Uroczyste sympozjum w siedzibie Rady Miasta z wyst\u0105pieniami przedstawicieli miast historycznych z Polski i ze \u015bwiata, inauguracja Europa Nostra Heritage Hub czy otwarcie wystawy o Spo\u0142ecznym Komitecie Odnowy Zabytk\u00f3w Krakowa po\u0142\u0105czone z premier\u0105 filmu \u2013 to tylko wybrane wydarzenia obchod\u00f3w 45-lecia wpisu Krakowa na List\u0119 \u015awiatowego Dziedzictwa UNESCO, kt\u00f3re odb\u0119d\u0105 si\u0119 w dniach od 7 do 9 wrze\u015bnia. Zapraszamy do wsp\u00f3lnego \u015bwi\u0119towania rocznicy historycznego wydarzenia, kt\u00f3re zmieni\u0142o nasze miasto!<\/p><\/p>\n\n\n\n
\u2013 Niezmiernie cieszy mnie, \u017ce wsp\u00f3lnie ze znakomitym gronem go\u015bci mo\u017cemy \u015bwi\u0119towa\u0107 w Krakowie 45. rocznic\u0119 prze\u0142omowego wpisu z 1978 roku \u2013 m\u00f3wi Jacek Majchrowski, prezydent Krakowa. \u2013 Obecno\u015b\u0107 Krakowa na presti\u017cowej li\u015bcie oraz status znanego na ca\u0142ym \u015bwiecie miasta historycznego by\u0142, jest i b\u0119dzie dla nas drogowskazem i punktem odniesienia dla rozwoju. Mamy zarazem \u015bwiadomo\u015b\u0107 ogromnej odpowiedzialno\u015bci za dziedzictwo, kt\u00f3re musimy chroni\u0107 i kt\u00f3rym musimy si\u0119 opiekowa\u0107. \u015awi\u0119towanie rocznicy wpisu wi\u0105\u017ce si\u0119 z nieustann\u0105 potrzeb\u0105 podkre\u015blania na forum lokalnym, krajowym i mi\u0119dzynarodowej znaczenia, jakie ma dla Krakowa status dobra \u015bwiatowego dziedzictwa \u2013 dodaje.<\/p><\/p>\n\n\n\n
We wrze\u015bniu 1978 roku podczas pierwszego posiedzenia Komitetu \u015awiatowego Dziedzictwa UNESCO zapad\u0142a historyczna decyzja o wpisie centrum Krakowa na presti\u017cow\u0105 list\u0119 miejsc o szczeg\u00f3lnym znaczeniu dla dziedzictwa \u015bwiata. Historyczna \u2013 bo w pierwszym zestawieniu Krak\u00f3w znalaz\u0142 si\u0119 w gronie zaledwie dwunastu takich miejsc na \u015bwiecie<\/strong>, razem z poblisk\u0105 Kopalni\u0105 Soli w Wieliczce. Nasze miasto by\u0142o te\u017c pierwszym miejscem w Europie, w kt\u00f3rym wyr\u00f3\u017cniono nie pojedyncze obiekty, ale ca\u0142y zesp\u00f3\u0142 miejski z Zamkiem Kr\u00f3lewskim na Wawelu, Starym Miastem, Kazimierzem oraz dawnym przedmie\u015bciem Stradom.<\/p><\/p>\n\n\n\n Wpis uruchomi\u0142 niezwyk\u0142\u0105, spo\u0142eczn\u0105 kampani\u0119 na rzecz rewaloryzacji niszczej\u0105cych zabytk\u00f3w miasta<\/strong>, b\u0119d\u0105c wielk\u0105 zas\u0142ug\u0105 \u015brodowiska konserwatorskiego Polski. To by\u0142 moment za\u0142o\u017cycielski Krakowa jako miasta, kt\u00f3re w kolejnych dekadach uczyni\u0142o dziedzictwo fundamentem swojej to\u017csamo\u015bci i si\u0142\u0105 nap\u0119dow\u0105 dalszego rozwoju.