{"id":39327,"date":"2024-12-09T10:44:46","date_gmt":"2024-12-09T09:44:46","guid":{"rendered":"https:\/\/patriotycznykrakow.pl\/?p=39327"},"modified":"2024-12-19T11:32:42","modified_gmt":"2024-12-19T10:32:42","slug":"1025-rok-to-data-ktora-mowi-o-potedze","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/patriotycznykrakow.pl\/index.php\/2024\/12\/09\/1025-rok-to-data-ktora-mowi-o-potedze\/","title":{"rendered":"1025 rok to data, kt\u00f3ra m\u00f3wi o pot\u0119dze"},"content":{"rendered":"

Rozmowa z prof. dr. hab. Stanis\u0142awem Srok\u0105, mediewist\u0105, Dziekanem Wydzia\u0142u Historycznego Uniwersytetu Jagiello\u0144skiego.<\/strong><\/p>\n

W tek\u015bcie opublikowanym w\u00a0\u201eTygodniku Powszechnym\u201d 19 lat temu pisa\u0142 Pan Profesor, \u017ce \u201ecz\u0142owiek \u015bredniowiecza by\u0142 do nas bardzo podobny, a\u00a0jednocze\u015bnie bardzo od nas r\u00f3\u017cny. Boryka\u0142 si\u0119 z\u00a0problemami, z\u00a0kt\u00f3rymi i\u00a0my musimy sobie radzi\u0107. Tyle tylko \u017ce jego dotyczy\u0142y one w\u00a0o wiele wi\u0119kszym stopniu. Nie by\u0142 egoist\u0105. Mo\u017ce nawet \u2013 cho\u0107 dzi\u015b, z\u00a0tak odleg\u0142ej perspektywy, trudno to oceni\u0107 \u2013 charakteryzowa\u0142 go wi\u0119kszy od naszego solidaryzm?\u201d. Wskazuje Pan m.in. na wsp\u00f3lnotowo\u015b\u0107 zachowa\u0144 ratunkowych np. w\u00a0przypadku powodzi czy po\u017caru.\u00a0Czy dzisiaj, kiedy indywidualizm jest na pewno znacznie bardziej promowanym wzorcem kulturowym ni\u017c dwie dekady temu, sformu\u0142owa\u0142by Pan t\u0119 my\u015bl jeszcze mocniej?<\/strong><\/em><\/p>\n

– Faktycznie z\u00a0perspektywy czasu wydaje si\u0119, \u017ce cz\u0142owiek staje si\u0119 coraz wi\u0119kszym egoist\u0105. Nie znaczy to jednak, \u017ce w\u00a0sytuacjach trudnych nie zachowujemy si\u0119 solidarnie. Dowodem na to by\u0142a cho\u0107by pi\u0119kna postawa Polak\u00f3w w\u00a0stosunku do uchod\u017ac\u00f3w po wybuchu pe\u0142noskalowej agresji Rosji na Ukrain\u0119, a\u00a0tak\u017ce wsparcie dla ofiar powodzi na Dolnym \u015al\u0105sku. Na co dzie\u0144 jednak ludzie skupiaj\u0105 si\u0119 g\u0142\u00f3wnie na sobie. Wystarczy wej\u015b\u0107 do tramwaju czy autobusu. Ludzie przestali ze sob\u0105 rozmawia\u0107; nawet je\u015bli obok siedzi znajomy, wszyscy patrz\u0105 w\u00a0swoje telefony. Ma\u0142o kto czyta gazety i\u00a0ksi\u0105\u017cki. Mam wra\u017cenie, \u017ce powoli stajemy si\u0119 cyborgami uzale\u017cnionymi od medi\u00f3w elektronicznych.<\/p>\n

Konkluduj\u0105c, z\u00a0jednej strony cz\u0142owiek wci\u0105\u017c jest taki sam, bo przecie\u017c odczuwa te same emocje, co jego przodkowie przed wiekami: strach, l\u0119k, rado\u015b\u0107, zadowolenie. Z\u00a0drugiej strony \u2013 wraz z\u00a0post\u0119pem technologicznym stajemy si\u0119 coraz bardziej egoistyczni.<\/p>\n

