W pi\u0105tek, 15 marca przy Pomniku Ofiar Faszyzmu odby\u0142a si\u0119 uroczysto\u015b\u0107 otwarcia Muzeum KL Plaszow \u2013 wystawy plenerowej \u201eKL Plaszow. Miejsce po, miejsce bez\u201d. Opiekuj\u0105ce si\u0119 t\u0105 przestrzeni\u0105 Muzeum KL Plaszow zaprezentowa\u0142o jednocze\u015bnie efekty prac inwestycyjnych wykonanych w terenie.<\/p>\n
Ekspozycja jest cz\u0119\u015bci\u0105 prac wykonanych w terenie poobozowym, kt\u00f3rych celem by\u0142o podkre\u015blenie i opisanie zachowanych \u015blad\u00f3w przesz\u0142o\u015bci tego miejsca: cmentarzy \u017cydowskich, dr\u00f3g i \u015bcie\u017cek, relikt\u00f3w zabudowy obozowej. Za\u0142o\u017ceniem Muzeum KL Plaszow by\u0142o pozostawienie terenu dawnego obozu w mo\u017cliwie niezmienionym i autentycznym stanie.<\/p>\n
\u2212 Otwarcie wystawy i uporz\u0105dkowanego poobozowego terenu to szczeg\u00f3lny, symboliczny moment. Po latach wsp\u00f3lnych wysi\u0142k\u00f3w i stara\u0144 pokazujemy, jak wa\u017cne jest to miejsce dla miasta, mieszka\u0144c\u00f3w i wszystkich, kt\u00f3rzy chc\u0105, by pami\u0119\u0107 o obozie przetrwa\u0142a, by to miejsce by\u0142o obj\u0119te w\u0142a\u015bciw\u0105 opiek\u0105. KL Plaszow to historia Krakowa i historia krakowian, ale jednocze\u015bnie tak\u017ce cz\u0119\u015b\u0107 historii \u015bwiata. To cz\u0119\u015b\u0107 historii wojny, kt\u00f3ra poch\u0142on\u0119\u0142a wiele ofiar \u2013 tak\u017ce w Krakowie, dok\u0142adnie w tym miejscu. Obejmuj\u0105c je trosk\u0105, zapewniaj\u0105c mechanizmy ochrony w postaci dzia\u0142alno\u015bci muzeum, oddajemy ofiarom nale\u017cny szacunek. Niech ten teren \u2013 \u015bwiadek i miejsce pami\u0119ci dla wszystkich kt\u00f3rzy go odwiedzaj\u0105 b\u0119dzie te\u017c przestrog\u0105 i apelem o pok\u00f3j \u2212 m\u00f3wi prezydent Krakowa Jacek Majchrowski.<\/p>\n
W uroczysto\u015bci, poza prezydentem Krakowa, wzi\u0119li udzia\u0142 tak\u017ce Yacov Livne \u2212 ambasador Izraela, Helena Jakubowicz \u2212 przewodnicz\u0105ca Gminy Wyznaniowej \u017bydowskiej w Krakowie oraz Lili Haber \u2212 przewodnicz\u0105c\u0105 Zwi\u0105zku Krakowian w Izraelu i cz\u0142onkini Rady Muzeum KL Plaszow. Obecni byli tak\u017ce cz\u0142onkowie rodzin \u015bwiadk\u00f3w wojennych wydarze\u0144 w Krakowie.\u00a0Zosta\u0142 odczytany fragment listu wojewody\u00a0 ma\u0142opolskiego Krzysztofa Jana Kl\u0119czara. Przemawiaj\u0105cy podkre\u015blali, jak wa\u017cne jest w\u0142a\u015bciwe upami\u0119tnienie by\u0142ego obozu, a zrealizowane dzia\u0142ania s\u0105 \u015bwiadectwem troski wsp\u00f3\u0142czesnych o pami\u0119\u0107 o jego ofiarach. Monika Bednarek, dyrektorka Muzeum KL Plaszow podzi\u0119kowa\u0142a wszystkim zaanga\u017cowanym w proces upami\u0119tnienia i zaprosi\u0142a do ogl\u0105dania wystawy i uczestnictwa w wydarzeniach proponowanych przez instytucj\u0119.<\/p>\n
