Miasto Krak\u00f3w od 2010 r. sukcesywnie obejmuje kolejne obszary przepisami o parkach kulturowych, kt\u00f3re tworzone s\u0105 w celu zachowania krajobrazu kulturowego wybranych teren\u00f3w. Powo\u0142ywanie park\u00f3w kulturowych to spos\u00f3b zarz\u0105dzania zabytkow\u0105 przestrzeni\u0105 oraz kluczowe narz\u0119dzie poprawy wizerunku danego miejsca, maj\u0105ce s\u0142u\u017cy\u0107 m.in. w walce z chaosem reklamowym w przestrzeni publicznej. Jest to te\u017c najnowocze\u015bniejsza forma ochrony dziedzictwa, przewidziana w ustawie o ochronie zabytk\u00f3w i opiece nad zabytkami (obok wpisu do rejestru zabytk\u00f3w, uznania za pomnik historii czy odpowiedniego zapisu w planie zagospodarowania przestrzennego).<\/p>\n\n\n\n
Po wprowadzeniu wytycznych w zakresie szczeg\u00f3lnej ochrony Starego Miasta oraz Nowej Huty, przysz\u0142a pora na rewolucj\u0119 estetyczn\u0105 na terenie Kazimierza i Stradomia. Prace nad utworzeniem nowego parku rozpocz\u0119\u0142y si\u0119 w 2019 r., a ich zwie\u0144czenie stanowi podj\u0119ta przez Rad\u0119 Miasta Krakowa uchwa\u0142a LXXXIII\/2368\/22 z 27 kwietnia 2022 r. w sprawie utworzenia parku kulturowego Kazimierz ze Stradomiem. Uchwa\u0142a wejdzie w \u017cycie ju\u017c niebawem, bo 1 wrze\u015bnia. W praktyce oznacza to, \u017ce wszelkie nowe obiekty i elementy zagospodarowania przestrzeni (m.in. tablice i urz\u0105dzenia reklamowe), kt\u00f3re pojawi\u0105 si\u0119 na obszarze chronionym, po tej dacie, b\u0119d\u0105 musia\u0142y zachowa\u0107 zgodno\u015b\u0107 z zapisami tego dokumentu. Z kolei w odniesieniu do obiekt\u00f3w i element\u00f3w ju\u017c funkcjonuj\u0105cych na tym terenie, nowe regulacje i przepisy b\u0119d\u0105 stosowane dopiero od 1 wrze\u015bnia 2023 r.<\/p>\n\n\n\n
Nowy park kulturowy, opr\u00f3cz wskazanego w nazwie Kazimierza, b\u0119d\u0105cego niegdy\u015b autonomiczn\u0105 jednostk\u0105 osadnicz\u0105 i Stradomia \u2013 dawnego przedmie\u015bcia Krakowa, obejmuje tak\u017ce cz\u0119\u015b\u0107 lewobrze\u017cnych Bulwar\u00f3w Wi\u015blanych. Ochron\u0105 zosta\u0142 obj\u0119ty obszar o \u0142\u0105cznej powierzchni przesz\u0142o 140 hektar\u00f3w.<\/p>\n\n\n\n
Krajobraz kulturowy Kazimierza i Stradomia podlega\u0142 wielu przemianom w perspektywie historycznej i wsp\u00f3\u0142czesnej. Znacz\u0105cy wp\u0142yw na jego kszta\u0142towanie mia\u0142a blisko\u015b\u0107 rozwijaj\u0105cej si\u0119 \u00f3wczesnej stolicy Rzeczypospolitej. To mozaika teren\u00f3w o r\u00f3\u017cnym charakterze, genezie i sposobie zagospodarowania. Kazimierz i Stradom to tak\u017ce specyficzna historia miejsca i spu\u015bcizna zwi\u0105zana z procesami spo\u0142ecznymi oraz mieszaniem si\u0119 wielu kultur, w\u015br\u00f3d kt\u00f3rych znacz\u0105c\u0105 rol\u0119 odgrywa materialne i niematerialne dziedzictwo kultury \u017cydowskiej. Na obszarze tym dominuj\u0105 formy zagospodarowania terenu o charakterze historycznym, kt\u00f3re decyduj\u0105 o zabytkowym obliczu tego miejsca. Cechy te przes\u0105dzaj\u0105 o wyj\u0105tkowej warto\u015bci i atrakcyjno\u015bci krajobrazu Kazimierza i Stradomia, o jego potencjale gospodarczym w wymiarze spo\u0142ecznym, kulturowym i turystycznym.<\/p>\n\n\n\n
Kazimierz i Stradom znajduj\u0105 si\u0119 w obr\u0119bie obszaru wpisanego na List\u0119 \u015awiatowego Dziedzictwa UNESCO. Wchodz\u0105 r\u00f3wnie\u017c w sk\u0142ad historycznego zespo\u0142u miasta, uznanego zarz\u0105dzeniem Prezydenta Polski za pomnik historii. Utworzenie na tym obszarze parku kulturowego jest wi\u0119c dope\u0142nieniem ochrony miejsca \u015bwiatowego dziedzictwa, a tak\u017ce rozwini\u0119ciem zapis\u00f3w plan\u00f3w miejscowych oraz uzupe\u0142nieniem zapis\u00f3w ochrony konserwatorskiej unikatowego uk\u0142adu urbanistycznego Kazimierza i Stradomia (wpisanego do rejestru zabytk\u00f3w w 1934 r.).<\/p>\n\n\n\n
Powstanie parku kulturowego na terenie Kazimierza i Stradomia w praktyce oznacza\u0107 b\u0119dzie g\u0142\u00f3wnie zmiany wizualne i estetyczne, a wprowadzenie nowych regulacji b\u0119dzie mia\u0142o znacz\u0105cy wp\u0142yw m.in. na spos\u00f3b prowadzenia dzia\u0142alno\u015bci us\u0142ugowej i handlowej oraz rob\u00f3t budowlanych, funkcjonowanie ogr\u00f3dk\u00f3w gastronomicznych, estetyk\u0119 elewacji budynk\u00f3w oraz zasady umieszczania szyld\u00f3w, tablic i urz\u0105dze\u0144 reklamowych (r\u00f3wnie\u017c na barkach), a tak\u017ce spos\u00f3b organizacji przedsi\u0119wzi\u0119\u0107 plenerowych oraz prezentacji artyst\u00f3w ulicznych.<\/p>\n\n\n\n
Uchwa\u0142a porz\u0105dkuje ponadto kwesti\u0119 prowadzenia przewoz\u00f3w os\u00f3b za pomoc\u0105 meleks\u00f3w, ogranicza godziny funkcjonowania ogr\u00f3dk\u00f3w gastronomicznych oraz foodtruck\u00f3w.<\/p>\n\n\n\n