Sk\u0105d bra\u0142a si\u0119 mniejsza sk\u0142onno\u015b\u0107 do egoizmu u\u00a0naszych przodk\u00f3w?<\/strong><\/em><\/p>\n

– W\u00a0\u015bredniowieczu cz\u0142owiek mia\u0142 mniejszy horyzont geograficzny. Ludzie skupiali si\u0119 przede wszystkim na swoim najbli\u017cszym otoczeniu. By\u0142 to ca\u0142y ich \u015bwiat. Je\u015bli kto\u015b mieszka\u0142 w\u00a0mie\u015bcie, rzadko z\u00a0niego wyje\u017cd\u017ca\u0142. Je\u015bli by\u0142 rzemie\u015blnikiem, nale\u017ca\u0142 do cechu. Ludzie przynale\u017celi tak\u017ce do r\u00f3\u017cnego rodzaju wsp\u00f3lnot ko\u015bcielnych istniej\u0105cych przy parafiach. Mo\u017cna m\u00f3wi\u0107 o\u00a0swego rodzaju lokalnym patriotyzmie, bo cz\u0142owiek dba\u0142 o\u00a0ten sw\u00f3j ma\u0142y \u015bwiat \u2013 rodzin\u0119, otoczenie, wsp\u00f3lnot\u0119.<\/p>\n

Czy fakt relatywnie kr\u00f3tkiego \u017cycia mia\u0142 wp\u0142yw na to, jak funkcjonowali ludzie? Cz\u0142owiek\u00a0by\u0142 bardziej skupiony na tym, \u017ceby do\u015b\u0107 szybko za\u0142atwi\u0107 to, co w\u00a0\u017cyciu wa\u017cne? Tak\u0105 hipotez\u0119 stawia Wis\u0142awa Szymborska w\u00a0wierszu\u00a0Kr\u00f3tkie \u017cycie naszych przodk\u00f3w<\/strong>:<\/em><\/p>\n

Niewielu do\u017cywa\u0142o lat trzydziestu.
\n<\/em><\/strong>Staro\u015b\u0107 to by\u0142 przywilej kamieni i\u00a0drzew.
\n<\/em><\/strong>Dzieci\u0144stwo trwa\u0142o tyle co szczeni\u0119ctwo wilk\u00f3w.
\n<\/em><\/strong>Nale\u017ca\u0142o si\u0119 \u015bpieszy\u0107, zd\u0105\u017cy\u0107 z\u00a0\u017cyciem
\n<\/em><\/strong>nim s\u0142o\u0144ce zajdzie,
\n<\/em><\/strong>nim pierwszy \u015bnieg spadnie.<\/em><\/strong><\/p>\n

