{"id":34009,"date":"2023-02-13T10:49:36","date_gmt":"2023-02-13T09:49:36","guid":{"rendered":"https:\/\/patriotycznykrakow.pl\/?p=34009"},"modified":"2023-02-13T10:49:39","modified_gmt":"2023-02-13T09:49:39","slug":"z-krakowskiej-kolekcji-obraz-jana-matejki-wernyhora-1884","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/patriotycznykrakow.pl\/index.php\/2023\/02\/13\/z-krakowskiej-kolekcji-obraz-jana-matejki-wernyhora-1884\/","title":{"rendered":"Z krakowskiej kolekcji. Obraz Jana Matejki “Wernyhora” (1884)"},"content":{"rendered":"

W Muzeum Narodowym w Krakowie znajduje si\u0119 obraz pt. “Wernyhora” namalowany przez Jana Matejk\u0119 w latach 1883-1884. Inn\u0105 nazw\u0105 p\u0142\u00f3tna jest “Lirnik” lub “Wieszczba ukrai\u0144skiego lirnika”. Obraz olejny o wymiarach 2,90 m wysoko\u015bci oraz 2, 06 m szeroko\u015bci, umieszczony jest w oddziale MNK w Sukiennicach. Obraz zosta\u0142 zakupiony od syna malarza w 1908 r. , sfinansowa\u0142 go Sejm Galicyjski oraz w\u0142adze Krakowa.<\/p>\n

\"\"
Obraz Jana Matejki pt. Wernyhora<\/figcaption><\/figure>\n

Matejko przedstawi\u0142 Wernyhor\u0119, kt\u00f3ry dzia\u0142a\u0142 w czasie konfliktu jaki trawi\u0142 Rzeczpospolit\u0105 w czasie tzw. koliszczyzny (1768 r.)- to jest ruchu rusi\u0144skich ch\u0142op\u00f3w skierowanym przeciwko polskiej szlachcie,\u00a0 duchowie\u0144stwu rzymsko-katolickiemu oraz \u017bydom. Do przyczyn tego ruchu wymienia si\u0119 inspiracje i prowokacje ze strony carycy Katarzyny,\u00a0 kt\u00f3ra chcia\u0142a os\u0142abi\u0107 oddzia\u0142ywanie konfederacji barskiej i wrogo nastawi\u0107 ch\u0142op\u00f3w ukrai\u0144skich do polskiej szlachty i ziemia\u0144stwa ( podobnie uczynili w 1846 r. Austriacy nastawiaj\u0105c przeciw ziemianom i szlachcie, ch\u0142op\u00f3w, kt\u00f3rzy wywo\u0142ali w zachodniej Galicji rabacj\u0119), inspiracje ze strony duchowie\u0144stwa prawos\u0142awnego wrogiego wobec katolicyzmu, czy te\u017c z\u0142e warunki bytowania.\u00a0\u00a0Malarz tworzy\u0142 obraz w 80. latach XIX w. kiedy zaostrza\u0142y si\u0119 stosunki narodowo\u015bciowe mi\u0119dzy Polakami a Ukrai\u0144cami, cz\u0119sto na skutek polityki zaborc\u00f3w.\u00a0 Dla Matejki, Wernyhora mia\u0142 sta\u0107 si\u0119 symbolem jedno\u015bci – obu narod\u00f3w. Na obrazie, t\u0119 ide\u0119 unaocznia grono ludzi zgromadzonych przy Wernyhorze. Nale\u017cy doda\u0107, \u017ce obraz Wernyhora powsta\u0142 20 lat po powstaniu styczniowym, w kt\u00f3rym od\u017cy\u0142a idea wsp\u00f3lnego \u017cycia czterech narod\u00f3w – polskiego, ukrai\u0144skiego,\u00a0 litewskiego, bia\u0142oruskiego.\u00a0<\/p>\n

