{"id":35750,"date":"2023-07-28T11:45:56","date_gmt":"2023-07-28T09:45:56","guid":{"rendered":"https:\/\/patriotycznykrakow.pl\/?p=35750"},"modified":"2023-07-28T11:45:59","modified_gmt":"2023-07-28T09:45:59","slug":"bazylika-sw-floriana-w-krakowie-ul-warszawska-1b-tablica-poswiecona-tadeuszowi-kosciuszce","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/patriotycznykrakow.pl\/index.php\/2023\/07\/28\/bazylika-sw-floriana-w-krakowie-ul-warszawska-1b-tablica-poswiecona-tadeuszowi-kosciuszce\/","title":{"rendered":"Bazylika \u015bw. Floriana w Krakowie, ul. Warszawska 1b. Tablica po\u015bwi\u0119cona Tadeuszowi Ko\u015bciuszce"},"content":{"rendered":"

Na po\u0142udniowej \u015bcianie bazyliki \u015bw. Floriana w Krakowie, od strony ulicy Kurniki znajduje si\u0119 tablica po\u015bwi\u0119cona Tadeuszowi Ko\u015bciuszce (1746-1817). Tablic\u0119 ufundowa\u0142 Komitet Kopca Ko\u015bciuszki. Z tre\u015bci mo\u017cna si\u0119 dowiedzie\u0107, \u017ce w dniach  11 kwietnia – 22 czerwca 1818 r. w tamtejszej \u015bwi\u0105tyni znajdowa\u0142a si\u0119 trumna zmar\u0142ego p\u00f3l roku wcze\u015bniej w Solurze (w Szwajcarii) Naczelnika. Przez ten stosunkowo d\u0142ugi czas mogli mieszka\u0144cy Krakowa, ale i przyjezdni, odda\u0107 cze\u015b\u0107 bohaterskiemu genera\u0142owi.<\/p>\n\n\n

\"\"
Tablica na \u015bcianie bazyliki \u015bw. Floriana<\/figcaption><\/figure>\n\n\n

Aby przybli\u017cy\u0107 nieco wydarzenia z XIX w. przedstawiamy fragmenty ksi\u0105\u017cki dr. Piotra Hapanowicza “Najczystszy syn wolno\u015bci. Przewodnik po \u017cyciu Tadeusza Ko\u015bciuszki”\u00a0 wydanej w Krakowie w 2017 r., ss. 110-116<\/p>\n

“1 pa\u017adziernika\u00a0 1817 r. nast\u0105pi\u0142o pogorszenie stanu zdrowia Ko\u015bciuszki po powrocie z przeja\u017cd\u017cki. Jak pisze Katarzyna Jedynakiewicz, mog\u0142o to by\u0107 przezi\u0119bienie i jaki\u015b wirus. By\u0107 mo\u017ce si\u0119 zarazi\u0142, bo w tym czasie w okolicy Solury panowa\u0142a epidemia choroby, zwanej przez tamtejszych lekarzy febr\u0105\u00a0 nerwow\u0105 , objawiaj\u0105ca si\u0119 atakami wysokiej gor\u0105czki. By\u0142a to zapewne epidemia\u00a0 duru\u00a0 brzusznego\u00a0 (tyfusu) na\u00a0 kt\u00f3ry wtedy nie by\u0142o skutecznych sposob\u00f3w leczenia. Bardzo cierpia\u0142, bo choroba spowodowa\u0142a nawr\u00f3t b\u00f3l\u00f3w g\u0142owy, dolegliwo\u015b\u0107 na jak\u0105 uskar\u017ca\u0142 si\u0119 od czas\u00f3w Maciejowic.<\/p>\n

\"\"
Obraz Tadeusza Ko\u015bciuszki wykonany przez angielskiego malarza Ramsaya Richarda Reinagle (1817), Muzeum Narodowe w Warszawie\u00a0<\/figcaption><\/figure>\n

