{"id":29328,"date":"2022-02-10T12:02:55","date_gmt":"2022-02-10T11:02:55","guid":{"rendered":"http:\/\/patriotycznykrakow.pl\/?p=29328"},"modified":"2022-03-24T13:47:15","modified_gmt":"2022-03-24T12:47:15","slug":"aresztowanie-krakowskich-jezuitow-10-listopada-1939-r-wokol-biografii-aresztowanych-zakonnikow","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/patriotycznykrakow.pl\/index.php\/2022\/02\/10\/aresztowanie-krakowskich-jezuitow-10-listopada-1939-r-wokol-biografii-aresztowanych-zakonnikow\/","title":{"rendered":"10 listopada 1939 r. wok\u00f3\u0142 biografii aresztowanych Jezuit\u00f3w"},"content":{"rendered":"<p style=\"text-align: justify;\">Aresztowanie przez gestapo 10 listopada 1939 roku dwudziestu pi\u0119ciu jezuit\u00f3w z kolegium Towarzystwa Jezusowego przy ul. Kopernika 26 w Krakowie by\u0142o dobrze zaplanowan\u0105 i sprawnie przeprowadzon\u0105 akcj\u0105 niemieckiego okupanta. Zakon po 1918 roku prowadzi\u0142 w Rzeczypospolitej bogat\u0105 dzia\u0142alno\u015b\u0107 duszpastersk\u0105 tak\u017ce wydawnicz\u0105, edukacyjn\u0105 i naukow\u0105. Uwi\u0119zienie jezuit\u00f3w nale\u017c\u0105cych do elity duchowie\u0144stwa Ko\u015bcio\u0142a katolickiego w Polsce mia\u0142o miejsce w przeddzie\u0144 obchod\u00f3w \u015bwi\u0119ta narodowego, kt\u00f3re ustanowiono na pami\u0105tk\u0119 odzyskania niepodleg\u0142o\u015bci. Powr\u00f3t odrodzonej w 1918 roku Polski na map\u0119 Europy nie by\u0142 mile widziany przez wszystkich jej s\u0105siad\u00f3w. Gustav Stresemann, minister spraw zagranicznych Rzeszy weimarskiej oraz laureat Pokojowej Nagrody Nobla, m\u00f3wi\u0142 o&nbsp; Polsce jako pa\u0144stwie \u201esezonowym\u201d (Saison-Staat). Nie inaczej my\u015blano o&nbsp; Polsce za jej wschodni\u0105 granic\u0105, co wymown ilustruje m.in. pakt Ribbentrop-Mo\u0142otow z&nbsp; 23 sierpnia 1939 roku, s\u0142usznie zwany czwartym rozbiorem Polski.<\/p>\n<figure id=\"attachment_29621\" aria-describedby=\"caption-attachment-29621\" style=\"width: 3829px\" class=\"wp-caption alignnone\"><img loading=\"lazy\" decoding=\"async\" class=\"wp-image-29621 size-full\" src=\"https:\/\/patriotycznykrakow.pl\/wp-content\/uploads\/2022\/02\/DSCN7601.jpg\" alt=\"\" width=\"3829\" height=\"2871\" srcset=\"https:\/\/patriotycznykrakow.pl\/wp-content\/uploads\/2022\/02\/DSCN7601.jpg 3829w, https:\/\/patriotycznykrakow.pl\/wp-content\/uploads\/2022\/02\/DSCN7601-300x225.jpg 300w, https:\/\/patriotycznykrakow.pl\/wp-content\/uploads\/2022\/02\/DSCN7601-768x576.jpg 768w, https:\/\/patriotycznykrakow.pl\/wp-content\/uploads\/2022\/02\/DSCN7601-1024x768.jpg 1024w\" sizes=\"(max-width: 3829px) 100vw, 3829px\" \/><figcaption id=\"caption-attachment-29621\" class=\"wp-caption-text\">Kolegium