{"id":35296,"date":"2023-06-03T15:08:23","date_gmt":"2023-06-03T13:08:23","guid":{"rendered":"https:\/\/patriotycznykrakow.pl\/?p=35296"},"modified":"2023-06-03T15:08:26","modified_gmt":"2023-06-03T13:08:26","slug":"sw-stanislaw-ze-szczepanowa-dyskusje-wokol-jego-osoby","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/patriotycznykrakow.pl\/index.php\/2023\/06\/03\/sw-stanislaw-ze-szczepanowa-dyskusje-wokol-jego-osoby\/","title":{"rendered":"\u015aw. Stanis\u0142aw ze Szczepanowa &#8211; dyskusje wok\u00f3\u0142 jego osoby"},"content":{"rendered":"<p style=\"text-align: justify;\">14 maja tego roku z katedry na Wawelu wyruszy\u0142a tradycyjna coroczna procesja ku czci \u015bw. Stanis\u0142awa biskupa i m\u0119czennika, g\u0142\u00f3wnego patrona Polski i archidiecezji krakowskiej. Tradycja tej procesji si\u0119ga XIII w. Podczas niej uroczy\u015bcie niesione s\u0105 mi\u0119dzy innymi relikwiarze \u015bw. Stanis\u0142awa\u00a0 \u2013 puszka na czaszk\u0119 \u015bwi\u0119tego oraz relikwiarz na jego r\u0119k\u0119. Pierwszy zosta\u0142 ufundowany oko\u0142o 1504 r. przez \u201ematk\u0119 kr\u00f3l\u00f3w\u201d wtedy ju\u017c wdow\u0119 po kr\u00f3lu Kazimierzu IV Jagiello\u0144czyku kr\u00f3low\u0105 El\u017cbiet\u0119 Rakuszank\u0119. Relikwiarz posiada kszta\u0142t o\u015bmiobocznej puszki, zdobi\u0105 go per\u0142y, szafiry oraz diamenty &#8211; w tym jeden czarny. Ozdobiony jest czterema figurami anio\u0142k\u00f3w, kt\u00f3re trzymaj\u0105 tarcze herbowe, a jednocze\u015bnie utrzymuj\u0105 reszt\u0119 relikwiarza na pod\u0142o\u017cu. Ka\u017cdy z jego bok\u00f3w ozdobiony jest reliefami przedstawiaj\u0105cymi sceny z \u017cycia, \u015bmierci oraz kultu biskupa-m\u0119czennika zwie\u0144czone a\u017curowymi ozdobami. Nale\u017c\u0105 do tych scen: &#8220;Kupno wsi&#8221;, &#8220;Wskrzeszenie rycerza Piotra&#8221;, &#8220;\u015awiadczenie przed kr\u00f3lem&#8221;, &#8220;Zab\u00f3jstwo \u015bwi\u0119tego&#8221;, &#8220;Rozsiekanie zw\u0142ok m\u0119czennika&#8221;, &#8220;Strze\u017cenie cia\u0142a przez or\u0142y&#8221;, &#8220;Pogrzeb&#8221; i &#8220;Kanonizacja w Asy\u017cu&#8221;. Drugi relikwiarz powsta\u0142 prawdopodobnie w po\u0142owie XVI w. a wykonany jest z poz\u0142acanego srebra. Ma kszta\u0142t przedramienia z d\u0142oni\u0105, kt\u00f3rej uk\u0142ad palc\u00f3w wskazuje na czynno\u015b\u0107 b\u0142ogos\u0142awienia. Na jednym z palc\u00f3w znajduje si\u0119 pier\u015bcie\u0144 z kamieniem \u2013 z\u00a0 chalcedonem.<\/p>\n<figure id=\"attachment_35328\" aria-describedby=\"caption-attachment-35328\" style=\"width: 725px\" class=\"wp-caption alignnone\"><img loading=\"lazy\" decoding=\"async\" class=\"wp-image-35328 \" src=\"https:\/\/patriotycznykrakow.pl\/wp-content\/uploads\/2023\/05\/wyczolkowski-relikwiarze.jpg\" alt=\"\" width=\"725\" height=\"923\" srcset=\"https:\/\/patriotycznykrakow.pl\/wp-content\/uploads\/2023\/05\/wyczolkowski-relikwiarze.jpg 501w, https:\/\/patriotycznykrakow.pl\/wp-content\/uploads\/2023\/05\/wyczolkowski-relikwiarze-236x300.jpg 236w, https:\/\/patriotycznykrakow.pl\/wp-content\/uploads\/2023\/05\/wyczolkowski-relikwiarze-19x24.jpg 19w, https:\/\/patriotycznykrakow.pl\/wp-content\/uploads\/2023\/05\/wyczolkowski-relikwiarze-28x36.jpg 28w, https:\/\/patriotycznykrakow.pl\/wp-content\/uploads\/2023\/05\/wyczolkowski-relikwiarze-38x48.jpg 38w\" sizes=\"(max-width: 725px) 100vw, 725px\" \/><figcaption id=\"caption-attachment-35328\" class=\"wp-caption-text\">Leon Wycz\u00f3\u0142kowski &#8220;Relikwiarze na g\u0142ow\u0119 i r\u0119k\u0119 \u015aw. Stanis\u0142awa&#8221;, z cyklu Skarbiec wawelski, 1907, pastel na papierze, 72 x 58 cm, Muzeum Narodowe, Warszawa<\/figcaption><\/figure>\n<p style=\"text-align: justify;\">\n<p><strong>Kim by\u0142 biskup Stanis\u0142aw ?<\/strong><\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\">Stanis\u0142aw urodzi\u0142 si\u0119 oko\u0142o 1030 r. w Szczepanowie. Pochodzi\u0142 prawdopodobnie z rodu Turzyna herbu Prus. Rodzicami byli Wielis\u0142aw oraz Bogna. Wed\u0142ug tradycji matka Stanis\u0142awa urodzi\u0142a go pod d\u0119bem a potem umy\u0142a male\u0144stwo\u00a0 w wodzie zaczerpni\u0119tej z pobliskiego\u00a0 \u017ar\u00f3de\u0142ka. Upami\u0119tnia to wydarzenie kapliczka z 1861 r. Wybudowa\u0142 j\u0105 \u00f3wczesny proboszcz ksi\u0105dz Wojciech Bobek. Kapliczka ta stan\u0119\u0142a na miejscu poprzedniej, zniszczonej w 1780 r. Niezwykle\u00a0 interesuj\u0105ce jest to, \u017ce w jej \u015brodku znajduje si\u0119 pie\u0144 d\u0119bu, przy kt\u00f3rym mia\u0142 na \u015bwiat przyj\u015b\u0107 przysz\u0142y \u015bwi\u0119ty.\u00a0 Ludowe podanie ze Szczepanowa g\u0142osi, \u017ce \u201c<em>\u2026 tego d\u0119ba obci\u0119li u g\u00f3ry, obciosali i pomalowali i ten d\u0105b jest w \u015brodku kaplicy. Ludzie naoko\u0142o tego d\u0119ba chodz\u0105 na kolanach na ochfiar\u0119\u2026 . O tym d\u0119bie to szeroko w ca\u0142ej Polsce wiedz\u0105, \u017ce on taki wa\u017cny. Jedna pani chcia\u0142a si\u0119 o tym przekona\u0107 i a\u017c z Prus tu przyjecha\u0142a i prosi\u0142a ksi\u0119dza, \u017ceby jej cho\u0107 troszeczk\u0119 da\u0142 z tego d\u0119ba. Tak jej ten ksi\u0105dz da\u0142 par\u0119 trzaseczek, ona je wziena do papierka i pojecha\u0142a. Reszt\u0119 tego d\u0119ba oprawiono w drzewo, aby go ocali\u0107 od zupe\u0142nego zniszczenia, gdy\u017c go ludzie pobo\u017cni szczerbali na pami\u0105tkowe krzy\u017cyki\u2026, a tak\u017ce na lekarstwo, bo starty na proszek i wypity z winem uzdrawia\u0107 ma od febry.