![\"\"](\"https:\/\/patriotycznykrakow.pl\/wp-content\/uploads\/2025\/03\/82-1120107-1024x782.jpg\")
<\/p>\nTo co pi\u0119kne i to co straszne przychodzi czasem w tym samym dniu roku. 19 marca 1944 r. urodzi\u0142a mu si\u0119 c\u00f3rka. Rok p\u00f3\u017aniej, 19 marca 1945 r., zgin\u0105\u0142 w rozbitym samolocie. Ale to nie koniec tej historii…<\/p>\n
Wojna zbli\u017ca\u0142a si\u0119 ku ko\u0144cowi. By\u0142 ranek 19 marca 1945 r., uszkodzony Mustang III FX 860 z 309 Dywizjonu My\u015bliwskiego \u201eZiemi Czerwie\u0144skiej\u201d rozbi\u0142 si\u0119, l\u0105duj\u0105c awaryjnie na terenie Broomfield, niedaleko bazy RAF Andrews Field. \u015awiadkowie wspominali, \u017ce lecia\u0142 na wysoko\u015bci oko\u0142o 100 metr\u00f3w, dymi\u0142. Prawdopodobnie stara\u0142 si\u0119 wyl\u0105dowa\u0107. B\u0119d\u0105c ju\u017c nisko nad ziemi\u0105, w pewnym momencie wykona\u0142 ostry skr\u0119t w lewo, chc\u0105c omin\u0105\u0107 budynek szpitala, chwil\u0119 p\u00f3\u017aniej zahaczy\u0142 skrzyd\u0142em o ziemi\u0119. Samolot stan\u0105\u0142 w p\u0142omieniach. Ci\u0119\u017cko poparzony, ranny pilot por. (F\/Lt) Stanis\u0142aw Sawicki zosta\u0142 wyci\u0105gni\u0119ty z wraku. Przetransportowano go do szpitala. Obra\u017cenia by\u0142y bardzo ci\u0119\u017ckie, zmar\u0142 oko\u0142o 10 godzin p\u00f3\u017aniej. Tylko tyle o jego tragicznej \u015bmierci wiemy z dokument\u00f3w.<\/p>\n
Wed\u0142ug przekazu znanego rodzinie samolot mia\u0142 lecie\u0107 z pe\u0142nymi zbiornikami paliwa, wi\u0119c jego uderzenie w budynki mieszkalne mog\u0142oby spowodowa\u0107 straszne zniszczenia. Prawdopodobnie maj\u0105c to na wzgl\u0119dzie pilot nie zdecydowa\u0142 si\u0119 na odrzucenie zapasowych zbiornik\u00f3w paliwa. Ryzykuj\u0105c dalszy lot uszkodzon\u0105 maszyn\u0105, szuka\u0142 dogodnego miejsca do awaryjnego l\u0105dowania. Nie zdo\u0142a\u0142 jednak bezpiecznie przyziemi\u0107.<\/p>\n
<\/p>\n
<\/p>\n
Kilka dni p\u00f3\u017aniej, 23 marca odby\u0142a si\u0119 ceremonia pogrzebowa. Porucznik pil. Stanis\u0142aw Sawicki zosta\u0142 pochowany na cmentarzu North Weald Bassett (St. Andrew), w hrabstwie Essex. Po\u015bmiertnie odznaczono go Krzy\u017cem Walecznych oraz Medalem Lotniczym trzykrotnie. By\u0142 do\u015bwiadczonym \u017co\u0142nierzem, maj\u0105cym za sob\u0105 wiele lot\u00f3w bojowych. Ju\u017c w sierpniu 1943 r. otrzyma\u0142 prawo noszenia Polowej Odznaki Pilota.<\/p>\n
Staraniem koleg\u00f3w z dywizjonu w prasie ukaza\u0142 si\u0119 skromny nekrolog. W Wielkiej Brytanii zostawi\u0142 \u017con\u0119 El\u017cbiet\u0119 i malutk\u0105 c\u00f3reczk\u0119, kt\u00f3ra w dniu jego \u015bmierci obchodzi\u0142a pierwsze urodziny. Rodzice, kt\u00f3rzy byli w Polsce, o \u015bmierci syna dowiedzieli si\u0119 dopiero po wojnie.<\/p>\n
