Ceglany mur od strony p\u00f3\u0142nocno-wschodniej tworzy ogrodzenie najstarszej cz\u0119\u015bci cmentarza Rakowickiego a wraz z zachowanymi tablicami epitafijnymi, kt\u00f3re upami\u0119tniaj\u0105 krakowian pochowanych w pierwszych latach powstania nekropolii sta\u0142 si\u0119 szczeg\u00f3ln\u0105 \u015bcian\u0105 pami\u0119ci i jest r\u00f3wnie\u017c jednym z najstarszych, oryginalnie zachowanych zabytk\u00f3w cmentarza. We wrze\u015bniu rozpocz\u0119\u0142a si\u0119 jego pilna restauracja i ochrona przed post\u0119puj\u0105c\u0105 degradacj\u0105 planowane na blisko trzy lata.<\/p>\n
Ceglany mur stanowi ogrodzenie cmentarza Rakowickiego od strony wschodniej na odcinku od budynku g\u0142\u00f3wnego Zarz\u0105du Cmentarzy Komunalnych w Krakowie przy ul. Rakowickiej 26, do ko\u0144ca muru od strony p\u00f3\u0142nocnej. Jest to cz\u0119\u015b\u0107 oryginalnego ogrodzenia cmentarza, za\u0142o\u017conego na pocz\u0105tku XIX wieku, wzniesionego cz\u0119\u015bciowo z cegie\u0142 pochodz\u0105cych z rozbieranych w tym czasie krakowskich ko\u015bcio\u0142\u00f3w. Zachowany fragment muru p\u00f3\u0142nocnego wraz z osadzonymi na nim tablicami epitafijnymi jest \u015bwiadkiem pierwotnego przebiegu p\u00f3\u0142nocnej granicy cmentarza, przed jego poszerzeniem o nowe kwatery, co wi\u0105za\u0142o si\u0119 z wyburzeniem w latach 30. XX wieku prawie ca\u0142ego odcinka muru od strony p\u00f3\u0142nocnej. Na epitafiach w\u015br\u00f3d zacieraj\u0105cych si\u0119 coraz bardziej inskrypcji mo\u017cna odczyta\u0107 daty najstarszych poch\u00f3wk\u00f3w z 1811, 1813 i 1814 r. oraz z lat 20. i 30. XIX wieku.<\/p>\n
Tablice epitafijne na murze jako jedne z najstarszych zabytk\u00f3w na cmentarzu Rakowickim, nawi\u0105zuj\u0105 do wielowiekowej tradycji osadzania epitafi\u00f3w na zewn\u0119trznych \u015bcianach ko\u015bcio\u0142\u00f3w, przy dawnych cmentarzach przyko\u015bcielnych.<\/p>\n
Co istotne inskrypcje zachowane na tablicach s\u0105 niekiedy jedynym \u015bwiadectwem o pochowanych osobach, zw\u0142aszcza w sytuacji, gdy ich groby od dawna nie istniej\u0105. Aby je ocali\u0107, konieczne sta\u0142o si\u0119 niezw\u0142oczne przyst\u0105pienie do prac restauratorskich. Mur znajduje si\u0119 obecnie w z\u0142ym stanie technicznym. Jego zawalenie oznacza\u0142oby nie tylko destrukcj\u0119 samego obiektu i tablic epitafijnych tak cennych historycznie i artystycznie, ale r\u00f3wnie\u017c pomnik\u00f3w nagrobnych z pierwszych trzech dekad XIX w. \u2013 wi\u0119c tak\u017ce jednych z najstarszych pomnik\u00f3w na cmentarzu Rakowickim.<\/p>\n
Zarz\u0105d Cmentarzy Komunalnych w Krakowie podejmowa\u0142 starania o pozyskanie \u015brodk\u00f3w na restauracj\u0119 muru wschodniego z r\u00f3\u017cnych \u017ar\u00f3de\u0142, w tym kilkakrotnie wnioskuj\u0105c do Spo\u0142ecznego Komitetu Odnowy Zabytk\u00f3w Krakowa. Z uwagi na du\u017c\u0105 konkurencj\u0119 innych zada\u0144 z zakresu ochrony zabytk\u00f3w, w tym zabytkowych obiekt\u00f3w publicznych na terenie Krakowa, dopiero w roku bie\u017c\u0105cym uda\u0142o si\u0119 pozyska\u0107 dofinansowanie na ten cel.<\/p>\n
