{"id":38951,"date":"2024-10-07T13:36:59","date_gmt":"2024-10-07T11:36:59","guid":{"rendered":"https:\/\/patriotycznykrakow.pl\/?p=38951"},"modified":"2024-10-07T13:36:59","modified_gmt":"2024-10-07T11:36:59","slug":"ipn-odnalazl-i-zidentyfikowal-szczatki-dwoch-partyzantow-podziemia-niepodleglosciowego-z-malopolski","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/patriotycznykrakow.pl\/index.php\/2024\/10\/07\/ipn-odnalazl-i-zidentyfikowal-szczatki-dwoch-partyzantow-podziemia-niepodleglosciowego-z-malopolski\/","title":{"rendered":"IPN odnalaz\u0142 i zidentyfikowa\u0142 szcz\u0105tki dw\u00f3ch partyzant\u00f3w podziemia niepodleg\u0142o\u015bciowego z Ma\u0142opolski"},"content":{"rendered":"<p style=\"text-align: justify;\">1 pa\u017adziernika 2024 r. w Belwederze w Warszawie og\u0142oszono nazwiska 17 os\u00f3b, kt\u00f3rych szcz\u0105tki zosta\u0142y odnalezione i zidentyfikowane w ramach dzia\u0142a\u0144 Instytutu Pami\u0119ci Narodowej. W\u015br\u00f3d nich znale\u017ali si\u0119 J\u00f3zef Ka\u0142abun oraz Edward Szwejkowski zwi\u0105zani z wojew\u00f3dztwem ma\u0142opolskim, a tak\u017ce Boles\u0142aw Pronobis ps. \u201eIkar\u201d, \u201eIrys\u201d, \u201eSzczerbiec\u201d, \u201eWolny\u201d, organizator i uczestnik rozbicia wi\u0119zienia \u015bw. Micha\u0142a w Krakowie.<\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\">J\u00f3zef Ka\u0142abun (1910-1943), \u017co\u0142nierz Wojska Polskiego i ofiar represji niemieckich<br \/>\nUrodzi\u0142 si\u0119 4 lutego 1910 r. w Kazimierzowie w powiecie gostyni\u0144skim. By\u0142 synem Bronis\u0142awa i Stanis\u0142awy z d. Sieczkowskiej. Mia\u0142 pi\u0119cioro rodze\u0144stwa: czterech braci i siostr\u0119. W drugiej po\u0142owie lat 30. pe\u0142ni\u0142 s\u0142u\u017cb\u0119 w Wojsku Polskim, w 10. szwadronie pionier\u00f3w w Bydgoszczy. Po jej zako\u0144czeniu mieszka\u0142 z rodzin\u0105 w Siedlcach i pracowa\u0142 jako kolejarz.<\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\">Zawodem tym trudni\u0142 si\u0119 tak\u017ce podczas okupacji niemieckiej, jednocze\u015bnie dzia\u0142aj\u0105c w konspiracji. Nale\u017ca\u0142 do grupy niepodleg\u0142o\u015bciowej, kt\u00f3ra organizowa\u0142a m.in. akcje sabota\u017cowe na liniach kolejowych. Wed\u0142ug rodzinnych wspomnie\u0144 mia\u0142y to by\u0107 struktury ZWZ-AK. W t\u0119 dzia\u0142alno\u015b\u0107 zaanga\u017cowany by\u0142 tak\u017ce m.in. Roman Czelu\u015bci\u0144ski, spowinowacony z rodzin\u0105 Ka\u0142abun\u00f3w. Poszukiwany przez okupant\u00f3w za dzia\u0142alno\u015b\u0107 podziemn\u0105 J\u00f3zef Ka\u0142abun musia\u0142 si\u0119 ukrywa\u0107. W 1941 r. zosta\u0142 aresztowany przez w\u0142adze niemieckie i osadzony w obozie karnym w okolicach Krakowa. Nast\u0119pnie by\u0142 przetrzymywany w wi\u0119zieniach w Radomiu i w Krakowie \u2013 przy ul. Senackiej 3 czyli tzw. wi\u0119zieniu \u015bw. Micha\u0142a.<\/p>\n<p><iframe loading=\"lazy\" title=\"Uroczysto\u015b\u0107 wr\u0119czenia not identyfikacyjnych rodzinom ofiar totalitaryzm\u00f3w \u2013 1.10.2024\" width=\"735\" height=\"413\" src=\"https:\/\/www.youtube.com\/embed\/eDnJA_UePtg?feature=oembed\" frameborder=\"0\" allow=\"accelerometer; autoplay; clipboard-write; encrypted-media; gyroscope; picture-in-picture; web-share\" referrerpolicy=\"strict-origin-when-cross-origin\" allowfullscreen><\/iframe><\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\">J\u00f3zef Ka\u0142abun zosta\u0142 zamordowany 11 listopada 1943 r. Wraz z nim rozstrzelano r\u00f3wnie\u017c trzy inne osoby, w tym najprawdopodobniej tak\u017ce Romana Czelu\u015bci\u0144skiego. Nast\u0119pnego dnia ich cia\u0142a pogrzebano anonimowo na cmentarzu Rakowickim w Krakowie.