Do 2 lipca potrwa 32. edycja Festiwalu Kultury \u017bydowskiej w Krakowie. To ju\u017c IV edycja po\u015bwi\u0119cona \u017cywio\u0142om. Po ziemi, ogniu i wodzie, w tym roku czas na powietrze. W programie m.in.: spotkania, warsztaty, wyk\u0142ady, projekcje i wydarzenia muzyczne \u2013 w tym s\u0142ynny i lubiany koncert Szalom na Szerokiej.<\/p>\n\n\n\n
Po hebrajsku powietrze to ruah<\/em>, ale s\u0142owo to ma w tym j\u0119zyku kilka r\u00f3\u017cnych znacze\u0144.<\/p>\n\n\n\n \u2013 Szukaj\u0105c tzw. \u201eelementu sp\u00f3jnego\u201d, kt\u00f3ry zawiera w sobie trzy podstawowe znaczenia s\u0142owa RUAH \u2013 Duch, Oddech, Wiatr i kt\u00f3ry jako \u017cydowski \u201eznak\u201d jest czytelny dla ( niemal ) ka\u017cdego, odwo\u0142ujemy si\u0119 w tym roku poj\u0119cia\/instrumentu, kt\u00f3rego d\u017awi\u0119k \u2013 za spraw\u0105 \u015bwiadomo\u015bci oddechu \u2013 wyra\u017ca zar\u00f3wno Ruah Elohim, Obecno\u015b\u0107 Bo\u017c\u0105 oraz nasz\u0105 ludzk\u0105, tyle\u017c u\u0142omn\u0105, co bezcenn\u0105 obecno\u015b\u0107, a za spraw\u0105 powietrza\/wiatru dociera i przenika w najodleglejsze zak\u0105tki ludzkiej duszy i jego \u015bwiata. Tym s\u0142owem\/obrazem\/instrumentem jest SZOFAR \u2013 podkre\u015bla Janusz Makuch, tw\u00f3rca i dyrektor festiwalu.<\/p>\n\n\n\n To w\u0142a\u015bnie te dwa elementy: s\u0142owo ruah<\/em> i obraz szofaru b\u0119d\u0105 dominowa\u0142y w komunikacji 32. FK\u017b.<\/p>\n\n\n\n Kameralna edycja FK\u017b, odbywaj\u0105ca si\u0119 w krakowskim kinie Mikro, da\u0142a pocz\u0105tek najwi\u0119kszemu na \u015bwiecie Festiwalowi Kultury \u017bydowskiej, kt\u00f3ry nie tylko prezentuje dokonania wsp\u00f3\u0142czesnej kultury \u017cydowskiej w Izraelu, Polsce i ca\u0142ej Diasporze, ale te\u017c jest najwi\u0119kszym ambasadorem kultury Izraela w \u015bwiecie.<\/p>\n\n\n\n Trzy pierwsze edycje FK\u017b odbywa\u0142y si\u0119 co dwa lata, a w 2020 r. odby\u0142 si\u0119 Prolog 30. FK\u017b, co t\u0142umaczy, dlaczego w 35. roku istnienia FK\u017b odbywa si\u0119 jego 32. edycja.<\/p>\n\n\n\n W maju 1948 r. proklamowany zosta\u0142 Izrael \u2013 sta\u0142 si\u0119 on domem dla milion\u00f3w \u017byd\u00f3w z ca\u0142ego \u015bwiata: nie tylko miejscem, w kt\u00f3rym znale\u017ali schronienie, ale te\u017c miejscem, w kt\u00f3rym powstaje najbardziej autentyczna kultura \u017cydowska: bogata i r\u00f3\u017cnorodna, jak wszyscy ci, kt\u00f3rzy z wszystkich stron \u015bwiata przybyli do Eretz Israel. Jako jedyny na \u015bwiecie, FK\u017b pr\u00f3buje pokaza\u0107 t\u0119 r\u00f3\u017cnorodno\u015b\u0107 \u2013 pokaza\u0107, jakie zwyci\u0119stwo odnios\u0142a kultura \u017cydowska nad cywilizacj\u0105 \u015bmierci. Podobnie, jak Izrael, krakowski Festiwal Kultury \u017bydowskiej przeszed\u0142 d\u0142ug\u0105 drog\u0105 od sztetla \u2013 do Syjonu!