Kim by\u0142 Wernyhora (po polsku Walig\u00f3ra lub przewracaj\u0105cy g\u00f3ry)? Z pewno\u015bci\u0105 wpisa\u0142 si\u0119 on w \u015bwiadomo\u015b\u0107 Polak\u00f3w jako autor przepowiedni o losach Rzeczpospolitej, bohater obrazu Jana Matejki, dramatu “Wesela” Stanis\u0142awa Wyspia\u0144skiego (i rapsodu jego autorstwa pt. “Wernyhora”), dzie\u0142 Juliusza S\u0142owackiego, pt. “Wac\u0142aw”\u00a0 “Sen srebrny Salomei” czy “Beniowski”\u00a0 Mniej znane s\u0105 utwory literackie: W\u0142adys\u0142awa Lewickiego (ps. Barbiton), pt. “Wernyhora, dramat na tle historycznym w 7 obrazach zestawi\u0142 Barbiton”. Lucjana Siemie\u0144skiego, pt. “Dumka Ukrai\u0144ca”<\/em>, Micha\u0142a Budzy\u0144skiego \u2013 poemat pt. “Wac\u0142aw Rzewuski” Lirnik by\u0142 obiektem zainteresowania takich badaczy jak Witold Klinger, Piotr Aleksander Kostruba, Franciszek Ziejka, Stanis\u0142aw Makowski, Jan Miros\u0142aw Kasjan, Stanis\u0142aw Pigo\u0144, W\u0142adys\u0142aw Stabry\u0142a, obecnie Jerzy Walig\u00f3ra.<\/p>\n

\"\"
Karta tytu\u0142owa dramatu W\u0142adys\u0142awa Lewickiego<\/figcaption><\/figure>\n

Nale\u017cy zapyta\u0107 kim by\u0142 Wernyhora?\u00a0 Osob\u0119 jego nale\u017cy najpierw odnie\u015b\u0107 do zapis\u00f3w ba\u015bniowych o dw\u00f3ch braciach olbrzymach o imionach Wernyhora i Wernydub\u00a0 (Rwydub), czyli w t\u0142umaczeniu na j\u0119zyk polski Walig\u00f3ra i Wyrwid\u0105b lub opisowo przewracaj\u0105cy g\u00f3ry i przewracaj\u0105cy d\u0119by). Legenda o dw\u00f3ch braciach \u017cywa by\u0142a zar\u00f3wno w\u015br\u00f3d Polak\u00f3w jak i Ukrai\u0144c\u00f3w. Jak podaje Jerzy Walig\u00f3ra to ba\u015bniowe wyobra\u017cenie skutkowa\u0142o tym, \u017ce posta\u0107 Wernyhory przedstawiano jako m\u0119\u017cczyzn\u0119 postawnego, emanuj\u0105cego si\u0142\u0105. \u0179r\u00f3d\u0142a tradycji Wernyhory na Ukrainie si\u0119gaj\u0105 czas\u00f3w bitwy pod Po\u0142taw\u0105 w 1709 r. i antyrosyjskiej roli hetmana wojska zaporoskiego i atamana Iwana Mazepy. Na skutek wygranej cara Piotra I\u00a0 musia\u0142 on emigrowa\u0107 na teren Pa\u0144stwa Osma\u0144skiego, mi\u0119dzy innymi z p\u00f3\u017aniejszym atamanem Filipem Orlikiem (Or\u0142ykiem). Dzia\u0142anie Mazepy a potem\u00a0 Orlika mia\u0142y na celu podtrzymywanie ducha oporu wobec Rosji, dlatego te\u017c wysy\u0142ali oni emisariuszy, aby ci organizowali spo\u0142ecze\u0144stwo ukrai\u0144skie.\u00a0 Jednym z takich emisariuszy- jak podaje Witold Klinger mia\u0142 by\u0107 Wernyhora. \u015awiadczy o tym fakt, \u017ce by\u0142 on nazywany niekiedy jako Mazepenko\u00a0 czy Or\u0142yczenko. W 1798 poeta ukrai\u0144ski Iwan Kotlarewski w swej Eneidzie, nakazuje Eneaszowi ogl\u0105da\u0107 nie tylko Trojan, ale i Musija (Mojseja) Wernyhor\u0119. Musij to Moj\u017cesz , imi\u0119 Wernyhory ma wskazywa\u0107 na rol\u0119 uwalniaj\u0105c\u0105 Ukrai\u0144c\u00f3w, podobnie do \u017cydowskiego przyw\u00f3dcy. Wed\u0142ug tradycji ukrai\u0144skiej: “Wernyhora zjawi si\u0119 kiedy\u015b na szczycie pot\u0119\u017cnego kurhanu Soroka ko\u0142o Daszowa (po przegranej bitwie w r. 1831 zgin\u0105\u0142 w tym miejscu emir Rzewuski) i obwie\u015bci zbiegaj\u0105cemu si\u0119 zewsz\u0105d ludowi, \u017ce w pobli\u017cu odb\u0119dzie si\u0119 bitwa, kt\u00f3ra przyniesie mu upragnione wyzwolenie. Wed\u0142ug legendy m\u0142odszej, zapisanej przez kijowskiego profesora W\u0142odzimierza Antonowicza we wsi Makiedonach, gdzie w Polsce mia\u0142 mieszka\u0107 przyby\u0142y z Zadnieprza Wernyhora, wieszczek zjawi si\u0119 kiedy\u015b na bia\u0142ym koniu na wznosz\u0105cej si\u0119 nad wsi\u0105 g\u00f3rze, wezwie lud do powstania i dokona przewrotu \u2014 lecz po rzezi tak strasznej, \u017ce trupy ludzkie w biegu Dniepr wstrzymaj\u0105” (Klinger W. 1960)<\/p>\n