\u2013 To dobry czas szczeg\u00f3lnie przed dniem 1 listopada, \u015bwi\u0119ta licznie obchodzonego przez krakowian, aby poinformowa\u0107 o niedawnym rozpocz\u0119ciu restauracji zabytkowego muru wschodniego cmentarza Rakowickiego. Wiemy doskonale, \u017ce stan techniczny muru wymaga\u0142 pilnej interwencji. Jednocze\u015bnie to zabytek o du\u017cej warto\u015bci, wi\u0119c tym bardziej cieszy mnie zaanga\u017cowanie SKOZK w finansowanie jego rewaloryzacji, za kt\u00f3re serdecznie dzi\u0119kuj\u0119. Z pewno\u015bci\u0105 b\u0119dziemy zabiega\u0107 o kolejne fundusze na wszelkie potrzebne prace restauratorskie i konserwatorskie na cmentarzu Rakowickim\u00a0\u2013\u00a0<\/em>zaznaczy\u0142 Prezydent Miasta Krakowa Aleksander Miszalski.<\/p>\n Zadanie pod nazw\u0105 \u201eRestauracja muru wschodniego cmentarza (z wy\u0142\u0105czeniem bram)\u201d jest przedsi\u0119wzi\u0119ciem wieloletnim, etapowanym na lata 2024\u20132026 i obejmuje roboty budowlane oraz prace konserwatorskie maj\u0105ce na celu kompleksow\u0105 restauracj\u0119 muru wraz z konserwacj\u0105 osadzonych na nim tablic epitafijnych.\u00a0I etap restauracji muru wschodniego na odcinku ok. 38 m b. potrwa do ko\u0144ca listopada.<\/strong><\/p>\n Dofinansowanie na zadanie pochodzi z Narodowego Funduszu Rewaloryzacji Zabytk\u00f3w Krakowa a jego wysoko\u015b\u0107 wynosi 731 890,51 z\u0142 (40% kwalifikowanej warto\u015bci zadania \u2013 kwoty 1 829 726,28 z\u0142 netto). W tym dofinansowanie na poszczeg\u00f3lne lata jest r\u00f3wne: na 2024 rok to 205 237,83 z\u0142, na 2025 rok 281 265,88 z\u0142, a na 2026 rok 245 386,80 z\u0142. Og\u00f3\u0142em warto\u015b\u0107 kosztorysowa brutto rob\u00f3t dla III etap\u00f3w wynosi 2 749 083,43 z\u0142.<\/p>\n Projekt wsp\u00f3\u0142finansowany z Narodowego Funduszu Rewaloryzacji Zabytk\u00f3w Krakowa.<\/p>\n Fot. Bogus\u0142aw \u015awierzowski \/ www.krakow.pl<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":" Ceglany mur od strony p\u00f3\u0142nocno-wschodniej tworzy ogrodzenie najstarszej cz\u0119\u015bci cmentarza Rakowickiego a wraz z zachowanymi tablicami epitafijnymi, kt\u00f3re upami\u0119tniaj\u0105 krakowian pochowanych w pierwszych latach powstania nekropolii sta\u0142 si\u0119 szczeg\u00f3ln\u0105 \u015bcian\u0105 … <\/p>\n","protected":false},"author":1,"featured_media":39088,"comment_status":"closed","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[3,2,1],"tags":[],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/patriotycznykrakow.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/39087"}],"collection":[{"href":"https:\/\/patriotycznykrakow.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/patriotycznykrakow.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/patriotycznykrakow.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/users\/1"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/patriotycznykrakow.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=39087"}],"version-history":[{"count":1,"href":"https:\/\/patriotycznykrakow.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/39087\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":39089,"href":"https:\/\/patriotycznykrakow.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/39087\/revisions\/39089"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/patriotycznykrakow.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/media\/39088"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/patriotycznykrakow.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=39087"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/patriotycznykrakow.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=39087"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/patriotycznykrakow.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=39087"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}