\u00a0<\/p>\n

Ko\u015bciuszko by\u0142 przytomny do ostatniej chwili, lecz s\u0142abn\u0105\u0142 z dnia na dzie\u0144. Na pi\u0119\u0107 dni przed \u015bmierci\u0105 10 pa\u017adziernika 1817 r. podpisa\u0142 sw\u00f3j czwarty testament. By\u0142 on sporz\u0105dzony w j\u0119zyku francuskim. Testament dotyczy\u0142 kapita\u0142u w wysoko\u015bci 100 tys. frank\u00f3w francuskich zdeponowanego w banku\u00a0 \u00a0J. Thomson & J. Bonard w Londynie.\u00a0 Po\u0142owa tej sumy mia\u0142a przypa\u015b\u0107 gen. Franciszkowi Paszkowskiemu wymienionemu w dokumencie jak Baszkoyski, druga za\u015b Emilii Zeltner.\u00a0 […]\u00a0 W \u015brod\u0119 15 pa\u017adziernika 1817 r. Ko\u015bciuszko przebudziwszy si\u0119 oko\u0142o dziesi\u0105tej wieczorem, usi\u0142owa\u0142 si\u0119 podnie\u015b\u0107 i przem\u00f3wi\u0107 do otaczaj\u0105cych jego \u0142o\u017ce przyjaci\u00f3\u0142. Tu\u017c przed \u015bmierci\u0105 podobno poda\u0142 praw\u0105 r\u0119k\u0119 Franzowi Xaverowi\u00a0 Zeltnerowi, lew\u0105 jego ma\u0142\u017conce, spojrza\u0142 z u\u015bmiechem na ich c\u00f3rk\u0119 Emili\u0119, po czym lekko westchn\u0105\u0142 i g\u0142owa opad\u0142a mu na poduszki, i – umar\u0142. Wszystko wskazuje na to, \u017ce przed \u015bmierci\u0105 przyj\u0105\u0142 ostatnie namaszczenie. Ko\u015bciuszko zmar\u0142 w wieku 71 lat. Falkenstein pisze, \u017ce przeprowadzono sekcj\u0119 zw\u0142ok, kt\u00f3ra wykaza\u0142a, \u017ce zgon nast\u0105pi\u0142 na skutek wylewu krwi.\u00a0 Po sekcji zosta\u0142y wyj\u0119te wszystkie wn\u0119trzno\u015bci zmar\u0142ego. Podczas\u00a0 zabiegu wyj\u0119to tak\u017ce serce, kt\u00f3re mia\u0142 Ko\u015bciuszko ofiarowa\u0107, \u00f3wczesnym zwyczajem, swej ulubienicy Emilii Zeltner.\u00a0 Cia\u0142o zabalsamowano, ubrawszy je w czarny str\u00f3j z\u0142o\u017cono na paradnym \u0142o\u017cu.\u00a0 17 pa\u017adziernika wn\u0119trzno\u015bci Ko\u015bciuszki\u00a0 zosta\u0142y pochowane przez Franza Xavera\u00a0 Zeltnera na cmentarzu komunalnym w centrum pobliskiego Zuchwil, przy niewielkim ko\u015bciele \u015bw. Martina.\u00a0 Z inicjatywy Zeltnera w miejscu poch\u00f3wku wn\u0119trzno\u015bci Ko\u015bciuszki zosta\u0142 wzniesiony p\u00f3\u017an\u0105 jesieni\u0105 1817 r.\u00a0 okaza\u0142y pomnik nagrobny z piaskowca, na szczycie coko\u0142u zosta\u0142a umieszczona kula kamienna z krzy\u017cem i promienn\u0105 gwiazd\u0105. Na cokole wygrawerowano inskrypcj\u0119: “viscera\/Thaddaei Kosciuszko\/ deposita die xvii octobris\/ mdcccxvii” (t\u0142. “wn\u0119trzno\u015bci Tadeusza Ko\u015bciuszki z\u0142o\u017cone 17 pa\u017adziernika 1817 r.”) Falkenstein opisa\u0142 szczeg\u00f3\u0142owo przebieg uroczysto\u015bci pogrzebu w Solurze, kt\u00f3re wed\u0142ug niego mia\u0142y miejsce trzy dni po zgonie Naczelnika, w sobot\u0119 18 pa\u017adziernika 1817 r.\u00a0 Pisze, \u017ce we wszystkich okolicznych ko\u015bcio\u0142ach bi\u0142y dzwony i wstrzymano ruch ko\u0142owy. Trumn\u0119 nios\u0142o sze\u015bciu ubogich, zgodnie z ostatni\u0105 wol\u0105 Ko\u015bciuszki. Przed nimi sz\u0142y dzieci z sieroci\u0144ca z wie\u0144cami i wst\u0119gami \u017ca\u0142obnymi. Za nimi sz\u0142a m\u0142odzie\u017c szkolna i studencka, \u015bpiewaj\u0105c pie\u015bni \u017ca\u0142obne oraz duchowie\u0144stwo z prze\u0142o\u017conym solurskiego duszpasterstwa o. Franciszkiem Xaverym Wirtzem na czele. Bezpo\u015brednio za trumn\u0105 post\u0119powa\u0142o sze\u015bciu m\u0142odzie\u0144c\u00f3w nios\u0105c na czarnych, aksamitnych poduszkach bu\u0142aw\u0119 generalsk\u0105, szable, odznaczenia wojskowe zmar\u0142ego (order Cincinnati) krakusk\u0119 Naczelnika oraz symboliczne wie\u0144ce: laurowy i d\u0119bowy. Potem szli w orszaku znajomi Ko\u015bciuszki, w\u015br\u00f3d nich na przedzie Franz Xaver Zeltner i jego syn Xaver. Za nimi pod\u0105\u017cali radcy miejscy i kantonalni, przedstawiciele urz\u0119d\u00f3w i cech\u00f3w oraz liczni mieszka\u0144cy Solury.<\/p>\n

