{"id":34871,"date":"2023-04-14T13:58:02","date_gmt":"2023-04-14T11:58:02","guid":{"rendered":"https:\/\/patriotycznykrakow.pl\/?p=34871"},"modified":"2023-04-14T14:06:16","modified_gmt":"2023-04-14T12:06:16","slug":"14-kwietnia-966-r-ksiaze-mieszko-i-przyjal-chrzest","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/patriotycznykrakow.pl\/index.php\/2023\/04\/14\/14-kwietnia-966-r-ksiaze-mieszko-i-przyjal-chrzest\/","title":{"rendered":"14 kwietnia 966 r. ksi\u0105\u017c\u0119 Mieszko I przyj\u0105\u0142 chrzest \u015bwi\u0119ty"},"content":{"rendered":"

Pocz\u0105tki chrze\u015bcija\u0144stwa na terenach Polski, zwi\u0105zane s\u0105 najprawdopodobniej z dzia\u0142alno\u015bci\u0105 braci, \u015bwi\u0119tych Metodego i Cyryla, nazwanych Bra\u0107mi So\u0142u\u0144skimi. So\u0142u\u0144 to nazwa w j\u0119zyku starocerkiewno-s\u0142owia\u0144skim greckich Salonik, prowadz\u0105cych w drugiej po\u0142owie IX w. misj\u0119 ewangelizacyjn\u0105 mi\u0119dzy innymi na terenach Pa\u0144stwa Wielkomorawskiego. Z “\u017bywotu \u015bw. Metodego” dowiadujemy si\u0119 o tym, \u017ce istnia\u0142 konflikt pomi\u0119dzy \u015awi\u0119tope\u0142kiem, w\u0142adc\u0105 Pa\u0144stwa Wielkomorawskiego, gdzie zacz\u0119\u0142o dominowa\u0107 chrze\u015bcija\u0144stwo, a ksi\u0119ciem plemienia (plemion) Wi\u015blan. Plemi\u0119 to na prze\u0142omie wiek\u00f3w VIII i IX\u00a0 zajmowa\u0142o grody – warowni\u0119 nad g\u00f3rn\u0105 Wis\u0142\u0105 (st\u0105d ich nazwa) i s\u0105siadowa\u0142o z Wielkimi Morawami.<\/p>\n

\"\"
\u015awieci Cyryl i Metody na obrazie Jana Matejki<\/figcaption><\/figure>\n


Dowiadujemy si\u0119 tak\u017ce, \u017ce: “
\u201eBy\u0142 za\u015b w nim [Metodym] tak\u017ce dar proroczy, tak \u017ce spe\u0142nia\u0142o si\u0119 wiele przepowiedni jego, z kt\u00f3rych jedn\u0105 lub dwie opowiemy. Ksi\u0105\u017c\u0119 poga\u0144ski, silny bardzo, siedz\u0105cy w Wi\u015blech (Wislicy?),\u00a0 ur\u0105ga\u0142 wielce chrze\u015bcijanom i krzywdy im wyrz\u0105dza\u0142. Pos\u0142awszy za\u015b do niego, [kaza\u0142 mu] powiedzie\u0107 [Metody]: Dobrze b\u0119dzie dla ciebie synu ochrzci\u0107 si\u0119 z w\u0142asnej woli na swojej ziemi, aby\u015b nie by\u0142 przymusem ochrzczony na ziemi cudzej, i b\u0119dziesz mnie [wtedy] wspomina\u0142. I tak te\u017c si\u0119 sta\u0142o\u2026\u201d. <\/em><\/p>\n