jezuit\u00f3w w Krakowie przy ulicy Kopernika 26<\/figcaption><\/figure>\n<p style=\"text-align: justify;\">Jezuici zamieszkali przy ul. Kopernika w&nbsp; Krakowie w 1868 roku. Otworzyli tu kolegium ze studiami filozoficznymi i&nbsp; teologicznymi. W&nbsp; okresie mi\u0119dzywojennym Wydzia\u0142 Filozoficzny Towarzystwa Jezusowego (na jego bazie powsta\u0142a Akademia Ignatianum) nale\u017ca\u0142 do wiod\u0105cych ko\u015bcielnych o\u015brodk\u00f3w naukowych. W 1872 roku jezuici powo\u0142ali do \u017cycia Wydawnictwo Apostolstwa Modlitwy (WAM), znalaz\u0142o ono swoj\u0105 siedzib\u0119 w&nbsp; kolegium i w kr\u00f3tkim czasie rozwin\u0119\u0142o pr\u0119\u017cn\u0105 dzia\u0142alno\u015b\u0107. Jezuici z kolegium prowadzili pos\u0142ug\u0119 duszpastersk\u0105 w&nbsp; przylegaj\u0105cym do kolegium ko\u015bciele Serca Pana Jezusa oraz jako kapelani pos\u0142ugiwali w pobliskich klinikach i&nbsp; szpitalach. Prowadzili tak\u017ce misje ludowe i udzielali rekolekcji. Dzi\u0119ki bogatej pos\u0142udze oddzia\u0142ywali na r\u00f3\u017cne kr\u0119gi polskiego spo\u0142ecze\u0144stwa.<\/p>\n<figure id=\"attachment_29622\" aria-describedby=\"caption-attachment-29622\" style=\"width: 3248px\" class=\"wp-caption alignnone\"><img loading=\"lazy\" decoding=\"async\" class=\"wp-image-29622 size-full\" src=\"https:\/\/patriotycznykrakow.pl\/wp-content\/uploads\/2022\/02\/2.jpg\" alt=\"\" width=\"3248\" height=\"2742\" srcset=\"https:\/\/patriotycznykrakow.pl\/wp-content\/uploads\/2022\/02\/2.jpg 3248w, https:\/\/patriotycznykrakow.pl\/wp-content\/uploads\/2022\/02\/2-300x253.jpg 300w, https:\/\/patriotycznykrakow.pl\/wp-content\/uploads\/2022\/02\/2-768x648.jpg 768w, https:\/\/patriotycznykrakow.pl\/wp-content\/uploads\/2022\/02\/2-1024x864.jpg 1024w\" sizes=\"(max-width: 3248px) 100vw, 3248px\" \/><figcaption id=\"caption-attachment-29622\" class=\"wp-caption-text\">Bazylika Naj\u015bwi\u0119tszego Serca Pana Jezusa przy ulicy Kopernika 26<\/figcaption><\/figure>\n<p style=\"text-align: justify;\">Po ataku Niemiec hitlerowskich na Polsk\u0119 1&nbsp; wrze\u015bnia 1939 roku los jezuit\u00f3w, kolegium oraz istniej\u0105cych w&nbsp; nim instytucji by\u0142 do przewidzenia. Niemcy zdawali sobie spraw\u0119 z&nbsp; wp\u0142ywu Ko\u015bcio\u0142a katolickiego i&nbsp; duchownych na polskie spo\u0142ecze\u0144stwo. Dla przyw\u00f3dc\u00f3w III Rzeszy jezuickie kolegium by\u0142o religijnym i&nbsp; patriotycznym o\u015brodkiem polskiego oporu wobec ideologii hitlerowskiej, zatem ten wrogo nastawiony wobec III Rzeszy jezuicki o\u015brodek musia\u0142 by\u0107 jak najszybciej zlikwidowany. Jak pokazuje przyk\u0142ad Okr\u0119gu Rzeszy Kraju Warty (Reichsgau Wartheland), gdzie Ko\u015bci\u00f3\u0142 katolicki zosta\u0142 niemal ca\u0142kowicie zniszczony, w&nbsp; podbitej przez hitlerowc\u00f3w Polsce nie by\u0142o dla niego miejsca.