Jerzy Walig\u00f3ra zaznaczy\u0142, \u017ce w polskiej tradycji wytworzy\u0142y si\u0119 dwie wizje Wernyhory.\u00a0 Pierwsza ukazuje go jako przyjaciela Polski, wieszcz\u0105cego na temat los\u00f3w naszego narodu oraz pa\u0144stwa, kt\u00f3re mia\u0142o odrodzi\u0107 si\u0119 w dawnych granicach, a tak\u017ce tego, kt\u00f3ry zabiega\u0142 o budowanie jedno\u015bci mi\u0119dzy Polakami a Ukrai\u0144cami.\u00a0 Druga, wskazuje na niego jako na: “rzecznika sprawy ukrai\u0144skiej, symbol wolno\u015bciowych d\u0105\u017ce\u0144 Ukrai\u0144c\u00f3w, depozytariusza idei wielko\u015bci ducha i niezale\u017cno\u015bci narodu ukrai\u0144skiego, kt\u00f3ry […] w krwawych wydarzeniach koliszczyzny ostatecznie utraci\u0142 szans\u0119 na stworzenie wolnej Ukrainy. […]\u00a0 Wernyhora sercem jest z Ukrain\u0105, op\u0142akuje jej losy i cierpi jej cierpieniem” (Walig\u00f3ra J. 2015)<\/p>\n

\"\"
Wernyhora Projekt witra\u017ca do katedry wawelskiej (1902). O\u0142\u00f3wek. 43 x 20 cm Muzeum Narodowe w Krakowie.<\/figcaption><\/figure>\n

W przypadku tej drugiej wizji Wernyhory, u ko\u0144ca XIX w. sta\u0142a si\u0119 ona bardziej odpowiadaj\u0105ca rzeczywisto\u015bci, ani\u017celi ta pierwsza. Mo\u017cna r\u00f3wnie\u017c uzna\u0107, \u017ce marzenia o Rzeczpospolitej w jej dawnych, przedrozbiorowych granicach – wobec niepodleg\u0142o\u015bciowych d\u0105\u017ce\u0144 Ukrai\u0144c\u00f3w – nie by\u0142y ju\u017c wtedy do\u00a0 zrealizowania.\u00a0\u00a0<\/p>\n

Warto jeszcze przytoczy\u0107 kilka opis\u00f3w postaci Wernyhory z polskiej tradycji literackiej\u00a0<\/p>\n