O plemieniu Wi\u015blan pierwsz\u0105 wzmiank\u0119 mo\u017cna odnale\u017a\u0107 w ksi\u0119dze pt. “Geograf Bawarski” – spisie lud\u00f3w zamieszkuj\u0105cych na wsch\u00f3d od pa\u0144stwa Frank\u00f3w. Jego pierwotn\u0105 wersj\u0119 sporz\u0105dzono oko\u0142o 830 r., ponad dekad\u0119 od \u015bmierci cesarza Karola Wielkiego.\u00a0 W kolejnych wydaniach pojawi\u0142o si\u0119 uzupe\u0142nienie w postaci informacji o plemieniu Wi\u015blan. Badacze\u00a0 okre\u015blenie ludu “Uuislane” przypisali w\u0142a\u015bnie Wi\u015blanom.\u00a0 Podczas ekspansji Pa\u0144stwa Wielkomorawskiego, na tereny plemion zostali wys\u0142ani misjonarze, kt\u00f3rzy mieli chrzci\u0107 ludno\u015b\u0107 miejscow\u0105 w obrz\u0105dku s\u0142owia\u0144skim. Na pocz\u0105tku X w. tereny te przesz\u0142y pod panowanie czeskiej dynastii Przemy\u015blid\u00f3w. W Katalogu Biskup\u00f3w Krakowskich z 1266 r. wymienieni s\u0105 Prohor i Prokulf, prawdopodobnie biskupi misyjni, kt\u00f3rzy sprawowali swoje funkcje przed ustanowieniem \u0142aci\u0144skiego biskupstwa krakowskiego w 1000 r. Wed\u0142ug koncepcji Karola Potka\u0144skiego dwaj wspomniani biskupi mogli by\u0107 obrz\u0105dku s\u0142owia\u0144skiego.<\/p>\n

\"\"
Mapa Pa\u0144stwa Wielkomorawskiego oraz teren\u00f3w Wi\u015blan wikipedia, NordNordWest, CC-B.Y. 2.0<\/figcaption><\/figure>\n

\u00a0<\/p>\n

Po upadku pa\u0144stwa Wi\u015blan silnym o\u015brodkiem pa\u0144stwotw\u00f3rczym sta\u0142o si\u0119 ksi\u0119stwo Polan. Jego w\u0142adca Mieszko I (922\u2013992), to faktyczny tw\u00f3rca pa\u0144stwowo\u015bci polskiej. Pierwsza wzmianka o nim pochodzi z kroniki Widukinda z Korbei: \u201eKomes Gero [\u2026] ksi\u0119cia Mieszka, kt\u00f3rego w\u0142adzy podlegali S\u0142owianie, zwani Licikaviki, dwukrotnie pokona\u0142, zabi\u0142 jego brata, wielki \u0142up od niego wycisn\u0105\u0142\u201d. Mieszko prowadzi\u0142 liczne bitwy to z mo\u017cnow\u0142adcami niemieckimi, to S\u0142owianami zachodnimi. W 965 r. zawar\u0142 sojusz z chrze\u015bcija\u0144skim ksi\u0119ciem Czech Boles\u0142awem I Srogim przeciwko S\u0142owianom po\u0142abskim Wieletom, potwierdzeniem kt\u00f3rego by\u0142 mi\u0119dzy innymi jego \u015blub z Dobraw\u0105, c\u00f3rk\u0105 Boles\u0142awa.<\/p>\n

Dzi\u0119ki niej w\u0142adca Polan przyj\u0105\u0142 chrzest w 966 r. prawdopodobnie w Wielk\u0105 Sobot\u0119 \u2013 zgodnie z \u00f3wczesnym zwyczajem \u2013 kt\u00f3ra wtedy przypada\u0142a na dzie\u0144 14 kwietnia.<\/strong> Znaleziska archeologiczne sugeruj\u0105, \u017ce Mieszko m\u00f3g\u0142 zosta\u0107 ochrzczony na Ostrowie Lednickim ko\u0142o Gniezna. Za tym miejscem przemawia okaza\u0142a kaplica i baptysterium, kt\u00f3r\u0105 odnale\u017ali archeolodzy. Pojawiaj\u0105 si\u0119 jednak koncepcje, m\u00f3wi\u0105ce o tym, \u017ce chrzest m\u00f3g\u0142 mie\u0107 miejsce w Gnie\u017anie, jako najwa\u017cniejszym grodzie w ksi\u0119stwie, czy w te\u017c w Poznaniu, gdzie swoj\u0105 siedzib\u0119 mia\u0142 biskup misyjny Jordan. Z ksi\u0119ciem ochrzczony zosta\u0142 jego dw\u00f3r.<\/p>\n