<\/em>\u201c<br \/>\ncyt. za: https:\/\/old.bazylikaszczepanow.pl\/<\/p>\n<figure id=\"attachment_35329\" aria-describedby=\"caption-attachment-35329\" style=\"width: 2560px\" class=\"wp-caption alignnone\"><img loading=\"lazy\" decoding=\"async\" class=\"wp-image-35329 size-full\" src=\"https:\/\/patriotycznykrakow.pl\/wp-content\/uploads\/2023\/05\/Kaplica_narodzenia_sw._Stanislawa-scaled.jpg\" alt=\"\" width=\"2560\" height=\"1827\" srcset=\"https:\/\/patriotycznykrakow.pl\/wp-content\/uploads\/2023\/05\/Kaplica_narodzenia_sw._Stanislawa-scaled.jpg 2560w, https:\/\/patriotycznykrakow.pl\/wp-content\/uploads\/2023\/05\/Kaplica_narodzenia_sw._Stanislawa-300x214.jpg 300w, https:\/\/patriotycznykrakow.pl\/wp-content\/uploads\/2023\/05\/Kaplica_narodzenia_sw._Stanislawa-1024x731.jpg 1024w, https:\/\/patriotycznykrakow.pl\/wp-content\/uploads\/2023\/05\/Kaplica_narodzenia_sw._Stanislawa-768x548.jpg 768w, https:\/\/patriotycznykrakow.pl\/wp-content\/uploads\/2023\/05\/Kaplica_narodzenia_sw._Stanislawa-1536x1096.jpg 1536w, https:\/\/patriotycznykrakow.pl\/wp-content\/uploads\/2023\/05\/Kaplica_narodzenia_sw._Stanislawa-2048x1462.jpg 2048w, https:\/\/patriotycznykrakow.pl\/wp-content\/uploads\/2023\/05\/Kaplica_narodzenia_sw._Stanislawa-24x17.jpg 24w, https:\/\/patriotycznykrakow.pl\/wp-content\/uploads\/2023\/05\/Kaplica_narodzenia_sw._Stanislawa-36x26.jpg 36w, https:\/\/patriotycznykrakow.pl\/wp-content\/uploads\/2023\/05\/Kaplica_narodzenia_sw._Stanislawa-48x34.jpg 48w\" sizes=\"(max-width: 2560px) 100vw, 2560px\" \/><figcaption id=\"caption-attachment-35329\" class=\"wp-caption-text\">Kaplica narodzenia \u015bw. Stanis\u0142awa w Szczepanowie, fot. DentArt u\u017cytkownik wikipedii<\/figcaption><\/figure>\n<p style=\"text-align: justify;\">Stanis\u0142aw studiowa\u0142 w szkole katedralnej w Gnie\u017anie oraz w Liege (obecnie Belgia, wtedy \u015awi\u0119te Cesarstwo Rzymskie). Po studiach\u00a0 otrzyma\u0142 \u015bwi\u0119cenia kap\u0142a\u0144skie. Zas\u0142yn\u0105\u0142 jako kaznodzieja i misjonarz Ma\u0142opolski.\u00a0 Pracowa\u0142 tak\u017ce w kancelarii \u00f3wczesnego biskupa krakowskiego Lamberta, kt\u00f3ry wyznaczy\u0142 go na swego nast\u0119pc\u0119. Po \u015bmierci Lamberta, w 1072 r. Stanis\u0142aw zosta\u0142 biskupem krakowskim &#8211; za zgod\u0105 ksi\u0119cia Boles\u0142awa Szczodrego (\u015amia\u0142ego). Stanis\u0142aw wraz z Boles\u0142awem doprowadzili do odnowienia metropolii gnie\u017anie\u0144skiej, zniszczonej po naje\u017adzie ksi\u0119cia czeskiego Brzetys\u0142awa w 1039 r. Dzi\u0119ki tej restauracji Ko\u015bci\u00f3\u0142 w Polsce uzyska\u0142 niezale\u017cno\u015b\u0107 od Ko\u015bcio\u0142a niemieckiego.<br \/>\nBiskup Stanis\u0142aw podj\u0105\u0142 tak\u017ce staranie u papie\u017ca Grzegorza VII o koron\u0119 dla w\u0142adcy. Papie\u017c wyrazi\u0142 zgod\u0119 i Boles\u0142aw zosta\u0142 namaszczony na kr\u00f3la w Bo\u017ce Narodzenie 1076 r.\u00a0 przez Bogumi\u0142a &#8211; arcybiskupa gnie\u017anie\u0144skiego.\u00a0 Dobrze zapowiadaj\u0105ce si\u0119 panowanie, zosta\u0142o jednak przerwane &#8211; co jest jest wyj\u0105tkowo tragiczne &#8211;\u00a0 w wyniku konfliktu dw\u00f3ch os\u00f3b poprawnie ze sob\u0105 do tej pory wsp\u00f3\u0142pracuj\u0105cych&#8230;<\/p>\n<figure id=\"attachment_35330\" aria-describedby=\"caption-attachment-35330\" style=\"width: 1974px\" class=\"wp-caption alignnone\"><img loading=\"lazy\" decoding=\"async\" class=\"wp-image-35330 size-full\" src=\"https:\/\/patriotycznykrakow.pl\/wp-content\/uploads\/2023\/05\/Stanislaw_Samostrzelnik_Sw_Stanislaw-scaled.jpg\" alt=\"\" width=\"1974\" height=\"2560\" srcset=\"https:\/\/patriotycznykrakow.pl\/wp-content\/uploads\/2023\/05\/Stanislaw_Samostrzelnik_Sw_Stanislaw-scaled.jpg 1974w, https:\/\/patriotycznykrakow.pl\/wp-content\/uploads\/2023\/05\/Stanislaw_Samostrzelnik_Sw_Stanislaw-231x300.jpg 231w, https:\/\/patriotycznykrakow.pl\/wp-content\/uploads\/2023\/05\/Stanislaw_Samostrzelnik_Sw_Stanislaw-790x1024.jpg 790w, https:\/\/patriotycznykrakow.pl\/wp-content\/uploads\/2023\/05\/Stanislaw_Samostrzelnik_Sw_Stanislaw-768x996.jpg 768w, https:\/\/patriotycznykrakow.pl\/wp-content\/uploads\/2023\/05\/Stanislaw_Samostrzelnik_Sw_Stanislaw-1184x1536.jpg 1184w, https:\/\/patriotycznykrakow.pl\/wp-content\/uploads\/2023\/05\/Stanislaw_Samostrzelnik_Sw_Stanislaw-1579x2048.jpg 1579w, https:\/\/patriotycznykrakow.pl\/wp-content\/uploads\/2023\/05\/Stanislaw_Samostrzelnik_Sw_Stanislaw-19x24.jpg 19w, https:\/\/patriotycznykrakow.pl\/wp-content\/uploads\/2023\/05\/Stanislaw_Samostrzelnik_Sw_Stanislaw-28x36.jpg 28w, https:\/\/patriotycznykrakow.pl\/wp-content\/uploads\/2023\/05\/Stanislaw_Samostrzelnik_Sw_Stanislaw-37x48.jpg 37w\" sizes=\"(max-width: 1974px) 100vw, 1974px\" \/><figcaption id=\"caption-attachment-35330\" class=\"wp-caption-text\">\u015aw. Stanis\u0142aw patron Polski, mal.\u00a0 Stanis\u0142aw Samostrzelnik<\/figcaption><\/figure>\n<p><strong>Konflikt biskupa Stanis\u0142awa z kr\u00f3lem Boles\u0142awem Szczodrym<\/strong><\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\">Najstarsze \u015bwiadectwo na temat konfliktu \u015bw. Stanis\u0142awa z kr\u00f3lem Boles\u0142awem Szczodrym znajduje si\u0119 w Kronice Anonima Galla, napisanej po \u0142acinie prawdopodobnie w latach 1112-1116. Autor umie\u015bci\u0142 je w kontek\u015bcie wygnania z Polski kr\u00f3la Boles\u0142awa, po \u015bmierci biskupa.\u00a0 Wypowiedzia\u0142 si\u0119 o stronach konfliktu w spos\u00f3b zr\u00f3wnowa\u017cony. Przytoczmy fragment w t\u0142umaczeniu prof. Brygidy K\u00fcrbis z jej uwagami:<\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\"><em>\u201eJak za\u015b kr\u00f3l Boles\u0142aw zosta\u0142 wygnany z Polski, d\u0142ugo by\u0142oby opowiada\u0107, lecz to powiedzie\u0107 wolno, i\u017c nie powinien by\u0142 pomazaniec pomaza\u0144ca za \u017caden grzech kara\u0107 ciele\u015bnie (\u0142acina dopuszcza tu te\u017c: pomazaniec na pomaza\u0144cu jakiegokolwiek grzechu m\u015bci\u0107 ciele\u015bnie). Wiele mu to bowiem zaszkodzi\u0142o, gdy do grzechu przy\u0142o\u017cy\u0142 grzech (albo: na grzech na\u0142o\u017cy\u0142 grzech) i za zdrad\u0119 wyda\u0142 biskupa na obci\u0119cie cz\u0142onk\u00f3w. Ani przecie\u017c biskupa-zdrajcy nie usprawiedliwiamy, ani kr\u00f3la tak szpetnie dochodz\u0105cego swych praw (albo: tak szpetnie si\u0119 mszcz\u0105cego) nie zalecamy, lecz pozostawmy to po\u015brodku (czyli: nie anga\u017cuj\u0105c si\u0119, nie opowiadaj\u0105c si\u0119 po jednej czy drugiej stronie, pozostawmy nierozstrzygni\u0119te), a opowiedzmy, jak zosta\u0142 przyj\u0119ty na W\u0119grzech\u201d.