![\"\"](\"https:\/\/patriotycznykrakow.pl\/wp-content\/uploads\/2023\/03\/Command_quarter_of_2_pulk_lotniczy_in_Rakowice_-1929.jpg\")
Na trzy majowe dni 1931 roku Krak\u00f3w sta\u0142 si\u0119 lotnicz\u0105 stolic\u0105 Polski. Do miasta na 10-lecie 2. Pu\u0142ku Lotniczego zlecia\u0142y si\u0119 samolotami wojskowe delegacje pi\u0119ciu pozosta\u0142ych pu\u0142k\u00f3w lotniczych z Warszawy, Poznania, Torunia, Lidy i Lwowa. W czwartek 14 maja o godzinie 17 nad Krakowem pojawi\u0142a si\u0119 formacja 70 samolot\u00f3w z bia\u0142o-czerwonymi szachownicami. Maszyny przedefilowa\u0142y nad miastem i zrzuci\u0142y kilkaset bukiet\u00f3w zawieszonych na ma\u0142ych spadochronikach. Ten deszcz kwiat\u00f3w by\u0142 ho\u0142dem i podzi\u0119kowaniem dla Krakowa i krakowian za \u017cyczliwo\u015b\u0107 i go\u015bcin\u0119 dla lotnik\u00f3w. \u201eCa\u0142e miasto przypatrywa\u0142o si\u0119 z podziwem wspania\u0142ej rewii lotniczej\u201d zapisa\u0142 dziennikarz \u201eCzasu\u201d, naoczny \u015bwiadek defilady. Lotnicy zorganizowali najwi\u0119ksz\u0105 dotychczasow\u0105 powietrzn\u0105 defilad\u0119 w kraju. Przelotem dowodzi\u0142 pp\u0142k pil. Stanis\u0142aw Jasi\u0144ski, jeden z budowniczych polskiego lotnictwa w Krakowie, uczestnik walk z Ukrai\u0144cami i bolszewikami.<\/p><\/p>\n\n\n\n Pami\u0119tano tak\u017ce o tych, kt\u00f3rzy nie doczekali jubileuszu. 3-dniowe uroczysto\u015bci rozpocz\u0119\u0142a msza \u017ca\u0142obna za poleg\u0142ych lotnik\u00f3w, kt\u00f3ra odby\u0142a si\u0119 po s\u0105siedzku w rakowickim ko\u015bciele pijar\u00f3w. W czwartek po zapadni\u0119ciu zmroku na lotnisku odby\u0142 si\u0119 uroczysty apel poleg\u0142ych. Na d\u017awi\u0119k tr\u0105bki przed dow\u00f3dc\u0105 2 Pu\u0142ku pp\u0142k. Edwardem Lewandowskim zebrali si\u0119 w dwuszeregu jego podkomendni. Przed jednym z hangar\u00f3w w blasku p\u0142on\u0105cych pochodni i zapalonych reflektor\u00f3w, w akompaniamencie g\u0142uchego rytmu werbli odczytano kilkadziesi\u0105t imion i nazwisk tych, kt\u00f3rzy polegli na polu chwa\u0142y lub zgin\u0119li \u015bmierci\u0105 lotnika. Apel zako\u0144czy\u0142 \u201eMarsz \u017ca\u0142obny\u201d Fryderyka Szopena odegrany przez orkiestr\u0119 8. Pu\u0142ku U\u0142an\u00f3w stacjonuj\u0105cych po s\u0105siedzku na Rakowicach i kr\u00f3tka modlitwa.<\/p><\/p>\n\n\n\n Pu\u0142k Lotniczy utworzono co prawda ju\u017c po zako\u0144czeniu wojen o granice Rzeczypospolitej, ale sformowano go z eskadr, kt\u00f3re w walkach straci\u0142y 6 lotnik\u00f3w. W kolejnych 10 latach pokoju w wypadkach lotniczych zgin\u0119\u0142o dalszych 45 lotnik\u00f3w. Szczeg\u00f3lnie niebezpieczne by\u0142y dwa typy maszyn, na kt\u00f3rych latali krakowianie \u2013 budowane na w\u0142oskiej licencji wywiadowczo-bombowe Ansaldo A-300 