Dzi\u015b, 29 stycznia, mija 180. rocznica urodzin Karola Olszewskiego, \u015bwiatowej s\u0142awy chemika i kriogenika, profesora Uniwersytetu Jagiello\u0144skiego. W Panteonie Narodowym w ko\u015bciele \u015awi\u0119tych Aposto\u0142\u00f3w Piotra i Paw\u0142a przy grobie uczonego zap\u0142on\u0105\u0142 znicz \u201eKrak\u00f3w pami\u0119ta\u201d od w\u0142adz miasta Krakowa.<\/p>\n
Karol Olszewski urodzi\u0142 si\u0119 29 stycznia 1846 r. we wsi Bronisz\u00f3w pod Tarnowem. W latach 1866-1871 studiowa\u0142 chemi\u0119 na UJ. Nast\u0119pnie kontynuowa\u0142 nauk\u0119 w Heidelbergu. Nominacj\u0119 na profesora nadzwyczajnego uzyska\u0142 w 1876 roku.<\/p>\n
W 1883 roku, wsp\u00f3lnie z profesorem fizyki Zygmuntem Wr\u00f3blewskim, rozpocz\u0105\u0142 badania nad skraplaniem tzw. gaz\u00f3w trwa\u0142ych, otrzymuj\u0105c ciek\u0142y tlen, azot i tlenek w\u0119gla w stanie statycznym. W nast\u0119pnym roku dokona\u0142 skroplenia wodoru w stanie dynamicznym oraz wyznaczy\u0142 jego parametry krytyczne. S\u0142aw\u0119 wybitnego kriogenika uzyska\u0142 dzi\u0119ki badaniom nad skraplaniem i zestalaniem gaz\u00f3w oraz badaniem ich w\u0142a\u015bciwo\u015bci w niskich temperaturach.<\/p>\n
Zajmowa\u0142 si\u0119 r\u00f3wnie\u017c analiz\u0105 w\u00f3d mineralnych, studziennych i rzecznych dla Krakowa i okolic. By\u0142 chemikiem s\u0105dowym. Wsp\u00f3lnie z prof. Alfredem Obali\u0144skim wykona\u0142 pierwsze na ziemiach polskich kliniczne zdj\u0119cie rentgenowskie (1896 r.). By\u0142 kierownikiem I Zak\u0142adu Chemicznego UJ (1891-1915), cz\u0142onkiem Akademii Umiej\u0119tno\u015bci w Krakowie i Praskiej Akademii Umiej\u0119tno\u015bci, przewodnicz\u0105cym III Wydzia\u0142u Matematyczno-Przyrodniczego Akademii Umiej\u0119tno\u015bci.<\/p>\n
W okresie profesury Karola Olszewskiego chemia na Uniwersytecie Jagiello\u0144skim osi\u0105gn\u0119\u0142a \u015bwiatowy poziom, a on sam mi\u0119dzynarodow\u0105 s\u0142aw\u0119. By\u0142 dwukrotnie nominowany do Nagrody Nobla w dziedzinie fizyki (1904 i 1913) oraz do Nagrody Nobla w dziedzinie chemii (1913).<\/p>\n
W swoim testamencie zapisa\u0142 140 tys. koron na popieranie bada\u0144 w dziedzinie niskich temperatur. Zmar\u0142 25 marca 1915 r. w Krakowie.<\/p>\n
Fot. Bogus\u0142aw \u015awierzowski \/ krakow.pl<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"
Dzi\u015b, 29 stycznia, mija 180. rocznica urodzin Karola Olszewskiego, \u015bwiatowej s\u0142awy chemika i kriogenika, profesora Uniwersytetu Jagiello\u0144skiego. W Panteonie Narodowym w ko\u015bciele \u015awi\u0119tych Aposto\u0142\u00f3w Piotra i Paw\u0142a przy grobie uczonego … <\/p>\n","protected":false},"author":3,"featured_media":41186,"comment_status":"closed","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[3,2,1,10],"tags":[],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/patriotycznykrakow.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/41183"}],"collection":[{"href":"https:\/\/patriotycznykrakow.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/patriotycznykrakow.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/patriotycznykrakow.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/users\/3"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/patriotycznykrakow.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=41183"}],"version-history":[{"count":1,"href":"https:\/\/patriotycznykrakow.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/41183\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":41185,"href":"https:\/\/patriotycznykrakow.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/41183\/revisions\/41185"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/patriotycznykrakow.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/media\/41186"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/patriotycznykrakow.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=41183"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/patriotycznykrakow.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=41183"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/patriotycznykrakow.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=41183"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}