<\/p><\/p>\n\n\n\n W \u015blad za wpisem na List\u0119 \u015awiatowego Dziedzictwa jesieni\u0105 1978 roku powsta\u0142 Spo\u0142eczny Komitet Odnowy Zabytk\u00f3w Krakowa. Jego najwa\u017cniejszym zadaniem sta\u0142o si\u0119 wspieranie prac konserwatorskich przy zabytkach, czemu podstawy da\u0142 utworzony kilka lat p\u00f3\u017aniej Narodowy Fundusz Rewaloryzacji Zabytk\u00f3w Krakowa. Wraz z stworzonym ju\u017c po transformacji ustrojowej systemem miejskich dotacji na prace konserwatorskie finansowanie prac przy zabytkach przyczyni\u0142o si\u0119 do bezprecedensowej przemiany wygl\u0105du zabytkowego centrum i przywr\u00f3cenia blasku niezliczonym obiektom.<\/strong><\/p><\/p>\n\n\n\n W 2013 roku Krak\u00f3w do\u0142\u0105czy\u0142 do Sieci Miast Kreatywnych UNESCO jako pierwsze nieangloj\u0119zyczne Miasto Literatury<\/strong>. Przechowywany w Bibliotece Jagiello\u0144skiej autograf \u201eO obrotach sfer niebieskich\u201d Miko\u0142aja Kopernika<\/strong> wpisany jest na List\u0119 Pami\u0119ci \u015awiata UNESCO, a tradycja szopkarstwa krakowskiego<\/strong> wpisana zosta\u0142a Reprezentatywn\u0105 List\u0119 Niematerialnego Dziedzictwa Ludzko\u015bci UNESCO. W 2017 r. Krak\u00f3w by\u0142 gospodarzem 41. Sesji Komitetu \u015awiatowego Dziedzictwa UNESCO<\/strong>, podczas kt\u00f3rej miasto odwiedzi\u0142y liczne delegacje z ca\u0142ego \u015bwiata. W latach 2019-2022 prezydent Krakowa pe\u0142ni\u0142 funkcj\u0119 prezydenta Organizacji Miast \u015awiatowego Dziedzictwa OWHC, a obecnie zasiada w Radzie Dyrektor\u00f3w OWHC i za\u0142o\u017conej w Kioto Lidze Miast Historycznych.<\/p><\/p>\n\n\n\n Miasto ci\u0105gle wprowadza nowe rozwi\u0105zania s\u0142u\u017c\u0105ce ochronie autentyczno\u015bci i reprezentatywno\u015bci historycznego centrum, chocia\u017cby poprzez wcielenie w \u017cycie idei park\u00f3w kulturowych<\/strong> na niespotykan\u0105 w kraju skal\u0119 czy skuteczne wprowadzenie uchwa\u0142y krajobrazowej. Oryginalny charakter miasta chroni tak\u017ce lokalne planowanie przestrzenne, a tak\u017ce programy rewitalizacji i wsparcia dla bran\u017c chronionych. Jednocze\u015bnie dzi\u0119ki ogromnemu zaanga\u017cowaniu samych krakowian stopniowo odkrywane i doceniane s\u0105 nowe warstwy dziedzictwa miasta<\/strong>: forty Twierdzy Krak\u00f3w, architektura modernizmu czy socrealistyczna dzielnica Nowa Huta, uznana w tym roku za Pomnik Historii.