{"id":33947,"date":"2023-01-18T15:22:43","date_gmt":"2023-01-18T14:22:43","guid":{"rendered":"https:\/\/patriotycznykrakow.pl\/?p=33947"},"modified":"2023-01-18T15:22:43","modified_gmt":"2023-01-18T14:22:43","slug":"palac-krzysztofory-zaprasza-na-prezentacje-pamiatek-zwiazanych-z-powstaniem-styczniowym","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/patriotycznykrakow.pl\/index.php\/2023\/01\/18\/palac-krzysztofory-zaprasza-na-prezentacje-pamiatek-zwiazanych-z-powstaniem-styczniowym\/","title":{"rendered":"Pa\u0142ac Krzysztofory zaprasza na prezentacj\u0119 pami\u0105tek zwi\u0105zanych z powstaniem styczniowym"},"content":{"rendered":"

Od 17 stycznia w Pa\u0142acu Krzysztofory na wystawie sta\u0142ej \u201eKrak\u00f3w od pocz\u0105tku, bez ko\u0144ca\u201d mo\u017cna ogl\u0105da\u0107 okoliczno\u015bciow\u0105 prezentacj\u0119 pami\u0105tek zwi\u0105zanych z powstaniem styczniowym ze zbior\u00f3w Muzeum Krakowa. W\u015br\u00f3d prezentowanych obiekt\u00f3w znajduje si\u0119 m.in. bi\u017cuteria patriotyczna, makata powsta\u0144cz\u0105 z or\u0142em i napisem \u201eBo\u017ce zbaw Polsk\u0119\u201d, piecz\u0119\u0107 z okresu powstania,<\/p>\n

\"\"
Makata powsta\u0144cza<\/figcaption><\/figure>\n

\u00a0<\/p>\n

Prezentowane s\u0105 kajdany, w jakie zakuwano w\u00f3wczas wi\u0119\u017ani\u00f3w oraz strzelba wykonana przez Ignacego H\u00f6felmajera, s\u0142ynnego krakowskiego rusznikarza. Poka\u017cemy tak\u017ce obraz \u201ePogrzeb powsta\u0144ca 1863 na Kazimierzu w<\/em> Krakowie\u201d Wac\u0142awa Koniuszki, portret powsta\u0144ca i dzia\u0142acza spo\u0142ecznego Edmunda Klemensiewicza oraz portret Henryka Kieszkowskiego, namalowany przez Tadeusza Ajdukiewicza. Pami\u0105tki te b\u0119dzie mo\u017cna ogl\u0105da\u0107 w Pa\u0142acu Krzysztofory do ko\u0144ca lutego.<\/strong><\/p>\n

\"\"
Medalion z kolekcji powsta\u0144czej<\/figcaption><\/figure>\n

\u00a0<\/p>\n

W bie\u017c\u0105cym roku przypada 160. rocznica wybuchu powstania styczniowego, najd\u0142u\u017cej trwaj\u0105cego polskiego zrywu niepodleg\u0142o\u015bciowego w okresie zabor\u00f3w. Walki prowadzone by\u0142y na terenie zaboru rosyjskiego, oraz na ziemiach bezpo\u015brednio wcielonych do Rosji. Krak\u00f3w po\u0142o\u017cony w monarchii austriackiej, kilkana\u015bcie kilometr\u00f3w na po\u0142udnie od granic zaboru rosyjskiego sta\u0142 si\u0119 wa\u017cn\u0105 baz\u0105 i zapleczem zaopatrzeniowym powstania styczniowego. Po wybuchu powstania wielu m\u0142odych ludzi, w tym student\u00f3w przedziera\u0142o si\u0119 do oddzia\u0142\u00f3w powsta\u0144czych. Pierwsza wi\u0119ksza grupa powsta\u0144cza z Krakowa wyruszy\u0142a 6 lutego 1863 r. do pobliskiego Ojcowa, kilkana\u015bcie dni p\u00f3\u017aniej, 17 lutego dosz\u0142o do bitwy o Miech\u00f3w. Oddzia\u0142y powsta\u0144cze nieudolnie dowodzone \u00a0ponios\u0142y ca\u0142kowit\u0105 kl\u0119sk\u0119. Krak\u00f3w okry\u0142 si\u0119 \u017ca\u0142ob\u0105. Ta kl\u0119ska zawa\u017cy\u0142a na kolejnych wyprawach zbrojnych organizowanych w mie\u015bcie. Tylko od kwietnia do sierpnia 1863 r. zorganizowano z Krakowa jedena\u015bcie wypraw zbrojnych, do powstania posz\u0142o ponad 3000 ochotnik\u00f3w. Jednak wszystkie krakowskie wyprawy zosta\u0142y szybko rozbite przez Rosjan. Z Krakowa r\u00f3wnie\u017c sz\u0142y do powstania transporty broni kupowanej w Wiedniu, tu dzia\u0142a\u0142y fabryki amunicji i jej sk\u0142ady mieszcz\u0105ce si\u0119 w wielu prywatnych domach. Dzi\u0119ki krakowskim lekarzom i studentom medycyny dzia\u0142a\u0142y szpitale w miasteczkach i dworach wzd\u0142u\u017c granicy, a tak\u017ce w samym Krakowie w domach prywatnych i klasztorach.<\/p>\n