Kim by\u0142 pilot polskiego dywizjonu<\/strong><\/p>\n Urodzi\u0142 si\u0119 w Odessie 7 maja 1913 r. Nie wiemy, kiedy rodzice z ma\u0142ym synkiem wr\u00f3cili do ojczyzny. Czy by\u0142o to jeszcze przed odzyskaniem niepodleg\u0142o\u015bci, a mo\u017ce \u2013 co bardziej prawdopodobne \u2013 jesieni\u0105 roku 1918? W roku 1920 jego ojciec ochotniczo wst\u0105pi\u0142 do Wojska Polskiego, do jednostki lotniczej. Tata ma\u0142ego Stanis\u0142awa do domu wr\u00f3ci\u0142 w roku 1921. W tym okresie mieszkali w powiecie opatowskim. Rok p\u00f3\u017aniej wyjechali na Pomorze i zamieszkali w Tczewie. Tam w 1924 r. Stanis\u0142aw rozpocz\u0105\u0142 nauk\u0119 w gimnazjum humanistycznym. Po uko\u0144czeniu tego etapu edukacji kontynuowa\u0142 j\u0105, ko\u0144cz\u0105c najpierw Polsk\u0105 Szko\u0142\u0119 Handlow\u0105, a w 1936 r. Polsk\u0105 Wy\u017csz\u0105 Szko\u0142\u0119 Handlow\u0105 w Gda\u0144sku.<\/p>\n W roku 1933 odby\u0142 pierwszy etap przeszkolenia wojskowego, a rok p\u00f3\u017aniej odbywa\u0142 szkolenie w pilota\u017cu w ramach Obozu Przysposobienia Wojskowego Lotniczego w \u0141asku. Rozpocz\u0105\u0142 je 14 kwietnia, a uko\u0144czy\u0142 18 czerwca, otrzymuj\u0105c \u015bwiadectwo O\u015brodka Przysposobienia Wojskowego Lotniczego. Nie wiemy, co wp\u0142yn\u0119\u0142o na jego decyzj\u0119 o wyborze, w ramach przysposobienia wojskowego, s\u0142u\u017cby w lotnictwie. Nowy, bli\u017cej nieznany rodzaj wojska? Doznania i emocje wi\u0105\u017c\u0105ce si\u0119 z lataniem? A mo\u017ce przyk\u0142ad ojca, kt\u00f3ry w czasie wojny polsko-bolszewickiej s\u0142u\u017cy\u0142 w jednostce lotniczej? Na to pytanie prawdopodobnie nie znajdziemy odpowiedzi. Pewne jest, \u017ce ten pierwszy bliski kontakt z lataniem mia\u0142 wp\u0142yw na jego dalsz\u0105 karier\u0119 wojskow\u0105. Z pewno\u015bci\u0105, aby przej\u015b\u0107 przeszkolenie lotnicze, musia\u0142 si\u0119 tak\u017ce wykazywa\u0107 odpowiednimi predyspozycjami psychofizycznymi, zaliczy\u0107 stosowne badania.<\/p>\n Od wrze\u015bnia 1937 r. odbywa\u0142 s\u0142u\u017cb\u0119 wojskow\u0105 w 62 Pu\u0142ku Piechoty w Bydgoszczy, w ramach Dywizyjnego Kursu Podchor\u0105\u017cych Rezerwy 15 DP. Kursantem mia\u0142 by\u0107 do 2 stycznia 1938 r. To, \u017ce znalaz\u0142 si\u0119 w gronie szkolonych w ramach tego kursu nie by\u0142o przypadkiem. Warto zasygnalizowa\u0107, \u017ce w okresie II RP absolwenci szk\u00f3\u0142 \u015brednich lub studi\u00f3w \u2013 okre\u015blani jako poborowi z cenzusem \u2013 zasadniczo byli powo\u0142ywani w\u0142a\u015bnie do szk\u00f3\u0142 podchor\u0105\u017cych rezerwy.<\/p>\n By\u0142 to kr\u00f3tki okres, w kt\u00f3rym jego s\u0142u\u017cba \u0142\u0105czy\u0142a si\u0119 z wojskami l\u0105dowymi. 3 stycznia 1938 r. trafi\u0142 do Szko\u0142y Podchor\u0105\u017cych Rezerwy Lotnictwa w D\u0119blinie, a nast\u0119pnie, w okresie od 15 maja do 13 (lub 15) wrze\u015bnia 1938 r. by\u0142 w Szkole Podchor\u0105\u017cych Rezerwy Lotnictwa w Sadkowie (Radomiu \u2013 Sadkowie). Po uko\u0144czeniu szkolenia, w po\u0142owie wrze\u015bnia 1938 r., na kr\u00f3tko mia\u0142 trafi\u0107 do 4 Pu\u0142ku Lotniczego w Toruniu. Nast\u0119pnie przeniesiony zosta\u0142 do rezerwy. W okresie od lutego do kwietnia 1939 r. uko\u0144czy\u0142 kurs instruktor\u00f3w pilota\u017cu dla pilot\u00f3w rezerwy.