<\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\">Okupanci nie poinformowali oficjalnie rodziny J\u00f3zefa Ka\u0142abuna o jego losach. Jedynym \u015bladem by\u0142 list, wys\u0142any w 1943 r. i zwr\u00f3cony jego bliskim z adnotacj\u0105 o \u015bmierci adresata.<\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\">J\u00f3zef Ka\u0142abun by\u0142 przez lata uwa\u017cany by\u0142 za jedn\u0105 z ofiar masowych egzekucji na terenie Glinnika \u2013 Przegorza\u0142, gdzie w latach 1939-1944 rozstrzelano nie mniej ni\u017c 125 os\u00f3b. Typowanie to opiera\u0142o si\u0119, z uwagi na sk\u0105py materia\u0142 \u017ar\u00f3d\u0142owy, na powi\u0105zaniu domniemanej daty jego \u015bmierci z datami egzekucji w Przegorza\u0142ach. \u015aledztwo Oddzia\u0142owej Komisji \u015acigania Zbrodni przeciwko Narodowi Polskiemu IPN w Krakowie ustali\u0142o jednak, \u017ce J\u00f3zef Ka\u0142abun, a tak\u017ce trzy inne osoby zgin\u0119\u0142y na terenie wi\u0119zienia \u015bw. Micha\u0142a, a nast\u0119pnie zakopane zosta\u0142y anonimowo w do\u0142ach \u015bmierci na cmentarzu Rakowickim w Krakowie. Na tej podstawie podj\u0119to prace poszukiwawcze. Podczas ich pierwszego etapu w lipcu 2023 r. odnaleziono szcz\u0105tki dw\u00f3ch os\u00f3b. Ujawniono przy nich artefakty, m.in. dwa medaliki z Matk\u0105 Bosk\u0105, guziki bieli\u017aniane oraz mundurowe z okresu II wojny \u015bwiatowej. Badania genetyczne potwierdzi\u0142y, \u017ce jedn\u0105 z nich by\u0142 J\u00f3zef Ka\u0142abun.<\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\">Edward Szwejkowski (1929-1948), ps. \u201e\u0141otr\u201d, \u201eD\u0142ugi\u201d \u2013 partyzant oddzia\u0142u \u201eWiarusy\u201d<br \/>\nUrodzi\u0142 si\u0119 6 czerwca 1929 r. w Krynicy w pow. nowos\u0105deckim. By\u0142 synem Stanis\u0142awa i Wandy z d. Skimina. Mieszka\u0142 w Nowym S\u0105czu.<br \/>\nJego wojenne losy pozostaj\u0105 nieznane.<\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\">W 1946 r. by\u0142 poszukiwany przez funkcjonariuszy PUBP w Nowym S\u0105czu, gdy\u017c wi\u0105zano go z osob\u0105 Andrzeja Ku\u017amy \u201eJ\u0119drka\u201d, kt\u00f3ry wiosn\u0105 1946 r. organizowa\u0142 na w\u0142asn\u0105 r\u0119k\u0119 wraz z kilkoma kolegami akcje rekwizycyjne na terenie S\u0105decczyzny, po czym do\u0142\u0105czy\u0142 do oddzia\u0142u niepodleg\u0142o\u015bciowego Andrzeja Szczypty \u201eZenita\u201d. Szwejkowski bra\u0142 udzia\u0142 w kilku takich rekwizycjach u os\u00f3b, kt\u00f3re podejrzewano o cz\u0142onkostwo w PPR. Uda\u0142o mu si\u0119 w\u00f3wczas unikn\u0105\u0107 aresztowania, a w dokumentach bezpieki natrafi\u0107 mo\u017cna na informacj\u0119, \u017ce od grudnia 1946 r. mia\u0142 dzia\u0142a\u0107 w szeregach zgrupowania \u201eB\u0142yskawica\u201d mjr. J\u00f3zefa Kurasia \u201eOgnia\u201d.