<\/em><\/p>\n<figure id=\"attachment_35353\" aria-describedby=\"caption-attachment-35353\" style=\"width: 800px\" class=\"wp-caption alignnone\"><img loading=\"lazy\" decoding=\"async\" class=\"wp-image-35353 size-full\" src=\"https:\/\/patriotycznykrakow.pl\/wp-content\/uploads\/2023\/06\/Puccio_Capanna_-_Martyrdom_of_St_Stanislas_-_WGA04046.jpg\" alt=\"\" width=\"800\" height=\"1169\" srcset=\"https:\/\/patriotycznykrakow.pl\/wp-content\/uploads\/2023\/06\/Puccio_Capanna_-_Martyrdom_of_St_Stanislas_-_WGA04046.jpg 800w, https:\/\/patriotycznykrakow.pl\/wp-content\/uploads\/2023\/06\/Puccio_Capanna_-_Martyrdom_of_St_Stanislas_-_WGA04046-205x300.jpg 205w, https:\/\/patriotycznykrakow.pl\/wp-content\/uploads\/2023\/06\/Puccio_Capanna_-_Martyrdom_of_St_Stanislas_-_WGA04046-701x1024.jpg 701w, https:\/\/patriotycznykrakow.pl\/wp-content\/uploads\/2023\/06\/Puccio_Capanna_-_Martyrdom_of_St_Stanislas_-_WGA04046-768x1122.jpg 768w, https:\/\/patriotycznykrakow.pl\/wp-content\/uploads\/2023\/06\/Puccio_Capanna_-_Martyrdom_of_St_Stanislas_-_WGA04046-16x24.jpg 16w, https:\/\/patriotycznykrakow.pl\/wp-content\/uploads\/2023\/06\/Puccio_Capanna_-_Martyrdom_of_St_Stanislas_-_WGA04046-25x36.jpg 25w, https:\/\/patriotycznykrakow.pl\/wp-content\/uploads\/2023\/06\/Puccio_Capanna_-_Martyrdom_of_St_Stanislas_-_WGA04046-33x48.jpg 33w\" sizes=\"(max-width: 800px) 100vw, 800px\" \/><figcaption id=\"caption-attachment-35353\" class=\"wp-caption-text\">Fresk Puccio Campany, M\u0119cze\u0144stwo \u015bw. Stanis\u0142awa, w dolnej bazylice w Asy\u017cu, ok. 1330 r.<\/figcaption><\/figure>\n<p style=\"text-align: justify;\">\n<p style=\"text-align: justify;\">Wed\u0142ug <em>Kroniki Polski<\/em> Wincentego Kad\u0142ubka, biskup upomina\u0142 kr\u00f3la, \u017ce w zbyt okrutny spos\u00f3b karze poddanych, kt\u00f3rzy pozostawili go w walce z wrogiem,\u00a0 a tak\u017ce \u017cony, kt\u00f3re zdradzi\u0142y swoich m\u0119\u017c\u00f3w, tych walcz\u0105cych u boku w\u0142adcy. Gdy duchowny przekona\u0142 si\u0119, \u017ce upomnienia i pro\u015bby o zaprzestanie okrucie\u0144stwa nie rezonuj\u0105, zagrozi\u0142 kar\u0105 kl\u0105twy. Ta za\u015b skaza\u0142aby\u00a0 na wykluczenie w\u0142adcy z Ko\u015bcio\u0142a, a to doprowadzi\u0142oby do utraty autorytetu i realnej w\u0142adzy w\u015br\u00f3d poddanych. Mo\u017cna przypuszcza\u0107, \u017ce kr\u00f3l wpad\u0142 we w\u015bciek\u0142o\u015b\u0107 wzgl\u0119dem biskupa, w\u0142a\u015bnie dlatego, \u017ce chcia\u0142 przyk\u0142adnie (i okrutnie) ukara\u0107 zdrad\u0119 swoich \u017co\u0142nierzy, a tu hierarcha zaingerowa\u0142 w jego w\u0142adz\u0119 i kompetencj\u0119. Nale\u017cy tak\u017ce zrozumie\u0107 biskupa, kt\u00f3ry poczu\u0142 si\u0119 w obowi\u0105zku napomnie\u0107 w\u0142adc\u0119, \u017ce okrucie\u0144stwo nie przystoi chrze\u015bcijaninowi, a tym bardziej pomaza\u0144cowi Bo\u017cemu, kt\u00f3rym przecie\u017c by\u0142 kr\u00f3l.<\/p>\n<p>Tak pisa\u0142 Wincenty Kad\u0142ubek, t\u0142. prof. Brygidy K\u00fcrbis<\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\"><em>(\u2026) Prze\u015bwi\u0119ty biskup krakowski Stanis\u0142aw, gdy nie m\u00f3g\u0142 odwie\u015b\u0107 go od tego okrucie\u0144stwa, wpierw grozi\u0142 mu zag\u0142ad\u0105 kr\u00f3lestwa, wreszcie wyci\u0105gn\u0105\u0142 przeciw niemu miecz kl\u0105twy. Atoli on, jak by\u0142 zwr\u00f3cony w stron\u0119 nieprawo\u015bci, w dziksze popad\u0142 szale\u0144stwo; bo pogi\u0119te drzewa \u0142atwiej z\u0142ama\u0107 mo\u017cna ni\u017c naprostowa\u0107. Rozkaza\u0142 wi\u0119c przy o\u0142tarzu i infule, nie ukazuj\u0105c uszanowania ani dla stanu, ani dla miejsca, ani dla chwili &#8211; porwa\u0107 biskupa. Ilekro\u0107 wszak okrutni s\u0142u\u017calcy pr\u00f3buj\u0105 rzuci\u0107 si\u0119 na niego, tylekro\u0107 skruszeni, na ziemi\u0119 powaleni \u0142agodniej\u0105. (Ale) tyran l\u017c\u0105c ich z wielkim oburzeniem sam podnosi \u015bwi\u0119tokradzkie r\u0119ce, sam odrywa oblubie\u0144ca od \u0142ona Oblubienicy, pasterza od owczarni: sam zabija ojca w obj\u0119ciach c\u00f3rki i syna w matki wn\u0119trzno\u015bciach. O \u017ca\u0142osne, o przeponure widowisko \u015bmierci! \u015awi\u0119tego bezbo\u017cnik, mi\u0142osiernego zbrodniarz, biskupa niewinnego najokrutniejszy \u015bwi\u0119tokradca rozszarpuje, poszczeg\u00f3lne cz\u0142onki na najdrobniejsze cz\u0105stki rozsiekuje, jak gdyby mia\u0142y ponie\u015b\u0107 kar\u0119 poszczeg\u00f3lne cz\u0119\u015bci cz\u0142onk\u00f3w.<\/em><\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\">W latach sze\u015b\u0107dziesi\u0105tych zesz\u0142ego wieku \u00f3wczesny wikariusz katedralny krakowski, bp Karol Wojty\u0142a, zgodzi\u0142 si\u0119 na wykonanie badania czaszki \u015bwi\u0119tego. Przeprowadzili je specjali\u015bci z zakresu medycyny s\u0105dowej: prof. Jan Olbrycht oraz dr Marian Kusiak. Zbadali oni czaszk\u0119 \u015bwi\u0119tego w 1963 r. i stwierdzili na niej pi\u0119\u0107 \u015blad\u00f3w po ciosach, kt\u00f3re zadano t\u0119pokraw\u0119dzistym narz\u0119dziem, prawdopodobnie toporkiem. S\u0105dz\u0105c po uk\u0142adzie obra\u017ce\u0144, biskupa zaatakowano od ty\u0142u, a kiedy upad\u0142 na plecy, spad\u0142y na jego g\u0142ow\u0119 kolejne ciosy. Ich \u015blady znajduj\u0105 si\u0119 po bokach twarzoczaszki oraz na czole. Biskup zosta\u0142 zamordowany a uk\u0142ad ran wydaje si\u0119 potwierdza\u0107 wersj\u0119 m\u00f3wi\u0105c\u0105 o \u015bmierci przy o\u0142tarzu \u2013 sprawuj\u0105c liturgi\u0119, sta\u0142 przodem do o\u0142tarza a ty\u0142em do wiernych. S\u0142udzy kr\u00f3lewscy wywlekli biskupa sprzed o\u0142tarza podczas odprawiania nabo\u017ce\u0144stwa w ko\u015bciele \u015bw. Micha\u0142a na Ska\u0142ce. Nast\u0119pnie w\u0142asnor\u0119cznie przebi\u0142 go mieczem i kaza\u0142 po\u0107wiartowa\u0107. Zgodnie z legend\u0105 cz\u0142onki biskupa w cudowny spos\u00f3b si\u0119 zros\u0142y a jego cia\u0142a strzeg\u0142y or\u0142y. Wykorzystywano t\u0119 legend\u0119, aby utwierdzi\u0107 wiar\u0119 w zjednoczenie Polski, ko\u0144cz\u0105ce podzia\u0142 dzielnicowy.