<\/p>\n Kolejny etap s\u0142u\u017cby wojskowej, decyduj\u0105cy zarazem o jego dalszych losach, nast\u0105pi\u0142 w ostatniej dekadzie sierpnia 1939 r. 21 sierpnia zosta\u0142 zmobilizowany do eskadry treningowej 4 Pu\u0142ku Lotniczego w Toruniu jako pilot \u2013 instruktor.<\/p>\n Warto wspomnie\u0107, \u017ce pu\u0142k ten by\u0142 jednostk\u0105 powsta\u0142\u0105 w roku 1924. Utworzenie go mia\u0142o na celu zwi\u0119kszenie potencja\u0142u lotnictwa wojskowego naszego kraju. W ramach tej jednostki w latach 30. powo\u0142ano tak\u017ce baz\u0119 lotnicz\u0105 oznaczon\u0105 tym samym numerem. Na wypadek wojny zak\u0142adano przekszta\u0142cenie pu\u0142ku w Baz\u0119 Lotnicz\u0105 nr 4. Mia\u0142a ona pe\u0142ni\u0107 funkcj\u0119 zaplecza dla jednostek walcz\u0105cych na froncie. Tak sta\u0142o si\u0119 w przeddzie\u0144 wybuchu II wojny \u015bwiatowej.<\/p>\n Baza, kt\u00f3r\u0105 kierowa\u0142 mjr Adam Sheybal, a kt\u00f3rej lokalizacja by\u0142a dobrze znana, zosta\u0142a przez Niemc\u00f3w zbombardowana ju\u017c pierwszego dnia wojny. Dow\u00f3dztwo 3 wrze\u015bnia zdecydowa\u0142o o jej ewakuacji w kierunku po\u0142udniowo-wschodnim. W tej operacji uczestniczy\u0142 Stanis\u0142aw Sawicki, kt\u00f3ry na pocz\u0105tku wrze\u015bnia odby\u0142 przelot samolotem RWD 13S do Ma\u0142aszewicz w woj. lubelskim. Znajdowa\u0142a si\u0119 tutaj du\u017ca i nowoczesna baza lotnicza, pe\u0142ni\u0105ca funkcje m.in. sk\u0142adnicy paliwowej i miejsca stacjonowania samolot\u00f3w PZL-37 \u201e\u0141o\u015b\u201d.<\/p>\n Jad\u0105c transportem kolejowym prze\u017cy\u0142 bombardowanie 9 wrze\u015bnia pod \u0141owiczem. W dalsz\u0105 drog\u0119 ruszy\u0142 pieszo i korzystaj\u0105c z przygodnych \u015brodk\u00f3w transportu dwa dni p\u00f3\u017aniej przyby\u0142 do Warszawy, gdzie uda\u0142 si\u0119 do punktu zbornego. W Warszawie znajdowa\u0142a si\u0119 spora grupa \u017co\u0142nierzy 4 Bazy, kt\u00f3rzy zostali rozproszeni, przemieszczaj\u0105c si\u0119 w kierunku po\u0142udniowo-wschodnim. 12 wrze\u015bnia, zgodnie z rozkazem kpt. \u017burkowskiego, opu\u015bci\u0142 Warszaw\u0119 i wyruszy\u0142 do Brze\u015bcia, a nast\u0119pnie do Kowla, celem do\u0142\u0105czenia do bazy.<\/p>\n Droga \u017co\u0142nierza<\/strong><\/p>\n 17 wrze\u015bnia, zgodnie z rozkazem prze\u0142o\u017conego, tak jak wielu innych \u017co\u0142nierzy, przekroczy\u0142 przez Serafi\u0144ce (\u00f3wcze\u015bnie woj. stanis\u0142awowskie, aktualnie \u0421\u0435\u0440\u0430\u0444\u0438\u043d\u0446\u0456 na Ukrainie) granic\u0119 rumu\u0144sk\u0105. Znalaz\u0142 si\u0119 w Czerniowcach, a nast\u0119pnie 24 wrze\u015bnia dotar\u0142 do miejscowo\u015bci Tulcea (Tulcza w okr\u0119gu