![\"\"](\"https:\/\/patriotycznykrakow.pl\/wp-content\/uploads\/2023\/01\/J_Chelmonski_-_Powrot_z_balu_1879-1024x507.jpg\")
<\/figure>\n\n\n\nUlica J\u00f3zefa Che\u0142mo\u0144skiego si\u0119ga od ulicy Ojcowskiej, przecina ulic\u0119 Jasnog\u00f3rsk\u0105, a nast\u0119pnie w\u0119ze\u0142 komunikacyjny w ci\u0105gu ulic Josepha Conrada i Opolskiej. P\u00f3\u017aniej przebiegaj\u0105c przez Azory, przechodzi w ulic\u0119 Che\u0142mo\u0144skiego-Deptak, kt\u00f3ra dochodzi do ul. J\u00f3zefa Wybickiego. Nie nale\u017cy do najbardziej znacz\u0105cych ulic w Dzielnicy IV, ale na pewno jest jedn\u0105 z d\u0142u\u017cszych. Jej patron, artysta, kt\u00f3ry do dzi\u015b fascynuje nastrojem Babiego lata czy Odlotu \u017curawi, by\u0142 paradoksalnie krytykowany za brak wystarczaj\u0105co estetycznego spojrzenia na \u015bwiat. Che\u0142mo\u0144ski urodzi\u0142 si\u0119 w pod\u0142owickiej wsi Boczki, do kt\u00f3rej w doros\u0142ym wieku cz\u0119sto powraca\u0142, w 1849 roku w rodzinie szlacheckiej, ale niezbyt zamo\u017cnej. Edukacj\u0119 artystyczn\u0105 rozpocz\u0105\u0142 w wieku 18 lat, w Klasie Rysunkowej w Warszawie, a nauk\u0119 kontynuowa\u0142 pod okiem Wojciecha Gersona. Przez d\u0142ugi czas pozostawa\u0142 pod wyra\u017anym wp\u0142ywem swojego nauczyciela, kt\u00f3ry zreszt\u0105 zwr\u00f3ci\u0142 uwag\u0119 na to, co charakteryzowa\u0142o obrazy Che\u0142mo\u0144skiego od najwcze\u015bniejszych lat: \u2013 Latem, brodz\u0105c po lasach i \u017cycie ptak\u00f3w podpatruj\u0105c, rozwin\u0105\u0142 w sobie t\u0119 znajomo\u015b\u0107 (\u2026) \u015bwiata zewn\u0119trznego, na kt\u00f3rej malownicze efekty obraz\u00f3w swych opiera. Przyroda i nastr\u00f3j zmieniaj\u0105cego si\u0119 o\u015bwietlenia i p\u00f3r roku (zw\u0142aszcza jesiennych mgie\u0142) sta\u0142y si\u0119 znakiem rozpoznawczym m\u0142odego malarza.<\/p><\/p>\n\n\n\n
![\"\"](\"https:\/\/patriotycznykrakow.pl\/wp-content\/uploads\/2023\/01\/Jozef_Chelmonski_-_Autoportret_1902.jpg\")
<\/figure><\/div>\n\n\n\nBy\u0142 realist\u0105, ale realist\u0105 nietypowym, dlatego krytykowanym. Pocz\u0105tkowo jego obrazy rzadko znajdywa\u0142y nabywc\u00f3w, dlatego by\u0142 zmuszony \u017cy\u0107 bardzo skromnie. W latach 1871-75 Che\u0142mo\u0144ski studiowa\u0142 malarstwo w Monachium. Tam zwi\u0105za\u0142 si\u0119 z grup\u0105 polskich artyst\u00f3w skupionych wok\u00f3\u0142 J\u00f3zefa Brandta i Maksymiliana Gierymskiego. W tym \u015brodowisku wyr\u00f3\u017cnia\u0142 si\u0119 nie tylko tematyk\u0105 obraz\u00f3w, ale te\u017c ubiorem – nosi\u0142 czapk\u0119 konduktora Kolei Warszawsko- Wiede\u0144skiej. Do tego kurtk\u0119 u\u0142a\u0144sk\u0105 i\u2026 rajtuzy rosyjskiej konnicy. W 1875 roku przeni\u00f3s\u0142 si\u0119 do Pary\u017ca, gdzie pracowa\u0142 jako ilustrator w \u201eLe Monde Illustre\u201d. Dopiero wtedy zyska\u0142 popularno\u015b\u0107. Obok tematyki wiejskiej i scen rodzajowych (Przed burz\u0105, Babie lato, Sprawa u w\u00f3jta, Przed deszczem, Na folwarku), malowa\u0142 rozp\u0119dzone ko\u0144skie zaprz\u0119gi \u2013 s\u0142ynne \u201eczw\u00f3rki\u201d i \u201etr\u00f3jki\u201d , m.in. najbardziej znany obraz \u2013 Czw\u00f3rka (Po stepach) oraz krajobrazy, najcz\u0119\u015bciej Mazowasza oraz Podola i Ukrainy, dok\u0105d podr\u00f3\u017cowa\u0142 i kt\u00f3re zawsze go fascynowa\u0142y. Tworzy\u0142 te\u017c na zam\u00f3wienie, a krytycy tym