<\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\">Wiosn\u0105 1948 r. Edward Szwejkowski wst\u0105pi\u0142 do oddzia\u0142u partyzanckiego \u201eWiarusy\u201d. Przypisywano mu u\u017cywanie pseudonim\u00f3w \u201e\u0141otr\u201d oraz \u201eD\u0142ugi\u201d. Grupa ta sk\u0142ada\u0142a si\u0119 g\u0142\u00f3wnie z dawnych \u017co\u0142nierzy AK, partyzant\u00f3w BCh oraz \u201eogniowc\u00f3w\u201d. Dzia\u0142a\u0142a w pow. nowotarskim, limanowskim oraz my\u015blenickim. By\u0142 to okres gdy partyzanci znajdowali si\u0119 w bardzo trudnym po\u0142o\u017ceniu po \u015bmierci kolejnych dow\u00f3dc\u00f3w oraz utracie kryj\u00f3wek. Sytuacj\u0119 opanowali dwaj najbardziej do\u015bwiadczeni spo\u015br\u00f3d nich: Tadeusz Dymel \u201eSrebrny\u201d oraz Kajetan Samborski \u201eDuch\u201d. \u201eWiarusy\u201d kwaterowali w tym czasie w Beskidzie S\u0105deckim, w okolicach Szczawnicy, na Bere\u015bniku, pod Koziarzem, a tak\u017ce w nale\u017c\u0105cym do Tylmanowej przysi\u00f3\u0142ku Siode\u0142ko w pobli\u017cu szczytu Dzwonk\u00f3wka. \u015awi\u0119ta wielkanocne sp\u0119dzili u swojego wsp\u00f3\u0142pracownika osiedlu \u015aredniaki w Szczawnicy. Wkr\u00f3tce p\u00f3\u017aniej \u201eWiarusy\u201d podzielili si\u0119 na dwie wsp\u00f3\u0142pracuj\u0105ce ze sob\u0105 grupy, na czele kt\u00f3rych stali \u201eSrebrny\u201d i \u201eDuch\u201d. W\u0142a\u015bnie w tym czasie do\u0142\u0105czy\u0142 do nich Szwejkowski, kt\u00f3ry trafi\u0142 pod komend\u0119 \u201eSrebrnego\u201d.<\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\">Edward Szwejkowski poleg\u0142 30 maja 1948 r. wraz z J\u00f3zefem Orkiszem \u201eLotnym\u201d. Dw\u00f3jka partyzant\u00f3w kwaterowa\u0142a w\u00f3wczas u zaufanego gospodarza Tomasza Noworolnika, przedwojennego ludowca, zamieszkuj\u0105cego w przysi\u00f3\u0142ku Siode\u0142ko. Zostali tam zaskoczeni przez funkcjonariusza PUBP w Nowym Targu Edwarda Wilkosza oraz funkcjonariusza Stra\u017cy Wi\u0119ziennej Jana Surowiaka, kt\u00f3rzy udali si\u0119 w teren, aby odebra\u0107 bro\u0144 posiadan\u0105 przez jednego z gospodarzy. Niefortunnym zbiegiem okoliczno\u015bci w drodze do celu wst\u0105pili do domu Noworolnika. Gdy weszli do budynku, jeden z nich rozpozna\u0142 \u201eLotnego\u201d i si\u0119gn\u0105\u0142 po bro\u0144, co rozpocz\u0119\u0142o strzelanin\u0119. Szwejkowski zgin\u0105\u0142 na miejscu trafiony w samo serce, Orkisz za\u015b zosta\u0142 \u015bmiertelnie ranny; ran\u0119 odni\u00f3s\u0142 tak\u017ce Wilkosz. Obaj funkcjonariusze wycofali si\u0119 do Kro\u015bcienka nad Dunajcem po wsparcie i wraz z grup\u0105 \u017co\u0142nierzy powr\u00f3cili na miejsce zdarzenia. Przes\u0142uchiwany konaj\u0105cy \u201eLotny\u201d poda\u0142 swe nazwisko, pseudonim i mia\u0142 powiedzie\u0107, \u017ce do Kro\u015bcienka przyszli, by wykona\u0107 wyrok. Utrzymywa\u0142, \u017ce nie wie, gdzie ukrywaj\u0105 si\u0119 pozostali partyzanci, zatai\u0142 personalia swego towarzysza i twierdzi\u0142, \u017ce \u00f3w dopiero niedawno do\u0142\u0105czy\u0142 do oddzia\u0142u. Wkr\u00f3tce zmar\u0142 na skutek wewn\u0119trznego krwawienia.