{"id":31734,"date":"2022-04-22T10:33:00","date_gmt":"2022-04-22T08:33:00","guid":{"rendered":"http:\/\/patriotycznykrakow.pl\/?p=31734"},"modified":"2022-04-22T12:40:06","modified_gmt":"2022-04-22T10:40:06","slug":"bracka-11","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/patriotycznykrakow.pl\/index.php\/2022\/04\/22\/bracka-11\/","title":{"rendered":"Bracka 11"},"content":{"rendered":"\n

A w Krakowie na Brackiej pada deszcz\u2026 \u015bpiewa\u0142 Grzegorz Turnau, tym samym zach\u0119caj\u0105c do spacerowania po krakowskiej ulicy wszystkich, kt\u00f3rzy od lat nuc\u0105 t\u0119 popularn\u0105 piosenk\u0119. Opr\u00f3cz wyj\u0105tkowego klimatu Bracka mo\u017ce poszczyci\u0107 si\u0119 tak\u017ce kamienicami z ciekaw\u0105 histori\u0105. Wybrane z nich \u2012 wyremontowan\u0105 przy wsparciu miasta kamienic\u0119 zlokalizowan\u0105 pod numerem 11, a tak\u017ce kamienic\u0119 Gostkowskich przybli\u017camy w kolejnym odcinku cyklu #krakowheritage.<\/p><\/p>\n\n\n\n

Pocz\u0105tki obecnego obiektu znajduj\u0105cego si\u0119 na ulicy Brackiej pod numerem 11<\/strong> to dwie ma\u0142e \u015bredniowieczne kamienice z XIV i XV wieku. Jedna z nich w pierwszej po\u0142owie XVII wieku nale\u017ca\u0142a do zboru ewangelickiego. Kamienice sp\u0142on\u0119\u0142y sp\u0142on\u0119\u0142y podczas wielkiego po\u017caru Krakowa w 1850 roku. Przebudowane i po\u0142\u0105czone zosta\u0142y w 1858 roku \u2012 wed\u0142ug projektu Antoniego Stacherskiego, autora przebudowy m.in. ko\u015bcio\u0142a Franciszkan\u00f3w i Arsena\u0142u Miejskiego, stanowi\u0105cego dzisiaj cz\u0119\u015b\u0107 Muzeum Czartoryskich.<\/p><\/p>\n\n\n\n

Kamienica, kt\u00f3ra by\u0142a nazywana \u201eGargasz\u00f3wk\u0105\u201d od nazwy jednej z pierwotnych kamienic, ma trzy kondygnacje: fasada jest czteroosiowa. W jej \u015brodkowej cz\u0119\u015bci znajduje si\u0119 tzw. pseudoryzalit o szeroko\u015bci dw\u00f3ch osi. Budynek wie\u0144czy szeroki gzyms koronuj\u0105cy, wsparty konsolami.<\/p><\/p>\n\n\n\n

Kamienica przy ulicy Brackiej 11 jest wpisana do rejestru zabytk\u00f3w nr A-726 decyzj\u0105 z 29 lutego 1988 r. W 2017 roku przeprowadzono remont konserwatorski elewacji wraz z wymian\u0105 stolarki okiennej i konserwacj\u0105 bramy wej\u015bciowej. Ten zakres prac by\u0142 wsp\u00f3\u0142finasowany w formie dotacji celowej z bud\u017cetu miasta kwot\u0105 100 tys. z\u0142, co stanowi\u0142o 42 proc. poniesionych koszt\u00f3w.<\/p><\/p>\n\n\n\n