\u2212 To miejsce powinno by\u0107 uszanowane i obj\u0119te systemow\u0105, instytucjonaln\u0105 opiek\u0105. Bo tu si\u0119 zdarzy\u0142a tragedia, tu s\u0105 ko\u015bci ludzkie, tu le\u017c\u0105 ofiary zbrodni. St\u0105d potrzeba przekazu wiedzy i dzia\u0142a\u0144, kt\u00f3re sprawi\u0105, \u017ce pami\u0119\u0107 o KL Plaszow b\u0119dzie \u017cywa, istotna. Wystawa to zako\u0144czenie jednego z etap\u00f3w naszych dzia\u0142a\u0144, pracujemy nad kolejnymi: remontujemy Szary Dom, przygotowujemy budow\u0119 Memoria\u0142u, pracujemy nad pomnikiem d\u017awi\u0119kowym. Zapraszam do wsp\u00f3lnej troski o to miejsce, kt\u00f3re jest tak wa\u017cn\u0105 cz\u0119\u015bci\u0105 historii miasta i mieszka\u0144c\u00f3w \u2013 podkre\u015bla Monika Bednarek.<\/p>\n
Podczas uroczysto\u015bci s\u0142owa by\u0142ych wi\u0119\u017ani\u00f3w obozu oraz wsp\u00f3\u0142czesnych poet\u00f3w przywo\u0142ali studenci krakowskiej Akademii Sztuk Teatralnych im. Stanis\u0142awa Wyspia\u0144skiego.<\/p>\n
Osiemdziesi\u0105t lat temu w krakowskim Podg\u00f3rzu funkcjonowa\u0142 ob\u00f3z pracy i koncentracyjny Plaszow, kt\u00f3ry by\u0142 cz\u0119\u015bci\u0105 niemieckiej polityki Zag\u0142ady. Przesz\u0142o przez niego ok. 35 tys. wi\u0119\u017ani\u00f3w, przede wszystkim \u017byd\u00f3w, ale tak\u017ce Polak\u00f3w i Rom\u00f3w, ok. 6 tysi\u0119cy os\u00f3b straci\u0142o w nim \u017cycie. W 1945 roku Niemcy, ewakuuj\u0105c ob\u00f3z, praktycznie zr\u00f3wnali go z ziemi\u0105 i skutecznie zatarli \u015blady zbrodni, jaka si\u0119 tam dokona\u0142a. Na terenie miejsca pami\u0119ci pozosta\u0142y jednak trzy masowe groby i dwa cmentarze \u017cydowskie. Dzi\u015b obszar miejsca pami\u0119ci jest obj\u0119ty ochron\u0105 konserwatora zabytk\u00f3w i ma status cmentarza wojennego.<\/p>\n
Zaraz po wojnie miasto Krak\u00f3w i w\u0142adze pa\u0144stwowe, osoby indywidualne i stowarzyszenia podejmowa\u0142y dzia\u0142ania, aby wiedza i pami\u0119\u0107 o tym miejscu przetrwa\u0142y. Przez wiele lat ich g\u0142\u00f3wnym symbolem by\u0142 postawiony na miejscu strace\u0144 pomnik Ofiar Faszyzmu. Od 2016 roku w proces upami\u0119tnienia w\u0142\u0105cza\u0142y si\u0119 krakowskie instytucje, przede wszystkim Muzeum Krakowa, a w styczniu 2021 roku zosta\u0142o powo\u0142ane Muzeum KL Plaszow.<\/p>\n
