{"id":39074,"date":"2024-10-31T12:37:24","date_gmt":"2024-10-31T11:37:24","guid":{"rendered":"https:\/\/patriotycznykrakow.pl\/?p=39074"},"modified":"2024-10-31T12:37:24","modified_gmt":"2024-10-31T11:37:24","slug":"krakow-pamieta-o-rocznicy-wyzwolenia-spod-wladzy-zaborczej","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/patriotycznykrakow.pl\/index.php\/2024\/10\/31\/krakow-pamieta-o-rocznicy-wyzwolenia-spod-wladzy-zaborczej\/","title":{"rendered":"Krak\u00f3w pami\u0119ta o rocznicy wyzwolenia spod w\u0142adzy zaborczej"},"content":{"rendered":"<p style=\"text-align: justify;\">31 pa\u017adziernika 1918 roku Krak\u00f3w jako pierwsze z du\u017cych polskich miast odzyska\u0142 niepodleg\u0142o\u015b\u0107. Z tej okazji w dniach 29\u201331 pa\u017adziernika w naszym mie\u015bcie odbywaj\u0105 si\u0119 uroczysto\u015bci upami\u0119tniaj\u0105ce 106. rocznic\u0119 tego wydarzenia.<\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\"><strong>29 pa\u017adziernika<\/strong>\u00a0na stadionie Mi\u0119dzyszkolnego O\u015brodka Sportowego Krak\u00f3w \u201eZach\u00f3d\u201d, przy pl. Na Groblach 23, odby\u0142 si\u0119 bieg sztafetowy reprezentacji krakowskich lice\u00f3w o szabl\u0119 kpt. Antoniego Stawarza. Zwyci\u0119zcami biegu zostali uczniowie I Liceum Og\u00f3lnokszta\u0142c\u0105cego im. Bart\u0142omieja Nowodworskiego z czasem 6 minut 37 sekund 24 setnych. Drugie miejsce zaj\u0119li uczniowie VI Liceum Og\u00f3lnokszta\u0142c\u0105cego im. Adama Mickiewicza z czasem 6 minut 37 sekund 55 setnych, trzeci\u0105 lokat\u0119 zaj\u0119li uczniowie IV Liceum Og\u00f3lnokszta\u0142c\u0105cego z czasem 6 minut 50 sekund 97 setnych.<\/p>\n<p>Nagrody zwyci\u0119zcom wr\u0119czyli zast\u0119pczyni prezydenta Krakowa Maria Klaman i przewodnicz\u0105cy Rady Miasta Krakowa Jakub Kosek.<\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\">W ramach uczczenia 106. rocznicy wyzwolenia Krakowa spod w\u0142adzy zaborczej zosta\u0142y z\u0142o\u017cone kwiaty w miejscach historycznie najwa\u017cniejszych dla wyzwolenia Krakowa spod w\u0142adzy zaborczej.<\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\"><strong>30 pa\u017adziernika<\/strong>, przed Urz\u0119dem Miasta Krakowa w Rynku Podg\u00f3rskim 1<strong>\u00a0<\/strong>zosta\u0142y z\u0142o\u017cone kwiaty pod tablic\u0105 po\u015bwi\u0119con\u0105 Legionistom Podg\u00f3rskim poleg\u0142ym za ojczyzn\u0119. Odby\u0142y si\u0119 te\u017c uroczysto\u015b\u0107 przy pomniku upami\u0119tniaj\u0105cym bohaterski czyn zbrojny naszych rodak\u00f3w walcz\u0105cych o woln\u0105 i niepodleg\u0142\u0105 Polsk\u0119 na pl. Niepodleg\u0142o\u015bci w Podg\u00f3rzu. Tam tak\u017ce z\u0142o\u017cone zosta\u0142y kwiaty. Program artystyczny podczas uroczysto\u015bci zaprezentowa\u0142a m\u0142odzie\u017c z IV LO im. Tadeusza Ko\u015bciuszki i Szko\u0142y Muzycznej I i II st. im. Bronis\u0142awa Rutkowskiego.<\/p>\n<p>Z\u0142o\u017cono kwiaty przy tablicy pami\u0105tkowej na dworcu Krak\u00f3w \u2013 P\u0142asz\u00f3w oraz na grobie kpt. Antoniego Stawarza na cmentarzu Rakowickim.<\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\"><strong>W czwartek, 31 pa\u017adziernika, w po\u0142udnie\u00a0<\/strong>przedstawiciele w\u0142adz Miasta, Rady Miasta Krakowa oraz Rad Dzielnic I i XIII z\u0142o\u017c\u0105 kwiaty pod tablic\u0105 na wie\u017cy Ratuszowej w Rynku G\u0142\u00f3wnym.