{"id":36186,"date":"2023-10-31T10:21:40","date_gmt":"2023-10-31T09:21:40","guid":{"rendered":"https:\/\/patriotycznykrakow.pl\/?p=36186"},"modified":"2023-10-31T10:21:43","modified_gmt":"2023-10-31T09:21:43","slug":"130-rocznica-smierci-jana-matejki","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/patriotycznykrakow.pl\/index.php\/2023\/10\/31\/130-rocznica-smierci-jana-matejki\/","title":{"rendered":"130. rocznica \u015bmierci Jana Matejki"},"content":{"rendered":"\n<p><p style=\"text-align: justify;\">W \u015brod\u0119, 1 listopada, minie 130. rocznica \u015bmierci Jana Matejki, najwybitniejszego malarza doby historyzmu, mi\u0142o\u015bnika zabytk\u00f3w i kolekcjonera, dyrektora Szko\u0142y Sztuk Pi\u0119knych, honorowego obywatela Krakowa. Z tej okazji na Jego grobie w alei g\u0142\u00f3wnej cmentarza Rakowickiego zap\u0142onie znicz od w\u0142adz miasta Krakowa.<\/p><\/p>\n\n\n\n<p><p style=\"text-align: justify;\">Jan Matejko pozostaje niezmiennie najbardziej znanym w Polsce malarzem, kt\u00f3rego dzie\u0142a znajduj\u0105 si\u0119 na wystawach sta\u0142ych w najwa\u017cniejszych polskich muzeach, s\u0105 reprodukowane w podr\u0119cznikach i na stronach internetowych, pojawiaj\u0105 si\u0119 tak\u017ce jako elementy towarzysz\u0105ce wa\u017cnym uroczysto\u015bciom pa\u0144stwowym i mi\u0119dzynarodowym.<\/p><\/p>\n\n\n\n<p><p style=\"text-align: justify;\">Rok 2023 zosta\u0142 og\u0142oszony Rokiem Jana Matejki. Wyb\u00f3r malarza jako patrona nie jest przypadkowy \u2013 w tym roku przypadaj\u0105 a\u017c trzy rocznice zwi\u0105zane z jego postaci\u0105: 185. urodziny artysty,&nbsp;130. rocznica jego \u015bmierci,&nbsp;a tak\u017ce&nbsp;125. rocznica powstania Domu Jana Matejki,&nbsp;pierwszego biograficznego muzeum w Polsce. Do 7 stycznia 2024 r. w Gmachu G\u0142\u00f3wnym Muzeum Narodowego w Krakowie mo\u017cna ogl\u0105da\u0107 ekspozycj\u0119 \u201eMatejko. Malarz i historia\u201d.<\/p><\/p>\n\n\n\n<p><p style=\"text-align: justify;\"><strong>Jan Matejko<\/strong>&nbsp;urodzi\u0142 si\u0119 24 czerwca 1838 r. w Krakowie. Uko\u0144czy\u0142 krakowsk\u0105 Szko\u0142\u0119 Rysunku i Malarstwa, studiowa\u0142 w wiede\u0144skiej Akademii Sztuk Pi\u0119knych. W 1873 r. zosta\u0142 pierwszym dyrektorem Szko\u0142y Sztuk Pi\u0119knych w Krakowie, poprzedniczki krakowskiej ASP \u2013 funkcj\u0119 t\u0119 pe\u0142ni\u0142 przez 20 lat. W malarstwie osi\u0105gn\u0105\u0142 status \u201emistrza\u201d, trwale zapisa\u0142 si\u0119 tak\u017ce w dziedzinie ochrony i odnowy zabytk\u00f3w Krakowa. Kawaler francuskiego Orderu Legii Honorowej, odznaczony tak\u017ce austriackimi Krzy\u017cami Komandorskimi Orderu Franciszka J\u00f3zefa i Orderu \u017belaznej Korony i watyka\u0144skim Krzy\u017cem Komandorskim z Gwiazd\u0105 Orderu Piusa IX. Honorowy obywatel m.in. Lwowa i Przemy\u015bla.<\/p><\/p>\n\n\n\n<p>Zmar\u0142 1 listopada 1893 r. w Krakowie; zosta\u0142 pochowany przy d\u017awi\u0119kach dzwonu Zygmunta \u2013 w g\u0142\u00f3wnej alei cmentarza Rakowickiego.<\/p>\n\n\n\n<p><p style=\"text-align: justify;\">Tytu\u0142 honorowego obywatela zosta\u0142 nadany uchwa\u0142\u0105 Rady Miejskiej podj\u0119t\u0105 na nadzwyczajnym posiedzeniu 18 pa\u017adziernika 1882 r. W uzasadnieniu podano darowanie przez artyst\u0119 dzie\u0142a Ho\u0142d pruski, z przeznaczeniem umieszczenia obrazu na Wawelu. Wr\u0119czenie nast\u0105pi\u0142o 13 wrze\u015bnia 1883 r. w ramach kulminacji obchod\u00f3w jubileuszu 25-lecia pracy artystycznej Jana Matejki \u2013 po mszy w katedrze kr\u00f3lewskiej na Wawelu. Gdy w roku 1892 mistrz popad\u0142 w konflikt z w\u0142adzami miasta spowodowany wyburzeniem budynk\u00f3w szpitala i ko\u015bcio\u0142a \u015bw. Ducha, 23 maja tego roku w prote\u015bcie zrzek\u0142 si\u0119 tytu\u0142u i zwr\u00f3ci\u0142 dyplom.<\/p><\/p>\n\n\n\n<p>Fot. Tom Rollauer Fotografie<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>W \u015brod\u0119, 1 listopada, minie 130. rocznica \u015bmierci Jana Matejki, najwybitniejszego malarza doby historyzmu, mi\u0142o\u015bnika zabytk\u00f3w i kolekcjonera, dyrektora Szko\u0142y Sztuk Pi\u0119knych, honorowego obywatela Krakowa. Z tej okazji na Jego &hellip; <\/p>\n","protected":false},"author":1,"featured_media":36187,"comment_status":"closed","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[3,2,1],"tags":[],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/patriotycznykrakow.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/36186"}],"collection":[{"href":"https:\/\/patriotycznykrakow.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/patriotycznykrakow.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/patriotycznykrakow.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/users\/1"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/patriotycznykrakow.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=36186"}],"version-history":[{"count":0,"href":"https:\/\/patriotycznykrakow.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/36186\/revisions"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/patriotycznykrakow.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/media\/36187"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/patriotycznykrakow.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=36186"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/patriotycznykrakow.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=36186"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/patriotycznykrakow.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=36186"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}