<br \/>\nW 1939 roku w&nbsp; kolegium Towarzystwa Jezusowego przy ul. Kopernika 26 w Krakowie mieszka\u0142o 160 jezuit\u00f3w: 24 ksi\u0119\u017cy, 114 kleryk\u00f3w i 22 braci zakonnych. Po wybuchu wojny klerycy zostali skierowani na studia filozoficzne do Nowego S\u0105cza i teologiczne do Starej Wsi k. Brzozowa. Wielu jezuit\u00f3w znalaz\u0142o schronienie w innych plac\u00f3wkach zakonnych lub tu\u0142a\u0142o si\u0119 po wschodnich terenach Rzeczypospolitej zaj\u0119tych ju\u017c przez Niemcy hitlerowskie i Rosj\u0119 sowieck\u0105. Wi\u0119ksz\u0105 cz\u0119\u015b\u0107 kolegium zajmowa\u0142 szpital dla polskich \u017co\u0142nierzy. 10 listopada 1939 roku w&nbsp; kolegium przebywa\u0142o niewielu zakonnik\u00f3w, niekt\u00f3rzy przybyli do niego w przeddzie\u0144 aresztowania. Ju\u017c w&nbsp; pa\u017adzierniku 1939 roku Niemcy aresztowali czterech jezuit\u00f3w, kt\u00f3rych przes\u0142uchali i zwolnili. Jednak nie zapomnieli o&nbsp; nich. Aresztowanie 10 listopada by\u0142o cz\u0119\u015bci\u0105 szeroko zakrojonej akcji niemieckiego nazistowskiego okupanta zmierzaj\u0105cej do eksterminacji \u015bwieckiej i duchownej polskiej inteligencji, kt\u00f3ra \u0142\u0105czy si\u0119 \u015bci\u015ble z&nbsp; Sonderaktion Krakau z 6 listopada 1939 roku.<\/p>\n<figure id=\"attachment_29623\" aria-describedby=\"caption-attachment-29623\" style=\"width: 646px\" class=\"wp-caption alignnone\"><img loading=\"lazy\" decoding=\"async\" class=\"wp-image-29623 size-full\" src=\"https:\/\/patriotycznykrakow.pl\/wp-content\/uploads\/2022\/02\/3.jpg\" alt=\"\" width=\"646\" height=\"528\" srcset=\"https:\/\/patriotycznykrakow.pl\/wp-content\/uploads\/2022\/02\/3.jpg 646w, https:\/\/patriotycznykrakow.pl\/wp-content\/uploads\/2022\/02\/3-300x245.jpg 300w\" sizes=\"(max-width: 646px) 100vw, 646px\" \/><figcaption id=\"caption-attachment-29623\" class=\"wp-caption-text\">Mieczys\u0142aw W\u0105torski, Aresztowanie profesor\u00f3w UJ, 6.XI.1939 r., po\u0142. XX wieku, olej \/ p\u0142\u00f3tno, w\u0142. Muzeum Uniwersytetu Jagiello\u0144skiego<\/figcaption><\/figure>\n<p style=\"text-align: justify;\">Cztery dni p\u00f3\u017aniej, w pi\u0105tek 10 listopada, Niemcy przeprowadzili g\u0142\u00f3wne uderzenie przeciw jezuitom z kolegium. Tego dnia rano gestapowcy zapukali do furty kolegium, sp\u0119dzili jezuit\u00f3w do jednej sali i aresztowali dwudziestu pi\u0119ciu zakonnik\u00f3w. Akcja przeciw krakowskim jezuitom mie\u015bci si\u0119 w Zweite Sonderaktion Krakau i wpisuje si\u0119 w martyrologium duchowie\u0144stwa polskiego w czasie przesz\u0142o pi\u0119cioletniej mrocznej nocy hitlerowskiej