<\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\">W dniach 30\u201331 pa\u017adziernika Krak\u00f3w zosta\u0142 udekorowany bia\u0142o-niebieskimi flagami. Flagi pojawi\u0142y si\u0119 na budynkach Urz\u0119du Miasta Krakowa i miejskich jednostek organizacyjnych. Bia\u0142o-niebieskie s\u0105 maszty przed Magistratem. Udekorowane bia\u0142o-niebieskimi flagami zosta\u0142y tak\u017ce maszty na Rynku G\u0142\u00f3wnym i placu Niepodleg\u0142o\u015bci w Podg\u00f3rzu. Miejska flaga pojawi\u0142a si\u0119 tak\u017ce na Wie\u017cy Ratuszowej. Dodatkowo na placu Niepodleg\u0142o\u015bci s\u0105 stojaki z flagami. Na ulice Krakowa wyjecha\u0142 tabor komunikacji zbiorowej udekorowany flagami miejskimi. Pod\u015bwietlone w barwach bia\u0142o-niebieskich zosta\u0142y po zmroku: k\u0142adka im. Bernatka, estakada Lipska-Wielicka.<\/p>\n<p>R\u00f3wnie\u017c pojazdy komunikacji miejskiej s\u0105 udekorowane flagami w terminie 30\u201331 pa\u017adziernika.<\/p>\n<p><iframe loading=\"lazy\" title=\"Krak\u00f3w pami\u0119ta o rocznicy wyzwolenia spod w\u0142adzy zaborczej\" width=\"735\" height=\"413\" src=\"https:\/\/www.youtube.com\/embed\/pZ6UsokgB98?feature=oembed\" frameborder=\"0\" allow=\"accelerometer; autoplay; clipboard-write; encrypted-media; gyroscope; picture-in-picture; web-share\" referrerpolicy=\"strict-origin-when-cross-origin\" allowfullscreen><\/iframe><\/p>\n<h3>Rys historyczny<\/h3>\n<p style=\"text-align: justify;\">I wojna \u015bwiatowa zako\u0144czy\u0142a si\u0119 w Krakowie 31 pa\u017adziernika 1918 r. Tego dnia Krak\u00f3w przesta\u0142 by\u0107 cz\u0119\u015bci\u0105 habsburskiej monarchii i sta\u0142 si\u0119 cz\u0119\u015bci\u0105 niepodleg\u0142ej Polski \u2013 pa\u0144stwa, kt\u00f3re oficjalnie mia\u0142o powsta\u0107 dopiero 11 listopada 1918 r. W pa\u017adzierniku mieszka\u0144cy Krakowa postanowili wzi\u0105\u0107 sprawy w swoje r\u0119ce. Polscy pos\u0142owie do austriackiego parlamentu oraz austriaccy oficerowie polskiej narodowo\u015bci doprowadzili do pokojowego przej\u0119cia w\u0142adzy. W Krakowie symboliczny wymiar mia\u0142o przej\u0119cie przez polskich \u017co\u0142nierzy \u2013 ubranych jeszcze w austriackie mundury \u2013 odwachu pod Wie\u017c\u0105 Ratuszow\u0105. Budynek zosta\u0142 przej\u0119ty przez Polak\u00f3w, powieszono polskie flagi. Miasto zosta\u0142o przej\u0119te bezkrwawo. Dzi\u0119ki determinacji i b\u0142yskawicznemu tempu dzia\u0142a\u0144 Krak\u00f3w odzyska\u0142 niepodleg\u0142o\u015b\u0107 du\u017co wcze\u015bniej ni\u017c inne miasta. Dla uczczenia tego wydarzenia co roku dokonywana jest symboliczna zmiana warty i organizowany jest bieg sztafetowy, w kt\u00f3rym bierze udzia\u0142 m\u0142odzie\u017c z krakowskich lice\u00f3w.<\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\">Antoni Stawarz, inicjator akcji oswobodzenia Krakowa by\u0142 \u017co\u0142nierzem, kapitanem Wojska Polskiego, w czasach I wojny \u015bwiatowej porucznikiem armii austro-w\u0119gierskiej. W 1918 r. stworzy\u0142 w wojsku organizacj\u0119 spiskow\u0105. 30 pa\u017adziernika \u017co\u0142nierze pod jego dow\u00f3dztwem opanowali dworzec kolejowy w P\u0142aszowie. Dzie\u0144 po powstaniu Stawarz z \u017co\u0142nierzami zaj\u0105\u0142 austriackie koszary w Podg\u00f3rzu, a nast\u0119pnie ca\u0142y Krak\u00f3w. Do wojska t\u0142umnie przy\u0142\u0105czali si\u0119 mieszka\u0144cy miasta, w\u015br\u00f3d nich liczni gimnazjali\u015bci i studenci. Po wojnie Antoni Stawarz awansowa\u0142 do stopnia kapitana, s\u0142u\u017cy\u0142 w 57. Pu\u0142ku Piechoty w Tarnowie. W 1935 r. rozpocz\u0105\u0142 prac\u0119 w krakowskim magistracie. W czasie II wojny \u015bwiatowej by\u0142 cz\u0142onkiem Armii Krajowej. Zmar\u0142 w 1955 r., spoczywa na cmentarzu Rakowickim. Jego imi\u0119 nosi jedna z uliczek na krakowskim Podg\u00f3rzu.