W \u015brod\u0119, 23 kwietnia, minie 105. rocznica urodzin Jacka Wo\u017aniakowskiego, pierwszego w odrodzonym samorz\u0105dzie prezydenta Krakowa, lidera opozycji intelektualnej skupionej wok\u00f3\u0142 wydawnictwa \u201eZnak\u201d, uczestnika obrad Okr\u0105g\u0142ego Sto\u0142u, tw\u00f3rcy nowoczesnej wizji naszego miasta jako pomostu pomi\u0119dzy Wschodem a Zachodem. W tym roku przypada tak\u017ce 35-lecie obj\u0119cia prezydentury miasta (20 czerwca 1990 r.).<\/p>\n
Jacek Wo\u017aniakowski \u2013 historyk sztuki, pisarz, publicysta, t\u0142umacz, wydawca, profesor Katolickiego Uniwersytetu Lubelskiego, przez ca\u0142e swoje \u017cycie by\u0142 zwi\u0105zany z Krakowem. Urodzi\u0142 si\u0119 w 1920 roku w Bi\u00f3rkowie w powiecie proszowickim w rodzinie ziemia\u0144skiej. By\u0142 uczestnikiem kampanii wrze\u015bniowej 1939 roku w 8. Pu\u0142ku U\u0142an\u00f3w. Oficer Armii Krajowej, podczas okupacji dzia\u0142a\u0142 mi\u0119dzy innymi w Warszawie i w obwodzie mieleckim AK. Zosta\u0142 dwukrotnie odznaczony Krzy\u017cem Walecznych.<\/p>\n
W 1951 roku uko\u0144czy\u0142 filologi\u0119 polsk\u0105 na Uniwersytecie Jagiello\u0144skim, w 1960 roku uzyska\u0142 doktorat nauk humanistycznych, w 1990 roku tytu\u0142 profesora zwyczajnego. Doktor honoris causa Katolickiego Uniwersytetu w belgijskim Leuven. W latach 1948\u20131990 by\u0142 wyk\u0142adowc\u0105 historii sztuki na KUL. W latach osiemdziesi\u0105tych i dziewi\u0119\u0107dziesi\u0105tych wyk\u0142ada\u0142 na uniwersytecie Le Mirail w Tuluzie i Hebrew University w Jerozolimie.<\/p>\n
Zwi\u0105zany z \u201eTygodnikiem Powszechnym\u201d (do 1953 roku sekretarz redakcji), w latach 1957\u20131960 redaktor naczelny miesi\u0119cznika \u201eZnak\u201d, wsp\u00f3\u0142za\u0142o\u017cyciel i w latach 1959\u20131990 redaktor naczelny wydawnictwa \u201eZnak\u201d. Publicysta pisma \u201eWierchy\u201d w latach 1976\u20131990. W 1956 roku za\u0142o\u017cy\u0142 Kluby Inteligencji Katolickiej w Warszawie i Krakowie, od tego roku dzia\u0142a\u0142 w Zwi\u0105zku Literat\u00f3w Polskich (w latach 1980\u20131983 w prezydium Zarz\u0105du G\u0142\u00f3wnego) oraz w PEN Clubie.<\/p>\n
Autor setek artyku\u0142\u00f3w publicystycznych i naukowych. Najwa\u017cniejsze jego ksi\u0105\u017cki to: \u201eG\u00f3ry niewzruszone\u201d, \u201eCo si\u0119 dzieje ze sztuk\u0105?\u201d, \u201eCzy kultura jest do zbawienia koniecznie potrzebna?\u201d, \u201eLaik w Rzymie i w Bombaju\u201d. W 1978 roku by\u0142 wsp\u00f3\u0142za\u0142o\u017cycielem i wyk\u0142adowc\u0105 Towarzystwa Kurs\u00f3w Naukowych. W latach 1982\u20131992 by\u0142 przedstawicielem Papieskiej Rady ds. Kultury. Od 1989 roku nale\u017ca\u0142 do Stowarzyszenia Pisarzy Polskich.<\/p>\n
W roku 1988 wszed\u0142 do Komitetu Obywatelskiego przy przewodnicz\u0105cym NSZZ \u201eSolidarno\u015b\u0107\u201d, w 1989 roku bra\u0142 udzia\u0142 w obradach Okr\u0105g\u0142ego Sto\u0142u. By\u0142 uczestnikiem Krakowskiego Komitetu Obywatelskiego w latach 1989\u20131990. Od 1990 roku by\u0142 zaanga\u017cowany w prace Spo\u0142ecznego Komitetu Odnowy Zabytk\u00f3w Krakowa.<\/p>\n
