{"id":34149,"date":"2023-02-02T11:29:18","date_gmt":"2023-02-02T10:29:18","guid":{"rendered":"https:\/\/patriotycznykrakow.pl\/?p=34149"},"modified":"2023-02-02T11:29:21","modified_gmt":"2023-02-02T10:29:21","slug":"czy-w-sukiennicach-bedzie-kolejny-herb","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/patriotycznykrakow.pl\/index.php\/2023\/02\/02\/czy-w-sukiennicach-bedzie-kolejny-herb\/","title":{"rendered":"Czy w Sukiennicach b\u0119dzie kolejny herb?"},"content":{"rendered":"\n

\u201eAdam Macedo\u0144ski jest \u017cywym pomnikiem najnowszej historii Polski, jednym z tych krakowian, kt\u00f3rzy symbolizuj\u0105 najwa\u017cniejsze warto\u015bci: patriotyzm, odwag\u0119, wierno\u015b\u0107 i lojalno\u015b\u0107 wobec Ojczyzny. Jak nikt zas\u0142uguje na honorowe obywatelstwo miasta, kt\u00f3re jest tej Ojczyzny symbolem i esencj\u0105. Nadaj\u0105c mu ten tytu\u0142, dopisujemy do jego legendy jeszcze jeden \u2013 i z pewno\u015bci\u0105 nie ostatni, rozdzia\u0142\u201d.<\/p><\/p>\n\n\n\n

Te s\u0142owa wypowiedzia\u0142 prezydent Jacek Majchrowski 29 pa\u017adziernika 2014 r., podczas uroczystej sesji Rady Miasta Krakowa, na kt\u00f3rej Adamowi Macedo\u0144skiemu wr\u0119czono akt nadania honorowego obywatelstwa.<\/p><\/p>\n\n\n\n

Adam Macedo\u0144ski, artysta plastyk, poeta, pie\u015bniarz, a tak\u017ce wybitny dzia\u0142acz opozycji demokratycznej w czasach PRL, krakowianin urodzony we Lwowie, mocno wpisa\u0142 si\u0119 w krakowskie powojenne dzieje i nadal jest w mie\u015bcie znacz\u0105c\u0105 oraz aktywn\u0105 postaci\u0105. Jednak, cho\u0107 dzi\u015b jest autentycznym \u2013 a tak\u017ce honorowym \u2013 krakowianinem, to nie zapomnia\u0142 o swoim rodzinnym Lwowie. Ostatnio zaproponowa\u0142, aby znajduj\u0105c\u0105 si\u0119 w Sukiennicach galeri\u0119 herb\u00f3w miejskich uzupe\u0142ni\u0107 o brakuj\u0105cy herb Lwowa. U\u017cycie s\u0142owa \u201ebrakuj\u0105cy\u201d jest w pe\u0142ni uzasadnione. Adam Macedo\u0144ski pami\u0119ta, \u017ce jako bardzo m\u0142ody cz\u0142owiek widywa\u0142 ten herb zawieszony w Sukiennicach. W czasie niemieckiej okupacji rodzina Macedo\u0144skich musia\u0142a opu\u015bci\u0107 okupowany przez Sowiet\u00f3w Lw\u00f3w i szuka\u0107 schronienia w Krakowie. Dzia\u0142o si\u0119 to w 1940 r., a wtedy w Sukiennicach by\u0142o lwowskie god\u0142o.<\/p><\/p>\n\n\n\n