\"\"
Ko\u015bci\u00f3\u0142 jezuit\u00f3w w Solurze, fot. Hstoeffler<\/figcaption><\/figure>\n

Cia\u0142o z\u0142o\u017cono na katafalku przed wielkim o\u0142tarzem w ko\u015bciele parafialnym pod wezwaniem N.P. Marii Niepokalanego Pocz\u0119cia (Jesuitenkirche). Tu napotykamy jednak niejasno\u015bci dotycz\u0105ce dat. Wed\u0142ug urz\u0119dowego zapisu Franciszka Xaverego Wirtza w ksi\u0119dze zmar\u0142ych ko\u015bcio\u0142a parafialnego z 26 pa\u017adziernika 1817 r.\u00a0 wynika, ze pogrzeb mia\u0142 miejsce 19 pa\u017adziernika 1817 r.\u00a0 Czytamy:\u00a0<\/p>\n

Roku 1817\u00a0 15 pa\u017adziernika zmar\u0142 Ja\u015bnie Wielmo\u017cny i Szlachetnie urodzony Pan Tadeusz Ko\u015bciuszko, ostatni w\u00f3dz wojsk Rzeczpospolitej Polskiej i dnia 19 tego\u017c miesi\u0105ca i roku odprowadzony przez wielebn\u0105 kapitu\u0142\u0119 znakomitego i kr\u00f3lewskiego ko\u015bcio\u0142a kolegialnego, zarazem parafialnego , pod wezwaniem \u015a\u015a. M\u0119czennik\u00f3w Ursa i Wiktora, przez ca\u0142e duchowie\u0144stwo tak \u015bwieckie, jak i zakonne, przez senator\u00f3w i s\u0119dzi\u00f3w Trybuna\u0142\u00f3w Najwy\u017cszego oraz Ni\u017cszego przez Magistrat miasta, przy wielkim nat\u0142oku ludu i cisn\u0105cych si\u0119 pomnych na dobrodziejstwa jego ubogich, pochowan w ko\u015bciele N.P. Marii Niepokalanego Pocz\u0119cia w Solurze<\/em><\/p>\n

\"\"
Ko\u015bci\u00f3\u0142 \u015bw. Floriana w Krakowie<\/figcaption><\/figure>\n

\u00a0Przypuszczalnie\u00a0 dzie\u0144 wcze\u015bniej cia\u0142o Ko\u015bciuszki z\u0142o\u017cono w ko\u015bciele parafialnym \u015bw. \u015bw. Ursa i Wiktora, a 19 pa\u017adziernika pochowano je we wspomnianym ko\u015bciele N.P. Marii Niepokalanego Pocz\u0119cia. Trumn\u0119 ze zw\u0142okami Ko\u015bciuszki umieszczono w podziemiach pierwszego o\u0142tarza pod wezwaniem \u015bw. Ignacego, w lewej bocznej nawie ko\u015bcio\u0142a Jezuit\u00f3w.\u00a0<\/p>\n