Zadaniem Muzeum KL Plaszow jest stanie na stra\u017cy pami\u0119ci o ofiarach by\u0142ego obozu, edukacja na temat ich los\u00f3w i ochrona obszaru miejsca pami\u0119ci. Ca\u0142y teren poobozowy i pozostaj\u0105ce na nim historyczne relikty s\u0105 pomostem \u0142\u0105cz\u0105cym wydarzenia z przesz\u0142o\u015bci i pami\u0119\u0107 o nich z tera\u017aniejszo\u015bci\u0105 i refleksj\u0105 na temat wsp\u00f3\u0142czesno\u015bci.<\/p>\n
Muzeum KL Plaszow przybli\u017ca histori\u0119 miejsca pami\u0119ci poprzez zaj\u0119cia edukacyjne, wyk\u0142ady i oprowadzania. Muzealnicy pracuj\u0105c, kieruj\u0105 si\u0119 zasad\u0105, kt\u00f3ra sta\u0142a si\u0119 mottem muzeum: \u201eKL Plaszow to historia Krakowa\u201d. Historia obozu Plaszow jest nierozerwaln\u0105 cz\u0119\u015bci\u0105 historii miasta i historii krakowian. Edukacji i poznaniu przesz\u0142o\u015bci tego miejsca s\u0142u\u017cy\u0107 b\u0119d\u0105 tak\u017ce dwa budynki muzealne: Szary Dom i Memoria\u0142. Ca\u0142o\u015b\u0107 b\u0119dzie w przysz\u0142o\u015bci stanowi\u0107 sp\u00f3jn\u0105 opowie\u015b\u0107 o historii by\u0142ego obozu. Zako\u0144czenie prac budowalanych planowane jest na zako\u0144czenie 2025 roku.<\/p>\n
Obecnie, po zako\u0144czeniu pierwszego etapu inwestycji, Muzeum KL Plaszow prezentuje zwiedzaj\u0105cym wystaw\u0119 plenerow\u0105\u00a0<\/strong>\u201eKL Plaszow. Miejsce po, miejsce bez\u201d<\/strong>, zlokalizowan\u0105 na terenie poobozowym.<\/strong>\u00a0Ekspozycja sk\u0142ada si\u0119 z 15 tablic, kt\u00f3rych tre\u015b\u0107 \u0142\u0105cz\u0105cy przekaz historyczny ze s\u0142owami \u015bwiadk\u00f3w. Uzupe\u0142nia j\u0105 41 punkt\u00f3w terenowych, informuj\u0105cych o lokalizacji obiekt\u00f3w istotnych dla historii obozu. W terenie znajduj\u0105 si\u0119 tak\u017ce trzy okna archeologiczne.<\/p>\n Teren miejsca pami\u0119ci poddany zosta\u0142 tak\u017ce dodatkowym zabiegom uczytelniaj\u0105cym: przy pomocy betonowych znacznik\u00f3w okre\u015blone zosta\u0142y granice dw\u00f3ch cmentarzy \u017cydowskich; plac apelowy otoczony zosta\u0142 \u017cwirow\u0105 opask\u0105, a dwa ci\u0105gi schod\u00f3w terenowych u\u0142atwiaj\u0105 dost\u0119p do bardziej stromo po\u0142o\u017conych cz\u0119\u015bci upami\u0119tnienia. Koszt realizacji pierwszego etapu inwestycji wyni\u00f3s\u0142 blisko 7,6 mln z\u0142.<\/p>\n Wst\u0119p na teren obozu obj\u0119ty opiek\u0105 Muzeum KL Plaszow, na kt\u00f3rym prezentowana jest wystawa, jest bezp\u0142atny.<\/p>\n Otwarciu wystawy i udost\u0119pnieniu terenu towarzyszy cykl wydarze\u0144 przybli\u017caj\u0105cych uczestnikom historie os\u00f3b, kt\u00f3rych losy na zawsze powi\u0105zane zosta\u0142y z KL Plaszow. Szczeg\u00f3\u0142y mo\u017cna znale\u017a\u0107 na stronie internetowej\u00a0plaszow.org<\/strong><\/a>\u00a0i profilu\u00a0na Facebooku<\/strong><\/a>.<\/p>\n