{"id":38821,"date":"2024-09-10T12:14:34","date_gmt":"2024-09-10T10:14:34","guid":{"rendered":"https:\/\/patriotycznykrakow.pl\/?p=38821"},"modified":"2024-09-10T12:14:34","modified_gmt":"2024-09-10T10:14:34","slug":"poswiecenie-nowych-nagrobkow-na-zbiorowej-mogile-uchodzcow-z-warszawy-krakow-13-wrzesnia-2024","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/patriotycznykrakow.pl\/index.php\/2024\/09\/10\/poswiecenie-nowych-nagrobkow-na-zbiorowej-mogile-uchodzcow-z-warszawy-krakow-13-wrzesnia-2024\/","title":{"rendered":"Po\u015bwi\u0119cenie nowych nagrobk\u00f3w na zbiorowej mogile uchod\u017ac\u00f3w z Warszawy \u2013 Krak\u00f3w, 13 wrze\u015bnia 2024"},"content":{"rendered":"

Na cmentarzu Rakowickim znajduje si\u0119 zbiorowa mogi\u0142a uchod\u017ac\u00f3w, kt\u00f3rzy trafili do Krakowa po upadku powstania warszawskiego, w pa\u017adzierniku i listopadzie 1944 r. Oddzia\u0142 IPN w Krakowie sfinansowa\u0142 remont mogi\u0142y. Po\u015bwi\u0119cenie nowych nagrobk\u00f3w odb\u0119dzie si\u0119 13 wrze\u015bnia 2024 r. (godz. 13), kwatera LXXVIII.<\/p>\n

\"\"
Przed remontem<\/figcaption><\/figure>\n

IPN sfinansowa\u0142 kamienne nagrobki i nowe urz\u0105dzenie mogi\u0142y, w kt\u00f3rej zostali pochowani:<\/strong><\/p>\n

Mieczys\u0142aw Szulc, lat 76, urodzony 4 sierpnia 1868 r., w Warszawie mieszka\u0142 przy ul. Wsp\u00f3lnej, zmar\u0142 13 listopada 1944 r.
\nJulian Stypu\u0142a, lat 75, urodzony 25 maja 1869 r., mieszka\u0142 we wsi Ruda pod Warszaw\u0105, zmar\u0142 16 listopada 1944 r.
\nStefania Grzelewska, lat 33, urodzona 11 pa\u017adziernika 1911 r., w Warszawie mieszka\u0142a przy ul. \u017belaznej, zmar\u0142a 16 listopada 1944 r.
\nMaria \u017bbik, lat 79, urodzona 14 maja 1865 r., w Warszawie mieszka\u0142a przy ul. Pa\u0144skiej, zmar\u0142a 15 listopada 1944 r.
\nMarcin Osuchowski, lat 78, urodzony 12 czerwca 1866 r., mieszka\u0142 w K\u0119pie Radwankowskiej pod Warszaw\u0105, zmar\u0142 17 listopada 1944 r.
\nWszystkie te osoby zmar\u0142y w szpitalu im. Narutowicza w Krakowie. Mogi\u0142a stanowi jednocze\u015bnie miejsce pami\u0119ci o pozosta\u0142ych mieszka\u0144cach Warszawy spoczywaj\u0105cych na krakowskim cmentarzu.<\/p>\n

Warszawiacy pochowani w Krakowie po powstaniu
\nPrzed remontem, kt\u00f3ry przeprowadzili\u015bmy na ziemnej mogile na cmentarzu Rakowickim sta\u0142 brzozowy krzy\u017c, a prosta tabliczka g\u0142osi\u0142a: \u201eTu spoczywaj\u0105 uczestnicy Powstania Warszawskiego 1944\u201d. Co roku 1 sierpnia mieszka\u0144cy Krakowa zapalaj\u0105 tutaj znicze, traktuj\u0105c gr\u00f3b jako miejsce pami\u0119ci o \u017co\u0142nierzach powstania warszawskiego. Tymczasem jest to miejsce poch\u00f3wku cywilnych mieszka\u0144c\u00f3w Warszawy, kt\u00f3rzy po st\u0142umieniu powstania przez Niemc\u00f3w, zostali przetransportowani z warszawskich do krakowskich szpitali, zmarli i zostali pochowani na cmentarzu Rakowickim.<\/p>\n

W grobie spoczywa pi\u0119\u0107 os\u00f3b, natomiast w obr\u0119bie ca\u0142ej kwatery, jak r\u00f3wnie\u017c na kwaterach s\u0105siednich, pochowano wiele innych os\u00f3b, kt\u00f3re zosta\u0142y wysiedlone z Warszawy i zmar\u0142y w krakowskich szpitalach albo podczas transportu. Jak wynika z zapis\u00f3w znajduj\u0105cych si\u0119 w zbiorach PCK w okresie od pocz\u0105tku pa\u017adziernika 1944 r. do stycznia 1945 r. w Krakowie pochowano kilkuset mieszka\u0144c\u00f3w Warszawy. Nieliczne groby przetrwa\u0142y do dzisiaj.<\/p>\n