[…] \u015amier\u0107 Ko\u015bciuszki sta\u0142a si\u0119 pocz\u0105tkiem jego \u017cycia po \u017cyciu, w historii i ludzkiej pami\u0119ci jego kult szerzy\u0142a m.in. rodzina Czartoryskich, ksi\u0119\u017cna Izabela umie\u015bci\u0142a przedmioty zwi\u0105zane z Naczelnikiem w swoim muzeum pami\u0105tek ojczystych w Pu\u0142awach.\u00a0 Nieca\u0142e p\u00f3\u0142 roku po \u015bmierci Naczelnika , 11 kwietnia 1818 r.\u00a0 ksi\u0105\u017c\u0119 Antoni Jab\u0142onowski (1793-1855) z inicjatywy w\u0142adz Wolnego Miasta Krakowa przywi\u00f3z\u0142 z szwajcarskiej Solury zw\u0142oki, kt\u00f3re tymczasowo zosta\u0142y z\u0142o\u017cone w kolegiacie \u015bw. Floriana. Przez dziewi\u0119\u0107 tygodni krakowianie i ludno\u015b\u0107 okoliczna sk\u0142adali ho\u0142d pami\u0119ci Ko\u015bciuszki. 22 czerwca 1818 r. mia\u0142o miejsce uroczyste przeprowadzenie trumny z ko\u015bcio\u0142a \u015bw. Floriana do katedry Wawelskiej. Kondukt \u017ca\u0142obny wyruszy\u0142 o godzinie dziewi\u0119tnastej przy odg\u0142osie wszystkich dzwon\u00f3w, z Zygmuntem na czele. Trumna spocz\u0119\u0142a w katedrze przed konfesj\u0105 \u015bw. Stanis\u0142awa na katafalku wykonanym wed\u0142ug projektu pp\u0142k. Franciszka Kossa i pp\u0142k. Adama Bojanowicza.<\/p>\n

\"\"
Katafalk Ko\u015bciuszki, ma. Teodor Baltazar Stachowicz (1818) Muzeum Narodowe w Krakowie<\/figcaption><\/figure>\n

\u015aciany katafalku zdobi\u0142y malowid\u0142a Micha\u0142a Stachowicza, wykonane wed\u0142ug projekt\u00f3w architekta ks. Sebastiana Sierakowskiego (1748-1821) kustosza skarbca koronnego proboszcza katedry wawelskiej.<\/p>\n

\"\"
Sarkofag Tadeusza Ko\u015bciuszki w krypcie \u015bw. Leonarda<\/figcaption><\/figure>\n

23 czerwca trumna spocz\u0119\u0142a w krypcie \u015bw. Leonarda, obok kr\u00f3la Jana III Sobieskiego i pochowanego tutaj rok wcze\u015bniej ksi\u0119cia J\u00f3zefa Poniatowskiego, w miejscu wyj\u0105tkowym dla ka\u017cdego Polaka”.\u00a0<\/p>\n

Opracowanie Mariusz Jab\u0142o\u0144ski<\/p>\n

\u00a0<\/p>\n\n\n

<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"

Na po\u0142udniowej \u015bcianie bazyliki \u015bw. Floriana w Krakowie, od strony ulicy Kurniki znajduje si\u0119 tablica po\u015bwi\u0119cona Tadeuszowi Ko\u015bciuszce (1746-1817). Tablic\u0119 ufundowa\u0142 Komitet Kopca Ko\u015bciuszki. Z tre\u015bci mo\u017cna si\u0119 dowiedzie\u0107, \u017ce … <\/p>\n","protected":false},"author":1,"featured_media":35763,"comment_status":"closed","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[3,2,33],"tags":[],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/patriotycznykrakow.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/35750"}],"collection":[{"href":"https:\/\/patriotycznykrakow.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/patriotycznykrakow.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/patriotycznykrakow.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/users\/1"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/patriotycznykrakow.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=35750"}],"version-history":[{"count":0,"href":"https:\/\/patriotycznykrakow.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/35750\/revisions"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/patriotycznykrakow.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/media\/35763"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/patriotycznykrakow.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=35750"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/patriotycznykrakow.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=35750"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/patriotycznykrakow.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=35750"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}