Owocna wyprawa<\/h3>\n\n\n\n

Propozycja Adama Macedo\u0144skiego jest niew\u0105tpliwie do\u015b\u0107 zaskakuj\u0105ca, tak\u017ce i dla pisz\u0105cego te s\u0142owa. Cho\u0107, podobnie jak wielu krakowian, prawie codziennie jestem na Rynku G\u0142\u00f3wnym i cz\u0119sto przechodz\u0119 przez Sukiennice, to jednak nie zwraca\u0142em dotychczas wi\u0119kszej uwagi na znajduj\u0105ce si\u0119 tam herby miast. Jak wiadomo, ignorancja nie jest raczej powodem do dumy. W tej ma\u0142o komfortowej sytuacji postanowi\u0142em zdoby\u0107 wiedz\u0119, kt\u00f3ra pomog\u0142aby mi zmierzy\u0107 si\u0119 z nowym wyzwaniem. Oczywi\u015bcie poszed\u0142em jej szuka\u0107 na Uniwersytecie Jagiello\u0144skim, a dok\u0142adnie w Pracowni Nauk Pomocniczych Historii i \u0179r\u00f3d\u0142oznawstwa. Rozmawia\u0142em wi\u0119c z profesorem Marcinem Starzy\u0144skim, kt\u00f3ry zwr\u00f3ci\u0142 moj\u0105 uwag\u0119 \u2013 za co serdecznie dzi\u0119kuj\u0119 \u2013 na obszerny artyku\u0142 \u201eZesp\u00f3\u0142 herb\u00f3w i piecz\u0119ci miejskich w krakowskich Sukiennicach\u201d. Tekst ten, autorstwa dw\u00f3ch wybitnych znawc\u00f3w heraldyki samorz\u0105dowej, czyli profesor\u00f3w Wojciecha Drelicharza oraz Zenona Piecha, ukaza\u0142 si\u0119 przed kilku laty w \u201eRoczniku Krakowskim\u201d, wydawanym przez Towarzystwo Mi\u0142o\u015bnik\u00f3w Historii i Zabytk\u00f3w Krakowa. Wizyta w Collegium Ko\u0142\u0142\u0105taja, gdzie ma swoj\u0105 siedzib\u0119 Pracownia Nauk Pomocniczych, by\u0142a owocna tak\u017ce i z tego wzgl\u0119du, \u017ce mo\u017cna tam zobaczy\u0107 uratowane po remoncie Sukiennic, blaszane tarcze z herbami siedmiu miast, czyli: Gda\u0144ska, Katowic, Krakowa, Raciborza, Szczecina, Warszawy oraz Wroc\u0142awia.<\/p><\/p>\n\n\n\n

Wracaj\u0105c do artyku\u0142u w \u201eRoczniku Krakowskim\u201d, to trzeba stwierdzi\u0107, i\u017c jest to niew\u0105tpliwie pierwsza pr\u00f3ba opisania dziej\u00f3w sukiennickiego \u201ezespo\u0142u herb\u00f3w\u201d. To rzeczywi\u015bcie zdumiewaj\u0105ce, \u017ce przez wiele dziesi\u0119cioleci \u017caden historyk, \u017caden z licznych mi\u0142o\u015bnik\u00f3w Krakowa nie zainteresowa\u0142 si\u0119 tym bardzo ciekawym tematem.<\/p><\/p>\n\n\n\n

37 herb\u00f3w<\/h3>\n\n\n\n

Z artyku\u0142u opublikowanego w \u201eRoczniku Krakowskim\u201d dowiadujemy si\u0119, \u017ce interesuj\u0105ca nas galeria powsta\u0142a w 1895 r. i liczy\u0142a pocz\u0105tkowo 36 lub 37 herb\u00f3w. Prawdopodobnie uhonorowano w\u00f3wczas: Brze\u015b\u0107 Kujawski, Cieszyn, Czernich\u00f3w, Elbl\u0105g, Gda\u0144sk, Gniezno, Grodno, Halicz, Inowroc\u0142aw, Jaros\u0142aw, Kalisz, Kamieniec Podolski, Kij\u00f3w, Lid\u0119, Lublin, Lw\u00f3w, \u0141\u0119czyc\u0119, Nowy S\u0105cz, Olkusz, O\u015bwi\u0119cim, P\u0142ock, Piotrk\u00f3w, Pozna\u0144, Przemy\u015bl, Ryg\u0119, Sandomierz, Sieradz, S\u0142onim, Stanis\u0142aw\u00f3w, Toru\u0144, Warszaw\u0119, Wieliczk\u0119, Wielu\u0144, Wilno, Witebsk, Wroc\u0142aw, \u017bytomierz. Powodem w\u0105tpliwo\u015bci co do liczby herb\u00f3w jest Inowroc\u0142aw, kt\u00f3rego obecno\u015b\u0107 nie jest do ko\u0144ca pewna.<\/p><\/p>\n\n\n\n

Warto zwr\u00f3ci\u0107 uwag\u0119, \u017ce w roku 1895 na 37 miast (licz\u0105c z hipotetycznym Inowroc\u0142awiem) uhonorowanych kartuszami herbowymi w Sukiennicach, a\u017c 21 znajdowa\u0142o si\u0119 w granicach Rosji, 9 nale\u017ca\u0142o do Austrii, a 7 do Prus. Nie ma \u017cadnych dowod\u00f3w, aby powy\u017cszy fakt kogokolwiek zaniepokoi\u0142. Nie ma \u015blad\u00f3w wskazuj\u0105cych na to, \u017ce ambasady niemiecka i rosyjska sk\u0142ada\u0142y jakie\u015b o\u015bwiadczenia czy te\u017c pe\u0142ne oburzenia noty dyplomatyczne. Nawet galicyjscy konserwaty\u015bci, zwani sta\u0144czykami, z wielk\u0105 gorliwo\u015bci\u0105 tropi\u0105cy i pi\u0119tnuj\u0105cy wszelkie \u015blady polskiej tromtadracji i narodowej megalomanii.<\/p><\/p>\n\n\n\n

