![\"\"](\"https:\/\/patriotycznykrakow.pl\/wp-content\/uploads\/2025\/07\/82-1172007-1024x738.jpg\")
<\/p>\n11 lipca 1944 r. grupa \u017co\u0142nierzy z harcerskiego batalionu \u201eParasol\u201d i Kedywu Okr\u0119gu Krak\u00f3w AK przeprowadzi\u0142a akcj\u0119 specjaln\u0105, kt\u00f3rej celem by\u0142a likwidacja niemieckiego zbrodniarza gen. Wilhelma Koppego.<\/p>\n
Od wielu lat na uroczysto\u015bciach wsp\u00f3\u0142organizowanych przez Oddzia\u0142 Instytutu Pami\u0119ci Narodowej w Krakowie, spotykaj\u0105 si\u0119 przedstawiciele \u015brodowisk kombatanckich, harcerskich i w\u0142adz samorz\u0105dowych. Uczestnicz\u0105 w nich tak\u017ce \u017co\u0142nierze Wojska Polskiego, szczeg\u00f3lnie Jednostki Wojskowej Komandos\u00f3w z Lubli\u0144ca, dziedzicz\u0105cej tradycje batalionu \u201eParasol\u201d oraz Jednostki Wojskowej \u201eNIL\u201d im. gen. bryg. Augusta Emila Fieldorfa \u201eNila\u201d.<\/p>\n
W tym roku uroczysto\u015bci odb\u0119d\u0105 si\u0119 w niedziel\u0119 13 lipca. Rozpoczn\u0105 si\u0119 w Krakowie, a nast\u0119pnie przenios\u0105 do Udorza le\u017c\u0105cego na trasie odwrotu \u017co\u0142nierzy \u201eParasola\u201d po przeprowadzeniu Akcji.<\/p>\n
<\/p>\n
Program:<\/strong> Obchodom towarzyszy\u0107 b\u0119dzie ekspozycja tablic o charakterze edukacyjnym przygotowanych przez Stowarzyszenie Szarych Szereg\u00f3w i krakowski Oddzia\u0142 Instytutu Pami\u0119ci Narodowej. Eksponowane b\u0119d\u0105 w miejscu Akcji przy ul. Powi\u015ble do godz. 11.00.<\/p>\n Akcja \u201eKoppe\u201d<\/strong><\/p>\n Gen. Wilhelm Koppe \u2013 jeden z g\u0142\u00f3wnych organizator\u00f3w terroru wobec cywilnej ludno\u015bci polskiej, stosuj\u0105cy odpowiedzialno\u015b\u0107 zbiorow\u0105. W pa\u017adzierniku 1943 r. zosta\u0142 cz\u0142onkiem tzw. rz\u0105du Generalnego Gubernatorstwa w zwi\u0105zku z powo\u0142aniem go na stanowisko Wy\u017cszego Dow\u00f3dcy SS i Policji GG z siedzib\u0105 w Krakowie. Zast\u0105pi\u0142 on Friedricha Wilhelma Kr\u00fcgera. Za dokonane w Polsce zbrodnie W\u0142adze Polskiego Pa\u0144stwa Podziemnego wyda\u0142y na niego wyrok \u015bmierci.<\/p>\n Pocz\u0105tkowo wykona\u0107 go mia\u0142 Kedyw Okr\u0119gu Krakowskiego AK. Planowano, \u017ce niemieckiego zbrodniarza zastrzeli z karabinu oficer AK, cichociemny Ryszard Nuszkiewicz \u201ePowolny\u201d, z wie\u017cyczki kamienicy na rogu ul. Bernardy\u0144skiej. Jednak\u017ce ze wzgl\u0119du na mo\u017cliwe represje na ludno\u015bci cywilnej, a szczeg\u00f3lnie mieszka\u0144cach kamienicy zrezygnowano z tego planu.<\/p>\n Zim\u0105 i wiosn\u0105 1944 r. prowadzono rozpoznanie \u201erozk\u0142adu dnia\u201d Koppego i jego zwyczaj\u00f3w. Dzia\u0142aniami, w kt\u00f3rych uczestniczy\u0142a grupa dziewcz\u0105t z krakowskiej AK, kierowa\u0142 J\u00f3zef Baster \u201eRak\u201d. Jednak\u017ce 24 marca 1944 r. zosta\u0142 aresztowany komendant Okr\u0119gu Krakowskiego AK J\u00f3zef Spychalski \u201eLuty\u201d. Kwestia akcji na Koppego skomplikowa\u0142a si\u0119. Ostatecznie realizacj\u0119 zadania dow\u00f3dztwo Kedywu powierzy\u0142o oddzia\u0142owi z Warszawy \u2013 \u201eParasolowi\u201d. Zdecydowano, \u017ce wyrok zostanie wykonany w czasie przejazdu Koppego z Wawelu do budynku Akademii G\u00f3rniczo-Hutniczej, gdzie mie\u015bci\u0142 si\u0119 tzw. rz\u0105d GG. Po akcji \u017co\u0142nierze \u201eParasola\u201d mieli wycofa\u0107 si\u0119 samochodami w kierunku na p\u00f3\u0142noc od Krakowa w stron\u0119 Wolbromia i dalej Warszawy, korzystaj\u0105c z wsparcia lokalnych si\u0142 AK.