Po kapitulacji powstania warszawskiego przyst\u0105piono do ewakuacji cywil\u00f3w, w tym r\u00f3wnie\u017c pacjent\u00f3w szpitali wraz z personelem. Ewakuacja warszawskich szpitali rozpocz\u0119\u0142a si\u0119 18 pa\u017adziernika. Wszystkich pacjent\u00f3w, personel oraz sprz\u0119t szpitalny przewo\u017cono na dworzec wojskowymi ci\u0119\u017car\u00f3wkami. W pierwszym transporcie znalaz\u0142o si\u0119 oko\u0142o tysi\u0105ca os\u00f3b, a do Krakowa dotar\u0142y one 21 pa\u017adziernika.<\/p>\n

\"\"<\/p>\n

Nast\u0119pny transport z 24 pa\u017adziernika obj\u0105\u0142 ponad tysi\u0105c os\u00f3b. W poci\u0105gu znale\u017ali si\u0119 r\u00f3wnie\u017c ci\u0119\u017cko ranni powsta\u0144cy. Dalsze transporty wysy\u0142ano 31 pa\u017adziernika i w kolejnych dniach listopada. Warszawiak\u00f3w umieszczano w szpitalach, zak\u0142adach miejskiej opieki spo\u0142ecznej, przytu\u0142kach i schroniskach dzia\u0142aj\u0105cych w Krakowie.<\/p>\n

Lista zmar\u0142ych mieszka\u0144c\u00f3w Warszawy pochowanych na cmentarzu Rakowickim obejmuje okres od 9 pa\u017adziernika 1944 r. (to data pierwszego odnotowanego zgonu) do ko\u0144ca 1946 r. W przewa\u017caj\u0105cej mierze zmar\u0142e osoby by\u0142y w podesz\u0142ym wieku, zmar\u0142y na skutek chor\u00f3b albo w spos\u00f3b naturalny. Jednak w\u015br\u00f3d nich znajduje si\u0119 kilka os\u00f3b, kt\u00f3re zmar\u0142y w nast\u0119pstwie ran postrza\u0142owych lub amputacji ko\u0144czyn.<\/p>\n

Uda\u0142o si\u0119 wyr\u00f3\u017cni\u0107 21 m\u0142odych os\u00f3b, zmar\u0142ych w pa\u017adzierniku i listopadzie 1944 r., kt\u00f3re ze wzgl\u0119du na wiek mog\u0142y by\u0107 \u017co\u0142nierzami AK, a nie cywilnymi \u2013 ofiarami powstania. W\u015br\u00f3d nich mo\u017cna wymieni\u0107: Zdzis\u0142awa Bie\u017cu\u0144skiego (lat 18), zmar\u0142ego na skutek ran postrza\u0142owych boku i og\u00f3lnego zaka\u017cenia; Stefani\u0119 Klar (lat ok. 30-32), zmar\u0142\u0105 podczas transportu z powodu rany postrza\u0142owej przedramienia; kobiet\u0119 o nieznanych personaliach (lat ok. 40), zmar\u0142\u0105 na skutek ran postrza\u0142owych plec\u00f3w.<\/p>\n

Spo\u015br\u00f3d pochowanych os\u00f3b powsta\u0144cem z pewno\u015bci\u0105 by\u0142 Zbigniew Michnowicz, kt\u00f3ry dzia\u0142a\u0142 w kompanii ochrony Sztabu Obszaru Warszawskiego AK \u201eKoszta\u201d. By\u0142 poszukiwany przez matk\u0119, kt\u00f3ra 1 sierpnia 1944 r. straci\u0142a z nim kontakt. Zmar\u0142 25 pa\u017adziernika podczas transportu, na skutek rany postrza\u0142owej oraz wycie\u0144czenia organizmu. W tym roku IPN zbudowa\u0142 nagrobek na jego mogile.<\/p>\n

Tekst i foto: IPN Krak\u00f3w<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"

Na cmentarzu Rakowickim znajduje si\u0119 zbiorowa mogi\u0142a uchod\u017ac\u00f3w, kt\u00f3rzy trafili do Krakowa po upadku powstania warszawskiego, w pa\u017adzierniku i listopadzie 1944 r. Oddzia\u0142 IPN w Krakowie sfinansowa\u0142 remont mogi\u0142y. Po\u015bwi\u0119cenie … <\/p>\n","protected":false},"author":1,"featured_media":38822,"comment_status":"closed","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[3,2,1,10],"tags":[],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/patriotycznykrakow.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/38821"}],"collection":[{"href":"https:\/\/patriotycznykrakow.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/patriotycznykrakow.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/patriotycznykrakow.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/users\/1"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/patriotycznykrakow.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=38821"}],"version-history":[{"count":1,"href":"https:\/\/patriotycznykrakow.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/38821\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":38825,"href":"https:\/\/patriotycznykrakow.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/38821\/revisions\/38825"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/patriotycznykrakow.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/media\/38822"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/patriotycznykrakow.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=38821"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/patriotycznykrakow.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=38821"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/patriotycznykrakow.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=38821"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}