– \u015arednia d\u0142ugo\u015b\u0107 \u017cycia rzeczywi\u015bcie by\u0142a znacznie ni\u017csza. Aczkolwiek niekt\u00f3rzy przedstawiciele dynastii \u017cyli bardzo d\u0142ugo. Znana jest historia ksi\u0119cia \u015bl\u0105skiego, kt\u00f3ry w\u00a0roku 1500 pojecha\u0142 na pielgrzymk\u0119 do Rzymu, maj\u0105c niemal 90 lat \u2013 oczywi\u015bcie o\u00a0ile nie dosz\u0142o do pomy\u0142ki w\u00a0dacie urodzenia. Zachowywa\u0142 si\u0119 w\u00a0spos\u00f3b szokuj\u0105cy, bo kiedy zgodnie z\u00a0procedur\u0105 powinien uca\u0142owa\u0107 papie\u017cowi stopy, stwierdzi\u0142, \u017ce tego nie zrobi, bo nogi papie\u017ca cuchn\u0105!
\nNiekt\u00f3rzy polscy kr\u00f3lowie byli d\u0142ugowieczni. Zygmunt Stary zawar\u0142 pierwsze ma\u0142\u017ce\u0144stwo w\u00a0wieku, kiedy statystycznie powinien ju\u017c nie \u017cy\u0107! Dzieci W\u0142adys\u0142awa Jagie\u0142\u0142y przysz\u0142y na \u015bwiat tak p\u00f3\u017ano, \u017ce podejrzewano, i\u017c wcale ich nie sp\u0142odzi\u0142. Z\u00a0tego powodu na dworze wybucha\u0142y skandale obyczajowe.
\nNiska \u015brednia d\u0142ugo\u015bci \u017cycia wynika\u0142a m.in. z\u00a0wysokiej \u015bmiertelno\u015bci w\u015br\u00f3d dzieci, niskiego poziomu higieny i\u00a0medycyny. Ludzie z\u00a0pewno\u015bci\u0105 \u017cyli z\u00a0poczuciem, \u017ce nie maj\u0105 zbyt wiele czasu, dlatego starali si\u0119 zawczasu pewne sprawy zabezpieczy\u0107. Przyk\u0142adowo, je\u015bli wybierali si\u0119 w\u00a0jak\u0105\u015b dalsz\u0105 podr\u00f3\u017c, szczeg\u00f3lnie na pielgrzymk\u0119 do Rzymu czy Ziemi \u015awi\u0119tej, testament by\u0142 obowi\u0105zkowy. Zachowa\u0142a si\u0119 ca\u0142a masa testament\u00f3w spisywanych szczeg\u00f3lnie przed tzw. latami \u015bwi\u0119tymi, kiedy pielgrzymek by\u0142o wi\u0119cej.<\/p>\n

Wr\u00f3\u0107my do podobie\u0144stw mi\u0119dzy cz\u0142owiekiem \u015bredniowiecznym a\u00a0wsp\u00f3\u0142czesnym. Opisuj\u0105c dawnych w\u0142adc\u00f3w, cz\u0119sto u\u017cywa Pan nowoczesnego j\u0119zyka. Jadwiga to \u201esilna blondynka z\u00a0charakterem\u201d, Kazimierz Wielki to \u201ekobieciarz\u201d\u2026<\/em><\/strong><\/p>\n

– Staram si\u0119 po prostu ukazywa\u0107 te cechy, kt\u00f3re wynikaj\u0105 z\u00a0dzia\u0142a\u0144 w\u0142adc\u00f3w, opisywanych przez \u017ar\u00f3d\u0142a historyczne. Kazimierz Wielki mia\u0142 \u015blubne i\u00a0nie\u015blubne dzieci \u2013 by\u0142 kobieciarzem. Jednak, je\u015bli por\u00f3wnamy go z\u00a0innymi \u00f3wczesnymi w\u0142adcami, wcale nie wyr\u00f3\u017cnia si\u0119 pozytywnie lub negatywnie na ich tle. Mo\u017cna mu natomiast zarzuci\u0107, \u017ce w\u00a0przeciwie\u0144stwie do wielu innych kr\u00f3l\u00f3w nie dba\u0142 o\u00a0swoje nie\u015blubne dzieci. Niezbyt wiele o\u00a0nich wiemy, ale dost\u0119pne informacje wskazuj\u0105 na to, \u017ce mia\u0142y one bardzo niski status spo\u0142eczny. Dla por\u00f3wnania Jan Luksemburski tak\u017ce mia\u0142 nie\u015blubne dzieci, kt\u00f3re jednak za spraw\u0105 ojca robi\u0142y karier\u0119 w\u00a0Ko\u015bciele. Wspomniany wcze\u015bniej Zygmunt Stary d\u0142ugo si\u0119 nie \u017ceni\u0142, bo wydawa\u0142o mu si\u0119, \u017ce jako najm\u0142odszy i\u00a0tak nie ma perspektyw na obj\u0119cie tronu, a\u00a0o\u017cenek wi\u0105za\u0142 si\u0119 przecie\u017c z\u00a0kosztami. Mia\u0142 natomiast konkubin\u0119, Katarzyn\u0119 Telniczank\u0119, kt\u00f3ra urodzi\u0142a mu dzieci. Kiedy ju\u017c zosta\u0142 kr\u00f3lem, o\u017ceni\u0142 si\u0119 z\u00a0Barbar\u0105 Z\u00e1poly\u0105, ale swoje nie\u015blubne dzieci porz\u0105dnie zabezpieczy\u0142. Umo\u017cliwi\u0142 im zrobienie kariery w\u00a0Ko\u015bciele.<\/p>\n