<\/p><\/p>\n\n\n\n Krak\u00f3w \u015bwi\u0119tuje 45. rocznic\u0119 wpisu od pocz\u0105tku roku. Przy drogach wjazdowych do miasta pojawi\u0142y si\u0119 nowe tablice witaj\u0105ce w Mie\u015bcie \u015awiatowego Dziedzictwa<\/strong>, a u wlotu historycznej Drogi Kr\u00f3lewskiej na Stare Miasto, pod Barbakanem, ods\u0142oni\u0119to pami\u0105tkow\u0105 p\u0142yt\u0119<\/strong>. Po rozbudowie zosta\u0142 oddany do u\u017cytku dwuj\u0119zyczny portal Krak\u00f3w Heritage<\/strong><\/a> prezentuj\u0105cy kompleksowo dziedzictwo miasta; od czerwca na r\u00f3\u017cnych miejskich placach (od 1 wrze\u015bnia aleja R\u00f3\u017c w Nowej Hucie) mo\u017cna z kolei ogl\u0105da\u0107 plenerow\u0105 wystaw\u0119 \u201eSkarby Krakowa\u201d<\/strong>, przygotowan\u0105 wraz z Mi\u0119dzynarodowym Centrum Kultury w Krakowie. Na lotnisku w Balicach go\u015bci ze \u015bwiata wita pod\u015bwietlona tablica informuj\u0105ca o statusie Krakowa jako Miejsca \u015awiatowego Dziedzictwa. W zwi\u0105zku z jubileuszem powstaj\u0105 publikacje, dodatki prasowe i podkasty.<\/p><\/p>\n\n\n\n Obchody 45. rocznicy wpisu Krakowa na List\u0119 \u015awiatowego Dziedzictwa UNESCO rozpoczn\u0105 si\u0119 w \u015brod\u0119, 6 wrze\u015bnia<\/strong> o godz. 11.00 konferencj\u0105 prasow\u0105 <\/strong>w budynku pra\u0142at\u00f3wki Bazyliki Mariackiej (plac Mariacki 5). <\/strong>Tego samego dnia mieszka\u0144cy b\u0119d\u0105 mogli zobaczy\u0107 na wie\u017cy Bazyliki odrestaurowan\u0105 koron\u0119 z 1666 r. Jeden z symboli Krakowa powr\u00f3ci na iglic\u0119 wie\u017cy po kr\u00f3tkiej, trwaj\u0105cej dwa miesi\u0105ce renowacji, finansowanej przez SKOZK i parafi\u0119 Wniebowzi\u0119cia NMP.<\/p><\/p>\n\n\n\n W czwartek, 7 wrze\u015bnia<\/strong> o godz. <\/strong>10.30 w siedzibie Towarzystwa Mi\u0142o\u015bnik\u00f3w Historii i Zabytk\u00f3w Krakowa, jednej z najstarszych europejskich organizacji pozarz\u0105dowych zajmuj\u0105cych si\u0119 dziedzictwem odb\u0119dzie si\u0119 uroczysta inauguracja Europa Nostra Heritage Hub<\/strong> \u2013 satelity tej zas\u0142u\u017conej, mi\u0119dzynarodowej organizacji na Europ\u0119 \u015arodkow\u0105. Uroczysto\u015b\u0107 wzbogac\u0105 dyskusje panelowe z udzia\u0142em ekspert\u00f3w i ekspertek z Polski, W\u0119gier, Ukrainy i Litwy. Wydarzenie b\u0119dzie mia\u0142o charakter zamkni\u0119ty; transmisj\u0119 z dyskusji b\u0119dzie mo\u017cna ogl\u0105da\u0107 na profilu Europa Nostra Heritage Hub in Krakow<\/a><\/strong> na Facebooku.