\u201eZnakomity ksi\u0105\u017c\u0119 Polan, Mieszko w czeskiej krainie poj\u0105\u0142 za \u017con\u0119 [\u2026] Dobraw\u0119 [\u2026]. Owa wyznawczyni Chrystusa widz\u0105c swego ma\u0142\u017conka pogr\u0105\u017conego w wielorakich b\u0142\u0119dach poga\u0144skich zastanawia\u0142a si\u0119 usilnie nad tym, w jaki spos\u00f3b mog\u0142aby [ma\u0142\u017conka] pozyska\u0107 dla swej wiary. [\u2026] Kiedy [\u2026] nadszed\u0142 okres wielkiego postu i Dobrawa stara\u0142a si\u0119 z\u0142o\u017cy\u0107 Bogu dobrowoln\u0105 ofiar\u0119 przez wstrzymanie si\u0119 od jedzenia mi\u0119sa i umartwianie swego cia\u0142a, jej ma\u0142\u017conek namawia\u0142 j\u0105 [\u2026] do z\u0142amania postanowienia. Ona za\u015b zgodzi\u0142a si\u0119 na to w tym celu, by z kolei m\u00f3c \u0142atwiej zyska\u0107 u niego pos\u0142uch w innych sprawach. [\u2026] I wys\u0142ucha\u0142 jej mi\u0142o\u015bciwy Stw\u00f3rca. Jego niesko\u0144czona \u0142aska sprawi\u0142a, \u017ce ten, kt\u00f3ry Go tak srogo prze\u015bladowa\u0142 [ma\u0142\u017conek] pokaja\u0142 si\u0119 [\u2026] i chrztem \u015bwi\u0119tym zmy\u0142 plam\u0119 grzechu pierworodnego. I natychmiast w \u015blad za g\u0142ow\u0105 i swoim umi\u0142owanym w\u0142adc\u0105 posz\u0142y u\u0142omne dot\u0105d cz\u0142onki spo\u015br\u00f3d ludu i szat\u0105 godow\u0105 przyodziane w poczet syn\u00f3w Chrystusowych zosta\u0142y zaliczone\u201d (Thietmar, Kronika<\/em>).<\/p>\n

\"\"
Fresk pt. Chrzest Polski , Gniezno, fot. Aung<\/figcaption><\/figure>\n

Przyj\u0119cie chrztu przez Mieszka I by\u0142o decyzj\u0105 niezwykle wa\u017cn\u0105 w kontek\u015bcie dziej\u00f3w Polski. Przodkowie nasi zostali wprowadzeni w \u015bwiat nowej cywilizacji, w \u015bwiat pa\u0144stw europejskich. Opr\u00f3cz funkcji religijnej chrze\u015bcija\u0144stwo spe\u0142nia\u0142o funkcj\u0119 spo\u0142eczn\u0105, kulturotw\u00f3rcz\u0105 i cywilizacyjn\u0105, polityczn\u0105. Do kraju Mieszka zacz\u0119li przybywa\u0107 duchowni, kt\u00f3rzy tworzyli administracj\u0119 pa\u0144stwa. Wraz z ich przybyciem pojawi\u0142y si\u0119: pi\u015bmiennictwo, style architektoniczne, trendy w malarstwie i rze\u017abie, zacz\u0119\u0142o rozwija\u0107 si\u0119 przy klasztorach rzemios\u0142o, rolnictwo, hodowla, browarnictwo. Klasztory prowadzi\u0142y szpitale, kt\u00f3re spe\u0142nia\u0142y tak\u017ce funkcje przytu\u0142ku. Opieka na chorymi oraz ubogimi by\u0142a wpisana w regu\u0142y wielu zakon\u00f3w, jako wyraz mi\u0142osierdzia skierowanego do potrzebuj\u0105cych.<\/p>\n