\u00a0 Tak jak zros\u0142y si\u0119 cz\u0142onki biskupa, tak zjednoczy\u0107 si\u0119 mia\u0142y w jedno, dzielnice Polski.<\/p>\n<figure id=\"attachment_35363\" aria-describedby=\"caption-attachment-35363\" style=\"width: 2394px\" class=\"wp-caption alignnone\"><img loading=\"lazy\" decoding=\"async\" class=\"wp-image-35363 size-full\" src=\"https:\/\/patriotycznykrakow.pl\/wp-content\/uploads\/2023\/06\/Zabojstwo-Stanislawa.jpg\" alt=\"\" width=\"2394\" height=\"1649\" srcset=\"https:\/\/patriotycznykrakow.pl\/wp-content\/uploads\/2023\/06\/Zabojstwo-Stanislawa.jpg 2394w, https:\/\/patriotycznykrakow.pl\/wp-content\/uploads\/2023\/06\/Zabojstwo-Stanislawa-300x207.jpg 300w, https:\/\/patriotycznykrakow.pl\/wp-content\/uploads\/2023\/06\/Zabojstwo-Stanislawa-1024x705.jpg 1024w, https:\/\/patriotycznykrakow.pl\/wp-content\/uploads\/2023\/06\/Zabojstwo-Stanislawa-768x529.jpg 768w, https:\/\/patriotycznykrakow.pl\/wp-content\/uploads\/2023\/06\/Zabojstwo-Stanislawa-1536x1058.jpg 1536w, https:\/\/patriotycznykrakow.pl\/wp-content\/uploads\/2023\/06\/Zabojstwo-Stanislawa-2048x1411.jpg 2048w, https:\/\/patriotycznykrakow.pl\/wp-content\/uploads\/2023\/06\/Zabojstwo-Stanislawa-135x93.jpg 135w, https:\/\/patriotycznykrakow.pl\/wp-content\/uploads\/2023\/06\/Zabojstwo-Stanislawa-24x17.jpg 24w, https:\/\/patriotycznykrakow.pl\/wp-content\/uploads\/2023\/06\/Zabojstwo-Stanislawa-36x25.jpg 36w, https:\/\/patriotycznykrakow.pl\/wp-content\/uploads\/2023\/06\/Zabojstwo-Stanislawa-48x33.jpg 48w\" sizes=\"(max-width: 2394px) 100vw, 2394px\" \/><figcaption id=\"caption-attachment-35363\" class=\"wp-caption-text\">\u015amier\u0107 biskupa Stanis\u0142awa<\/figcaption><\/figure>\n<p>Fragment z Kroniki Wincentego Kad\u0142ubka, t\u0142. prof. Brygidy K\u00fcrbis<\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\"><em>W\u015br\u00f3d opowiadania bowiem zawodzi rozum, zrozumieniu nie dopisuje mowa, a s\u0142owa nie wyra\u017caj\u0105 rzeczy zgodnie z tym, co zasz\u0142o. Albowiem ujrzano, \u017ce z czterech stron \u015bwiata nadlecia\u0142y cztery or\u0142y, kt\u00f3re kr\u0105\u017c\u0105c dosy\u0107 wysoko nad miejscem m\u0119cze\u0144stwa, odp\u0119dza\u0142y s\u0119py i inne krwio\u017cercze ptaki, \u017ceby nie tkn\u0119\u0142y m\u0119czennika. Ze czci\u0105 strzeg\u0105c go czuwa\u0142y bez przerwy dniem i noc\u0105. Mam\u017ce to noc\u0105 nazywa\u0107 czy dniem ? Dniem raczej nazwa\u0142bym ni\u017c noc\u0105, to jest bowiem druga noc, o kt\u00f3rej napisano : \u201eA noc jak dzie\u0144 b\u0119dzie o\u015bwietlona\u201d. Tyle bowiem boskich \u015bwiate\u0142 przedziwnej jasno\u015bci zab\u0142ys\u0142o w poszczeg\u00f3lnych miejscach, ile rozrzuconych by\u0142o cz\u0105stek \u015bwi\u0119tego cia\u0142a, tak i\u017c niebo samo jakby zazdro\u015bci\u0142o jej ozdoby, jej chwa\u0142y, ziemi, ozdobionej blaskiem gwiazd jakich\u015b i jakimi\u015b, my\u015bla\u0142by\u015b, promieniami s\u0142o\u0144ca. Niekt\u00f3rzy za\u015b z ojc\u00f3w o\u017cywieni rado\u015bci\u0105 z powodu tego cudu i gorliw\u0105 pobo\u017cno\u015bci\u0105 zapaleni pragn\u0105 usilnie pozbiera\u0107 rozrzucone cz\u0105stki cz\u0142onk\u00f3w. Przyst\u0119puj\u0105 krok za krokiem, znajduj\u0105 cia\u0142o nieuszkodzone, nawet bez \u015bladu blizn, podnosz\u0105 je, zabieraj\u0105 i namaszczone drogocennymi wonno\u015bciami chowaj\u0105 w bazylice mniejszej \u015awi\u0119tego Micha\u0142a. A\u017c do dnia przeniesienia, kt\u00f3rego przyczyn\u0119 sam dobrze znasz, nie ust\u0105pi\u0142 stamt\u0105d silny blask wspomnianych \u015bwiate\u0142.<\/em><\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\">Och\u0142odzenie stosunk\u00f3w mi\u0119dzy biskupem a kr\u00f3lem, kt\u00f3re doprowadzi\u0142o do tragedii mog\u0142o mie\u0107\u00a0 przyczyn\u0119 w fakcie, \u017ce Stanis\u0142aw wywodz\u0105cy si\u0119 z mo\u017cnego rodu reprezentowa\u0142 interesy rycerstwa. Podczas wyprawy kijowskiej dosz\u0142o do znacznego zatargu kr\u00f3la z cz\u0119\u015bci\u0105 mo\u017cnow\u0142adztwa.\u00a0 Mo\u017cliwe, \u017ce kr\u00f3l po powrocie z Kijowa do ojczyzny dowiedzia\u0142 si\u0119 o rebelii i chcia\u0142 szybko i przyk\u0142adnie ukara\u0107 zdrajc\u00f3w. Biskup Stanis\u0142aw albo wstawi\u0142 si\u0119 za opozycyjnym rycerstwem i chcia\u0142 nak\u0142oni\u0107 kr\u00f3la do zaniechania represji, albo bra\u0142 udzia\u0142 w spisku przeciwko kr\u00f3lowi, za co ten jako buntownika skaza\u0142 go na \u015bmier\u0107.<\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\">Inn\u0105 hipoteza\u00a0 na temat przyczyn\u00a0 konfliktu mi\u0119dzy w\u0142adc\u0105 a biskupem m\u00f3wi o zawiedzionej ambicji Stanis\u0142awa, kt\u00f3ry liczy\u0142 na obj\u0119cie metropolii gnie\u017anie\u0144skiej. Przypomnijmy, w 1075 r. na jego pro\u015bb\u0119 przybyli do Polski legaci papie\u017ca Grzegorza VII i w tym samym roku zreorganizowano archidiecezj\u0119 w Gnie\u017anie, kt\u00f3rej poddano zale\u017cn\u0105 dot\u0105d jedynie od Stolicy Apostolskiej, diecezj\u0119 pozna\u0144sk\u0105, ustanowiono\u00a0 biskupstwo w P\u0142ocku, kt\u00f3re tak\u017ce poddano archidiecezji gnie\u017anie\u0144skiej. Nale\u017ca\u0142y do niej diecezje: krakowska, ko\u0142obrzeska i wroc\u0142awska powsta\u0142e w 1000 r. Biskup Stanis\u0142aw do przywr\u00f3cenia archidiecezji w Gnie\u017anie by\u0142 najwa\u017cniejszym hierarch\u0105 polskiego ko\u015bcio\u0142a i to on zabiega\u0142 o jej odnowienie. By\u0142 