Jadwiga rzeczywi\u015bcie by\u0142a \u201echaraktern\u0105 blondynk\u0105\u201d?<\/strong><\/em><\/p>\n

– Tak, musia\u0142a mie\u0107 mocny charakter, \u017ceby rozmawia\u0107 z\u00a0wielkim mistrzem zakonu krzy\u017cackiego. W\u00a0\u017ar\u00f3d\u0142ach znajduje si\u0119 potwierdzenie ich osobistego spotkania. Dop\u00f3ki Jadwiga \u017cy\u0142a, mieli\u015bmy pokojowe stosunki z\u00a0zakonem. Nie ulega w\u0105tpliwo\u015bci, \u017ce by\u0142a siln\u0105 osobowo\u015bci\u0105.<\/p>\n

Pozosta\u0144my przy w\u0105tkach obyczajowych. Dzi\u015b r\u00f3\u017cnego rodzaju fakty historyczne s\u0105 bardzo krytycznie oceniane przez pryzmat wsp\u00f3\u0142cze\u015bnie obowi\u0105zuj\u0105cych czy postulowanych warto\u015bci. W\u00a0jednym z\u00a0wywiad\u00f3w oburza\u0142 si\u0119 pan na studenta, kt\u00f3ry oskar\u017ca\u0142 W\u0142adys\u0142awa Jagie\u0142\u0142\u0119 o\u00a0pedofili\u0119 w\u00a0zwi\u0105zku z\u00a0tym, \u017ce zawar\u0142 on ma\u0142\u017ce\u0144stwo z\u00a0dwunastoletni\u0105 Jadwig\u0105.<\/em><\/strong><\/p>\n

– Szczeg\u00f3lnie zdziwi\u0142o mnie, \u017ce by\u0142 to student historii. Wiemy przecie\u017c, \u017ce w\u00a0\u015bredniowieczu dwunastoletnia dziewczyna by\u0142a dojrza\u0142\u0105 kobiet\u0105. Przyk\u0142adanie wsp\u00f3\u0142czesnych kryteri\u00f3w i\u00a0ocen moralnych czy prawnych do zdarze\u0144 historycznych z\u00a0XIV wieku to absurd.<\/p>\n

Problem jest jednak znacznie szerszy i\u00a0wynika z\u00a0faktu, \u017ce mamy sk\u0142onno\u015b\u0107 do postrzegania \u015bredniowiecza, jako epoki zacofania. W\u00a0debatach politycznych i\u00a0publicystyce przymiotnik \u201e\u015bredniowieczny\u201d traktuje si\u0119 jak obelg\u0119. Kto\u015b \u201ema \u015bredniowieczne pogl\u0105dy\u201d, w\u00a0jakiej\u015b sferze \u017cycia \u201esko\u0144czy\u0142o si\u0119 \u015bredniowiecze\u201d. Wieki \u015brednie sta\u0142y si\u0119 dy\u017curnym ch\u0142opcem do bicia. Tymczasem to epoka, o\u00a0kt\u00f3rej powiedzie\u0107 mo\u017cna wiele, ale nie to, \u017ce by\u0142a zacofana! W\u00a0\u015bredniowieczu powsta\u0142y uniwersytety, a\u00a0tak\u017ce organizacja miejska w\u00a0formie, kt\u00f3ra zachowa\u0142a si\u0119 w\u00a0du\u017cej mierze do dzisiaj. Filozofia przez wiele wiek\u00f3w polega\u0142a w\u00a0zasadzie wy\u0142\u0105cznie na komentowaniu tego, co napisano w\u00a0\u015bredniowieczu. To w\u00a0tej epoce powsta\u0142y spektakularne dzie\u0142a sztuki, architektury. Popatrzmy na francuskie katedry, na miniatury z\u00a0ich pi\u0119kn\u0105 kolorystyk\u0105\u2026 To wszystko dzie\u0142o cz\u0142owieka \u015bredniowiecznego!<\/p>\n