i francuskie my\u015bliwce Spad-61. Nazywano je \u201elataj\u0105cymi trumnami\u201d, bo wady konstrukcyjne lub produkcyjne powodowa\u0142y u nich cz\u0119ste urywanie si\u0119 skrzyde\u0142 podczas lotu. Ostatnia ofiara Spada- 61 zgin\u0119\u0142a ledwie miesi\u0105c przed \u015bwi\u0119tem. Rano w pi\u0105tek 15 maja na p\u0142ycie lotniska odby\u0142a si\u0119 uroczysta msza \u015bwi\u0119ta, a po niej prezydent Krakowa Karol Rolle ods\u0142oni\u0142 i podarowa\u0142 lotnikom prosty w formie pomnik wznosz\u0105cy si\u0119 w niebo na wysoko\u015b\u0107 oko\u0142o 12 metr\u00f3w. Na froncie wyryto napis: \u201e1921 \u2013 1931. W dniu dziesi\u0119ciolecia 2. Pu\u0142ku Lotniczego obywatele wojew\u00f3dztw krakowskiego, \u015bl\u0105skiego, kieleckiego pomnik ten wznie\u015bli na cze\u015b\u0107 i chwa\u0142\u0119 lotnictwa polskiego\u201d, na bocznych \u015bcianach monumentu zapisano nazwiska poleg\u0142ych krakowskich lotnik\u00f3w. Pomnik by\u0142 autorstwa znanego krakowskiego architekta Franciszka M\u0105czy\u0144skiego, a wykonano go z kieleckiego piaskowca pod nadzorem mjr. in\u017c. J\u00f3zefa Szychowskiego. Monument stan\u0105\u0142 obok zachodniej elewacji dwunawowego hangaru, b\u0119d\u0105cego pierwsz\u0105 wielk\u0105 polsk\u0105 inwestycj\u0105 na krakowskim lotnisku w Rakowicach. Hangar by\u0142 pocz\u0105tkowo warsztatem, a potem trzymano w nim maszyny eskadr szkolnych i treningowych. Miejsce wybrano nieprzypadkowo \u2013 odbywa\u0142y si\u0119 tam uroczyste defilady oddzia\u0142\u00f3w 2. Pu\u0142ku.<\/p><\/p>\n\n\n\n W po\u0142udnie odby\u0142 si\u0119 wsp\u00f3lny \u017co\u0142nierski obiad, a po po\u0142udniu \u2013 mecz pi\u0142karski mi\u0119dzy dru\u017cynami krakowskiego i lwowskiego pu\u0142ku lotniczego. Krakowianie nie dali sobie zepsu\u0107 \u015bwi\u0119ta i wygrali 4-1.Wieczorem, na zako\u0144czenie 3-dniowego jubileuszu odby\u0142a si\u0119 akademia w Teatrze Starym, przed kt\u00f3r\u0105 publiczno\u015b\u0107 mog\u0142a obejrze\u0107 film nakr\u0119cony z lot\u00f3w nad miastem przez lotnik\u00f3w krakowskich.<\/p><\/p>\n\n\n\n Jubileusz lotniczej jednostce pom\u00f3g\u0142 przygotowa\u0107 Komitet Obywatelski Miasta Krakowa \u201ewy\u0142oniony z najszerszych k\u00f3\u0142 spo\u0142ecze\u0144stwa krakowskiego\u201d. Krakowscy lotnicy otrzymali tak\u017ce szereg depesz i list\u00f3w gratulacyjnych, w tym \u201egor\u0105ce \u017cyczenia pe\u0142ni powodzenia i triumf\u00f3w w zaszczytnej s\u0142u\u017cbie powietrznej stra\u017cy i obrony Rzeczypospolitej\u201d przes\u0142ane przez marsza\u0142ka J\u00f3zefa Pi\u0142sudskiego. 