\"\"
Joachim Lelewel -autor pierwszej drukowanej informacji o Wernyhorze z 1830 r.<\/figcaption><\/figure>\n


Pierwsza drukowana informacja o Wernyhorze zawarta by\u0142a w niedu\u017cym czasopi\u015bmie “Patrjota” (pisownia oryginalna) w numerze z 12 grudnia 1830 r. Informacje o lirniku zamie\u015bci\u0142 tam Joachim Lelewel, pisz\u0105c:<\/span><\/p>\n

\u201eW ustach ludu ukrai\u0144skiego, wo\u0142y\u0144skiego i podolskiego przechowuje si\u0119 od pokolenia do pokolenia proroctwo Wernyhory, Kozaka rodem ze wsi Dmytryk\u00f3wki za Dnieprem. Prowadzi\u0142 on \u017cycie tak \u015bwi\u0119tobliwe i tak ws\u0142awi\u0142 si\u0119 pomi\u0119dzy swoimi ziomkami – proroctwami, i\u017c lud z dalekich stron przychodzi\u0142 do niego, a\u017ceby albo zasi\u0119gn\u0105\u0107 jego rady, albo prosi\u0107 o przepowiadanie przysz\u0142o\u015bci. W takich chwilach wpada\u0142 zwykle w sen magnetyczny. Po zgonie gr\u00f3b jego by\u0142 miejscem pielgrzymki, a w czasie ostatniej wojny tureckiej i poprzednio jeszcze, gdy niekt\u00f3re zdarzenia zdawa\u0142y si\u0119 by\u0107 przez niego przepowiedziane, zabroni\u0142 rz\u0105d rosyjski pod surowymi karami zwiedza\u0107 miejsce, w kt\u00f3rym zw\u0142oki jego by\u0142y z\u0142o\u017cone. Kary by\u0142y bezskuteczne; lud, a szczeg\u00f3lnie lud pogn\u0119biony, pragnie wierzy\u0107 i pami\u0119\u0107 Wernyhory jest ci\u0105gle w religijnym poszanowaniu. Rzecz szczeg\u00f3lna!… Wiele jego przepowiedni spe\u0142ni\u0142o si\u0119; w tych latach spe\u0142ni\u0142a si\u0119 jedna, tycz\u0105ca si\u0119 w\u0142asnych zw\u0142ok jego. Wiedzieli jego wsp\u00f3\u0142ziomkowie, \u017ce przepowiedzia\u0142, i\u017c prochy jego rozprosz\u0105 si\u0119 po ca\u0142ym \u015bwiecie, i dlatego starannie piel\u0119gnowano gr\u00f3b tego proroka. Ale pod cmentarzem p\u0142yn\u0119\u0142a rzeczka, kt\u00f3ra przed kilkoma laty tak wezbra\u0142a, i\u017c ca\u0142y cmentarz zerwa\u0142a i unios\u0142a. Utwierdzi\u0142o to wiar\u0119 ludu i wzmocni\u0142o pami\u0119\u0107 proroctw, z kt\u00f3rych jedne ju\u017c nale\u017c\u0105 do przesz\u0142o\u015bci, inne dopiero si\u0119 maj\u0105 spe\u0142ni\u0107. Mamy jedno z jego poda\u0144 ludu w ruskim j\u0119zyku spisanych i og\u0142aszamy, je\u015bli nie jako proroctwo, to przynajmniej jako ciekawy szereg zdarze\u0144, w kt\u00f3re lud wierzy. Mo\u017ce w sprawie ojczyzny i wolno\u015bci b\u0119dziemy mieli szcz\u0119\u015bcie walczy\u0107 i umiera\u0107 na polach naddnieprskich, mo\u017ce nam pomoc tamtejszego ludu b\u0119dzie potrzebna, mo\u017ce si\u0142y naszego or\u0119\u017ca b\u0119d\u0105 za s\u0142abe, wtenczas u\u017cyjmy broni tego proroctwa. Wernyhora przyby\u0142 do kraju polskiego z okolic naddnieprskich r. 1766 i osiad\u0142 we wsi Makiedon\u00f3w, w starostwie kaniowskiem (dawne wojew\u00f3dztwo kijowskie – dop. M.J.). Tam przepowiedzia\u0142, i\u017c wkr\u00f3tce powstanie hajdamaczyzna, \u017ce ju\u017c w Ma\u0142orosji lud na to si\u0119 zmawia, \u017ce wielu wyginie, \u017ce kraj tamten nie zostanie hetma\u0144szczyzn\u0105, ale powr\u00f3ci pod rz\u0105d Polski, a za lat kilkana\u015bcie potem, b\u0119dzie w mie\u015bcie Kaniowie zjazd wielki, z kt\u00f3rego umowy z\u0142e w czasie dla Polak\u00f3w wynikn\u0105 skutki. Gdy hajdamaczyzna powstawa\u0107 zacz\u0119\u0142a, i to przepowiedzenie pomi\u0119dzy ludem si\u0119 rozg\u0142osi\u0142o, wsz\u0119dzie hajdamacy starali si\u0119 schwyta\u0107 Wernyhor\u0119, lecz nigdzie znale\u017a\u0107 nie mogli, nawet Makiedonowa mieszka\u0144c\u00f3w do \u015bcigania go i do hajdamaczyzny nam\u00f3wili. Wernyhora uciek\u0142 i skry\u0142 si\u0119 w domu na wyspie, rzek\u0105 Rosi\u0105 oblanej, na kt\u00f3rej mieszkali sami m\u0142ynarze. W owym czasie ca\u0142e starostwo korsu\u0144skie by\u0142o w posiadaniu Suchodolskiego; ten mieszkaj\u0105c w Korsuniu, gdy si\u0119 dowiedzia\u0142, \u017ce Wernyhora ukryty u m\u0142ynarz\u00f3w, by\u0142 u niego sam na wyspie, i gdy go o rozmaite rzeczy wypytywa\u0107 zacz\u0105\u0142, on mu odpowiedzia\u0142\u2026\u201c (za: Kostruba\u00a0 P. A. 1935)<\/p>\n

