{"id":38345,"date":"2024-06-28T11:22:28","date_gmt":"2024-06-28T09:22:28","guid":{"rendered":"https:\/\/patriotycznykrakow.pl\/?p=38345"},"modified":"2024-07-04T11:50:40","modified_gmt":"2024-07-04T09:50:40","slug":"sybir-dzieje-polskich-zeslancow-xviii-xx-w-marka-klecela-nowa-ksiazka-wydawnictwa-bialy-kruk","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/patriotycznykrakow.pl\/index.php\/2024\/06\/28\/sybir-dzieje-polskich-zeslancow-xviii-xx-w-marka-klecela-nowa-ksiazka-wydawnictwa-bialy-kruk\/","title":{"rendered":"&#8220;Sybir. Dzieje polskich zes\u0142a\u0144c\u00f3w XVIII-XX w. &#8221; Marka Klecela &#8211; nowa ksi\u0105\u017cka wydawnictwa Bia\u0142y Kruk"},"content":{"rendered":"<p style=\"text-align: justify;\">Zanim przeka\u017c\u0119 kilka informacji na temat publikacji Marka Klecla chcia\u0142bym zwr\u00f3ci\u0107 uwag\u0119 na samo poj\u0119cie &#8220;Sybir&#8221;. Warto bowiem oddzieli\u0107 poj\u0119cie geograficzne, jakim jest licz\u0105cy oko\u0142o 12 mln kw.\u00a0 obszar Syberii na terenie\u00a0 Federacji Rosyjskiej, od \u201eSybiru\u201d,\u00a0 kt\u00f3ry cho\u0107 w j\u0119zyku rosyjskim jest pojeciem geograficznym, to w polskiej \u015bwiadomo\u015bci narodowej ma znaczenie emocjonalne, martyrologiczne, zwi\u0105zane z prze\u015bladowaniem\u00a0 Polak\u00f3w si\u0119gaj\u0105cym czas\u00f3w ko\u0144ca\u00a0 I Rzeczypospolitej, zabor\u00f3w i carskiej Rosji oraz\u00a0 II wojny \u015bwiatowej i Zwi\u0105zku Radzieckiego. Jak podaje prof. Wojciech \u015aleszy\u0144ski, dyrektor Muzeum Pami\u0119ci Sybiru w Bia\u0142ymstoku, liczba przesiedlonych Polak\u00f3w w g\u0142\u0105b Zwi\u0105zku Radzieckiego wynosi\u0142a conajmniej\u00a0 330 tys.\u00a0 Nie jest to jednak liczba ostateczna, poniewa\u017c na Sybir wywo\u017cono dziesi\u0105tki tysi\u0119cy naszych rodak\u00f3w do \u0142agr\u00f3w. Pocz\u0105tkowy indywidualny charakter wyw\u00f3zek zamieni\u0142 si\u0119 w masowe deportacje przeprowadzone w brutalny spos\u00f3b od pocz\u0105tku 1940 r. Ofiarami by\u0142y zazwyczaj ca\u0142e rodziny. W wyniku skrajnie ekstremalnych warunk\u00f3w podr\u00f3\u017cy oraz prze\u015bladowa\u0144 wielu z nich nie dotar\u0142o do miejsca zes\u0142ania. Powr\u00f3t z katorgi nie by\u0142 oczywisty, ale sporej cz\u0119\u015bci uda\u0142o si\u0119 wydosta\u0107 z niewoli m.in. z armi\u0105 gen. W\u0142adys\u0142awa Andersa.<\/p>\n<p><img loading=\"lazy\" decoding=\"async\" class=\" wp-image-38374 aligncenter\" src=\"https:\/\/patriotycznykrakow.pl\/wp-content\/uploads\/2024\/06\/11736-212x300.jpg\" alt=\"\" width=\"336\" height=\"475\" srcset=\"https:\/\/patriotycznykrakow.pl\/wp-content\/uploads\/2024\/06\/11736-212x300.jpg 212w, https:\/\/patriotycznykrakow.pl\/wp-content\/uploads\/2024\/06\/11736-17x24.jpg 17w, https:\/\/patriotycznykrakow.pl\/wp-content\/uploads\/2024\/06\/11736-25x36.jpg 25w, https:\/\/patriotycznykrakow.pl\/wp-content\/uploads\/2024\/06\/11736-34x48.jpg 34w, https:\/\/patriotycznykrakow.pl\/wp-content\/uploads\/2024\/06\/11736.jpg 529w\" sizes=\"(max-width: 336px) 100vw, 336px\" \/><\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\">Ksi\u0105\u017cka &#8220;Sybir. Dzieje polskich