Stan idealny<\/h3>\n\n\n\n

We wspomnianym artykule profesor\u00f3w Drelicharza i Piecha czytamy, \u017ce \u201eProgram heraldyczny obejmowa\u0142 miasta ziem polskich i z Polsk\u0105 historycznie zwi\u0105zanych. Nie by\u0142 on jednak odzwierciedleniem stanu historycznego z jakiej\u015b konkretnej epoki, lecz wyrazem pewnego stanu idealnego\u201d. W krakowskich Sukiennicach, w sto\u0142ecznym kr\u00f3lewskim Krakowie, gdzie nie tylko Collegium Novum, ale nawet lokal dostawcy dworu Antoniego Hawe\u0142ki ozdobione by\u0142y dwug\u0142owymi or\u0142ami. (Notabene znad wej\u015bcia do restauracji c.k. orze\u0142 znikn\u0105\u0142 ju\u017c wiosn\u0105 1918 r., z gmachu Uniwersytetu w 1925 r.). Jak pisali dwaj wybitni krakowscy heraldycy: \u201ePrezentuj\u0105c herby miast z r\u00f3\u017cnych dzielnic Polski oraz kraj\u00f3w z Polsk\u0105 zwi\u0105zanych, obrazowano dawn\u0105 \u015bwietno\u015b\u0107 pa\u0144stwa polskiego w r\u00f3\u017cnych epokach historycznych i ewokowano jego minion\u0105 chwa\u0142\u0119. [\u2026] Powsta\u0142 wi\u0119c program przypominaj\u0105cy historyczne tradycje Krakowa na tle historii dawnych miast Polski, wyra\u017cony za pomoc\u0105 ich herb\u00f3w\u201d.<\/p><\/p>\n\n\n\n

Rok 1948 przyni\u00f3s\u0142 wiele zmian. Jedn\u0105 z nich by\u0142a modyfikacja galerii \u201esukiennickiej\u201d. Polska po prawie sze\u015bciu latach nieprawdopodobnie brutalnej niemieckiej okupacji musia\u0142a zaakceptowa\u0107 zupe\u0142nie now\u0105 rzeczywisto\u015b\u0107 spo\u0142eczn\u0105 i gospodarcz\u0105. Miliony ludzi opuszcza\u0142y swoje domy na wschodzie i po\u0142udniu. W nowej sytuacji, ani w nowej \u015bwiadomo\u015bci, nie by\u0142o ju\u017c miejsca na herby Grodna, Kamie\u0144ca Podolskiego, Kijowa, Rygi, a tak\u017ce i Lwowa. Dzi\u015b, po up\u0142ywie 75 lat, mo\u017cna spr\u00f3bowa\u0107 zastanowi\u0107 si\u0119 nad propozycj\u0105 Adama Macedo\u0144skiego.<\/p><\/p>\n\n\n\n

Musimy pami\u0119ta\u0107, \u017ce pr\u00f3ba uzupe\u0142nienia powsta\u0142ej w 1948 r. galerii nie b\u0119dzie precedensem. W 2006 r. pojawi\u0142 si\u0119 bowiem w Sukiennicach herb Cz\u0119stochowy.<\/p>\n\n\n\n

\"Tekst<\/figure>\n\n\n\n

Fot. Bogus\u0142aw \u015awierzowski \/ krakow.pl<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"

\u201eAdam Macedo\u0144ski jest \u017cywym pomnikiem najnowszej historii Polski, jednym z tych krakowian, kt\u00f3rzy symbolizuj\u0105 najwa\u017cniejsze warto\u015bci: patriotyzm, odwag\u0119, wierno\u015b\u0107 i lojalno\u015b\u0107 wobec Ojczyzny. Jak nikt zas\u0142uguje na honorowe obywatelstwo miasta, … <\/p>\n","protected":false},"author":1,"featured_media":34150,"comment_status":"closed","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[3,2,1],"tags":[],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/patriotycznykrakow.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/34149"}],"collection":[{"href":"https:\/\/patriotycznykrakow.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/patriotycznykrakow.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/patriotycznykrakow.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/users\/1"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/patriotycznykrakow.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=34149"}],"version-history":[{"count":0,"href":"https:\/\/patriotycznykrakow.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/34149\/revisions"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/patriotycznykrakow.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/media\/34150"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/patriotycznykrakow.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=34149"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/patriotycznykrakow.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=34149"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/patriotycznykrakow.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=34149"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}