\"\"
Micha\u0142 Czajkowski, pisarz i poeta autor ksi\u0105\u017cki o Wernyhorze<\/figcaption><\/figure>\n


Micha\u0142 Czajkowski w swojej ksi\u0105\u017cce pt.<\/span> Wernyhora wieszcz ukrai\u0144ski: powie\u015b\u0107 historyczna z roku 1768<\/em>, wydanej w 1838 r. pisa\u0142:\u00a0 <\/span><\/p>\n

\u201eimi\u0119 tego starca jest s\u0142awne po ca\u0142ej Ukrainie. By\u0142 on rodem z Makiedan, wioski nale\u017c\u0105cej dzi\u015b do rodziny Ho\u0142owi\u0144skich ; za m\u0142odu uda\u0142 si\u0119 na Zaporo\u017ce, m\u00f3wi\u0105, \u017ce by\u0142 wys\u0142any z Putywla dla podburzenia ch\u0142op\u00f3w przeciw panom, ale przybywszy na Ukrain\u0119, tak pokocha\u0142 szlacht\u0119, \u017ce do niej przylgn\u0105\u0142 cia\u0142em i dusz\u0105. Zamieszka\u0142 w futorze poni\u017cej m\u0142yn\u00f3w korsu\u0144skich, bywa\u0142 u wszystkich pan\u00f3w; w szczeg\u00f3lnej przyja\u017ani \u017cy\u0142 z Micha\u0142em G\u0142\u0119bockim, wojskim owruckim. Je\u017adzi\u0142 na Zaporo\u017ce, aby Zaporo\u017cc\u00f3w poci\u0105gn\u0105\u0107 do wspierania Konfederacji Barskiej, mia\u0142 porozumienie si\u0119 z Tatarami. W czasie rzezi huma\u0144skiej opami\u0119tywa\u0142 ch\u0142opstwo. Moskale chcieli go z\u0142apa\u0107, obiecywali nagrod\u0119, kto by go im przyprowadzi\u0142. Umar\u0142 w Parchom\u00f3wce, wiosce na Ukrainie, gdzie si\u0119 p\u00f3\u017aniej narodzi\u0142 Seweryn Krzy\u017canowski, pu\u0142kownik gwardji strzelc\u00f3w konnych. \u015amier\u0107 jego przypada w r. 1769 czy 1770 , a przepowiednie jego do dzi\u015b dnia istniej\u0105 pomi\u0119dzy ludem i pomi\u0119dzy szlacht\u0105\u201c (za: Kostruba\u00a0 P. A. 1935)<\/p>\n