27 maja 1990 r. odby\u0142y si\u0119 pierwsze wolne wybory do samorz\u0105du terytorialnego. Jacek Wo\u017aniakowski z rekomendacji Krakowskiego Komitetu Obywatelskiego w czerwcu 1990 roku zosta\u0142 wybrany przez Rad\u0119 Miasta na urz\u0105d prezydenta Krakowa \u2013 pierwszego w odrodzonym samorz\u0105dzie miejskim. Jacek Wo\u017aniakowski wszed\u0142 do w\u0142adz miasta z wizj\u0105 Krakowa jako pomostu mi\u0119dzy Wschodem a Zachodem Europy. Wyrazem tego by\u0142o przygotowanie koncepcyjne i organizacyjne otwartego w 1991 roku Mi\u0119dzynarodowego Centrum Kultury \u2013 by\u0142 przewodnicz\u0105cym Rady Fundator\u00f3w Fundacji MCK i cz\u0142onkiem jego Rady Programowej. Doprowadzi\u0142 do podj\u0119cia przez Rad\u0119 Miasta uchwa\u0142 o nawi\u0105zaniu wsp\u00f3\u0142pracy z Wilnem, o przyst\u0105pieniu do Zwi\u0105zku Miast Polskich, Ligi Miast Europejskich i Stowarzyszenia Eurocities oraz o sygnowaniu Karty Miast Europejskich. Przedstawiane Radzie szersze projekty programowe nie zyska\u0142y jednak poparcia. Z\u0142o\u017cy\u0142 rezygnacj\u0119 po p\u00f3\u0142rocznej prezydenturze w styczniu 1991 roku.<\/p>\n
Zosta\u0142 pierwszym przewodnicz\u0105cym Stowarzyszenia Willa Decjusza w Krakowie. Od 2000 roku dzia\u0142a\u0142 aktywnie w Polskiej Akademii Umiej\u0119tno\u015bci. By\u0142 wieloletnim przewodnicz\u0105cym jury Nagrody Ko\u015bcielskich.<\/p>\n
Otrzyma\u0142 wiele nagr\u00f3d, mi\u0119dzy innymi nagrod\u0119 PEN Clubu im. Mieczys\u0142awa Lepeckiego i nagrod\u0119 Fundacji Alfreda Jurzykowskiego. By\u0142 wielokrotnie odznaczany, poza wspomnianymi odznaczeniami wojskowymi, Krzy\u017cem Komandorskim OOP, Krzy\u017cem Oficerskim francuskiej Legii Honorowej, Palmami Akademickimi, Z\u0142otym Medalem Gloria Artis, w 1997 roku srebrnym medalem \u201eCracoviae Merenti\u201d za zas\u0142ugi dla Miasta Krakowa.<\/p>\n
Zmar\u0142 29 listopada 2012 r. w Warszawie. Jego imi\u0119 nosi skwer pomi\u0119dzy ul. Szpitaln\u0105, Teatrem im. Juliusza S\u0142owackiego i ko\u015bcio\u0142em \u015bw. Krzy\u017ca w Krakowie.<\/p>\n
Fot. Portret Jacka Wo\u017aniakowskiego p\u0119dzla Andrzeja Oki\u0144czyca<\/p>\n
<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"
W \u015brod\u0119, 23 kwietnia, minie 105. rocznica urodzin Jacka Wo\u017aniakowskiego, pierwszego w odrodzonym samorz\u0105dzie prezydenta Krakowa, lidera opozycji intelektualnej skupionej wok\u00f3\u0142 wydawnictwa \u201eZnak\u201d, uczestnika obrad Okr\u0105g\u0142ego Sto\u0142u, tw\u00f3rcy nowoczesnej wizji … <\/p>\n","protected":false},"author":1,"featured_media":40097,"comment_status":"closed","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[3,2,1,10],"tags":[],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/patriotycznykrakow.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/40096"}],"collection":[{"href":"https:\/\/patriotycznykrakow.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/patriotycznykrakow.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/patriotycznykrakow.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/users\/1"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/patriotycznykrakow.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=40096"}],"version-history":[{"count":1,"href":"https:\/\/patriotycznykrakow.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/40096\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":40098,"href":"https:\/\/patriotycznykrakow.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/40096\/revisions\/40098"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/patriotycznykrakow.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/media\/40097"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/patriotycznykrakow.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=40096"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/patriotycznykrakow.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=40096"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/patriotycznykrakow.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=40096"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}