<\/p><\/p>\n\n\n\n O godz. 15.00 w pa\u0142acu Krzysztofory zainaugurowana zostanie wystawa po\u015bwi\u0119cona dzia\u0142alno\u015bci Spo\u0142ecznego Komitetu Odnowy Zabytk\u00f3w Krakowa<\/strong>. Ekspozycj\u0119 pn. \u201e45 lat odnowy Krakowa \u2013 miasta na Li\u015bcie \u015awiatowego Dziedzictwa\u201d<\/strong> b\u0119dzie mo\u017cna ogl\u0105da\u0107 do 8 pa\u017adziernika. Podczas inauguracji na pobliskiej Wie\u017cy Ratuszowej zabije dzwon \u201eBoles\u0142aw\u201d.<\/p><\/p>\n\n\n\n Wernisa\u017cowi towarzyszy\u0107 b\u0119dzie pokaz filmu dokumentalnego pt<\/strong>. \u201eKamienie maj\u0105 g\u0142os, by przesz\u0142o\u015b\u0107 opowiedzie\u0107 przysz\u0142o\u015bci\u201d<\/strong> w re\u017cyserii Marty W\u0119giel zrealizowanego przez TVP Krak\u00f3w, opowiadaj\u0105cego proces przemiany miasta. Materia\u0142 jest ilustrowany archiwaliami od lat 70. XX wieku, przez czasy transformacji po dzi\u015b. Film b\u0119dzie mo\u017cna obejrze\u0107 na antenie TVP Krak\u00f3w w niedziel\u0119, 3 wrze\u015bnia o godz. 11.05 i w czwartek, 7 wrze\u015bnia o godz. 8.50. W kanale TVP Historia zobaczymy go w czwartek, 7 wrze\u015bnia o godz. 20.00.<\/p><\/p>\n\n\n\n Wieczorem 7 wrze\u015bniaw Bazylice Mariackiejo godz. 20.00 nast\u0105pi uroczyste wr\u0119czenie Europejskiej Nagrody Dziedzictwa (European Heritage Award \/ Europa Nostra Award)<\/strong> za prace konserwatorskie przy s\u0142ynnym O\u0142tarzu Wita Stwosza przeprowadzone w latach 2015\u20132021. <\/strong>Nagrod\u0119 wr\u0119czy sekretarz generalna Europa Nostra \u2013 Sne\u0161ka Quaedvlieg-Mihailovi\u0107. Europejskie Nagrody Dziedzictwa s\u0105 przyznawane przez Europa Nostra za wyj\u0105tkowe osi\u0105gni\u0119cia w dziedzinie dziedzictwa kulturowego w Europie w pi\u0119ciu kategoriach g\u0142\u00f3wnych. O\u0142tarz Wita Stwosza zosta\u0142 wyr\u00f3\u017cniony w kategorii \u201ekonserwacja\u201d. Uroczysto\u015bci towarzyszy\u0107 b\u0119dzie prezentacja O\u0142tarza i koncert organowy z muzyk\u0105 dr hab. Krzysztofa Micha\u0142ka.<\/p><\/p>\n\n\n\n Pi\u0105tek, 8 wrze\u015bnia <\/strong>od godz. 10.00 przebiega\u0107 b\u0119dzie pod znakiem uroczystego sympozjum w siedzibie Rady Miasta Krakowa. <\/strong>Przybierze ono form\u0119 og\u00f3lnodost\u0119pnej konferencji<\/strong>, na kt\u00f3rej swoje wyst\u0105pienia wyg\u0142osz\u0105 m.in. prezydent miasta Krakowa, przewodnicz\u0105cy Rady Miasta Krakowa, dyrektor Centrum \u015awiatowego Dziedzictwa, przewodnicz\u0105cy Polskiego Komitetu ds. UNESCO, sekretarz generalna Europa Nostra czy prof. Krzysztof K. Paw\u0142owski<\/strong> \u2013 jeden z architekt\u00f3w wpisu z 1978 roku. Wyst\u0105pienie prof. Paw\u0142owskiego zbiegnie si\u0119 w czasie z premier\u0105 jego nowej ksi\u0105\u017cki pn. \u201eMeandry bada\u0144 nad kszta\u0142towaniem miasta\u201d, wydanej nak\u0142adem Narodowego Instytutu Architektury i Urbanistyki.