zes\u0142a\u0144c\u00f3w XVIII-XX w. &#8221; Marka Klecla to publikacja wydawnictwa Bia\u0142y Kruk licz\u0105ca 600 stron, posiadaj\u0105ca tward\u0105 ok\u0142adk\u0119. W tematyk\u0119 ksi\u0105\u017cki wprowadza\u00a0 wst\u0119p o niezwykle wymownym i tragicznym tytule &#8220;Najwi\u0119ksze wi\u0119zienie \u015bwiata&#8221;, kt\u00f3rym autor pos\u0142uzy\u0142 si\u0119 pisz\u0105c o Syberii. Rozdzia\u0142 pt. &#8220;Nieustaj\u0105cy duch insurekcji&#8221; opowiada o dw\u00f3ch ma\u0142o znanych powstaniach, kt\u00f3re wywo\u0142ali na terenach carskiej Rosji w Omsku powsta\u0144cy listopadowi oraz powsta\u0144cy styczniowi na Zabajkalu. Kolejny rozdzia\u0142 opowiada o Maurycym Beniowskim, konfederacie barskim, zes\u0142a\u0144cu syberyjskim, podr\u00f3\u017cniku, kr\u00f3lu Madagaskaru, cz\u0142owieku, kt\u00f3re \u017cycie nadaje si\u0119 na scenariusz filmu sensacyjnego. Rozdzia\u0142y trzeci i czwarty przybli\u017caj\u0105 sylwetki J\u00f3zefa Kopcia, powsta\u0144ca ko\u015bciuszkowskiego zes\u0142anego na p\u00f3\u0142wysep Kamczatka oraz Adolfa Januszkiewicza powsta\u0144ca listopadowego r\u00f3wnie\u017c zes\u0142anego.<\/p>\n<p>&nbsp;<\/p>\n<figure id=\"attachment_38377\" aria-describedby=\"caption-attachment-38377\" style=\"width: 539px\" class=\"wp-caption alignnone\"><img loading=\"lazy\" decoding=\"async\" class=\" wp-image-38377\" src=\"https:\/\/patriotycznykrakow.pl\/wp-content\/uploads\/2024\/06\/Jacek_Malczewski_-_Sunday_at_the_mine_Rest_at_the_mine_-_MP_4486_-_National_Museum_in_Warsaw-300x191.jpg\" alt=\"\" width=\"539\" height=\"343\" srcset=\"https:\/\/patriotycznykrakow.pl\/wp-content\/uploads\/2024\/06\/Jacek_Malczewski_-_Sunday_at_the_mine_Rest_at_the_mine_-_MP_4486_-_National_Museum_in_Warsaw-300x191.jpg 300w, https:\/\/patriotycznykrakow.pl\/wp-content\/uploads\/2024\/06\/Jacek_Malczewski_-_Sunday_at_the_mine_Rest_at_the_mine_-_MP_4486_-_National_Museum_in_Warsaw-1024x653.jpg 1024w, https:\/\/patriotycznykrakow.pl\/wp-content\/uploads\/2024\/06\/Jacek_Malczewski_-_Sunday_at_the_mine_Rest_at_the_mine_-_MP_4486_-_National_Museum_in_Warsaw-768x490.jpg 768w, https:\/\/patriotycznykrakow.pl\/wp-content\/uploads\/2024\/06\/Jacek_Malczewski_-_Sunday_at_the_mine_Rest_at_the_mine_-_MP_4486_-_National_Museum_in_Warsaw-1536x980.jpg 1536w, https:\/\/patriotycznykrakow.pl\/wp-content\/uploads\/2024\/06\/Jacek_Malczewski_-_Sunday_at_the_mine_Rest_at_the_mine_-_MP_4486_-_National_Museum_in_Warsaw-2048x1306.jpg 2048w, https:\/\/patriotycznykrakow.pl\/wp-content\/uploads\/2024\/06\/Jacek_Malczewski_-_Sunday_at_the_mine_Rest_at_the_mine_-_MP_4486_-_National_Museum_in_Warsaw-24x15.jpg 24w, https:\/\/patriotycznykrakow.pl\/wp-content\/uploads\/2024\/06\/Jacek_Malczewski_-_Sunday_at_the_mine_Rest_at_the_mine_-_MP_4486_-_National_Museum_in_Warsaw-36x23.jpg 36w, https:\/\/patriotycznykrakow.pl\/wp-content\/uploads\/2024\/06\/Jacek_Malczewski_-_Sunday_at_the_mine_Rest_at_the_mine_-_MP_4486_-_National_Museum_in_Warsaw-48x31.jpg 48w\" sizes=\"(max-width: 539px) 100vw, 539px\" \/><figcaption id=\"caption-attachment-38377\" class=\"wp-caption-text\">Obraz Jacka Malczewskiego pt. Niedziela w kopalni<\/figcaption><\/figure>\n<p style=\"text-align: justify;\">\u0141\u0105czy ich r\u00f3wnie\u017c to, \u017ce uda\u0142o\u00a0 im si\u0119 powr\u00f3ci\u0107 do kraju.