okupacji. W grupie aresztowanych jezuit\u00f3w znalaz\u0142o si\u0119 dziewi\u0119ciu ksi\u0119\u017cy, pi\u0119ciu kleryk\u00f3w-student\u00f3w filozofii i&nbsp; pi\u0119ciu teologii oraz sze\u015bciu braci zakonnych. Aresztowani ksi\u0119\u017ca to: J\u00f3zef Cyrek, Kazimierz Dembowski, Tadeusz Kami\u0144ski, AdamKoz\u0142owiecki, J\u00f3zef Krzyszkowski, Wiktor Macko, Marian J\u00f3zef Wojciech Morawski, Stanis\u0142aw Podole\u0144ski i Piotr Turbak; klerycy-studenci teologii: Franciszek Ci\u0119ciwa, W\u0142adys\u0142aw Lewicki, Antoni Mruk, J\u00f3zef Nawara, J\u00f3zef Swaczyna; klerycy-studenci filozofii: Franciszek Kowalczuk, J\u00f3zef Le\u0144czyk, Edward Mruk, Stanis\u0142aw Sewi\u0142\u0142o i Bronis\u0142aw Wielgosz; bracia zakonni: Karol Hawe\u0142ka, Stanis\u0142aw Krzysiek, Ludwik Rze\u017anikowski, Jan Zaj\u0105c, Eugeniusz \u017bele\u017aniak i Andrzej \u017b\u00f3\u0142towski. Z wyj\u0105tkiem trzech jezuit\u00f3w: kleryka F. Kowalczuka, ks. Mariana J.W. Morawskiego i&nbsp; brata E. \u017bele\u017aniaka, kt\u00f3rzy nale\u017celi do Prowincji Wielkopolsko-Mazowieckiej Towarzystwa Jezusowego, pozostali byli cz\u0142onkami Prowincji Ma\u0142opolskiej Towarzystwa Jezusowego (obecnie Prowincja Polski Po\u0142udniowej Towarzystwa Jezusowego).<\/p>\n<figure id=\"attachment_29309\" aria-describedby=\"caption-attachment-29309\" style=\"width: 4545px\" class=\"wp-caption alignnone\"><img loading=\"lazy\" decoding=\"async\" class=\"wp-image-29309 size-full\" src=\"https:\/\/patriotycznykrakow.pl\/wp-content\/uploads\/2022\/02\/montelupich.jpg\" alt=\"\" width=\"4545\" height=\"3071\" srcset=\"https:\/\/patriotycznykrakow.pl\/wp-content\/uploads\/2022\/02\/montelupich.jpg 4545w, https:\/\/patriotycznykrakow.pl\/wp-content\/uploads\/2022\/02\/montelupich-300x203.jpg 300w, https:\/\/patriotycznykrakow.pl\/wp-content\/uploads\/2022\/02\/montelupich-768x519.jpg 768w, https:\/\/patriotycznykrakow.pl\/wp-content\/uploads\/2022\/02\/montelupich-1024x692.jpg 1024w\" sizes=\"(max-width: 4545px) 100vw, 4545px\" \/><figcaption id=\"caption-attachment-29309\" class=\"wp-caption-text\">Wi\u0119zienie Montelupich<\/figcaption><\/figure>\n<p style=\"text-align: justify;\">Dwudziestu pi\u0119ciu aresztowanych zakonnik\u00f3w trafi\u0142o do wi\u0119zienia \u015bledczego Montelupich&nbsp; w Krakowie. Jako pow\u00f3d aresztowania i uwi\u0119zienia w\u0142adze niemieckie poda\u0142y w&nbsp; dokumentach Schutzhaft (areszt prewencyjny). 3 lutego 1940 roku krakowscy jezuici znale\u017ali si\u0119 w&nbsp; grupie oko\u0142o 80 os\u00f3b, kt\u00f3re opu\u015bci\u0142y areszt \u015bledczy i zosta\u0142y przetransportowane do zak\u0142adu karnego w&nbsp; Nowym Wi\u015bniczu, zmienionego na karny ob\u00f3z pracy (\u201eArbeitslager\u201d).