1931 rok by\u0142 nie tylko rokiem jubileuszu, ale i inwestycji w krakowskie lotnisko. W Czy\u017cynach oddano nowoczesny hangar wybudowany na potrzeby Polskich Linii Lotniczych \u201eLot\u201d. Lotnicy wojskowi i osoby zaprzyja\u017anione z Pu\u0142kiem otrzymali z okazji \u015bwi\u0119ta, specjalnie zaprojektowane i przygotowane odznaki pu\u0142kowe podkre\u015blaj\u0105ce zwi\u0105zki 2 Pu\u0142ku z Krakowem. Przedstawia\u0142y one klucz trzech samolot\u00f3w lec\u0105cych na niebieskim tle nieba nad srebrnymi wie\u017cami ko\u015bcio\u0142a Mariackiego. U g\u00f3ry umieszczono odznak\u0119 pilota i bia\u0142o-czerwon\u0105 szachownic\u0119, a u do\u0142u \u2013 \u017c\u00f3\u0142ty napis: 2 PL. Ju\u017c po \u015bwi\u0119cie wycofano z u\u017cycia \u201elataj\u0105ce trumny\u201d i zast\u0105piono Spady solidnymi my\u015bliwcami o mocnej konstrukcji p\u0142at\u00f3w Avia BH-33, produkowanymi w Polsce na licencji pod nazw\u0105 PWS-A. Kolejnego okr\u0105g\u0142ego jubileuszu, kt\u00f3ry mia\u0142 wypa\u015b\u0107 w 1941 roku, ju\u017c nie zorganizowano, a po rozpocz\u0119ciu okupacji Krakowa nowi \u201egospodarze\u201d lotniska zburzyli pomnik. Jest to jeden z licznych zniszczonych polskich pomnik\u00f3w i jeden z nielicznych, kt\u00f3re nie zosta\u0142y odbudowane po wojnie. Szcz\u0105tki jego postumentu wci\u0105\u017c mo\u017cna znale\u017a\u0107 w pobli\u017cu dawnego kompleksu lotniczego na terenie wojskowym.<\/p><\/p>\n\n\n\n Artyku\u0142 jest rozszerzeniem publikacji na temat pomnika pod tytu\u0142em “Pami\u0119ci poleg\u0142ych lotnik\u00f3w z Krakowa” kt\u00f3ra ukaza\u0142a si\u0119 w “Gazecie Krakowskiej” 13 maja 2011 roku.<\/em><\/p>\n\n\n\n \u201eBiuletyn Rady Dzielnicy III Pr\u0105dnik Czerwony\u201d nr 2\/2011 (maj)<\/p>\n\n\n\n Fotografie<\/strong>: Domena publiczna\/NAC. Zdj\u0119cie w tle: \u015awi\u0119to 2 pu\u0142ku lotniczego w Krakowie – ods\u0142oni\u0119cie pomnika poleg\u0142ych lotnik\u00f3w; maj 1931 r.<\/em> NAC<\/p>\n\n\n\n Publikujemy teksty zamieszczane na przestrzeni lat w Biuletynie Dzielnicy III Pr\u0105dnik Czerwony. Artyku\u0142 wraz z ca\u0142ym numerem mo\u017cna r\u00f3wnie\u017c pobra\u0107 we wersji cyfrowej na naszej stronie lub stronie Dzielnicy III Pr\u0105dnik Czerwony. Dodatkowo redakcja pozwoli\u0142a sobie ubogaci\u0107 materia\u0142 archiwalnymi zdj\u0119ciami.<\/strong><\/p><\/p>\n\n\n\n![\"\"](\"https:\/\/patriotycznykrakow.pl\/wp-content\/uploads\/2023\/03\/1920px-Swieto_2_pulku_lotn_w_Krakowie_-_samoloty_121_i_122_eskadry_mysliwskiej_w_locie_NAC_1-W-1572-17-1024x653.jpg\")
![\"\"](\"https:\/\/patriotycznykrakow.pl\/wp-content\/uploads\/2023\/03\/1920px-Swieto_2_plot_w_Krakowie_-_wreczenie_odznak_pulkowych_pplk_E._Lewandowski_NAC_1-W-1571-9-1024x671.jpg\")
![\"\"](\"https:\/\/patriotycznykrakow.pl\/wp-content\/uploads\/2023\/03\/Wizyta_gen._Gustawa_Orlicz-Dreszera_w_2_plot_w_Krakowie_NAC_1-W-1576-1024x730.jpg\")
Autor<\/strong>: Mateusz Dro\u017cd\u017c<\/h4>\n\n\n\n