Dobrud\u017ca). Przebywa\u0142 tam prawdopodobnie do ko\u0144ca miesi\u0105ca. Nast\u0119pnie uda\u0142 si\u0119 do Calafat. W obozie zlokalizowanym w tej miejscowo\u015bci pe\u0142ni\u0142 obowi\u0105zki dow\u00f3dcy III plutonu 7 kompanii. Zajmowa\u0142 si\u0119 wysy\u0142k\u0105 \u017co\u0142nierzy do Bukaresztu. W tym okresie spotka\u0142o go wyr\u00f3\u017cnienie, albowiem 3 pa\u017adziernika mianowany zosta\u0142 na pierwszy stopie\u0144 oficerski \u2013 podporucznika pilota.<\/p>\n Na pocz\u0105tku grudnia zosta\u0142 przeniesiony do T\u00e2rgu Jiu, a 20 grudnia, na rozkaz prze\u0142o\u017conego, uda\u0142 si\u0119 do Bukaresztu. Z pocz\u0105tkiem nowego roku \u2013 8 stycznia 1940 r. wyjecha\u0142 z tego miasta, pos\u0142uguj\u0105c si\u0119 \u201elegalizacyjnymi\u201d dokumentami na nazwisko Stanis\u0142aw Gierszewski i przez Jugos\u0142awi\u0119 oraz Grecj\u0119 przedosta\u0142 si\u0119 do Francji. Jeszcze w styczniu dotar\u0142 do Marsylii, sk\u0105d przez poblisk\u0105 baz\u0119 wojskow\u0105 Camp de Carpiagne w pierwszych dniach lutego przyby\u0142 do Sta\u0142ej Lotniczej Stacji Zbornej w Septfonds. Nie dysponuj\u0119 bli\u017cszymi danymi dotycz\u0105cymi jego s\u0142u\u017cby we Francji, tak samo jak i informacj\u0105, kiedy dok\u0142adnie znalaz\u0142 si\u0119 w Wielkiej Brytanii. Prawdopodobnie w sierpniu 1940 r. by\u0142 ju\u017c w bazie Kirkham. Zosta\u0142 pilotem 309 Dywizjonu Wsparcia \u201eZiemi Czerwie\u0144skiej\u201d (Dywizjonu Wsp\u00f3\u0142pracy). By\u0142a to jednostka wsp\u00f3\u0142pracy z armi\u0105 (oddzia\u0142ami l\u0105dowymi). Jak podaje Jerzy B. Cynk formowano j\u0105 w Renfrew w okolicach Glasgow (baza Abbotsinch). Na jej wyposa\u017ceniu znalaz\u0142y si\u0119 samoloty Westland Lysander. Nast\u0119pnie jednostka zosta\u0142a przekszta\u0142cona w dywizjon rozpoznania taktycznego. W 1942 r. Stanis\u0142aw Sawicki odby\u0142 pierwszy lot bojowy. Po wprowadzeniu do s\u0142u\u017cby w dywizjonie nowych samolot\u00f3w \u2013 Mustang\u00f3w I, bardzo r\u00f3\u017cni\u0105cych si\u0119 od dotychczas u\u017cywanych, znalaz\u0142 si\u0119 w grupie sze\u015bciu pilot\u00f3w odes\u0142anych do 41 Operational Training Unit, celem zaawansowanego szkolenia na tym typie samolotu. Umiej\u0119tno\u015bci doskonali\u0142 w 26 Squadron RAF.<\/p>\n Na pocz\u0105tku 1943 r. wraz z jednostk\u0105 stacjonowa\u0142 w Findo Gask. Nast\u0119pnie zosta\u0142a ona przeniesiona do Kirknewton. W tym okresie nast\u0105pi\u0142a zmiana dow\u00f3dcy dywizjonu.<\/p>\n 20 maja w ko\u015bciele polskim w Londynie Stanis\u0142aw Sawicki zawar\u0142 zwi\u0105zek ma\u0142\u017ce\u0144ski z El\u017cbiet\u0105 Danek, kt\u00f3ra pochodzi\u0142a z Krakowa. Wybranka serca po uko\u0144czeniu szko\u0142y hotelarskiej wyjecha\u0142a w 1937 r. do Wielkiej Brytanii na kurs prowadzony przez Zgromadzenie Si\u00f3str Nazaretanek. Po uko\u0144czeniu kursu wr\u00f3ci\u0142a do Polski. Ponownie wyjecha\u0142a wiosn\u0105 1939 r. na praktyk\u0119 biurow\u0105 w Londynie. Tam zasta\u0142 j\u0105 wybuch wojny. W p\u00f3\u017aniejszym okresie pracowa\u0142a w polskim konsulacie.