Ulica Bracka prowadzi z Rynku G\u0142\u00f3wnego na po\u0142udnie, do ko\u015bcio\u0142a Franciszkan\u00f3w, nazywanych tak\u017ce Zakonem Braci Mniejszych \u2012 st\u0105d pochodzi obecna nazwa ulicy (w \u015bredniowieczu Bracka nazywana by\u0142a ulic\u0105 Franciszka\u0144sk\u0105). W przeciwie\u0144stwie do innych ulic wychodz\u0105cych z Rynku G\u0142\u00f3wnego, Bracka nie jest idealnie prosta, ale wygi\u0119ta w lekki \u0142uk. Ta krzywizna jest dowodem na to, \u017ce przed lokacj\u0105 miasta w 1257 roku istnia\u0142a tu ju\u017c jaka\u015b zabudowa, kt\u00f3r\u0105 uwzgl\u0119dnili \u00f3wcze\u015bni urbani\u015bci, wytyczaj\u0105c nowy plan Krakowa.<\/p><\/p>\n\n\n\n

W\u015br\u00f3d wielu zabytkowych obiekt\u00f3w znajduj\u0105cych si\u0119 przy ulicy Brackiej warto zwr\u00f3ci\u0107 uwag\u0119 na kamienic\u0119 Gostkowskich pod nr 3-5. Obecna forma kamienicy powsta\u0142a w latach 1851-1852 w wyniku odbudowy i scalenia dw\u00f3ch budynk\u00f3w, kt\u00f3re zosta\u0142y zniszczone podczas wielkiego po\u017caru w 1850 roku. W ko\u0144cu XIII wieku lub na pocz\u0105tku XIV w. na terenie posesji w\u00f3jt Henryk (brat w\u00f3jta Alberta) zbudowa\u0142 z kamienia wapiennego wie\u017c\u0119 obronn\u0105 na planie kwadratu o \u015bcianach grubo\u015bci 1,16-1,20 m. Obramienia okien i drzwi wykonano z ceg\u0142y palc\u00f3wki. Wie\u017ca u zbiegu ulic Brackiej i Go\u0142\u0119biej zachowa\u0142a si\u0119 tylko cz\u0119\u015bciowo, gdy\u017c w po\u0142owie XIV w. w\u0142\u0105czono j\u0105 w mury gotyckiego domu nazwanego od jego w\u0142a\u015bciciela \u2013 Domem Melszty\u0144skim<\/strong>.<\/p><\/p>\n\n\n\n

Zachowane cz\u0119\u015bci wie\u017cy stanowi\u0105 dzisiaj cz\u0119\u015b\u0107 piwnic (widoczne na fotografiach). W XV wieku budynek zosta\u0142 przebudowany przez uniwersytet i przekazany jako bursa studentom w\u0119gierskim, kt\u00f3rzy licznie przybywali wtedy do Krakowa po nauk\u0119. W roku 1558, gdy zmala\u0142o zainteresowanie W\u0119gr\u00f3w studiami w Krakowie, burs\u0119 zamkni\u0119to, a po reformie Ko\u0142\u0142\u0105tajowskiej Uniwersytetu Krakowskiego, kamienic\u0119 sprzedano prywatnym w\u0142a\u015bcicielom. Na domu znajduje si\u0119 granitowa tablica w j\u0119zyku polskim i w\u0119gierskim z napisem: \u201eBudynek ten sta\u0142 si\u0119 domem dla w\u0119gierskich \u017cak\u00f3w studiuj\u0105cych w Krakowie w XV i XVI wieku, kt\u00f3rzy na polskiej ziemi ku chwale w\u0119gierskiej kultury dla dobra ojczyzny powi\u0119kszali swoje wiadomo\u015bci na wielkiej s\u0142awy Uniwersytecie Jagiello\u0144skim\u201d.<\/p><\/p>\n\n\n\n

W 1904 roku Zygmunt Sarnecki otworzy\u0142 tu pierwszy w Krakowie salon sprzeda\u017cy dzie\u0142 sztuki  \u201eArs\u201d. W po\u0142owie lat 30. XX wieku mie\u015bci\u0142a si\u0119 tu Sala Kr\u00f3lestwa krakowskiego zboru \u015bwiadk\u00f3w Jehowy. Pod tym adresem dzia\u0142a\u0142a tak\u017ce filia administracji czasopisma \u201eZ\u0142oty Wiek\u201d.<\/p><\/p>\n\n\n\n