razem zarzucali mu, \u017ce przez to obni\u017cy\u0142 poziom artystyczny. W 1887 roku powr\u00f3ci\u0142 do kraju. Ze Stanis\u0142awem Witkiewiczem i Adamem Chmielowskimi wsp\u00f3lnie wynajmowa\u0142 pracowni\u0119 w warszawskim Hotelu Europejskim. Witkiewicz okre\u015bla\u0142 go jako cz\u0142owieka, kt\u00f3ry \u017cyje \u201etylko uczuciami i patrzy na wszystko i na wszystkich przez ich pryzmat\u201d. Dwa lata p\u00f3\u017aniej Che\u0142mo\u0144ski kupi\u0142 z \u017con\u0105 dworek w miejscowo\u015bci Kukl\u00f3wka na Mazowszu, w kt\u00f3rym artysta mieszka\u0142 a\u017c do \u015bmierci. Przeprowadzka by\u0142a powrotem do fascynacji z m\u0142odo\u015bci malarza \u2013 zn\u00f3w pojawi\u0142y si\u0119 motywy przyrody i cz\u0142owieka, kt\u00f3ry jest jej cz\u0119\u015bci\u0105 (m.in. Kuropatwy na \u015bniegu, Bociany, Wiecz\u00f3r na Polesiu, Krzy\u017c w zadymce, Zima, Dworek o zmierzchu), a tak\u017ce obrazy powsta\u0142e pod wp\u0142ywem podr\u00f3\u017cy na Kresy (Zach\u00f3d s\u0142o\u0144ca \u2013 Jezioro \u015awite\u017a, Rysak). W 1889 roku Che\u0142mo\u0144ski otrzyma\u0142 w Pary\u017cu Grand Prix (m.in. za obraz Jarmark na konie), w 1890 roku bra\u0142 udzia\u0142 w wystawie Towarzystwa Zach\u0119ty Sztuk Pi\u0119knych, kt\u00f3ra odnios\u0142a wielki sukces, natomiast cztery lata p\u00f3\u017aniej uhonorowano go z\u0142otym medalem w San Francisco. Przez kolejne lata jego malarstwo cieszy\u0142o si\u0119 ogromnym powodzeniem w kraju i zagranic\u0105. Pod koniec \u017cycia Che\u0142mo\u0144ski unika\u0142 ludzi, ukryty w ukochanym dworku w Kukl\u00f3wce, gdzie zmar\u0142 w 1914 roku. Malarstwo Che\u0142mo\u0144skiego jest nietypowe dla jego epoki \u2013 artysta odcina\u0142 si\u0119 od modnego w\u00f3wczas impresjonizmu i secesji. Stworzy\u0142 w\u0142asny, poetycki styl i uwa\u017cany jest za jednego z najwybitniejszych pejza\u017cyst\u00f3w tamtych czas\u00f3w. Najs\u0142ynniejsze obrazy J\u00f3zefa Che\u0142mo\u0144skiego mo\u017cna obejrze\u0107 w Muzeum Narodowym w Sukiennicach, w Galerii Sztuki Polskiej XIX wieku.<\/p><\/p>\n\n\n\n
Autor<\/strong>: Joanna Dolna <\/h4>\n\n\n\n“Gazeta Lokalna” Miesi\u0119cznik Rady Dzielnicy IV Pr\u0105dnik Bia\u0142y, nr 220-221, lipiec-sierpie\u0144 2011.<\/p>\n\n\n\n
Fotografie<\/strong>: prace J\u00f3zefa Che\u0142mo\u0144skiego – domena publiczna, Mach240390<\/a>\u00a0–\u00a0Praca w\u0142asna, Azory – osiedle w Krakowie. Zabudowa wzd\u0142u\u017c ulicy J\u00f3zefa Che\u0142mo\u0144skiego, widok na po\u0142udniowy wsch\u00f3d<\/em>. CC BY 4.0<\/a><\/p>\n\n\n\nPublikujemy teksty zamieszczane na przestrzeni lat w  miesi\u0119czniku Dzielnicy IV Pr\u0105dnik Bia\u0142y “Gazeta Lokalna”. Artyku\u0142 wraz z ca\u0142ym numerem mo\u017cna r\u00f3wnie\u017c pobra\u0107 we wersji cyfrowej na naszej stronie lub stronie Dzielnicy IV Pr\u0105dnik Bia\u0142y. Dodatkowo redakcja pozwoli\u0142a sobie ubogaci\u0107 materia\u0142 archiwalnymi zdj\u0119ciami.<\/strong><\/p><\/p>\n\n\n\n
Publikujemy teksty zamieszczane na przestrzeni lat w  miesi\u0119czniku Dzielnicy IV Pr\u0105dnik Bia\u0142y “Gazeta Lokalna”. Artyku\u0142 wraz z ca\u0142ym numerem mo\u017cna r\u00f3wnie\u017c pobra\u0107 we wersji cyfrowej na naszej stronie lub stronie Dzielnicy IV Pr\u0105dnik Bia\u0142y. Dodatkowo redakcja pozwoli\u0142a sobie ubogaci\u0107 materia\u0142 archiwalnymi zdj\u0119ciami.<\/strong><\/p><\/p>\n\n\n\n