\u00a0<\/p>\n

\"\"
Seweryn Goszczy\u0144ski<\/figcaption><\/figure>\n

Seweryn Goszczy\u0144ski przygotowuj\u0105c trzecie wydanie ksi\u0105\u017cki o Wernyhorze w swoich notatkach tak o nim pisa\u0142:\u00a0 \u00a0\u201eWernyhora Mosij (Mojsej, Moj\u017cesz). Miejsce urodzenia niepewne. Wed\u0142ug jednego podania mia\u0142 si\u0119 urodzi\u0107 w Parchom\u00f3wce (gub. kijowska, powiat lipowiecki). Inne podanie wyprowadza go od Zaporo\u017cc\u00f3w. S\u0142ysza\u0142em nawet, \u017ce tak by\u0142 przeciwny robocie, kt\u00f3ra wybuchn\u0119\u0142a\u00a0 rzezi\u0105, \u017ce zabi\u0142 w\u0142asn\u0105 matk\u0119 i brata, jako bior\u0105cych czynny udzia\u0142 w przygotowaniach do tej rzezi. Z tego powodu, a g\u0142\u00f3wnie, \u017ce by\u0142 w niebezpiecze\u0144stwie od swoich ziomk\u00f3w za swoje polskie uczucie, schroni\u0142 si\u0119 na Ukrain\u0119 polsk\u0105, gdzie ju\u017c przebywa\u0142 do \u015bmierci. Mi\u0119dzy innemi znalaz\u0142 przytu\u0142ek w zamku korsu\u0144skim, u \u00f3wczesnego rz\u0105dcy starostwa korsu\u0144skiego, kt\u00f3rym by\u0142 Suchodolski. Jemu to dyktowa\u0142 on swoje proroctwa, g\u0142o\u015bne dot\u0105d w Polsce (drukowane podczas rewolucji 1830 w Patrjocie z obja\u015bnieniami Lelewela, tycz\u0105cemi si\u0119 \u017cycia i \u015bmierci Wernyhory). Mi\u0119dzy innemi przepowiedzia\u0142 on, \u017ce z jego grobu \u015bladu nie zostanie, co si\u0119 mia\u0142o zi\u015bci\u0107, bo gdy go pogrzebano przy brzegu jednej rzeki, przysz\u0142a pow\u00f3d\u017a i znios\u0142a do szcz\u0119tu gr\u00f3b jego. Inne podanie utrzymuje, \u017ce zako\u0144czy\u0142 w spos\u00f3b nast\u0119puj\u0105cy: W ostatnich dniach swojej staro\u015bci przebywa\u0142 w samotnej \u015br\u00f3d lasu chatce, w jakim\u015b futorze. Jednego dnia prosi w\u0142a\u015bcicieli tego futora, aby mu oznajmili, kiedy bia\u0142y ko\u0144 wybie\u017cy z lasu. Jako\u017c pewnego dnia o zachodzie wybieg\u0142 z lasu bia\u0142y ko\u0144, stan\u0105\u0142 przed wrotami futoru i zar\u017ca\u0142. Wernyhora wyszed\u0142, siad\u0142 na konia i znikn\u0105\u0142 w g\u0142\u0119bi lasu i odt\u0105d ani go widziano ani s\u0142yszano o nim\u201c. (za: Kostruba\u00a0 P. A. 1935)<\/p>\n