W Wielkiej Brytanii mieli\u015bmy ostatnio mo\u017cliwo\u015b\u0107 obejrzenia koronacji kr\u00f3la Karola III, co sk\u0142ania do zastanowienia si\u0119, jak wspaniale musia\u0142a wygl\u0105da\u0107 koronacja \u015bredniowiecznego w\u0142adcy. By\u0142 to niezwykle majestatyczny akt, zar\u00f3wno pod wzgl\u0119dem wizualnym, jak i\u00a0tre\u015bci, kt\u00f3re ze sob\u0105 ni\u00f3s\u0142.<\/p>\n

Z drugiej strony \u015bredniowiecze kojarzy si\u0119 z\u00a0pewn\u0105 brutalno\u015bci\u0105, okrucie\u0144stwem obyczaj\u00f3w\u2026<\/em><\/strong><\/p>\n

– To prawda, powszechne s\u0105 np. opinie o\u00a0stosowaniu tortur w\u00a0wiekach \u015brednich. Tymczasem, je\u015bli spojrzymy na prawo Kazimierza Wielkiego, to nie znajdziemy w\u00a0nim kwestii tortur. Pojawiaj\u0105 si\u0119 one jako cz\u0119\u015b\u0107 przewodu s\u0105dowego dopiero w\u00a0wieku XVI. Nawet r\u00f3\u017cnego rodzaju narz\u0119dzia, reklamowane na wystawach jako \u015bredniowieczne narz\u0119dzia tortur, w\u00a0rzeczywisto\u015bci pochodz\u0105 z\u00a0epoki nowo\u017cytnej. Z pewno\u015bci\u0105 znacz\u0105c\u0105 rol\u0119 w\u00a0ukszta\u0142towaniu takiej negatywnej wizji \u015bredniowiecza mia\u0142a wielokrotnie wznawiana ksi\u0105\u017cka\u00a0Mroki \u015bredniowiecza<\/em>\u00a0autorstwa J\u00f3zefa Putka. Jest to jednak bardzo wycinkowy obraz rzeczywisto\u015bci. Gdyby kto\u015b za sto lat zechcia\u0142 opisa\u0107 wsp\u00f3\u0142czesny Krak\u00f3w, opieraj\u0105c si\u0119 wy\u0142\u0105cznie na aktach policyjnych czy s\u0105dowych, stworzy\u0142by obraz miasta przesyconego zbrodni\u0105, gwa\u0142tami, okrucie\u0144stwem. Nie mia\u0142oby to zatem zbyt wiele wsp\u00f3lnego z\u00a0rzeczywisto\u015bci\u0105, w\u00a0jakiej \u017cyjemy.<\/p>\n

W ramach rozprawiania si\u0119 z\u00a0mitami o\u00a0\u015bredniowieczu mo\u017cna odnie\u015b\u0107 si\u0119 tak\u017ce do kwestii podr\u00f3\u017cowania. Cz\u0142owiek \u017cyj\u0105cy w\u00a0XXI wieku ma poczucie, \u017ce \u017cyje w\u00a0epoce prze\u0142omu i\u00a0\u017ce nikt przed nim nie mia\u0142 tak znakomitych szans poznawania \u015bwiata. Tymczasem\u00a0w \u017ar\u00f3d\u0142ach historycznych pojawia si\u0119 mn\u00f3stwo interesuj\u0105cych informacji o\u00a0podr\u00f3\u017cach w\u00a0\u015bredniowieczu.<\/em><\/strong><\/p>\n