<\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\">Porucznik Ludwik Iwaszko \u2013 drugi, obok Stawarza, wielki bohater tamtych dni prowadzi\u0142 jeden z oddzia\u0142\u00f3w, kt\u00f3ry przej\u0105\u0142 wszystkie obiekty wojskowe w Krakowie. Tu\u017c po wydarzeniach krakowskich, 2 listopada 1918 r. por. Ludwik Iwaszko wyruszy\u0142 na odsiecz Lwowa, gdzie walczy\u0142 a\u017c do wyparcia Ukrai\u0144c\u00f3w z Galicji. W 1920 r. bra\u0142 udzia\u0142 w wojnie z bolszewikami w armii gen. Kazimierza Sosnkowskiego. Uczestniczy\u0142 w I, II i III Powstaniu \u015al\u0105skim. W sierpniu 1939 r. wyruszy\u0142 na wojn\u0119 z Niemcami. W 1945 r. zosta\u0142 aresztowany przez Gestapo i wys\u0142any do oflagu Luckenwalde. Po wyzwoleniu wr\u00f3ci\u0142 do Polski. Po odmowie wsp\u00f3\u0142pracy ze s\u0142u\u017cbami Informacji Wojskowej, w 1946 r. zosta\u0142 zmuszony do odej\u015bcia z wojska. Wkr\u00f3tce Ludwik Iwaszko i jego rodzina zostali poddani szykanom oraz pozbawieni maj\u0105tku. Do ko\u0144ca \u017cycia pozosta\u0142 wierny idea\u0142om polskiego oficera. Posiada\u0142 wiele odznacze\u0144 wojskowych, szczeg\u00f3lnym uczuciem darzy\u0142 \u201eKrzy\u017c Wyzwolenia Krakowa 31 pa\u017adziernika 1918\u201d, kt\u00f3rego miniaturk\u0119 nosi\u0142 a\u017c do \u015bmierci. Zmar\u0142 22 czerwca 1975 r. i zosta\u0142 pochowany na cmentarzu Br\u00f3dnowskim w Warszawie.<\/p>\n<p>Fot. Piotr Wojnarowski \/ Kancelaria Prezydenta Miasta Krakowa<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>31 pa\u017adziernika 1918 roku Krak\u00f3w jako pierwsze z du\u017cych polskich miast odzyska\u0142 niepodleg\u0142o\u015b\u0107. Z tej okazji w dniach 29\u201331 pa\u017adziernika w naszym mie\u015bcie odbywaj\u0105 si\u0119 uroczysto\u015bci upami\u0119tniaj\u0105ce 106. rocznic\u0119 tego &hellip; <\/p>\n","protected":false},"author":1,"featured_media":39075,"comment_status":"closed","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[3,2,1],"tags":[],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/patriotycznykrakow.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/39074"}],"collection":[{"href":"https:\/\/patriotycznykrakow.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/patriotycznykrakow.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/patriotycznykrakow.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/users\/1"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/patriotycznykrakow.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=39074"}],"version-history":[{"count":1,"href":"https:\/\/patriotycznykrakow.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/39074\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":39076,"href":"https:\/\/patriotycznykrakow.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/39074\/revisions\/39076"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/patriotycznykrakow.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/media\/39075"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/patriotycznykrakow.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=39074"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/patriotycznykrakow.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=39074"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/patriotycznykrakow.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=39074"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}