<\/p>\n<figure id=\"attachment_29310\" aria-describedby=\"caption-attachment-29310\" style=\"width: 871px\" class=\"wp-caption alignnone\"><img loading=\"lazy\" decoding=\"async\" class=\"wp-image-29310 size-full\" src=\"https:\/\/patriotycznykrakow.pl\/wp-content\/uploads\/2022\/02\/W.-NOWY-Wisnicz.jpg\" alt=\"\" width=\"871\" height=\"643\" srcset=\"https:\/\/patriotycznykrakow.pl\/wp-content\/uploads\/2022\/02\/W.-NOWY-Wisnicz.jpg 871w, https:\/\/patriotycznykrakow.pl\/wp-content\/uploads\/2022\/02\/W.-NOWY-Wisnicz-300x221.jpg 300w, https:\/\/patriotycznykrakow.pl\/wp-content\/uploads\/2022\/02\/W.-NOWY-Wisnicz-768x567.jpg 768w\" sizes=\"(max-width: 871px) 100vw, 871px\" \/><figcaption id=\"caption-attachment-29310\" class=\"wp-caption-text\">Wi\u0119zienie w Nowym Wi\u015bniczu , zdj\u0119cie sprzed 1937 r.<\/figcaption><\/figure>\n<p style=\"text-align: justify;\">Nowy Wi\u015bnicz by\u0142 dla jezuit\u00f3w szczeg\u00f3lnego rodzaju przygotowaniem przed obozem koncentracyjnym w Auschwitz. 20 czerwca 1940 roku dwudziestu dw\u00f3ch jezuit\u00f3w aresztowanych 10 listopada 1939 roku trafi\u0142o w transporcie z Nowego Wi\u015bnicza do niemieckiego nazistowskiego obozu koncentracyjnego w Auschwitz, kt\u00f3rego nazwa w\u00f3wczas niewiele m\u00f3wi\u0142a.<\/p>\n<figure id=\"attachment_29624\" aria-describedby=\"caption-attachment-29624\" style=\"width: 800px\" class=\"wp-caption alignnone\"><img loading=\"lazy\" decoding=\"async\" class=\"wp-image-29624 size-full\" src=\"https:\/\/patriotycznykrakow.pl\/wp-content\/uploads\/2022\/02\/4-9.jpg\" alt=\"\" width=\"800\" height=\"504\" srcset=\"https:\/\/patriotycznykrakow.pl\/wp-content\/uploads\/2022\/02\/4-9.jpg 800w, https:\/\/patriotycznykrakow.pl\/wp-content\/uploads\/2022\/02\/4-9-300x189.jpg 300w, https:\/\/patriotycznykrakow.pl\/wp-content\/uploads\/2022\/02\/4-9-768x484.jpg 768w\" sizes=\"(max-width: 800px) 100vw, 800px\" \/><figcaption id=\"caption-attachment-29624\" class=\"wp-caption-text\">Brama wjazdowa do niemieckiego obozu koncentracyjnego&nbsp; Auschwitz, Bundesarchiv, B 285 Bild-04413 \/ Stanislaw Mucha \/ CC-BY-SA 3.0<\/figcaption><\/figure>\n<p style=\"text-align: justify;\">10 grudnia 1940 roku ci, kt\u00f3rzy jeszcze byli przy \u017cyciu, zostali przewiezieni poci\u0105giem z Auschwitz do obozu w&nbsp; Dachau k. Monachium. Nie wszyscy z nich doczekali wyzwolenia obozu przez \u017co\u0142nierzy ameryka\u0144skich 29 kwietnia 1945 roku. Kilku jezuit\u00f3w z grona dwudziestu pi\u0119ciu aresztowanych przez gestapo 10 listopada 1939 roku mia\u0142o zwi\u0105zek z&nbsp; Uniwersytetem Jagiello\u0144skim: ks. Stanis\u0142aw Podole\u0144ski studiowa\u0142 tam pedagogik\u0119 i&nbsp; socjologi\u0119 na