Dzi\u015b, 15 stycznia, mija 155. rocznica urodzin Stanis\u0142awa Wyspia\u0144skiego, najwybitniejszego artysty M\u0142odej Polski, wielkiego wizjonera, kt\u00f3ry ca\u0142e swoje \u017cycie i tw\u00f3rczo\u015b\u0107 po\u015bwi\u0119ci\u0142 rodzinnemu miastu. Z tej okazji na jego grobie w Krypcie Zas\u0142u\u017conych na Ska\u0142ce zap\u0142on\u0105\u0142 znicz od w\u0142adz miasta Krakowa.<\/p>\n
Stanis\u0142aw Wyspia\u0144ski urodzi\u0142 si\u0119 15 stycznia 1869 roku w Krakowie. By\u0142 niezwykle wszechstronnym artyst\u0105: malarzem, dramatopisarzem i projektantem, jego dzie\u0142a odznacza\u0142y si\u0119 nowatorskim i niepowtarzalnym j\u0119zykiem wypowiedzi artystycznej.<\/p>\n
Miejsce urodzenia i \u017cycia Wyspia\u0144skiego w du\u017cym stopniu wp\u0142yn\u0119\u0142o na jego tw\u00f3rczo\u015b\u0107. Dorastaj\u0105c w Krakowie zdoby\u0142 wszechstronne wykszta\u0142cenie w Gimnazjum \u015aw. Anny (obecnie Liceum Og\u00f3lnokszta\u0142c\u0105ce im. B. Nowodworskiego), w Szkole Sztuk Pi\u0119knych i na Uniwersytecie Jagiello\u0144skim. Dzi\u0119ki ojcu, Franciszkowi, kt\u00f3ry by\u0142 rze\u017abiarzem, poznawa\u0142 krakowskie \u015brodowisko artystyczne \u2013 szczeg\u00f3lnie Jana Matejk\u0119, kt\u00f3ry sta\u0142 si\u0119 jego mistrzem i nauczycielem. To dzi\u0119ki Matejce, razem z J\u00f3zefem Mehofferem, pracowa\u0142 w czasie studi\u00f3w nad polichromiami w ko\u015bciele Mariackim.<\/p>\n
Tworzy\u0142 portrety i pejza\u017ce, projektowa\u0142 witra\u017ce i polichromie ko\u015bcielne, meble i wyposa\u017cenie wn\u0119trz, szat\u0119 graficzn\u0105 ksi\u0105\u017cek, czasopism artystycznych, afiszy oraz scenografie i kostiumy do pisanych przez siebie dramat\u00f3w. Przygotowywa\u0142 plany renowacji zabytk\u00f3w, stworzy\u0142 projekt przebudowy Wawelu. By\u0142 tw\u00f3rc\u0105 nowoczesnego teatru polskiego.<\/p>\n
Niewyczerpane \u017ar\u00f3d\u0142o inspiracji stanowi\u0142 dla niego Krak\u00f3w. W ko\u015bciele franciszkan\u00f3w mo\u017cna podziwia\u0107 polichromie i witra\u017ce jego autorstwa, w ko\u015bciele \u015bw. Krzy\u017ca \u2013 renesansowe polichromie, kt\u00f3re zrekonstruowa\u0142. Bra\u0142 udzia\u0142 w modernizacji Szko\u0142y Sztuk Pi\u0119knych w Krakowie we wsp\u00f3\u0142czesn\u0105 Akademi\u0119. W czasie premier jego sztuk w Teatrze Miejskim w Krakowie (obecnie Teatr im. J. S\u0142owackiego) mo\u017cna by\u0142o zobaczy\u0107, \u017ce my\u015bla\u0142 o teatrze kompleksowo: wsp\u00f3\u0142tworz\u0105c teksty, scenografie, kostiumy, rekwizyty. Jego \u201eWesele\u201d jest jednym z tych dzie\u0142 polskiej literatury, kt\u00f3re stale jest obecne w repertuarach polskich teatr\u00f3w.<\/p>\n
W jego tw\u00f3rczo\u015bci obserwowa\u0107 mo\u017cna liczne odwo\u0142ania do w\u0105tk\u00f3w antycznych, interesowa\u0142 si\u0119 r\u00f3wnie\u017c nowoczesnymi odkryciami i wynalazkami \u2013 w witra\u017cu Boga Ojca w ko\u015bciele franciszkan\u00f3w mo\u017cna znale\u017a\u0107 \u015blad fascynacji promieniami rentgenowskimi, a projekty lamp do Domu Towarzystwa Lekarskiego zosta\u0142y zainspirowane mikroskopowym zdj\u0119ciem p\u0142atka \u015bniegu.<\/p>\n
Pracowa\u0142 intensywnie i z wielkim zaanga\u017cowaniem, jego dzie\u0142a powsta\u0142y w przeci\u0105gu zaledwie kilkunastu lat.<\/p>\n
Zmar\u0142 w Krakowie 28 listopada 1907 roku. Spocz\u0105\u0142 w Krypcie Zas\u0142u\u017conych na Ska\u0142ce.<\/p>\n
Fot. Narodowe Archiwum Cyfrowe \/ nac.gov.pl<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"
Dzi\u015b, 15 stycznia, mija 155. rocznica urodzin Stanis\u0142awa Wyspia\u0144skiego, najwybitniejszego artysty M\u0142odej Polski, wielkiego wizjonera, kt\u00f3ry ca\u0142e swoje \u017cycie i tw\u00f3rczo\u015b\u0107 po\u015bwi\u0119ci\u0142 rodzinnemu miastu. Z tej okazji na jego grobie … <\/p>\n","protected":false},"author":1,"featured_media":37158,"comment_status":"closed","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[3,2,1],"tags":[],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/patriotycznykrakow.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/37157"}],"collection":[{"href":"https:\/\/patriotycznykrakow.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/patriotycznykrakow.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/patriotycznykrakow.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/users\/1"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/patriotycznykrakow.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=37157"}],"version-history":[{"count":1,"href":"https:\/\/patriotycznykrakow.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/37157\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":37159,"href":"https:\/\/patriotycznykrakow.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/37157\/revisions\/37159"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/patriotycznykrakow.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/media\/37158"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/patriotycznykrakow.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=37157"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/patriotycznykrakow.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=37157"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/patriotycznykrakow.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=37157"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}