<\/p>\n Opracowania ostatecznego planu akcji dokona\u0142o dow\u00f3dztwo \u201eParasola\u201d (dow\u00f3dca batalionu Adam Borys \u201eP\u0142ug\u201d, z-ca dow\u00f3dcy batalionu Jerzy Zborowski \u201eJeremi\u201d, dow\u00f3dca akcji \u201eRafa\u0142\u201d i wyznaczeni przez niego zast\u0119pcy). Jako miejsce przeprowadzenia wybrano r\u00f3g ul. Powi\u015ble i placu Kossaka. Pierwsz\u0105 pr\u00f3b\u0119 przeprowadzenia akcji podj\u0119to 5 lipca. Niestety w tym dniu Koppe wybra\u0142 inna tras\u0119 przejazdu. Kolejna pr\u00f3ba 7 lipca r\u00f3wnie\u017c nie przynios\u0142a efektu.<\/p>\n 11 lipca o godz. 8. 50 wszyscy uczestnicy akcji byli ju\u017c na stanowiskach, Sygna\u0142 o wyje\u017adzie Koppego da\u0142 \u201eRayski\u201d, nast\u0119pnie \u201eIna\u201d zasygnalizowa\u0142a, \u017ce samoch\u00f3d jedzie w ul. Podzamcze. Dalsze sygna\u0142y da\u0142y \u201eAda\u201d, \u201eDzidzia\u201d, \u201eKama\u201d i \u201eDewajtis\u201d, kt\u00f3ra przekaza\u0142a znak dow\u00f3dcy akcji \u201eRafa\u0142owi\u201d. Wszystko sz\u0142o zgodnie z planem. Jednak\u017ce chwil\u0119 p\u00f3\u017aniej nast\u0105pi\u0142y komplikacje. Ostrza\u0142 samochodu Koppego mia\u0142a rozpocz\u0105\u0107 II grupa uderzeniowa, kt\u00f3rej dalszym a zarazem pierwszoplanowym zadaniem by\u0142a eliminacja wozu z obstaw\u0105. Strza\u0142y mia\u0142y by\u0107 sygna\u0142em dla \u201eOtwockiego\u201d, kt\u00f3ry ci\u0119\u017car\u00f3wk\u0105 z kamieniami mia\u0142 zatarasowa\u0107 drog\u0119 Koppemu. Jednak\u017ce tego dnia Koppe jecha\u0142 bez obstawy. Zdezorientowa\u0142o to II grup\u0119. \u201eOtwocki\u201d nie us\u0142yszawszy strza\u0142\u00f3w nie zdawa\u0142 sobie sprawy, \u017ce Koppe jest ju\u017c tak blisko. Ruszy\u0142 zbyt wolno i w\u00f3z Koppego zdo\u0142a\u0142 wymin\u0105\u0107 pr\u00f3buj\u0105c\u0105 zablokowa\u0107 mu drog\u0119 ci\u0119\u017car\u00f3wk\u0119. Ostrzeliwanie wozu Koppego rozpocz\u0105\u0142 \u201eRafa\u0142\u201d, strzela\u0142 tak\u017ce \u201eMietek\u201d i inni. Za niemieckim samochodem, ruszy\u0142 chevrolet 3\/4 tony. Siedz\u0105cy na skrzyni strzelali. Oficer jad\u0105cy z Koppem zosta\u0142 \u015bmiertelnie ranny. Jednak\u017ce nie uda\u0142o si\u0119 dogoni\u0107 ci\u0119\u017car\u00f3wk\u0105 mercedesa z 12-cylindrowym silnikiem.<\/p>\n Po akcji uczestnicy rozlokowali si\u0119 w 4 samochodach, by\u0142 tylko jeden lekko ranny. Nie wiedzieli, czy cel akcji zosta\u0142 osi\u0105gni\u0119ty. Wozy ruszy\u0142y z pl. Kossaka w ul. Retoryka i jecha\u0142y dalej ulicami Garncarsk\u0105, Dolnych M\u0142yn\u00f3w, w stron\u0119 ul. \u0141okietka. Po wyje\u017adzie z Krakowa kolumna porusza\u0142a si\u0119 w kierunku Ojcowa, Ska\u0142y i dalej Wolbromia, przez tereny na kt\u00f3rych ich przejazd zabezpieczali \u017co\u0142nierze Kedywu Obwodu Olkuskiego AK. Nast\u0119pnie samochody pojecha\u0142y w stron\u0119 Por\u0119by Dzier\u017cnej. Nied\u0142ugo p\u00f3\u017aniej nast\u0105pi\u0142 kr\u00f3tki post\u00f3j. Za wsi\u0105 K\u0105ty kolumna napotka\u0142a samoch\u00f3d z niemieckimi \u017candarmami. Dosz\u0142o do strzelaniny, zgin\u0119\u0142o kilku Niemc\u00f3w. Ranny w brzuch zosta\u0142 \u201eDietrich\u201d. Po chwili samochody \u201eParasola\u201d ruszy\u0142y w stron\u0119 miejscowo\u015bci Ud\u00f3rz, zatrzymuj\u0105c