<\/p>\n W rodzinnym archiwum zachowa\u0142a si\u0119 kartka z \u017cyczeniami, kt\u00f3re nowo\u017ce\u0144cy dostali od przyjaci\u00f3\u0142 Stanis\u0142awa, polskich pilot\u00f3w \u2013 por. Eugeniusza Rajewskiego i por. Romana Jaremy. Jeden z nich \u2013 Eugeniusz Rajewski \u2013 zgin\u0105\u0142 nied\u0142ugo p\u00f3\u017aniej, podczas pozorowanej walki 27 grudnia 1943 r.<\/p>\n Wiosn\u0105 i latem 1944 r. Stanis\u0142aw Sawicki, tak jak inni piloci dywizjonu, wykonywa\u0142 loty patrolowe i os\u0142onowe. S\u0142u\u017cba by\u0142a raczej monotonna, ze wzgl\u0119du na charakter wykonywanych zada\u0144. 19 marca na \u015bwiat przysz\u0142a jego c\u00f3rka, kt\u00f3rej szcz\u0119\u015bliwi rodzice nadali imi\u0119 Katarzyna.<\/p>\n W drugiej po\u0142owie roku nast\u0105pi\u0142a kolejna zmiana charakteru jednostki, w kt\u00f3rej s\u0142u\u017cy\u0142 Stanis\u0142aw Sawicki. Z dywizjonu my\u015bliwsko-rozpoznawczego sta\u0142 si\u0119 on dywizjonem my\u015bliwskim i wszed\u0142 w sk\u0142ad 133. Polskiego Skrzyd\u0142a My\u015bliwskiego. Z ko\u0144cem grudnia piloci wykonywali zadania bojowe jako eskorta bombowc\u00f3w. Podobnie w pierwszych miesi\u0105cach ostatniego roku wojny. 19 marca 1945 r. podczas operacji \u201eRamrod 1504\u201d zgin\u0105\u0142 do\u015bwiadczony pilot, kt\u00f3ry w sumie sp\u0119dzi\u0142 w powietrzu 922 godziny. Zgin\u0105\u0142, lec\u0105c samolotem uwa\u017canym za jedn\u0105 z najlepszych, a mo\u017ce najlepsz\u0105 maszyn\u0119 my\u015bliwsk\u0105 tamtych czas\u00f3w. By\u0142 ostatnim poleg\u0142ym pilotem 309 Dywizjonu podczas II wojny \u015bwiatowej. Jednym z tych, kt\u00f3rzy walcz\u0105c o woln\u0105 Polsk\u0119 pod znakiem bia\u0142o-czerwonej szachownicy zap\u0142acili za to najwy\u017csz\u0105 cen\u0119.<\/p>\n Pami\u0119\u0107<\/strong><\/p>\n Po \u015bmierci Stanis\u0142awa \u017cona otrzyma\u0142a du\u017ce wsparcie ze strony Angielki \u2013 Marie Therese Dubras, kt\u00f3ra by\u0142a matk\u0105 chrzestn\u0105 Katarzyny. Wdow\u0119 wspierali tak\u017ce koledzy m\u0119\u017ca. Ostatecznie zdecydowa\u0142a si\u0119 ona na powr\u00f3t do rodzinnego Krakowa, do kt\u00f3rego przyby\u0142a w lipcu 1947 r. Odwiedzi\u0107 gr\u00f3b m\u0119\u017ca mog\u0142a dopiero po pa\u017adzierniku 1956 r. C\u00f3rka dorasta\u0142a, dzia\u0142a\u0142a w dru\u017cynie harcerskiej, zosta\u0142a instruktork\u0105, dru\u017cynow\u0105 18 KDH. Uko\u0144czy\u0142a studia, wysz\u0142a za m\u0105\u017c, rozpocz\u0119\u0142a prac\u0119 naukow\u0105, urodzi\u0142a syna Piotra Kapust\u0119.