naturalnym kandydatem na urz\u0105d metropolity gnie\u017anie\u0144skiego. Tymczasem kr\u00f3l na to stanowisko powo\u0142a\u0142 Bogumi\u0142a. Stanis\u0142aw m\u00f3g\u0142 si\u0119 wi\u0119c poczu\u0107\u00a0 zawiedziony i pokrzywdzony przez w\u0142adc\u0119. Jednak, czy uprawnione jest pos\u0105dzenie hierarchy\u00a0 o wywo\u0142anie konfliktu z takiego powodu? Nieco \u015bwiat\u0142a na t\u0119 spraw\u0119 rzuci\u0142 ks. Piotr Skarga w <em>\u017bywotach \u015awi\u0119tych Pa\u0144skich,<\/em> gdzie w tek\u015bcie o \u015bw. Stanis\u0142awie napisa\u0142:<\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\"><em>Te tak wysokie i osobliwe cnoty chrze\u015bcija\u0144skie i kap\u0142a\u0144skie Stanis\u0142awa, przy kt\u00f3rych sta\u0142 jako opoka twardy i niewzruszony, narazi\u0142y go na wielk\u0105 niezgod\u0119 i przykro\u015bci z \u00f3wczesnym kr\u00f3lem polskim, Boles\u0142awem \u015amia\u0142ym. Boles\u0142aw \u00f3w by\u0142 czwartym Piastem na tronie, od Chrobrego pocz\u0105wszy, a wielkim mi\u0142o\u015bnikiem s\u0142awy i ojczyzny, odznacza\u0142 si\u0119 m\u0119stwem i ws\u0142awi\u0142 zwyci\u0119stwami, a odznacza\u0142 si\u0119 nie tylko cnotami \u017co\u0142nierza, lecz by\u0142 kiedy\u015b i nabo\u017cny, dbaj\u0105cy o szerzenie chwa\u0142y Bo\u017cej (bo klasztor w Mogilnie, w dyecezyi gnie\u017anie\u0144skiej ufundowa\u0142), atoli do cn\u00f3t owych przywiesza\u0142y si\u0119 wady i grzechy bardzo szkodliwe. W rozkoszy cielesnej i spro\u015bnych grzechach by\u0142 niepow\u015bci\u0105gliwy, w karaniu okrutny i w podatkach drapie\u017cny, w szcz\u0119\u015bciu hardy, w uporze niepohamowany; a wszystkie niecnoty ta najwi\u0119ksza przewy\u017csza\u0142a, i\u017c w cudzo\u0142\u00f3stwie i rozkoszy cielesnej miary nie zna\u0142; panny i panie uczciwe, darami i postrachem do sprosno\u015bci przywodzi\u0142 i wielkie wywo\u0142ywa\u0142 zgorszenie. <\/em><em>Widz\u0105c to \u015bwi\u0119ty Stanis\u0142aw, gdy Arcybiskup gnie\u017anie\u0144ski milcza\u0142, udawa\u0142 si\u0119 do kr\u00f3la i s\u0142owami Boskiemi zaklina\u0142, przedstawiaj\u0105c mu gniew Boga, utrat\u0119 zbawienia, zel\u017cywo\u015b\u0107 majestatu kr\u00f3lewskiego, zgorszenie poddanych i ze \u0142zami go b\u0142aga\u0142, aby si\u0119 upami\u0119ta\u0142.<\/em><\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\">W tek\u015bcie ksi\u0119dza Skargi na uwag\u0119 zas\u0142uguje ten fragment, w kt\u00f3rym zwraca on uwag\u0119, \u017ce to \u015bw. Stanis\u0142aw napomina\u0142 kr\u00f3la, chocia\u017c powinien by\u0142 to zrobi\u0107 arcybiskup gnie\u017anie\u0144ski Bogumi\u0142. Ten hierarcha jednak nie zabra\u0142 g\u0142osu w sprawie w\u0142adcy. By\u0142by wi\u0119c to wniosek bardzo naci\u0105gany, \u017ce ze wzgl\u0119d\u00f3w ambicjonalnych biskup ryzykowa\u0142by dobre relacje z kr\u00f3lem, a nawet nara\u017ca\u0142by zdrowie czy \u017cycie przy tym, jak milcza\u0142 Bogumi\u0142.<\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\">Trudno obecnie (z braku dokument\u00f3w) wyrokowa\u0107 o motywach, przyczynach i okoliczno\u015bciach \u015bmierci biskupa Stanis\u0142awa. Mo\u017cna jednak wyci\u0105gn\u0105\u0107 wnioski,\u00a0 kt\u00f3re cz\u0119\u015bciowo przedstawi\u0142 Anonim Gall, \u017ce osoby sprawuj\u0105ce w\u0142adz\u0119\u00a0 duchow\u0105\u00a0 czy pa\u0144stwow\u0105 powinny przewidywa\u0107 konsekwencje swoich czyn\u00f3w, a wi\u0119c wybiera\u0107 takie sposoby dzia\u0142ania, aby by\u0142y one wyrazem troski\u00a0 o dobro w\u0142asne, ale przede wszystkim dobro rodak\u00f3w i Ojczyzny.<\/p>\n<figure id=\"attachment_35364\" aria-describedby=\"caption-attachment-35364\" style=\"width: 1257px\" class=\"wp-caption alignnone\"><img loading=\"lazy\" decoding=\"async\" class=\"wp-image-35364 size-full\" src=\"https:\/\/patriotycznykrakow.pl\/wp-content\/uploads\/2023\/06\/witraz.jpg\" alt=\"\" width=\"1257\" height=\"2000\" srcset=\"https:\/\/patriotycznykrakow.pl\/wp-content\/uploads\/2023\/06\/witraz.jpg 1257w, https:\/\/patriotycznykrakow.pl\/wp-content\/uploads\/2023\/06\/witraz-189x300.jpg 189w, https:\/\/patriotycznykrakow.pl\/wp-content\/uploads\/2023\/06\/witraz-644x1024.jpg 644w, https:\/\/patriotycznykrakow.pl\/wp-content\/uploads\/2023\/06\/witraz-768x1222.jpg 768w, https:\/\/patriotycznykrakow.pl\/wp-content\/uploads\/2023\/06\/witraz-965x1536.jpg 965w, https:\/\/patriotycznykrakow.pl\/wp-content\/uploads\/2023\/06\/witraz-15x24.jpg 15w, https:\/\/patriotycznykrakow.pl\/wp-content\/uploads\/2023\/06\/witraz-23x36.jpg 23w, https:\/\/patriotycznykrakow.pl\/wp-content\/uploads\/2023\/06\/witraz-30x48.jpg 30w\" sizes=\"(max-width: 1257px) 100vw, 1257px\" \/><figcaption id=\"caption-attachment-35364\" class=\"wp-caption-text\">Witra\u017c z podobizn\u0105 \u015bw. Stanis\u0142awa w klasztorze na Ska\u0142ce<\/figcaption><\/figure>\n<p style=\"text-align: justify;\"><strong>Proces kanonizacyjny biskupa Stanis\u0142awa<\/strong><\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\">Podobnie jak w przypadku okoliczno\u015bci \u015bmierci, trudno dzisiaj wyrokowa\u0107 nad przyczynami, dla kt\u00f3rych \u015bw. Stanis\u0142aw nie by\u0142 kanonizowany w kr\u00f3tkim czasie po \u015bmierci. Czy na to sw\u00f3j wp\u0142yw mia\u0142 fakt, \u017ce w Polsce rz\u0105dzili bliscy kr\u00f3la Boles\u0142awa to jest jego brat W\u0142adys\u0142aw I Herman i syn Mieszko Boles\u0142awowic? Franciszkanin o. Jan Bar\u00a0 w swoim artykule &#8221; Polskie procesy kanonizacyjne i\u00a0 beatyfikacyjne napisa\u0142:<\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\"><em>Z tego okresu pierwsz\u0105 polsk\u0105 spraw\u0105 jest kanonizacja \u015bw. Stanis\u0142awa bpa krakowskiego. M\u0119cze\u0144stwo \u015bw. Stanis\u0142awa (zm. 1079) wypad\u0142o w tym czasie, kiedy o kanonizacji decydowali jeszcze biskupi, ale interwencja papie\u017cy zaznacza\u0142a si\u0119 coraz silniej, tak \u017ce w\u0142a\u015bciwie ci\u0119\u017car decyzji przenosi si\u0119 na kanonizacyjny dekret papie\u017ca. Chocia\u017c wi\u0119c w r. 1088 (czy 1089) by\u0142o dokonane przeniesienie cia\u0142a \u015bw. Stanis\u0142awa, to jednak fakt ten nie zadecydowa\u0142 o uznaniu m\u0119czennika krakowskiego za \u015bwi\u0119tego, lecz dopiero uroczysta kanonizacja z 1253 roku . Oczywi\u015bcie sprawa by\u0142a \u0142atwa do przeprowadzenia w r. 1088 (czy 1089), gdy j\u0105 odniesiono do Stolicy Apostolskiej, ale nie natrafiamy na \u017cadne \u015blady stara\u0144 o zatwierdzenie papieskie. <strong>Dlaczego tak by\u0142o, trudno dzisiaj wyja\u015bni\u0107, gdy\u017c brak nam \u017ar\u00f3de\u0142.