<\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\">Cia\u0142a partyzant\u00f3w za\u0142adowano na furmank\u0119 i przewieziono na posterunek MO w Kro\u015bcienku nad Dunajcem. Pismem z 31 maja 1948 r. Powiatowa Komenda MO w Nowym Targu zwr\u00f3ci\u0142a si\u0119 do prokuratora S\u0105du Okr\u0119gowego w Nowym S\u0105czu o przeprowadzenie sekcji zw\u0142ok. Ogl\u0119dzin dokona\u0142 2 czerwca 1948 r. bieg\u0142y powo\u0142any przez S\u0105d Grodzki w Kro\u015bcienku nad Dunajcem. Nast\u0119pnie cia\u0142o Edwarda Szwejkowskiego zagrzebano na cmentarzu w Nowym Targu w po\u0142o\u017conej w\u00f3wczas na uboczu, w pobli\u017cu cmentarnego muru kwaterze XLVII, rz\u0105d 1, w grobie 25. Mogi\u0142a ta nie zachowa\u0142a si\u0119 do dnia dzisiejszego, gdy\u017c w 1979 r. zosta\u0142a przekazana do nowych poch\u00f3wk\u00f3w i w kolejnych latach zosta\u0142y tam pochowane inne osoby. Mimo to podczas prac poszukiwawczych, prowadzonych przez IPN na cmentarzu komunalnym w Nowym Targu we wrze\u015bniu 2021 r. uda\u0142o si\u0119 odnale\u017a\u0107 szcz\u0105tki \u201e\u0141otra\u201d. Znaleziono przy nich m.in. srebrny ryngraf z wizerunkiem Matki Boskiej z Dzieci\u0105tkiem i Or\u0142em w koronie trzymaj\u0105cym dewiz\u0119 \u201ePod Tw\u0105 Obron\u0119\u201d, a tak\u017ce fragmenty pasa g\u0142\u00f3wnego oraz tkaniny mundurowej.<\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\">Przes\u0142uchiwani przez funkcjonariuszy PUBP w Nowym Targu Tomasz Noworolnik i jego \u017cona Maria konsekwentnie zeznawali, \u017ce nie znali partyzant\u00f3w. Utrzymywali, \u017ce widzieli ich po raz pierwszy 30 maja 1948 r. Dzi\u0119ki temu uda\u0142o im si\u0119 ukry\u0107 fakt wsp\u00f3\u0142pracy z podziemiem niepodleg\u0142o\u015bciowym i unikn\u0105\u0107 represji.<\/p>\n<p>J\u00f3zef Ka\u0142abun, fot. rodzinne, Siedlce ul. \u017bytnia 1939 r<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>1 pa\u017adziernika 2024 r. w Belwederze w Warszawie og\u0142oszono nazwiska 17 os\u00f3b, kt\u00f3rych szcz\u0105tki zosta\u0142y odnalezione i zidentyfikowane w ramach dzia\u0142a\u0144 Instytutu Pami\u0119ci Narodowej. W\u015br\u00f3d nich znale\u017ali si\u0119 J\u00f3zef Ka\u0142abun &hellip; <\/p>\n","protected":false},"author":1,"featured_media":38952,"comment_status":"closed","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[3,2,62,1],"tags":[],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/patriotycznykrakow.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/38951"}],"collection":[{"href":"https:\/\/patriotycznykrakow.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/patriotycznykrakow.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/patriotycznykrakow.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/users\/1"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/patriotycznykrakow.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=38951"}],"version-history":[{"count":1,"href":"https:\/\/patriotycznykrakow.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/38951\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":38953,"href":"https:\/\/patriotycznykrakow.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/38951\/revisions\/38953"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/patriotycznykrakow.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/media\/38952"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/patriotycznykrakow.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=38951"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/patriotycznykrakow.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=38951"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/patriotycznykrakow.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=38951"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}