<\/p><\/p>\n\n\n\n Podczas zaplanowanej p\u00f3\u017aniej cz\u0119\u015bci panelowej przewidziane s\u0105 wyst\u0105pienia przedstawicieli i przedstawicielek miast historycznych z ca\u0142ego \u015bwiata, w tym m.in. Warszawy, Wilna, Lwowa, Wiednia, Ratyzbony, Dubrownika, Quito czy Szirazu. Nie zabraknie te\u017c reprezentacji Kr\u00f3lewskich Kopalni Soli w Wieliczce i w Bochni. Wyk\u0142ady jubileuszowe wyg\u0142osz\u0105 tak\u017ce prof. Jacek Purchla oraz prof. Jerzy Hausner.<\/p><\/p>\n\n\n\n Jubileuszowa sesja zako\u0144czy si\u0119 na Zamku Kr\u00f3lewskim na Wawelu<\/strong>, na kt\u00f3rym ods\u0142oni\u0119ta zostanie pami\u0105tkowa tablica z emblematem \u015awiatowego Dziedzictwa.<\/p>\n\n\n\n Dzie\u0144 p\u00f3\u017aniej, 9 wrze\u015bnia<\/strong> ulicami miasta przejdzie uroczysty Poch\u00f3d Kopernika\u0144ski<\/strong> \u2013 parada z elementami ta\u0144ca, muzyki, akrobacji i \u2013 oczywi\u015bcie \u2013 astronomii. Barwne widowisko przygotowane przez zesp\u00f3\u0142 Teatru KTO pod przewodnictwem dyr. Jerzego Zonia po\u0142\u0105czy jubileusz 45-lecia wpisu UNESCO z 550. rocznic\u0105 urodzin Miko\u0142aja Kopernika. Korow\u00f3d ruszy o godz. 17.00 spod Bramy Floria\u0144skiej.<\/p><\/p>\n\n\n\n Wydarzenia jubileuszowe w Krakowie odbywaj\u0105 si\u0119 r\u00f3wnolegle z Europejskimi Dniami Dziedzictwa<\/strong>. Wi\u0119cej o wydarzeniu, w ramach kt\u00f3rego od 9 pa\u017adziernika na placu Szczepa\u0144skim odb\u0119dzie si\u0119 wystawa po\u015bwi\u0119cona drewnianym ko\u015bcio\u0142om po\u0142udniowej Ma\u0142opolski i drewnianym cerkwiom polskiego regionu Karpat<\/strong> mo\u017cna przeczyta\u0107 na stronie Europejskich Dni Dziedzictwa<\/a><\/strong>.<\/p><\/p>\n\n\n\n Pami\u0105tk\u0105 obchod\u00f3w rocznicy b\u0119dzie dwuj\u0119zyczne wydawnictwo \u201eWidz\u0119 Ci\u0119, Krakowie\u201d<\/strong>, b\u0119d\u0105ce swoistym notatnikiem my\u015bli o dziedzictwie Krakowa i jego przysz\u0142o\u015bci. Publikacja przygotowana we wsp\u00f3\u0142pracy z Mi\u0119dzynarodowym Centrum Kultury b\u0119dzie dost\u0119pna od \u015brody, 6 wrze\u015bnia na Zamku Kr\u00f3lewskim na Wawelu i w pa\u0142acu Krzysztofory jako dodatek do wej\u015bci\u00f3wek na ekspozycje muzealne. Pobierz j\u0105 w wersji elektronicznej<\/a><\/strong>.<\/p><\/p>\n\n\n\n45. rocznica wpisu na List\u0119 \u015awiatowego Dziedzictwa UNESCO \u2013 program obchod\u00f3w<\/h3>\n\n\n\n
Kulminacja uroczysto\u015bci nast\u0105pi w dniach od 7 do 9 wrze\u015bnia<\/h3>\n\n\n\n
Wydarzenia towarzysz\u0105ce<\/h3>\n\n\n\n