Ko\u015bci\u00f3\u0142 wprowadzi\u0142 w\u0142asny kalendarz z rokiem liturgicznym, kt\u00f3ry po\u0142\u0105czony zosta\u0142 z rocznym cyklem przyrody, wyznaczaj\u0105c porz\u0105dek \u015bwi\u0105t oraz zwyczaj\u00f3w z nimi zwi\u0105zanych. Niekt\u00f3re zwyczaje poga\u0144skie zyska\u0142y nowe znaczenie. W sferze moralnej wprowadza\u0142 zasady oparte na Pi\u015bmie \u015bwi\u0119tym: w tym d\u0105\u017cy\u0142 do rozpowszechnienia modelu trwa\u0142ego ma\u0142\u017ce\u0144stwa monogamicznego, zniesienia obowi\u0105zku zemsty rodowej i przeniesienia jej do zakresu dzia\u0142alno\u015bci pa\u0144stwa, walk\u0119 z niewolnictwem, wprowadza\u0142 szacunek dla w\u0142asno\u015bci prywatnej, zach\u0119ca\u0142 do okazywania mi\u0142osierdzia potrzebuj\u0105cym, Jednym z wa\u017cniejszych dzia\u0142a\u0144 spo\u0142ecznych Ko\u015bcio\u0142a by\u0142o propagowanie etyki w \u017cyciu prywatnym jak i publicznym. W tym ostatnim przypadku w\u0142adca, czy ka\u017cdy sprawuj\u0105cy jak\u0105\u015b w\u0142adz\u0119 nad innymi zobowi\u0105zany by\u0142 do stosowania zasad moralnych. Szczeg\u00f3lnie wyra\u017anie wida\u0107 to na przyk\u0142adzie konfliktu kr\u00f3la Boles\u0142awa \u015amia\u0142ego z biskupem krakowskim Stanis\u0142awem).<\/p>\n

\"\"
Koronacja Boles\u0142awa Chrobrego, mal. Jan Matejko<\/figcaption><\/figure>\n

\u00a0<\/p>\n

Pa\u0144stwo Polskie zyska\u0142o swoj\u0105 niezale\u017cno\u015b\u0107 wraz z przyj\u0119ciem korony przez Boles\u0142awa Chrobrego\u00a0 w grudniu 1024 r.\u00a0 lub w kwietniu 1025 r.\u00a0<\/p>\n

\u00a0 \u00a0 \u00a0 \u00a0 \u00a0 \u00a0 \u00a0 \u00a0 \u00a0 \u00a0 \u00a0 \u00a0 \u00a0 \u00a0 \u00a0 \u00a0 \u00a0 \u00a0 \u00a0 \u00a0 \u00a0 \u00a0 \u00a0 \u00a0 \u00a0 \u00a0 \u00a0 \u00a0 \u00a0 \u00a0 \u00a0 \u00a0 \u00a0 \u00a0 \u00a0 \u00a0 \u00a0 \u00a0 \u00a0 \u00a0 \u00a0 \u00a0 \u00a0 \u00a0 \u00a0 \u00a0 \u00a0 \u00a0 \u00a0 \u00a0 \u00a0 \u00a0 \u00a0 \u00a0 \u00a0 \u00a0 \u00a0 \u00a0 \u00a0 \u00a0 \u00a0 \u00a0 \u00a0 \u00a0 \u00a0 \u00a0 \u00a0 \u00a0 \u00a0 \u00a0 \u00a0 \u00a0 \u00a0 \u00a0 \u00a0 \u00a0 \u00a0 \u00a0Opracowanie Mariusz Jab\u0142o\u0144ski<\/p>\n\n\n

<\/p>\n\n\n\n

<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"

Pocz\u0105tki chrze\u015bcija\u0144stwa na terenach Polski, zwi\u0105zane s\u0105 najprawdopodobniej z dzia\u0142alno\u015bci\u0105 braci, \u015bwi\u0119tych Metodego i Cyryla, nazwanych Bra\u0107mi So\u0142u\u0144skimi. So\u0142u\u0144 to nazwa w j\u0119zyku starocerkiewno-s\u0142owia\u0144skim greckich Salonik, prowadz\u0105cych w drugiej po\u0142owie … <\/p>\n","protected":false},"author":1,"featured_media":34905,"comment_status":"closed","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[3,11,2],"tags":[],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/patriotycznykrakow.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/34871"}],"collection":[{"href":"https:\/\/patriotycznykrakow.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/patriotycznykrakow.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/patriotycznykrakow.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/users\/1"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/patriotycznykrakow.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=34871"}],"version-history":[{"count":0,"href":"https:\/\/patriotycznykrakow.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/34871\/revisions"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/patriotycznykrakow.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/media\/34905"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/patriotycznykrakow.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=34871"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/patriotycznykrakow.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=34871"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/patriotycznykrakow.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=34871"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}