<\/strong> Prawne kroki w celu przeprowadzenia kanonizacji zosta\u0142y wszcz\u0119te dopiero w r. 1243\u20141245. Odniesienie si\u0119 do Stolicy Apostolskiej\u00a0 nast\u0105pi\u0142o w r. 1248.<\/em><\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\">Proces kanonizacyjny biskupa-m\u0119czennika w XIII w. by\u0142 bardzo skrupulatny, by\u0142 to te\u017c pierwszy proces w dziejach Ko\u015bcio\u0142a, w kt\u00f3rym uczestniczy\u0142 tak zwany <em>advocatus diaboli<\/em>, a wi\u0119c osoba, kt\u00f3rej zadaniem by\u0142o podwa\u017canie wszelkich \u015bwiadectw m\u00f3wi\u0105cych o \u015bwi\u0119to\u015bci kandydata. Co ciekawe jednym z g\u0142\u00f3wnych przeciwnik\u00f3w kanonizacji Stanis\u0142awa by\u0142 kardyna\u0142 Rinaldo Conti, biskup Ostii, p\u00f3\u017aniejszy papie\u017c Aleksander IV.<\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\">Na t\u0105 nieufno\u015b\u0107 przysz\u0142ego papie\u017ca czy jakiej\u015b cz\u0119\u015bci duchowie\u0144stwa mog\u0142o sk\u0142ada\u0107 si\u0119 kilka czynnik\u00f3w. Po pierwsze w \u015bredniowieczu panowa\u0142o przekonanie, \u017ce oznaki \u015bwi\u0119to\u015bci, czyli cuda, wyst\u0119puj\u0105 zaraz po \u015bmierci kandydata na o\u0142tarze, a cz\u0119sto pojawiaj\u0105 si\u0119 jeszcze za jego \u017cycia. Kiedy ko\u015bci\u00f3\u0142 krakowski wyst\u0105pi\u0142 z pro\u015bb\u0105 o kanonizacj\u0119 Stanis\u0142awa, wraz z petycj\u0105 wys\u0142ano do Rzymu spis cud\u00f3w, kt\u00f3re nast\u0105pi\u0142y dopiero na pocz\u0105tku XIII wieku. Tak d\u0142uga przerwa powodowa\u0142a podejrzliwo\u015b\u0107: dlaczego przez ponad sto lat czekano na dowody \u015bwi\u0119to\u015bci, dlaczego Stanis\u0142aw wcze\u015bniej za \u017cycia lub zaraz po \u015bmierci nie manifestowa\u0142 swojej \u015bwi\u0119to\u015bci? Po drugie w XI w. gdy zgin\u0105\u0142 Stanis\u0142aw popularnym typem \u015bwi\u0119tego by\u0142 m\u0119czennik za wiar\u0119, kt\u00f3ry oddaje \u017cycie nawracaj\u0105c pogan albo nawo\u0142uj\u0105c do moralnej poprawy, natomiast w XIII w. nadesz\u0142o wiele zmian. Nowym popularnym typem \u015bwi\u0119tego staje si\u0119 dobry pasterz, kt\u00f3ry najpierw jest mnichem w klasztorze, a potem zostaje biskupem otaczaj\u0105cym opiek\u0105 swoje owieczki. Trzecim powodem mog\u0142y by\u0107 zarzuty ze strony Boles\u0142awa, jakie rozpowiada\u0142 po zab\u00f3jstwie biskupa Stanis\u0142awa, a kt\u00f3re nale\u017ca\u0142o sprawdzi\u0107. Podaje je Wincenty Kad\u0142ubek ale mog\u0142y funkcjonowa\u0107 tak\u017ce w postaci poda\u0144 ustnych. Wincenty Kad\u0142ubek jednoznacznie jednak ocenia zarzuty kr\u00f3la jako pod\u0142\u0105 dyfamacj\u0119,<\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\"><em>Po tym wydarzeniu \u00f3w okrutnik [Boles\u0142aw] ojczy\u017anie niemniej jak i ojcom obmierz\u0142y uchodzi na W\u0119gry. \u015awiadomo\u015b\u0107 niegodziwego czynu go nie upokarza, atoli zbrodnia zuchwa\u0142a krn\u0105brnym czyni. Gdy bowiem kr\u00f3l W\u0119gier W\u0142adys\u0142aw, o kt\u00f3rym niedawno wspomnia\u0142em, z uprzejmo\u015bci\u0105 uszanowanie mu okazywa\u0142, a nawet pieszo wyszed\u0142 naprzeciw, by go uczci\u0107 \u00a0Boles\u0142aw tak wielk\u0105 nad\u0105\u0142 si\u0119 pych\u0105, \u017ce z pogard\u0105 odm\u00f3wi\u0142 mu godnego poca\u0142unku i rzek\u0142: On jest dzie\u0142em naszych r\u0105k, nie przystoi za\u015b tw\u00f3rcy, aby czci\u0142 lub uwielbia\u0142 sw\u00f3j tw\u00f3r, ani te\u017c nie godzi si\u0119, \u017ceby m\u0105\u017c dzielny b\u0105d\u017a z powodu wygnania wydawa\u0142 si\u0119 zbyt nieszcz\u0119\u015bliwy, b\u0105d\u017a z powodu upadku zbyt przygn\u0119biony&#8221;. Nie daje jednak [W\u0142adys\u0142aw] nic pozna\u0107 po sobie, acz z trudem, aby nie m\u00f3wiono, \u017ce by\u0142 sprzymierze\u0144cem [z\u0142ego] losu a nie przyjacielem. M\u00f3wi, i\u017c obawia si\u0119, by nie czyni\u0142 mu kto nies\u0142usznych wyrzut\u00f3w, \u017ce niekt\u00f3rzy w s\u0142owach [tylko], nie w czynach s\u0105 przyjaci\u00f3\u0142mi, \u017ce szuka sposobno\u015bci ten, kto chce opu\u015bci\u0107 przyjaciela. Wielk\u0105 bowiem niegodziwo\u015bci\u0105 jest \u0142aja\u0107 w nieszcz\u0119\u015bciu tego, kogo szanowa\u0142e\u015b, gdy dobrze mu si\u0119 wiod\u0142o, bo powodzenie kojarzy przyjaci\u00f3\u0142, niedola wystawia ich na pr\u00f3b\u0119. Nie tylko wi\u0119c cierpliwie zni\u00f3s\u0142 wynios\u0142\u0105 pych\u0119, lecz bardzo \u0142askawie obj\u0105\u0142 go, z wielk\u0105 uprzejmo\u015bci\u0105 przyj\u0105\u0142, z ca\u0142\u0105 uleg\u0142o\u015bci\u0105 stara\u0142 si\u0119 jemu przypodoba\u0107. \u00d3w\u017ce za\u015b przebieg\u0142y [cz\u0142owiek] tak dalece zrzuci\u0142 z siebie podejrzenie \u015bwi\u0119tokradztwa, \u017ce niekt\u00f3rzy nie tylko nie uwa\u017cali go za \u015bwi\u0119tokradc\u0119, lecz [widzieli w nim] najczcigodniejszego m\u015bciciela \u015bwi\u0119tokradztw. Albowiem to, \u017ce w wolno\u015bci urodzone <\/em><em>niewiasty wydane zosta\u0142y niewolnym na rozpust\u0119, \u017ce \u015bwi\u0119to\u015b\u0107 ma\u0142\u017ce\u0144skiego zwi\u0105zku tak haniebnie zosta\u0142a skalana, \u017ce zgraja czeladzi sprzysi\u0119g\u0142a si\u0119 przeciw panom, \u017ce tyle g\u0142\u00f3w na \u015bmier\u0107 wystawiono, \u017ce wreszcie spiskowaniem kr\u00f3lowi zgotowano zag\u0142ad\u0119, &#8211; to wszystko zrzuci\u0142 na \u015bwi\u0119tego biskupa. Orzeka nadto, \u017ce w nim jest pocz\u0105tek zdrady, korze\u0144 wszelkiego z\u0142a; to wszystko, m\u00f3wi, wyp\u0142yn\u0119\u0142o z tego zgubnego \u017ar\u00f3d\u0142a.