\"\"
Wernyhora, szkic do witra\u017ca wawelskiego (1900). O\u0142\u00f3wek i kredka. Muzeum Narodowe w Warszawie.<\/figcaption><\/figure>\n

Obraz Jana Matejki pt. “Wernyhora” nabiera obecnie nowego znaczenia, jednak zawsze nale\u017cy pami\u0119ta\u0107, o r\u00f3\u017cnorodno\u015bci tradycji zwi\u0105zanych z t\u0105 postaci\u0105 i w\u0142a\u015bciwie odczytywa\u0107 przes\u0142anie mistrza Jana.\u00a0<\/p>\n

\u00a0 \u00a0 \u00a0 \u00a0 \u00a0 \u00a0 \u00a0 \u00a0 \u00a0 \u00a0 \u00a0 \u00a0 \u00a0 \u00a0 \u00a0 \u00a0 \u00a0 \u00a0 \u00a0 \u00a0 \u00a0 \u00a0 \u00a0 \u00a0 \u00a0 \u00a0 \u00a0 \u00a0 \u00a0 \u00a0 \u00a0 \u00a0 \u00a0 \u00a0 \u00a0 \u00a0 \u00a0 \u00a0 \u00a0 \u00a0 \u00a0 \u00a0 \u00a0 \u00a0 \u00a0 \u00a0 \u00a0 \u00a0 \u00a0 \u00a0 \u00a0 \u00a0 \u00a0 \u00a0 \u00a0 \u00a0 \u00a0 \u00a0 \u00a0 \u00a0 \u00a0 \u00a0 \u00a0 \u00a0 \u00a0 \u00a0 \u00a0 \u00a0 \u00a0 \u00a0 \u00a0 \u00a0 \u00a0 \u00a0 \u00a0 \u00a0 \u00a0 \u00a0 \u00a0 \u00a0 \u00a0Opracowanie Mariusz Jab\u0142o\u0144ski\u00a0<\/p>\n\n\n

Literatura:<\/p>\n\n\n\n

Pobierz<\/p>\n\n\n\n

Jerzy Walig\u00f3ra, M\u0142odopolski Wernyhora\/Walig\u00f3ra<\/em>, w: Ruch Literacki R. LVI, 2015, Z.3 (330)<\/a>
Witold Klinger, Polskie przepowiednie Wernyhory i czas ich powstania<\/em>, w: Pami\u0119tnik Literacki : czasopismo kwartalne po\u015bwi\u0119cone historii i krytyce literatury polskiej 51\/1, 159-171 (1960).<\/a>
Piotr Aleksander Kostruba, Wernyhora : zarys historji legendy,<\/em> w: Pami\u0119tnik Literacki : czasopismo kwartalne po\u015bwi\u0119cone historii i krytyce literatury polskiej 32\/1\/4, 390-415 (1935)<\/a><\/p>\n\n\n\n


<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"

W Muzeum Narodowym w Krakowie znajduje si\u0119 obraz pt. “Wernyhora” namalowany przez Jana Matejk\u0119 w latach 1883-1884. Inn\u0105 nazw\u0105 p\u0142\u00f3tna jest “Lirnik” lub “Wieszczba ukrai\u0144skiego lirnika”. Obraz olejny o wymiarach … <\/p>\n","protected":false},"author":1,"featured_media":34188,"comment_status":"closed","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[3,8,11,2],"tags":[],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/patriotycznykrakow.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/34009"}],"collection":[{"href":"https:\/\/patriotycznykrakow.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/patriotycznykrakow.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/patriotycznykrakow.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/users\/1"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/patriotycznykrakow.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=34009"}],"version-history":[{"count":0,"href":"https:\/\/patriotycznykrakow.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/34009\/revisions"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/patriotycznykrakow.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/media\/34188"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/patriotycznykrakow.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=34009"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/patriotycznykrakow.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=34009"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/patriotycznykrakow.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=34009"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}