{"id":40431,"date":"2025-08-26T13:13:40","date_gmt":"2025-08-26T11:13:40","guid":{"rendered":"https:\/\/patriotycznykrakow.pl\/?p=40431"},"modified":"2025-08-26T13:24:08","modified_gmt":"2025-08-26T11:24:08","slug":"79-rocznica-rozbicia-przez-zolnierzy-blyskawicy-komunistycznego-wiezienia-w-krakowie","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/patriotycznykrakow.pl\/index.php\/2025\/08\/26\/79-rocznica-rozbicia-przez-zolnierzy-blyskawicy-komunistycznego-wiezienia-w-krakowie\/","title":{"rendered":"79. rocznica rozbicia komunistycznego wi\u0119zienia"},"content":{"rendered":"

18 sierpnia 2025 r. pod tablic\u0105 pami\u0119ci przy ul. Poselskiej z\u0142o\u017cyli\u015bmy ho\u0142d \u017co\u0142nierzom Zgrupowania Partyzanckiego \u201eB\u0142yskawica\u201d w 79. rocznic\u0119 rozbicia przez nich wi\u0119zienia \u015bw. Micha\u0142a, w kt\u00f3rym komuni\u015bci przetrzymywali cz\u0142onk\u00f3w podziemia niepodleg\u0142o\u015bciowego.<\/p>\n

Kwiaty w imieniu IPN z\u0142o\u017cy\u0142 dr hab. Filip Musia\u0142, dyrektor krakowskiego oddzia\u0142u oraz dr Maciej Korku\u0107, kieruj\u0105cy Oddzia\u0142owym Biurem Upami\u0119tniania Walk i M\u0119cze\u0144stwa.<\/p>\n

Obecny by\u0142 tak\u017ce m.in. dyrektor Muzeum Archeologicznego w Krakowie dr hab. Jacek G\u00f3rski, kt\u00f3ry zabra\u0142 g\u0142os oraz prowadz\u0105cy wydarzenie prezes Stowarzyszenia Odra-Niemen Ma\u0142opolska Tomasz Konturek.<\/p>\n

\"\"<\/p>\n

Dyrektor Musia\u0142 w swoim przem\u00f3wieniu zaznaczy\u0142:<\/p>\n

Spotykamy si\u0119 tutaj, by odda\u0107 ho\u0142d tym, kt\u00f3rzy to wi\u0119zienie rozbili, a tak\u017ce by zwr\u00f3ci\u0107 uwag\u0119 na ten specyficzny rok 1946 \u2013 rok walki i nadziei, w kt\u00f3rym wydawa\u0142o si\u0119, \u017ce jeszcze nie wszystko stracone.<\/em><\/p>\n

Po zako\u0144czonej uroczysto\u015bci, z\u0142o\u017cyli\u015bmy tak\u017ce kwiaty i znicze na cmentarzu Rakowickim, na grobie Ireny Odrzywo\u0142ek, stra\u017cniczki wi\u0119ziennej, kt\u00f3ra wsp\u00f3\u0142pracowa\u0142a z podziemiem niepodleg\u0142o\u015bciowym i zosta\u0142a rozstrzelana 17 grudnia 1946 r. o sz\u00f3stej rano w katowickim wi\u0119zieniu przy ul. Miko\u0142owskiej oraz Boles\u0142awa Pronobisa ps. \u201eIkar\u201d, \u201eIrys\u201d, \u201eSzczerbiec\u201d, \u201eWolny\u201d, organizatora i uczestnika rozbicia wi\u0119zienia \u015bw. Micha\u0142a w Krakowie.<\/p>\n

\"\"<\/p>\n

Rozbicie wi\u0119zienia \u015bw. Micha\u0142a<\/strong><\/p>\n

Budynek obecnego muzeum pod koniec XVIII wieku zosta\u0142 przez w\u0142adze zaborcze odebrany karmelitom bosym. Austriacy urz\u0105dzili w nim wi\u0119zienie (tzw. wi\u0119zienie \u015bw. Micha\u0142a). Po 1945 r. gmach przej\u0119\u0142o komunistyczne Ministerstwo Bezpiecze\u0144stwa Publicznego, a cele zacz\u0119li zape\u0142nia\u0107 \u017co\u0142nierze Armii Krajowej i Narodowych Si\u0142 Zbrojnych.<\/p>\n