<strong> Podw\u00f3jnie bezecny jest ten, kto \u017cycie komu\u015b odebrawszy, gdy nie mo\u017ce zabra\u0107 duszy, usi\u0142uje zbruka\u0107 [jego dobr\u0105] s\u0142aw\u0119, a nie mog\u0105c prze\u015bladowa\u0107 rzeczywi\u015bcie, prze\u015bladuje go s\u0142owami.<\/strong> Opojem nazywa go, nie biskupem, piekarzem, nie pasterzem. By\u0142 [m\u00f3wi\u0142] ciemi\u0119zc\u0105 od ciemi\u0119\u017cenia, nie prze\u0142o\u017conym, bogacicielem od bogactw, [a] nie biskupem, szpiegiem, [a] nie str\u00f3\u017cem i, na co ze wstydu rumieni\u0107 si\u0119 trzeba, z badacza spraw \u015bwi\u0119tych sta\u0142 si\u0119 badaczem l\u0119d\u017awi. I popuszcza\u0142 cugli lubie\u017cno\u015bci innych dlatego, \u017ce wsp\u00f3lnicy tej samej zbrodni nie maj\u0105 oskar\u017cyciela.<\/em><\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\">Z <em>Kroniki <\/em>\u00a0Anonima Galla dowiadujemy si\u0119 te\u017c, \u017ce W\u0142adys\u0142aw Herman po \u015bmierci brata na wygnaniu sprowadzi\u0142 z W\u0119gier jego syna &#8211; Mieszka Boles\u0142awowica. Najprawdopodobniej ksi\u0105\u017c\u0119 uznawa\u0142, \u017ce prawowitym kr\u00f3lem by\u0142 Boles\u0142aw Szczodry, a wi\u0119c tron powinien przej\u0105\u0107 jego syn Mieszko. Kolejna ciekawostka wynika z wykopalisk archeologicznych w Ty\u0144cu. Ot\u00f3\u017c klasztor benedyktyn\u00f3w ufundowa\u0142 prawdopodobnie w 1044 roku Kazimierz I Odnowiciel lub jego syn Boles\u0142aw Szczodry. \u015aredniowiecznym zwyczajem chowano fundatora w jego ukochanym dziele. Badania archeologiczne potwierdzi\u0142y, \u017ce w Ty\u0144cu pod koniec XI wieku dokonano poch\u00f3wku na \u015brodku ko\u015bcio\u0142a, a wi\u0119c w miejscu przeznaczonym dla fundatora. Wiemy, \u017ce zmar\u0142y le\u017ca\u0142 w trumnie, poniewa\u017c znaleziono jej okucia. Prawdopodobnie by\u0142a to skrzynia u\u017cyta do transportu cia\u0142a. Mo\u017cliwa wydaje si\u0119 teza, \u017ce W\u0142adys\u0142aw Herman sprowadzi\u0142 do Ty\u0144ca cia\u0142o Boles\u0142awa Szczodrego (z Ossiach) i z wszelkimi honorami pochowa\u0142 w najbardziej godnym miejscu ko\u015bcio\u0142a. Wydaje si\u0119 wi\u0119c, \u017ce od swej \u015bmierci do czasu kanonizacji \u015bw. Stanis\u0142awa kr\u00f3l Boles\u0142aw spoczywa\u0142 w honorowym miejscu ko\u015bcio\u0142a tynieckiego, a potem, gdy biskup krakowski zosta\u0142 wyniesiony na o\u0142tarze, uznano za niestosowne, \u017ceby morderca (wedle nowych fakt\u00f3w) Boles\u0142awa &#8211; spoczywa\u0142 w ko\u015bciele. Pod dat\u0105 3 kwietnia zar\u00f3wno w katedrze krakowskiej, jak i w r\u00f3\u017cnych klasztorach benedykty\u0144skich w Europie zapisana jest data \u015bmierci kr\u00f3la Boles\u0142awa (1081), aby kler m\u00f3g\u0142 si\u0119 modli\u0107 za swojego dobroczy\u0144c\u0119. Je\u015bli wi\u0119c kult \u015bwi\u0119tego Stanis\u0142awa nie od razu si\u0119 rozwin\u0105\u0142 to zapewne z tego powodu, \u017ce to raczej biskupa oskar\u017cano o przewinienia wzgl\u0119dem pa\u0144stwa i kr\u00f3la.<\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\">W XII wieku w okresie rozbicia dzielnicowego ksi\u0105\u017c\u0119 zwierzchni urz\u0119dowa\u0142 w Krakowie w Ma\u0142opolsce, natomiast metropolita gnie\u017anie\u0144ski w Wielkopolsce, gdzie panowa\u0142 inny w\u0142adca. Dodatkowo w Gnie\u017anie spoczywa cia\u0142o \u015bw. Wojciecha, patrona Polski, kt\u00f3ry jednak nie by\u0142 Polakiem z pochodzenia. Biskupstwo krakowskie chcia\u0142o mie\u0107 swojego patrona. Chocia\u017c katedra na Wawelu by\u0142a pod wezwaniem \u015bw. Wac\u0142awa (Czecha) to nie cieszy\u0142 si\u0119 on wielkim kultem. Tymczasem \u015bwiadomo\u015b\u0107 narodowa by\u0142a coraz wi\u0119ksza, a co za tym idzie coraz wi\u0119ksza t\u0119sknota za \u201eswoim\u201d \u015bwi\u0119tym. W\u00f3wczas biskup krakowski Gedeon oraz ksi\u0105\u017c\u0119 Kazimierz Sprawiedliwy postanowili, \u017ce Krak\u00f3w powinien mie\u0107 wa\u017cniejszego patrona, aby wzmocni\u0107 pozycj\u0119 i sta\u0107 si\u0119 w przysz\u0142o\u015bci arcybiskupstwem. Starano si\u0119 pozyska\u0107 relikwie wa\u017cnego \u015bwi\u0119tego i w 1184 sprowadzono do Krakowa cia\u0142o \u015bw. Floriana. Tak opisuje te wydarzenia Jan D\u0142ugosz:<\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\"><em>Papie\u017c Lucjusz III chc\u0105c si\u0119 przychyli\u0107 do ci\u0105g\u0142ych pr\u00f3\u015bb monarchy polskiego Kazimierza, postanawia da\u0107 rzeczonemu ksi\u0119ciu i katedrze krakowskiej cia\u0142o niezwyk\u0142ego m\u0119czennika \u015bw. Floriana. Na wi\u0119ksz\u0105 cze\u015b\u0107 zar\u00f3wno \u015bwi\u0119tego jak i Polak\u00f3w, pos\u0142a\u0142 ko\u015bci \u015bwi\u0119tego cia\u0142a ksi\u0119ciu polskiemu Kazimierzowi i katedrze krakowskiej przez biskupa Modeny Idziego. Ten, przybywszy ze \u015bwi\u0119tymi szcz\u0105tkami do Krakowa dwudziestego si\u00f3dmego pa\u017adziernika, zosta\u0142 przyj\u0119ty z wielkimi honorami, w\u015br\u00f3d oznak powszechnej rado\u015bci i wesela przez ksi\u0119cia Kazimierza, biskupa krakowskiego Gedeona, wszystkie bez wyj\u0105tku stany i klasztory, kt\u00f3re wysz\u0142y naprzeciw niego siedem mil. Wszyscy cieszyli si\u0119, \u017ce Polakom, za zmi\u0142owaniem Bo\u017cym, przyby\u0142 nowy or\u0119downik i opiekun i \u017ce katedra krakowska nabra\u0142a nowego blasku przez z\u0142o\u017cenie w niej cia\u0142a s\u0142awnego m\u0119czennika. Tam te\u017c z\u0142o\u017cono wniesione w t\u0142umnej procesji ludu rzeczone cia\u0142o, a przez ten zaszczytny depozyt rozesz\u0142a si\u0119 daleko i szeroko jego chwa\u0142a. Na cze\u015b\u0107 \u015bw. M\u0119czennika biskup krakowski Gedeon zbudowa\u0142 poza murami Krakowa, z wielkim nak\u0142adem koszt\u00f3w, ko\u015bci\u00f3\u0142 kunsztownej roboty, kt\u00f3ry dzi\u0119ki \u0142askawo\u015bci Bo\u017cej przetrwa\u0142 dot\u0105d. Biskupa za\u015b Modeny, Idziego, obdarowanego hojnie przez ksi\u0119cia Kazimierza i biskupa krakowskiego Gedeona, odprawiono do Rzymu. Od tego czasu zacz\u0119li Polacy, zar\u00f3wno rycerze, jak mieszczanie i wie\u015bniacy, na cze\u015b\u0107 i pami\u0105tk\u0119 \u015bw. Floriana nadawa\u0107 na chrzcie to imi\u0119.