– Warto zacz\u0105\u0107 od tego, \u017ce podr\u00f3\u017cowanie by\u0142o wpisane w\u00a0styl sprawowania w\u0142adzy przez kr\u00f3la. A\u017c do XV wieku pe\u0142nienie w\u0142adzy wi\u0105za\u0142o si\u0119 z\u00a0objazdem pa\u0144stwa; kr\u00f3l podr\u00f3\u017cowa\u0142 z\u00a0miejsca na miejsce. Z\u00a0tego wzgl\u0119du zyska\u0142 sobie nawet przydomek:\u00a0rex ambulans<\/em>, czyli kr\u00f3l podr\u00f3\u017cuj\u0105cy. Dzi\u0119ki temu, \u017ce kr\u00f3l si\u0119 przemieszcza\u0142, ludzie mieli mo\u017cliwo\u015b\u0107 zobaczenia go na w\u0142asne oczy. Dopiero od czas\u00f3w Kazimierza Jagiello\u0144czyka dw\u00f3r sta\u0142 si\u0119 bardziej stacjonarny, kr\u00f3l sp\u0119dza\u0142 p\u00f3\u0142 roku w\u00a0Krakowie, a\u00a0drugie p\u00f3\u0142 na Litwie.<\/p>\n

Zupe\u0142nie odmiennym i\u00a0fascynuj\u0105cym zagadnieniem s\u0105 podr\u00f3\u017ce edukacyjne, intelektualne. Mo\u017cna powiedzie\u0107, \u017ce za spraw\u0105 programu Erasmus dzi\u015b wracamy do \u015bredniowiecznych korzeni. Wsp\u00f3\u0142cze\u015bni studenci mog\u0105 odwiedza\u0107 europejskie uniwersytety tak jak ich poprzednicy przed wiekami. W\u00a0\u015bredniowieczu student po uko\u0144czeniu jednego uniwersytetu wyje\u017cd\u017ca\u0142, by studiowa\u0107 na kolejnym. Przyk\u0142adowo absolwent Uniwersytetu Krakowskiego udawa\u0142 si\u0119 do Bolonii, Padwy, Pary\u017ca czy Ferrary. Oczywi\u015bcie potrzebne by\u0142y \u015brodki na sfinansowanie takich wyjazd\u00f3w. Przyk\u0142adowo Miko\u0142aj Kopernik zapewne mia\u0142by problem z\u00a0uko\u0144czeniem studi\u00f3w w\u00a0Italii, gdyby nie bogaty wuj, \u0141ukasz Watzenrode \u2013 biskup warmi\u0144ski.<\/p>\n

Jako mediewista specjalizuje si\u0119 Pan w\u00a0dziejach Europy \u015arodkowej ze szczeg\u00f3lnym uwzgl\u0119dnieniem W\u0119gier. Jakie podobie\u0144stwa odszukujemy, je\u015bli chodzi o\u00a0Polsk\u0119 i\u00a0W\u0119gry we wczesnym \u015bredniowieczu? Wiemy, \u017ce W\u0119gry przyj\u0119\u0142y chrzest nieco p\u00f3\u017aniej ni\u017c Polska. Koronacja kr\u00f3la Stefana odby\u0142a si\u0119 jednak wcze\u015bniej ni\u017c Boles\u0142awa Chrobrego.<\/em><\/strong><\/p>\n

– Chronologicznie rzecz ujmuj\u0105c, historia potoczy\u0142a si\u0119 dosy\u0107 podobnie. Warto nadmieni\u0107, \u017ce W\u0119grzy przybyli nad Dunaj pod koniec IX wieku, czyli nieco p\u00f3\u017aniej ni\u017c S\u0142owianie na nasze tereny. W\u0119grzy uznaj\u0105 rok 896 za dat\u0119 za\u0142o\u017cenia ojczyzny, cho\u0107 powstanie pa\u0144stwa by\u0142o zapewne procesem trwaj\u0105cym kilka lat. Polacy uznaj\u0105 za pierwszego w\u0142adc\u0119 Mieszka I, W\u0119grzy \u2013 Gejz\u0119. Od czasu tych w\u0142adc\u00f3w zaczynaj\u0105 si\u0119 podobie\u0144stwa. W\u0119grzy przyj\u0119li chrzest w\u00a0974 roku, a\u00a0\u017ar\u00f3d\u0142a historyczne opisuj\u0105ce tamte wydarzenia s\u0105 dla polskiego historyka ciekawym materia\u0142em por\u00f3wnawczym. Dzi\u0119ki nim mo\u017cemy sobie wyobrazi\u0107, jak wygl\u0105da\u0142a chrystianizacja u\u00a0nas. Przyk\u0142ad W\u0119gier pokazuje, \u017ce by\u0142 to proces roz\u0142o\u017cony na wiele dziesi\u0105tk\u00f3w lat, zdecydowana wi\u0119kszo\u015b\u0107 ludu pozostawa\u0142a poga\u0144ska. To w\u00a0du\u017cej mierze wyja\u015bnia, dlaczego i\u00a0na W\u0119grzech, i\u00a0w Polsce mniej wi\u0119cej w\u00a0tym samym czasie wybuch\u0142y powstania antychrze\u015bcija\u0144skie.<\/p>\n

