{"id":34810,"date":"2023-04-05T13:06:54","date_gmt":"2023-04-05T11:06:54","guid":{"rendered":"https:\/\/patriotycznykrakow.pl\/?p=34810"},"modified":"2023-04-05T13:15:23","modified_gmt":"2023-04-05T11:15:23","slug":"z-krakowskiej-kolekcji-obraz-ukrzyzowanie-tzw-duze-z-korzennej","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/patriotycznykrakow.pl\/index.php\/2023\/04\/05\/z-krakowskiej-kolekcji-obraz-ukrzyzowanie-tzw-duze-z-korzennej\/","title":{"rendered":"Z krakowskiej kolekcji. Obraz “Ukrzy\u017cowanie (tzw. Du\u017ce) z Korzennej”"},"content":{"rendered":"

W pa\u0142acu biskupa Erazma Cio\u0142ka przy ulicy Kanoniczej 17 (oddzia\u0142 Muzeum Narodowego w Krakowie) znajduje si\u0119 sakralny obraz, kt\u00f3rego powstanie datowane jest na przedzia\u0142 lat 1425-1475. Przedstawia on \u015bmier\u0107 Jezusa Chrystusa na krzy\u017cu. Przy osobie Zbawiciela znajduj\u0105 si\u0119 Matka Bo\u017ca, \u015bw. Jan Ewangelista, \u015bw. Maria Magdalena, \u017co\u0142nierz rzymski Longinus przebijaj\u0105cy Jezusowi bok oraz setnik – dow\u00f3dca rzymski.\u00a0<\/p>\n

\"\"
Ukrzy\u017cowanie (tzw. Du\u017ce) z Korzennej, MNK fot. Pawe\u0142 Czernicki<\/figcaption><\/figure>\n

\u00a0<\/p>\n

Obraz powsta\u0142 na desce na zaprawie kredowej, w technice temperowej o wymiarach 117.5 cm na 64 cm. Jego kolorystyka to: biel o\u0142owiana, ugier ciemny, cynober naturalny, ziele\u0144 ziemna, poz\u0142ota z folii cynowej pokryta lakierem z\u0142otym. Jak okre\u015blaj\u0105 badacze zosta\u0142 namalowany przez nieznanego nam z imienia malarza okre\u015blanego jako Mistrz z Korzennej (temu arty\u015bcie przypisuje si\u0119 jeszcze obrazy \u201eMa\u0142e Ukrzy\u017cowanie\u201d, oraz \u201eUkrzy\u017cowanie ze \u015bw. Bernardem i \u015bw. Leonardem\u201d). Mistrz z Korzennej reprezentowa\u0142 tzw. szko\u0142\u0119 s\u0105deck\u0105, czy inaczej krakowsko-s\u0105deck\u0105 Mo\u017cna tutaj przytoczy\u0107\u00a0 kr\u00f3tk\u0105 charakterystyk\u0119 tej szko\u0142y dokonan\u0105 przez Zbigniewa Strza\u0142kowskiego: “Chronologicznie czas, kt\u00f3ry nas interesuje, odnosi si\u0119 do dw\u00f3ch faz rozwojowych malarstwa krakowsko-s\u0105deckiego: I faza 1440\u2014 50, II faza ok. 1460 r. Topograficznie dzie\u0142a te odnie\u015b\u0107 nale\u017cy nie tylko do S\u0105decczyzny i Spiszu, lecz tak\u017ce do miejscowo\u015bci po\u0142o\u017conych daleko od Krakowa (Sieradz, Wielu\u0144, okolice Kalisza) oraz na G\u00f3rnym \u015al\u0105sku. Okres pierwszy cechuje dramatyzm formy i koloru, id\u0105cy w parze z pasyjnym tematem, podczas gdy okres drugi, wzbogacaj\u0105c gam\u0119 kolorystyczn\u0105 \u0142agodzi jej pierwotn\u0105 ostro\u015b\u0107, za\u015b poprzez jej rozbicie tworz\u0105c dekoracyjn\u0105 powierzchni\u0119. Cech\u0105 wsp\u00f3ln\u0105 obu grup jest graficzne komponowanie formy, \u015bwiadomie ograniczanie modelunku, unikanie wydobycia bry\u0142y. Wynika\u0142o to z og\u00f3lnych za\u0142o\u017ce\u0144 funkcji sztuki, wydobywania tre\u015bci narracyjnej przy jednoczesnym pos\u0142ugiwaniu si\u0119 symbolik\u0105. Dramatyzm tre\u015bci idzie w parze z si\u0142\u0105 wyrazu plastycznego, niekiedy granicz\u0105cego z graficznym opracowaniem formy”.\u00a0<\/p>\n

\"\"
Dw\u00f3r w Korzennej, fot. ze strony korzenna.pl<\/figcaption><\/figure>\n

\u00a0<\/p>\n

Korzenna to miejscowo\u015b\u0107, kt\u00f3ra le\u017cy w obecnym powiecie nowos\u0105deckim. Jej pocz\u0105tki si\u0119gaj\u0105 czas\u00f3w \u015aredniowiecza. Do czasu lokowania wsi, \u00f3wczesny jej obszar poro\u015bni\u0119ty by\u0142 lasem. Nazw\u0119 otrzyma\u0142a zgodnie z jej wygl\u0105dem, to jest z terenem obfituj\u0105cym w korzenie po wyci\u0119tych drzewach. W 1348 r. zosta\u0142a erygowana parafia.<\/p>\n

\"\"
\u017ar\u00f3d\u0142o: “S\u0142ownik geograficzny Kr\u00f3lestwa Polskiego i innych kraj\u00f3w s\u0142owia\u0144skich”, Tom IV<\/figcaption><\/figure>\n