<\/em><\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\">Jednak i \u015bwi\u0119ty Florian chocia\u017c otoczony du\u017c\u0105 czci\u0105 nie by\u0142 jednak polskim \u015bwi\u0119tym, a m\u0119cze\u0144ska \u015bmier\u0107 nie u\u015bwi\u0119ci\u0142a polskiej ziemi. Dlatego szukano sposobu, aby to syn tej ziemi, najlepiej zwi\u0105zany z Krakowem, zosta\u0142 przez papie\u017ca wyniesiony na o\u0142tarze. Skojarzono podobie\u0144stwo wydanej przez kr\u00f3la Boles\u0142awa kary obci\u0119cia cz\u0142onk\u00f3w z m\u0119cze\u0144sk\u0105 \u015bmierci\u0105 Tomasza Becketa. Biskup Stanis\u0142aw by\u0142 Polakiem, kt\u00f3ry wydawa\u0142 si\u0119 by\u0107 idealnym kandydatem do wyniesienia na o\u0142tarze.\u00a0 Ponadto stopniowo wzrasta\u0142 jego kult, ludzie zacz\u0119li doznawa\u0107 \u0142ask za wstawiennictwem \u015bwi\u0119tego biskupa.<\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\">Kiedy Stanis\u0142aw zosta\u0142 kanonizowany w Asy\u017cu przez papie\u017ca Innocentego IV 8 wrze\u015bnia 1253 r., jego \u017cywot zacz\u0105\u0142 by\u0107 popularyzowany. W <em>Legendarium Andegawe\u0144skim<\/em> \u2013 bogato zdobionej ksi\u0119dze z ok. 1337 r., przygotowanej dla Andrzeja, m\u0142odszego syna kr\u00f3la w\u0119gierskiego Karola Roberta, na o\u015bmiu miniaturowych przedstawieniach zawarto histori\u0119 biskupa Stanis\u0142awa. \u015amier\u0107 \u015bw. Stanis\u0142awa prezentuj\u0105 m.in. kolejne dzie\u0142a: obrazy <em>Zab\u00f3jstwo \u015bw. Stanis\u0142awa<\/em> Jana Matejki (1892), <em>Zab\u00f3jstwo \u015bw. Stanis\u0142awa<\/em> W\u0142adys\u0142awa Barwickiego (1902); rze\u017aby <em>Scena zab\u00f3jstwa \u015bw. Stanis\u0142awa. Fragment tryptyku w Bazylice Mariackiej,<\/em> czy witra\u017ce scena zab\u00f3jstwa biskupa na witra\u017cu z bazyliki w Milwaukee.<\/p>\n<figure id=\"attachment_35367\" aria-describedby=\"caption-attachment-35367\" style=\"width: 747px\" class=\"wp-caption alignnone\"><img loading=\"lazy\" decoding=\"async\" class=\"wp-image-35367\" src=\"https:\/\/patriotycznykrakow.pl\/wp-content\/uploads\/2023\/06\/aaa.jpg\" alt=\"\" width=\"747\" height=\"540\" srcset=\"https:\/\/patriotycznykrakow.pl\/wp-content\/uploads\/2023\/06\/aaa.jpg 665w, https:\/\/patriotycznykrakow.pl\/wp-content\/uploads\/2023\/06\/aaa-300x217.jpg 300w, https:\/\/patriotycznykrakow.pl\/wp-content\/uploads\/2023\/06\/aaa-24x17.jpg 24w, https:\/\/patriotycznykrakow.pl\/wp-content\/uploads\/2023\/06\/aaa-36x26.jpg 36w, https:\/\/patriotycznykrakow.pl\/wp-content\/uploads\/2023\/06\/aaa-48x35.jpg 48w\" sizes=\"(max-width: 747px) 100vw, 747px\" \/><figcaption id=\"caption-attachment-35367\" class=\"wp-caption-text\">\u015awi\u0119ty Stanis\u0142aw karc\u0105cy Boles\u0142awa \u015amia\u0142ego, mal. Jan Matejko<\/figcaption><\/figure>\n<p style=\"text-align: justify;\">Jako ciekawostk\u0119 dodam, \u017ce uznawany za zaginiony przez niemal 100 lat obraz <em>\u015awi\u0119ty Stanis\u0142aw karc\u0105cy Boles\u0142awa \u015amia\u0142ego<\/em> autorstwa Jana Matejki osi\u0105gn\u0105\u0142 na aukcji 10 czerwca 2021 roku cen\u0119 ponad 5,5 mln z\u0142.<\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\">Opracowanie Jolanta Pikul &#8211; Mlekodaj<\/p>\n<p>Warto przeczyta\u0107 ksi\u0105\u017ck\u0119<\/p>\n<p>\u015aladami \u015bw. Stanis\u0142awa, Krak\u00f3w 2019\u00a0 \u00a0<a href=\"https:\/\/patriotycznykrakow.pl\/wp-content\/uploads\/2021\/05\/Stanis%C5%82aw.pdf\">pobierz<\/a><\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\">\n<p style=\"text-align: justify;\">\n<p><!-- \/wp:paragraph --><\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>14 maja tego roku z katedry na Wawelu wyruszy\u0142a tradycyjna coroczna procesja ku czci \u015bw. Stanis\u0142awa biskupa i m\u0119czennika, g\u0142\u00f3wnego patrona Polski i archidiecezji krakowskiej. Tradycja tej procesji si\u0119ga XIII &hellip; <\/p>\n","protected":false},"author":1,"featured_media":35327,"comment_status":"closed","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[3,11,2],"tags":[],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/patriotycznykrakow.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/35296"}],"collection":[{"href":"https:\/\/patriotycznykrakow.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/patriotycznykrakow.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/patriotycznykrakow.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/users\/1"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/patriotycznykrakow.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=35296"}],"version-history":[{"count":0,"href":"https:\/\/patriotycznykrakow.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/35296\/revisions"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/patriotycznykrakow.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/media\/35327"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/patriotycznykrakow.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=35296"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/patriotycznykrakow.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=35296"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/patriotycznykrakow.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=35296"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}