<\/p>\n\n\n\n Rocznica proklamacji Izraela to r\u00f3wnie\u017c pretekst do powrotu film\u00f3w na festiwal. W Namiocie FK\u017b i w podziemiach synagogi Wysokiej zaprezentujemy 6 film\u00f3w z serii \u201eThe Hebrews\u201d <\/em>\u2013 wyre\u017cyserowana przez Yaira Qedara seria niebywale artystycznych film\u00f3w dokumentalnych, przedstawia najwa\u017cniejsze postaci dla Izraela, m.in. Amosa Oza, Abrahama Sutzkevera, Vladimira \u017baboty\u0144skiego, Zeld\u0119 i innych.<\/p>\n\n\n\n 45 lat temu<\/strong> w izraelskiej wytw\u00f3rni Koliphone swoj\u0105 debiutanck\u0105 p\u0142yt\u0119 nagra\u0142a m\u0142odziutka wokalistka pochodz\u0105ca z Grecji \u2013 Grazia. Nikt nie przypuszcza\u0142, \u017ce p\u0142yta ta stanie si\u0119 pocz\u0105tkiem najwa\u017cniejszego nurtu we wsp\u00f3\u0142czesnej muzyce izraelskiej \u2013 psychodelii. Nikt nie przypuszcza\u0142 te\u017c, \u017ce \u00f3wczesny \u015bwiat nie by\u0142 gotowy na tak m\u0142od\u0105 i rewolucyjn\u0105 wokalistk\u0119. Debiut by\u0142 zarazem ko\u0144ca ko\u0144cem jej kariery. Ho\u0142d wokalistce oddaje na FK\u017b krakowski zesp\u00f3\u0142 MLDVA i Petra Nachtmanowa.<\/p>\n\n\n\n 25 lat temu <\/strong>swoj\u0105 pierwszy p\u0142yt\u0119 wyda\u0142 krakowski zesp\u00f3\u0142 Bester Quartet. Pr\u00f3buj\u0105cy na nowo zinterpretowa\u0107 muzyk\u0119 klezmersk\u0105 zesp\u00f3\u0142 za\u0142o\u017cony przez akordeonist\u0119 Jaros\u0142awa Bestera, sta\u0142 si\u0119 jedynym polskim zespo\u0142em, kt\u00f3ry wydawa\u0142 p\u0142yty w kultowej wytw\u00f3rni Tzadik Johna Zorna w Nowym Jorku. Na zako\u0144czenie FK\u017b jubileuszowy koncert Bester Quartet zabrzmi w synagodze Tempel.<\/p>\n\n\n\n 20 lat temu<\/strong> powsta\u0142 izraelski zesp\u00f3\u0142 BoomPam \u2013 zesp\u00f3\u0142, kt\u00f3ry psychodeli\u0119 Grazii po\u0142\u0105czy\u0142 z r\u00f3\u017cnorodno\u015bci\u0105 muzyczn\u0105 przywiezion\u0105 przez imigrant\u00f3w do Izraela. Stworzyli sw\u00f3j w\u0142asny styl, dzi\u0119ki kt\u00f3remu od 20 ju\u017c lat s\u0105 uznawani za czo\u0142owy zesp\u00f3\u0142 wsp\u00f3\u0142czesnej izraelskiej sceny muzycznej. Wsp\u00f3\u0142pracowali z najwa\u017cniejszymi muzykami izraelskimi z wielu dziedzin, wielokrotnie koncertowali na FK\u017b w Krakowie i to w\u0142a\u015bnie nas wybrali na \u015bwi\u0119towanie swojego jubileuszu ze swoimi przyjaci\u00f3\u0142mi: Net\u0105 Elkayam, Kutimanem i Shaiem Tsabari! B\u0119dzie to g\u0142\u00f3wny punkt tegorocznego koncertu Szalom na Szerokiej, ale opr\u00f3cz nich wyst\u0105pi\u0105 te\u017c inni muzycy \u017cydowscy z ca\u0142ego \u015bwiata.<\/p>\n\n\n\n 3 lata pandemii uniemo\u017cliwi\u0142y nam organizacj\u0119 tego koncertu, kt\u00f3ry od swojej pierwszej edycji w 1991 r. zapracowa\u0142 na to, by sta\u0107 si\u0119 naszym znakiem firmowym. Kilkana\u015bcie tysi\u0119cy uczestnik\u00f3w ka\u017cdego roku, 7 godzin muzyki \u017cydowskiej non stop, wspania\u0142a atmosfera przyja\u017ani i braterstwa, a tak\u017ce unikatowy klimat krakowskiego Kazimierza spowodowa\u0142y, \u017ce The New York Times nazwa\u0142 ten koncert \u201e\u017cydowskim Woodstock\u201d.