\u00a0 &#8220;Zgubi\u0142a ich Rosja&#8221; to tytu\u0142 kolejnej cz\u0119\u015bci ksi\u0105\u017cki\u00a0 i dotyczy Jana, Stanis\u0142awa i Stanis\u0142awa Ignacego Witkiewicz\u00f3w.\u00a0 Jan\u00a0 za udzia\u0142 w spisku filomat\u00f3w zosta\u0142 skazany <span style=\"font-size: 1rem;\">w wieku 15 lat <\/span><span style=\"font-size: 1rem;\">na zes\u0142anie na Syberi\u0119,\u00a0 gdzie mia\u0142 pope\u0142ni\u0107 samob\u00f3jstwo w wieku 30 lat, Stanis\u0142aw Ignacy Witkiewicz (Witkacy) pope\u0142ni\u0142 samob\u00f3jstwo 18 wrze\u015bnia 1939 r. na wie\u015b\u0107 o wkroczeniu Sowiet\u00f3w na tereny Rzeczypospolitej, za\u015b jego ojciec Stanis\u0142aw wraz z rodzin\u0105 zostali zes\u0142ani do Tomska, gdzie przebywali kilka lat. Rozdzia\u0142 si\u00f3dmy i \u00f3smy po\u015bwi\u0119cony zosta\u0142 Walerianowi \u0141ukasi\u0144skiemu oraz Piotrowi Wysockiemu. Pierwszy to \u017co\u0142nierz armii Ksi\u0119stwa Warszawskiego. Dzia\u0142acz niepodleg\u0142o\u015bciowy, kt\u00f3ry zosta\u0142 skazany przez w\u0142adze carskie za inspirowanie powstania listopadowego najpierw na 14 lat wi\u0119zienia, potem na kolejne 14 za wywo\u0142anie buntu. Po odbyciu kary nie zosta\u0142 wypuszczony na wolno\u015b\u0107. Przewieziony do twierdzy Szlisselburskiej nazywanej inaczej Orzeszkiem od nazwy Wyspy Orzechowej\u00a0 le\u017c\u0105cej na rzece Newie, gdzie sp\u0119dzi\u0142 reszt\u0119 \u017cycia. Piotr Wysocki, \u017co\u0142nierz g\u0142\u00f3wny inspoirator powstania listopadowego. Aresztowany przez s\u0142uzby carskie zosta\u0142 skazany na kar\u0119 \u015bmieci, kt\u00f3r\u0105 nast\u0119pnie car zamieni\u0142 na\u00a0 zes\u0142anie i ci\u0119\u017ckie roboty. Wysockiemu uda\u0142o si\u0119 powr\u00f3ci\u0107 do Ojczyzny, zamieszka\u0142 w rodzinnej Warce. W rozdziale dziewi\u0105tym ksi\u0105\u017cki mowa jest o katordze polskich duchownych takich jak m.in.: Elizeusz G\u0142\u0119bocki, J\u00f3zefat Ochocki, Faustyn Ciecierski, Jan Sieroci\u0144ski, Piotr \u015aciegienny,\u00a0 Rafa\u0142 Kalinowski a tak\u017ce o Tunce -miejscu zes\u0142a\u0144 duchownych. Dziesi\u0105ty rozdzia\u0142 poswiecony zosta\u0142 kobietom zes\u0142anym takim jak hrabina R\u00f3\u017ca z Lubie\u0144skich Soba\u0144ska, Ksawera Grocholska, Ewa Feli\u0144ska. Cz\u0119\u015b\u0107 jedenasta prezentuje tematyk\u0119 pr\u00f3b oraz ucieczek z zes\u0142ania. Rozdzia\u0142y dwunasty, trzynasty, czternasty opisuj\u0105 postacie Rufina Piotrowskiego, Szymona Tokarzewskiego, Agatona Gillera oraz Bronis\u0142awa Szwarce.\u00a0 Wcz\u0119sci szesnastej autor zaznajamia z polskimi uczonymi badaj\u0105cymi Syberi\u0119 jak Benedykt Dybowski, Aleksander Czekanowski, Jan Czerski. Kolejne ukazuj\u0105 J\u00f3zefa \u0141ukasiewicza, Wac\u0142awa Sieroszewskiego, braci Pi\u0142sudskich Bronis\u0142awa i J\u00f3zefa. Ostatni rozdzia\u0142 zatytu\u0142owany jest &#8220;Sybir utrwalony wierszem i proz\u0105&#8221;. Autor odni\u00f3s\u0142 si\u0119 do tw\u00f3rczo\u015bci Adama Mickiewicza, Juliusza S\u0142owackiego, Zygmunta Krasi\u0144skiego, Cypriana Kamila Norwida, Gustawa Zieli\u0144skiego,\u00a0 Gustawa Ehrenberga.