<\/p>\n Mimo \u017ce wnuk zna\u0142 dziadka tylko z nielicznych zdj\u0119\u0107 oraz opowiada\u0144 babci i mamy, posta\u0107 Stanis\u0142awa Sawickiego wp\u0142yn\u0119\u0142a mocno na jego zainteresowanie histori\u0105 Wojska Polskiego, Polskich Si\u0142 Zbrojnych na Zachodzie, dziejami dywizjon\u00f3w walcz\u0105cych w ramach RAF, losami pilot\u00f3w. Historia Stanis\u0142awa Sawickiego oddzia\u0142ywa\u0142a nie tylko na niego, ale tak\u017ce na mnie. By\u0142 jednym z tych, kt\u00f3rzy oddali \u017cycie za Ojczyzn\u0119, a jego tragiczna \u015bmier\u0107 pod sam koniec wojny, kilka tygodni po konferencji ja\u0142ta\u0144skiej, jest jak\u017ce wymown\u0105 ilustracj\u0105 dramatycznych los\u00f3w wielu obro\u0144c\u00f3w Polski. Pami\u0119\u0107 o Stanis\u0142awie trwa, a historia jego s\u0142u\u017cby i m\u0119stwa w walce jest wzorem; wierz\u0119, \u017ce r\u00f3wnie\u017c dla m\u0142odych pokole\u0144.<\/p>\n Tekst Marcin Kapusta To co pi\u0119kne i to co straszne przychodzi czasem w tym samym dniu roku. 19 marca 1944 r. urodzi\u0142a mu si\u0119 c\u00f3rka. Rok p\u00f3\u017aniej, 19 marca 1945 r., zgin\u0105\u0142 w … <\/p>\n","protected":false},"author":1,"featured_media":39942,"comment_status":"closed","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[3,11,2],"tags":[],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/patriotycznykrakow.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/39939"}],"collection":[{"href":"https:\/\/patriotycznykrakow.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/patriotycznykrakow.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/patriotycznykrakow.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/users\/1"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/patriotycznykrakow.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=39939"}],"version-history":[{"count":1,"href":"https:\/\/patriotycznykrakow.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/39939\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":39945,"href":"https:\/\/patriotycznykrakow.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/39939\/revisions\/39945"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/patriotycznykrakow.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/media\/39942"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/patriotycznykrakow.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=39939"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/patriotycznykrakow.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=39939"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/patriotycznykrakow.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=39939"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}![\"\"](\"https:\/\/patriotycznykrakow.pl\/wp-content\/uploads\/2025\/03\/82-1120095-1024x903.jpg\")
<\/p>\n![\"\"](\"https:\/\/patriotycznykrakow.pl\/wp-content\/uploads\/2025\/03\/82-1120101-1024x610.jpg\")
<\/p>\n![\"\"](\"https:\/\/patriotycznykrakow.pl\/wp-content\/uploads\/2025\/03\/82-1120113-1024x713.jpg\")
\nMateria\u0142 ikonograficzny ze zbior\u00f3w rodzinnych, kopie w posiadaniu autora.<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"