u0142alno\u015b\u0107 konspiracyjn\u0105 w Zwi\u0105zku Walki Zbrojnej, a potem w Armii Krajowej. Od 1942 r. organizowa\u0142 Kierownictwo Dywersji Komendy G\u0142\u00f3wnej AK i nadzorowa\u0142 walk\u0119 bie\u017c\u0105c\u0105. W ostatnich miesi\u0105cach dzia\u0142alno\u015bci AK pe\u0142ni\u0142 r\u00f3wnie\u017c funkcj\u0119 zast\u0119pcy jej dow\u00f3dcy, gen. Leopolda Okulickiego.<\/p>\n

Po aresztowaniu przez NKWD, nierozpoznany, w latach 1945-1947 by\u0142 wi\u0119ziony w sowieckich \u0142agrach na Uralu. Ponownie aresztowany po powrocie do Polski, zosta\u0142 poddany brutalnemu \u015bledztwu, ale do ko\u0144ca zachowa\u0142 nieugi\u0119t\u0105 postaw\u0119.<\/p>\n

Gen. August Emil Fieldorf \u201eNil\u201d by\u0142 najwy\u017cszym rang\u0105 \u017co\u0142nierzem AK, kt\u00f3ry pad\u0142 ofiar\u0105 zbrodni s\u0105dowej okresu stalinowskiego. Komuni\u015bci powiesili go 24 lutego 1953 r. w wi\u0119zieniu mokotowskim. Cia\u0142o pogrzebano w nieznanym miejscu, by\u0107 mo\u017ce na \u0141\u0105czce pod murami cmentarza wojskowego na Pow\u0105zkach. W 1958 r. Generalna Prokuratura umorzy\u0142a post\u0119powanie karne wobec genera\u0142a z powodu braku dowod\u00f3w winy, ale dopiero w 1989 r., po 36 latach od jego \u015bmierci, postanowieniem prokuratora generalnego PRL gen. \u201eNil\u201d zosta\u0142 w pe\u0142ni zrehabilitowany. Jego symboliczny gr\u00f3b znajduje si\u0119 na kwaterze \u201e\u0141\u201d na Pow\u0105zkach w Warszawie.<\/p>\n

Galeria<\/p>\n