\u00a0\u00a0<\/span><\/p>\n<p><img loading=\"lazy\" decoding=\"async\" class=\"alignnone wp-image-38375 size-full\" src=\"https:\/\/patriotycznykrakow.pl\/wp-content\/uploads\/2024\/06\/11737.jpg\" alt=\"\" width=\"529\" height=\"750\" srcset=\"https:\/\/patriotycznykrakow.pl\/wp-content\/uploads\/2024\/06\/11737.jpg 529w, https:\/\/patriotycznykrakow.pl\/wp-content\/uploads\/2024\/06\/11737-212x300.jpg 212w, https:\/\/patriotycznykrakow.pl\/wp-content\/uploads\/2024\/06\/11737-17x24.jpg 17w, https:\/\/patriotycznykrakow.pl\/wp-content\/uploads\/2024\/06\/11737-25x36.jpg 25w, https:\/\/patriotycznykrakow.pl\/wp-content\/uploads\/2024\/06\/11737-34x48.jpg 34w\" sizes=\"(max-width: 529px) 100vw, 529px\" \/><\/p>\n<p>Ksi\u0105\u017cka Marka Klecla jest publikacj\u0105 niezwykle ciekaw\u0105, autor z dziej\u00f3w poszczeg\u00f3lnych os\u00f3b stworzy\u0142 sensacyjna opowie\u015b\u0107 niezwykle r\u00f3\u017cnorodn\u0105 i ciekaw\u0105 pozwalaj\u0105c\u0105 pozna\u0107 dzieje naszych rodak\u00f3w w atrakcyjny spos\u00f3b<\/p>\n<p>Opracowanie Mariusz Jab\u0142o\u0144ski<\/p>\n<p>&nbsp;<\/p>\n<p>&nbsp;<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>Zanim przeka\u017c\u0119 kilka informacji na temat publikacji Marka Klecla chcia\u0142bym zwr\u00f3ci\u0107 uwag\u0119 na samo poj\u0119cie &#8220;Sybir&#8221;. Warto bowiem oddzieli\u0107 poj\u0119cie geograficzne, jakim jest licz\u0105cy oko\u0142o 12 mln kw.\u00a0 obszar Syberii &hellip; <\/p>\n","protected":false},"author":1,"featured_media":38382,"comment_status":"closed","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[3,2,17],"tags":[],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/patriotycznykrakow.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/38345"}],"collection":[{"href":"https:\/\/patriotycznykrakow.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/patriotycznykrakow.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/patriotycznykrakow.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/users\/1"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/patriotycznykrakow.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=38345"}],"version-history":[{"count":5,"href":"https:\/\/patriotycznykrakow.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/38345\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":38381,"href":"https:\/\/patriotycznykrakow.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/38345\/revisions\/38381"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/patriotycznykrakow.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/media\/38382"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/patriotycznykrakow.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=38345"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/patriotycznykrakow.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=38345"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/patriotycznykrakow.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=38345"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}