Prawdopodobnie jej pierwszymi w\u0142a\u015bcicielami by\u0142a rodzina Strzemie\u0144czyk\u00f3w\u00a0 herbu Strzemi\u0119. Od nazwy posiadanej wsi przybrali nazwisko rodowe Korze\u0144scy. W 1412 r. w\u0142a\u015bcicielem Korzennej by\u0142 Stanis\u0142aw Korze\u0144ski, po nim maj\u0105tek odziedziczy\u0142 Klemens Korze\u0144ski senator i kasztelan czechowski (Czech\u00f3w le\u017c\u0105cy na terenie kielecczyzny). Jego synowie \u2013 Klemens, Piotr i Stanis\u0142aw byli w 1470 r. wsp\u00f3\u0142w\u0142a\u015bcicielami Korzennej, Mi\u0142kowej i Feluszowej. Na prze\u0142omie wiek\u00f3w XV i XVI w Korzennej funkcjonowa\u0142y folwark i karczma, a w 1513 r. powsta\u0142a szko\u0142a parafialna, co \u015bwiadczy o du\u017cym znaczeniu gospodarczym i o\u015bwiatowym miejscowo\u015bci. Oko\u0142o 1570 r. istniej\u0105cy tu ko\u015bci\u00f3\u0142 pod wezwaniem \u015bw. Jana Chrzciciela zmieniony zosta\u0142 przez Korze\u0144skich na zb\u00f3r protestancki. Po 25 latach sta\u0142 si\u0119 zn\u00f3w \u015bwi\u0105tyni\u0105 katolick\u0105. jednak spali\u0142 si\u0119 w 1618 r. Wybudowano nowy pod wezwaniem \u015bw. Urszuli, ten przetrwa\u0142 do 1952 r. kiedy to podobnie jak poprzedni zosta\u0142 zniszczony przez ogie\u0144. Obecny ko\u015bci\u00f3\u0142 zosta\u0142 wybudowany w latach 1957-1960).\u00a0<\/span><\/p>\n

\"\"
Ko\u015bci\u00f3\u0142 pw. \u015bw. Urszuli w Korzennej, spalony w 1952 r.<\/figcaption><\/figure>\n


W 1629 r. Korzenna sta\u0142a si\u0119 w\u0142asno\u015bci\u0105 rodu Stro\u0144skich. Po I rozbiorze Polski miejscowo\u015b\u0107 zosta\u0142a przy\u0142\u0105czona do pa\u0144stwa austriackiego. W 1788 r. przesz\u0142a w r\u0119ce braci Koczanowicz\u00f3w, Aleksandra J\u00f3zefa i Walczego Franciszka a nast\u0119pnie jej cz\u0119\u015b\u0107 w r\u0119ce Kajetana Cudka, kt\u00f3rego rodzina zmieni\u0142a nazwisko na D\u017awigniewscy.\u00a0 Po zako\u0144czeniu II wojny \u015bwiatowej maj\u0105tek uleg\u0142 podzia\u0142owi, cz\u0119\u015b\u0107 przesz\u0142a na w\u0142asno\u015b\u0107 pa\u0144stwa, cz\u0119\u015b\u0107 trafi\u0142a do pracownik\u00f3w dworskich. 1 stycznia 1973 r. Korzenna sta\u0142a si\u0119 siedzib\u0105 gminy. <\/span><\/p>\n

\u00a0<\/p>\n\n\n

Literatura<\/p>\n\n\n\n

J\u00f3zef Nykiel, Budowa technologiczna obraz\u00f3w na desce tzw. Szko\u0142y S\u0105deckiej z lat 1420-1460<\/em>, “Ochrona zabytk\u00f3w 15\/4 (59), 6-31 (1962).
Zbigniew Strza\u0142kowski, Problemy malarstwa tablicowego szko\u0142y krakowsko-s\u0105deckiej w latach 1440-1460<\/em>, “Roczniki Humanistyczne” Tom XVIII, zeszyt 5-1970.
Historia gminy Korzenna<\/em>, w: http:\/\/korzennafoto.prv.pl\/historia-gminy-korzenna
Korzenna jakiej nie znacie. Tajemniczy malarski mistrz<\/em>, w: https:\/\/sadeczanin.info\/rozmaito%C5%9Bci\/korzenna-jakiej-nie-znacie-tajemniczy-malarski-mistrz
Ukrzy\u017cowanie (tzw. Du\u017ce) z ko\u015bcio\u0142a parafialnego p. w. \u015bw. Urszuli w Korzennej<\/em>, w:https:\/\/zbiory.mnk.pl\/pl\/najcenniejsze\/katalog\/60200<\/p>\n\n\n\n

Opracowanie Mariusz Jab\u0142o\u0144ski<\/p>\n\n\n\n

<\/p>\n\n\n\n

<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"

W pa\u0142acu biskupa Erazma Cio\u0142ka przy ulicy Kanoniczej 17 (oddzia\u0142 Muzeum Narodowego w Krakowie) znajduje si\u0119 sakralny obraz, kt\u00f3rego powstanie datowane jest na przedzia\u0142 lat 1425-1475. Przedstawia on \u015bmier\u0107 Jezusa … <\/p>\n","protected":false},"author":1,"featured_media":34865,"comment_status":"closed","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[3,11,2],"tags":[],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/patriotycznykrakow.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/34810"}],"collection":[{"href":"https:\/\/patriotycznykrakow.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/patriotycznykrakow.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/patriotycznykrakow.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/users\/1"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/patriotycznykrakow.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=34810"}],"version-history":[{"count":0,"href":"https:\/\/patriotycznykrakow.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/34810\/revisions"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/patriotycznykrakow.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/media\/34865"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/patriotycznykrakow.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=34810"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/patriotycznykrakow.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=34810"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/patriotycznykrakow.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=34810"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}