18 sierpnia 1946 r. \u017co\u0142nierze 6. Kompanii Zgrupowania Partyzanckiego \u201eB\u0142yskawica\u201d uwolnili z wi\u0119zienia \u015bw. Micha\u0142a 62 osoby, w wi\u0119kszo\u015bci wi\u0119\u017ani\u00f3w politycznych. To by\u0142a jedna z najbardziej spektakularnych akcji \u017co\u0142nierzy drugiej konspiracji. Wyjechali z bazy w Podg\u00f3rzu zdobyczn\u0105 ci\u0119\u017car\u00f3wk\u0105. U\u017cywaj\u0105c fa\u0142szywych dokument\u00f3w wkroczyli do wi\u0119zienia. Wewn\u0105trz, dzi\u0119ki wsp\u00f3\u0142pracuj\u0105cym z podziemiem stra\u017cnikom, czekali ju\u017c uzbrojeni wi\u0119\u017aniowie. Ca\u0142a akcja przebieg\u0142a bez jednego wystrza\u0142u. Oko\u0142o 30 spo\u015br\u00f3d ponad 60 uwolnionych pomie\u015bci\u0142a ci\u0119\u017car\u00f3wka, kt\u00f3r\u0105 pod oknami Wojew\u00f3dzkiego Urz\u0119du Bezpiecze\u0144stwa Publicznego przy pl. Inwalid\u00f3w odjechali w kierunku Miechowa.<\/p>\n

Akcja powiod\u0142a si\u0119 m.in. dzi\u0119ki pomocy Ireny Odrzywo\u0142ek, m\u0142odej stra\u017cniczki wi\u0119ziennej, kt\u00f3ra podj\u0119\u0142a wsp\u00f3\u0142prac\u0119 z podziemiem niepodleg\u0142o\u015bciowym. Jest ona jedn\u0105 z os\u00f3b, kt\u00f3rych szcz\u0105tki zosta\u0142y zidentyfikowane w ramach dzia\u0142a\u0144 IPN. Spocz\u0119\u0142y 18 sierpnia 2023 r. w Kwaterze \u017bo\u0142nierzy Podziemia Niepodleg\u0142o\u015bciowego 1939-1963 na cmentarzu Rakowickim.<\/p>\n

W tym samym miejscu 26 lutego 2025 r. z\u0142o\u017cyli\u015bmy odnalezione i zidentyfikowane przez IPN szcz\u0105tki Boles\u0142awa Pronobisa ps. \u201eIkar\u201d, \u201eSzczerbiec\u201d, \u017co\u0142nierza 16 pp AK, dow\u00f3dcy oddzia\u0142u partyzanckiego \u201eHuragan\u201d, organizatora i uczestnika rozbicia wi\u0119zienia \u015bw. Micha\u0142a. Na pocz\u0105tku 1946 r. zosta\u0142 on aresztowany przez funkcjonariuszy PUBP w B\u0119dzinie i osadzony w krakowskim wi\u0119zieniu. B\u0119d\u0105c wi\u0119\u017aniem wzi\u0105\u0142 udzia\u0142 w akcji \u017co\u0142nierzy \u201eB\u0142yskawicy\u201d.<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"

18 sierpnia 2025 r. pod tablic\u0105 pami\u0119ci przy ul. Poselskiej z\u0142o\u017cyli\u015bmy ho\u0142d \u017co\u0142nierzom Zgrupowania Partyzanckiego \u201eB\u0142yskawica\u201d w 79. rocznic\u0119 rozbicia przez nich wi\u0119zienia \u015bw. Micha\u0142a, w kt\u00f3rym komuni\u015bci przetrzymywali cz\u0142onk\u00f3w … <\/p>\n","protected":false},"author":1,"featured_media":40432,"comment_status":"closed","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[3,2,62,1],"tags":[],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/patriotycznykrakow.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/40431"}],"collection":[{"href":"https:\/\/patriotycznykrakow.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/patriotycznykrakow.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/patriotycznykrakow.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/users\/1"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/patriotycznykrakow.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=40431"}],"version-history":[{"count":2,"href":"https:\/\/patriotycznykrakow.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/40431\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":40445,"href":"https:\/\/patriotycznykrakow.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/40431\/revisions\/40445"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/patriotycznykrakow.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/media\/40432"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/patriotycznykrakow.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=40431"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/patriotycznykrakow.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=40431"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/patriotycznykrakow.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=40431"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}