<\/p>\n\n\n\n Ju\u017c od 2019 r. miejscem, w kt\u00f3rym odbywa si\u0119 wi\u0119kszo\u015b\u0107 wydarze\u0144 FK\u017b jest Namiot, kt\u00f3ry stawiamy na skrzy\u017cowaniu ul. J\u00f3zefa i ul. W\u0105skiej. R\u00f3wnie\u017c i w tym roku odb\u0119d\u0105 si\u0119 tam festiwalowe wyk\u0142ady, warsztaty, koncerty, audycje radiowe, ale te\u017c dzia\u0142a\u0142 b\u0119dzie tam Cheder 2.0.<\/p>\n\n\n\n G\u0142\u00f3wny w\u0105tek 32. FK\u017b \u2013 powietrze \u2013 b\u0119dzie obecny w wyk\u0142adach Janusza Makucha, rabina Boaza Pasha, Ediwna Seroussi, w warsztatach studiowania Tory z Marlen\u0105 Fuerstman, warsztatach plastycznych z Monik\u0105 Krajewsk\u0105, Beat\u0105 Miligan i Agnieszk\u0105 Kolanowsk\u0105.<\/p>\n\n\n\n Drugi w\u0105tek tematyczny 32. FK\u017b to 75. rocznica powstania Izraela. O Ambasador Izraela Yacov Livne, Yossi Klein-Halevi, Matti Friedman oraz Konstanty Gebert opowiedz\u0105 nie tylko o historii, ale te\u017c o wsp\u00f3\u0142czesno\u015bci Izraela.<\/p>\n\n\n\n Program literacki<\/strong> to w tym roku 3 spotkania: z Ishbel Szatrawsk\u0105, Jackiem Tacikiem, Zuzann\u0105 Hertzberg i Patrycj\u0105 Do\u0142owy.<\/p>\n\n\n\n Wracaj\u0105 na festiwal r\u00f3wnie\u017c warsztaty klezmerskie<\/strong> (z Frankiem Londonem i Michaelem Winogradem) oraz warsztaty kulinarne \u2013 tym razem ka\u017cdy z pi\u0119ciu warsztat\u00f3w prowadzonych przez Bartka Kie\u017cuna (czyli Krakowskiego Makaroniarza) zako\u0144czy si\u0119 wsp\u00f3lnym biesiadowaniem wszystkich uczestnik\u00f3w warsztat\u00f3w. Po raz pierwszy za to zaprosimy na warsztaty ruchowe metod\u0105 Gaga \u2013 Natalia Iwaniec nauczy Was j\u0119zyka ruch\u00f3w, stworzonego przez Izraelczyka Ohada Naharina.<\/p>\n\n\n\n Podobnie, jak w poprzednich dw\u00f3ch latach, wsp\u00f3lnie z Curatorial Collective for Public Art z Berlina organizujemy projekt site-specific \u2013 tym razem pod tytu\u0142em Lehavdil. Inspiracj\u0105 do niego sta\u0142a si\u0119 \u017cydowska ceremonia ko\u0144cz\u0105ca Szabat \u2013 Hawdala. Pe\u0142na symboliki i znacze\u0144 ceremonia, oddzielaj\u0105ca czas \u015bwi\u0119ty od zwyczajnego, zosta\u0142a na nowo zinterpretowana przez Shelley Etkin, Florence To i Wojtka Blecharza.<\/p>\n\n\n\n32. FK\u017b odb\u0119dzie si\u0119 dok\u0142adnie 35 lat po pierwszej edycji FK\u017b w roku 1988<\/strong><\/h3>\n\n\n\n
32. FK\u017b odb\u0119dzie si\u0119 w 75. roku istnienia Pa\u0144stwa Izraela<\/strong><\/h3>\n\n\n\n
Po 3 latach wraca kultowy koncert FK\u017b \u201eSzalom na Szerokiej\u201d<\/strong><\/h3>\n\n\n\n
Namiot FK\u017b \u2013 serce festiwalu<\/strong><\/h3>\n\n\n\n