Czy jubileusze wydarze\u0144, do kt\u00f3rych dosz\u0142o ponad tysi\u0105c lat temu, mog\u0105 przyci\u0105gn\u0105\u0107 uwag\u0119 szerszej opinii publicznej? Uda\u0142o si\u0119 to w\u00a01924 roku, kiedy 900-lecie koronacji pierwszego kr\u00f3la by\u0142o wa\u017cnym elementem budowania to\u017csamo\u015bci odrodzonej Polski.<\/strong><\/em><\/p>\n

– My\u015bl\u0119, \u017ce dzi\u015b tak\u017ce jest to mo\u017cliwe. Pokaza\u0142a to 1050. rocznica chrztu Polski, kt\u00f3r\u0105 obchodzili\u015bmy w\u00a02016 roku. Sytuacja jest jednak inna, ni\u017c sto lat temu. Dzi\u015b traktujemy wolno\u015b\u0107 jako co\u015b sta\u0142ego, czego nikt nam nie odbierze.<\/p>\n

Cho\u0107 przecie\u017c jeste\u015bmy w\u00a0takim momencie dziejowym, gdy wyra\u017anie wida\u0107, \u017ce nic nie jest dane raz na zawsze.<\/strong><\/p>\n

– Niestety tak. Cz\u0142owiekowi wydaje si\u0119, \u017ce jest kowalem w\u0142asnego losu, \u017ce mo\u017ce wszystko. Czasem jednak rzeczywisto\u015b\u0107 p\u0142ata nam figla. Tym bardziej warto odwo\u0142ywa\u0107 si\u0119 do historii, tak\u017ce przy okazji wa\u017cnych jubileuszy. 1025 rok to data, kt\u00f3ra m\u00f3wi o\u00a0pot\u0119dze. Dzi\u0119ki koronacji stali\u015bmy si\u0119 pe\u0142noprawnym cz\u0142onkiem europejskiej wsp\u00f3lnoty. Warto o\u00a0tym pami\u0119ta\u0107.<\/p>\n

Tekst: malopolska.pl\/fot. domena publiczna.<\/p>\n

\"\"<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"

Rozmowa z prof. dr. hab. Stanis\u0142awem Srok\u0105, mediewist\u0105, Dziekanem Wydzia\u0142u Historycznego Uniwersytetu Jagiello\u0144skiego. W tek\u015bcie opublikowanym w\u00a0\u201eTygodniku Powszechnym\u201d 19 lat temu pisa\u0142 Pan Profesor, \u017ce \u201ecz\u0142owiek \u015bredniowiecza by\u0142 do nas … <\/p>\n","protected":false},"author":1,"featured_media":39328,"comment_status":"closed","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[3,2,70,1],"tags":[],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/patriotycznykrakow.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/39327"}],"collection":[{"href":"https:\/\/patriotycznykrakow.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/patriotycznykrakow.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/patriotycznykrakow.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/users\/1"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/patriotycznykrakow.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=39327"}],"version-history":[{"count":3,"href":"https:\/\/patriotycznykrakow.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/39327\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":39384,"href":"https:\/\/patriotycznykrakow.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/39327\/revisions\/39384"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/patriotycznykrakow.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/media\/39328"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/patriotycznykrakow.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=39327"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/patriotycznykrakow.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=39327"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/patriotycznykrakow.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=39327"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}