si\u0119 na kr\u00f3tki czas. W rejonie tej miejscowo\u015bci dosz\u0142o do kolejnego starcia z kilkudziesi\u0119cioma niemieckimi \u017co\u0142nierzami. W gwa\u0142townej wymianie ognia byli ranni. W czasie odskoku zgin\u0105\u0142 Stanis\u0142aw Huskowski \u201eAli\u201d. Ranny \u201eOrlik\u201d (Wojciech Czerwi\u0144ski) najprawdopodobniej pope\u0142ni\u0142 samob\u00f3jstwo. Niemcy zabrali ze sob\u0105 rannych \u201eStorcha\u201d, \u201eWarskiego\u201d i \u0142\u0105czniczk\u0119 \u201eZet\u0119\u201d. Trafili oni do wi\u0119zienia Montelupich.<\/p>\n W dniu 23 lub 24 lipca zostali przez Niemc\u00f3w zamordowani: 11 lipca 1944 r. grupa \u017co\u0142nierzy z harcerskiego batalionu \u201eParasol\u201d i Kedywu Okr\u0119gu Krak\u00f3w AK przeprowadzi\u0142a akcj\u0119 specjaln\u0105, kt\u00f3rej celem by\u0142a likwidacja niemieckiego zbrodniarza gen. Wilhelma Koppego. Od wielu lat … <\/p>\n","protected":false},"author":1,"featured_media":40411,"comment_status":"closed","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[3,2,1,10],"tags":[],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/patriotycznykrakow.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/40410"}],"collection":[{"href":"https:\/\/patriotycznykrakow.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/patriotycznykrakow.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/patriotycznykrakow.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/users\/1"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/patriotycznykrakow.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=40410"}],"version-history":[{"count":1,"href":"https:\/\/patriotycznykrakow.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/40410\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":40414,"href":"https:\/\/patriotycznykrakow.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/40410\/revisions\/40414"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/patriotycznykrakow.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/media\/40411"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/patriotycznykrakow.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=40410"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/patriotycznykrakow.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=40410"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/patriotycznykrakow.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=40410"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}
\n-Krak\u00f3w, ul. Powi\u015ble 2-3, godz. 10:00
\nprzywitanie, wyst\u0105pienie przedstawicieli organizator\u00f3w i stowarzysze\u0144 kombatanckich
\napel poleg\u0142ych
\nmodlitwa
\nz\u0142o\u017cenie kwiat\u00f3w pod Pomnikiem Czynu Zbrojnego \u017bo\u0142nierzy Polski Walcz\u0105cej i wspomnian\u0105 tablic\u0105 upami\u0119tniaj\u0105c\u0105 Akcj\u0119 przy ul. Powi\u015ble
\n-Ud\u00f3rz, godz. 12:30
\nmsza \u015bw. w kaplicy za poleg\u0142ych i pomordowanych uczestnik\u00f3w akcji
\nprzemarsz pod pomnik \u017co\u0142nierzy Batalionu \u201eParasol\u201d, gdzie odb\u0119d\u0105 si\u0119 dalsze obchody<\/p>\n![\"\"](\"https:\/\/patriotycznykrakow.pl\/wp-content\/uploads\/2025\/07\/82-1172010-1024x738.jpg\")
<\/p>\n
\n-Halina Grabowska ps. \u201eZeta”
\n-Bogus\u0142aw Niepok\u00f3j ps. \u201eStorch\u201d
\n-Tadeusz Ulankiewicz ps. \u201eWarski”.<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"