\"\"
Mistrz Jan Matejko<\/figcaption><\/figure>\n

\u00a0<\/p>\n

Mistrz Jan Matejko, nie wzi\u0105\u0142 bezpo\u015bredniego udzia\u0142u w walkach powsta\u0144czych, by\u0142 jednak\u00a0 zaanga\u017cowany w powstanie, w kt\u00f3rym walczyli jego dwaj bracia, Edmund i Kazimierz oraz przyjaciele, mi\u0119dzy innymi poleg\u0142y w miechowskiej bitwie Stefan Giebu\u0142towski, brat przysz\u0142ej \u017cony Matejki, a tak\u017ce Stanis\u0142aw Serafi\u0144ski. Jan Matejko, wraz z J\u00f3zefem Szujskim, w przebraniu w\u0119glarza przewozi\u0142 przez granic\u0119 bro\u0144 dla oddzia\u0142u Langiewicza oraz ofiarowa\u0142 na cel powstania spor\u0105 kwot\u0119 pieni\u0119dzy.

Ofiarnie dzia\u0142a\u0142 Komitet Niewiast Polskich, kt\u00f3rego cz\u0142onkinie pe\u0142ni\u0142y obok pracy w szpitalach tak\u017ce funkcje kurierek, gromadzi\u0142y leki i \u015brodki opatrunkowe, jak r\u00f3wnie\u017c zaopatrywa\u0142y powsta\u0144c\u00f3w w \u017cywno\u015b\u0107 i odzie\u017c. W grudniu 1863 r. za sprzyjanie powstaniu w\u0142adze austriackie nasili\u0142y represje. 29 lutego 1864 r. Austriacy og\u0142osili stan obl\u0119\u017cenia w Krakowie i ca\u0142ej Galicji, trwaj\u0105cy przez ponad rok. Przez dziesi\u0105tki lat pami\u0119\u0107 w Krakowie o by\u0142ych powsta\u0144cach styczniowych by\u0142a \u017cywa, m.in. za spraw\u0105 domu weteran\u00f3w. W Krakowie mieszka\u0142o wielu by\u0142ych uczestnik\u00f3w, w tym Adam Chmielowski (Brat Albert), Marian Dubiecki, czy te\u017c gen. Edmund R\u00f3\u017cycki.<\/p>\n\n\n

Tekst dr Piotr Hapanowicz <\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"

Od 17 stycznia w Pa\u0142acu Krzysztofory na wystawie sta\u0142ej \u201eKrak\u00f3w od pocz\u0105tku, bez ko\u0144ca\u201d mo\u017cna ogl\u0105da\u0107 okoliczno\u015bciow\u0105 prezentacj\u0119 pami\u0105tek zwi\u0105zanych z powstaniem styczniowym ze zbior\u00f3w Muzeum Krakowa. W\u015br\u00f3d prezentowanych obiekt\u00f3w … <\/p>\n","protected":false},"author":1,"featured_media":33948,"comment_status":"closed","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[3,2],"tags":[],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/patriotycznykrakow.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/33947"}],"collection":[{"href":"https:\/\/patriotycznykrakow.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/patriotycznykrakow.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/patriotycznykrakow.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/users\/1"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/patriotycznykrakow.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=33947"}],"version-history":[{"count":0,"href":"https:\/\/patriotycznykrakow.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/33947\/revisions"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/patriotycznykrakow.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/media\/33948"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/patriotycznykrakow.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=33947"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/patriotycznykrakow.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=33947"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/patriotycznykrakow.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=33947"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}