Od pocz\u0105tku XXI wieku maj\u0105 tutaj swoj\u0105 siedzib\u0119 kawiarnie \u201eStara Prowincja\u201d i \u201eNowa Prowincja\u201d. W 2014 roku przy wej\u015bciu do kawiarni zainstalowano domofon poezji. Po naci\u015bni\u0119ciu przycisku mo\u017cna us\u0142ysze\u0107 poet\u00f3w czytaj\u0105cych swoje wiersze, m.in. Wis\u0142aw\u0119 Szymborsk\u0105, Bronis\u0142awa Maja, Ew\u0119 Lipsk\u0105, Adama Zagajewskiego, Czes\u0142awa Mi\u0142osza, Ryszarda Krynickiego i Juli\u0119 Hartwig. Projekt by\u0142 wsp\u00f3lnym przedsi\u0119wzi\u0119ciem Krakowskiego Biura Festiwalowego i Nowej Prowincji. Wi\u0119kszo\u015b\u0107 nagra\u0144 zosta\u0142a udost\u0119pniona dzi\u0119ki uprzejmo\u015bci Wydawnictwa a5. Instalacja mia\u0142a przypomnie\u0107 o przyznaniu<\/strong> Krakowowi tytu\u0142u Miasta Literatury UNESCO<\/strong>.<\/p><\/p>\n\n\n\n

Opisy przygotowano w oparciu o dost\u0119pne \u017ar\u00f3d\u0142a historyczne oraz rys historyczny zawarty w programie prac konserwatorskich.<\/p>\n\n\n\n

\n\n\n\n

W cyklu #krakowheritage<\/strong>, kt\u00f3rego wszystkie odcinki mo\u017cna znale\u017a\u0107 tutaj<\/a><\/u><\/strong>, prezentujemy krakowskie zabytki odnowione przy wsparciu miasta. Zach\u0119camy do spacer\u00f3w szlakiem krakowskich renowacji i poznawania lub okrywania na nowo najpi\u0119kniejszych obiekt\u00f3w, a tak\u017ce oznaczania ich hasztagiem #krakowheritage \u2013 wsp\u00f3lnie poka\u017cmy, \u017ce jeste\u015bmy dumni z efekt\u00f3w opieki nad zabytkami naszego miasta.<\/p><\/p>\n\n\n\n

Fot. Bogus\u0142aw \u015awierzowski \/ krakow.pl<\/p>\n\n\n\n

\n
\"\"<\/figure>\n\n\n\n
\"\"<\/figure>\n\n\n\n
\"\"<\/figure>\n\n\n\n
\"\"<\/figure>\n\n\n\n
\"\"<\/figure>\n\n\n\n
\"\"<\/figure>\n\n\n\n
\"\"<\/figure>\n\n\n\n
\"\"<\/figure>\n\n\n\n
\"\"<\/figure>\n\n\n\n
\"\"<\/figure>\n\n\n\n
\"\"<\/figure>\n\n\n\n
\"\"<\/figure>\n<\/figure>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"

A w Krakowie na Brackiej pada deszcz\u2026 \u015bpiewa\u0142 Grzegorz Turnau, tym samym zach\u0119caj\u0105c do spacerowania po krakowskiej ulicy wszystkich, kt\u00f3rzy od lat nuc\u0105 t\u0119 popularn\u0105 piosenk\u0119. Opr\u00f3cz wyj\u0105tkowego klimatu Bracka … <\/p>\n","protected":false},"author":1,"featured_media":31747,"comment_status":"closed","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[3,2,1],"tags":[],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/patriotycznykrakow.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/31734"}],"collection":[{"href":"https:\/\/patriotycznykrakow.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/patriotycznykrakow.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/patriotycznykrakow.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/users\/1"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/patriotycznykrakow.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=31734"}],"version-history":[{"count":0,"href":"https:\/\/patriotycznykrakow.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/31734\/revisions"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/patriotycznykrakow.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/media\/31747"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/patriotycznykrakow.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=31734"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/patriotycznykrakow.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=31734"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/patriotycznykrakow.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=31734"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}