Wydziale Filozoficznym za\u015b ks. J\u00f3zef Krzyszkowski uko\u0144czy\u0142 studia z zakresu literatury polskiej i&nbsp; historii, a&nbsp; wiosn\u0105 1939 roku rozpocz\u0105\u0142 wyk\u0142ady z historii kultury w krajach kolonialnych, ks. Marian J\u00f3zef Wojciech Morawski studiowa\u0142 na Wydziale Filozoficznym, a&nbsp; od 1934 roku by\u0142 tam profesorem dogmatyki szczeg\u00f3\u0142owej. W 1938 roku klerycy Antoni Mruk i J\u00f3zef Swaczyna rozpocz\u0119li studia z matematyki i fizyki. Siedmiu jezuit\u00f3w z&nbsp; grona aresztowanych by\u0142o wsp\u00f3\u0142pracownikami Wydawnictwa Apostolstwa Modlitwy. Byli to ksi\u0119\u017ca: Stanis\u0142aw Podole\u0144ski, J\u00f3zef Cyrek, Marian J. W. Morawski, J\u00f3zef Krzyszkowski i Wojciech Turbak oraz bracia zakonni: kierownik introligatorni i &nbsp;doskona\u0142y fachowiec brat Jan Zaj\u0105c i brat Eugeniusz \u017bele\u017aniak, kierownik biur.<\/p>\n<figure id=\"attachment_29626\" aria-describedby=\"caption-attachment-29626\" style=\"width: 1276px\" class=\"wp-caption alignnone\"><img loading=\"lazy\" decoding=\"async\" class=\"wp-image-29626 size-full\" src=\"https:\/\/patriotycznykrakow.pl\/wp-content\/uploads\/2022\/02\/DACHAU.jpg\" alt=\"\" width=\"1276\" height=\"925\" srcset=\"https:\/\/patriotycznykrakow.pl\/wp-content\/uploads\/2022\/02\/DACHAU.jpg 1276w, https:\/\/patriotycznykrakow.pl\/wp-content\/uploads\/2022\/02\/DACHAU-300x217.jpg 300w, https:\/\/patriotycznykrakow.pl\/wp-content\/uploads\/2022\/02\/DACHAU-768x557.jpg 768w, https:\/\/patriotycznykrakow.pl\/wp-content\/uploads\/2022\/02\/DACHAU-1024x742.jpg 1024w\" sizes=\"(max-width: 1276px) 100vw, 1276px\" \/><figcaption id=\"caption-attachment-29626\" class=\"wp-caption-text\">Wi\u0119\u017aniowie KL Dachau w dniu wyzwolenia obozu przez Amerykan\u00f3w 29 kwietnia 1945 r.<\/figcaption><\/figure>\n<p style=\"text-align: justify;\">Jakie by\u0142y losy aresztowanych jezuit\u00f3w? Z&nbsp; tej grupy o\u015bmiu zakonnik\u00f3w zmar\u0142o w niemieckich nazistowskich obozach koncentracyjnych w&nbsp; Auschwitz i&nbsp; Dachau. W&nbsp; obozie w&nbsp; Auschwitz zostali zam\u0119czeni dwaj ksi\u0119\u017ca: J\u00f3zef Cyrek (2 wrze\u015bnia 1940 r.) i Marian J.W. Morawski (9 wrze\u015bnia 1940 r.); w obozie w Dachau skonali ksi\u0119\u017ca: Kazimierz Dembowski (10 sierpnia 1942 r.) i Stanis\u0142aw Podole\u0144ski (13 stycznia 1945 r.), klerycy: Stanis\u0142aw Sewi\u0142\u0142o (22 marca 1943 r.) i&nbsp; Bronis\u0142aw Wielgosz(29&nbsp; kwietnia 1942 r.) oraz bracia zakonni: Eugeniusz \u017bele\u017aniak (3 marca 1942 r.) i&nbsp; Jan Zaj\u0105c (12 lutego 1945 r.). W\u015br\u00f3d jezuit\u00f3w, kt\u00f3rzy zgin\u0119li w&nbsp; niemieckich nazistowskich obozach koncentracyjnych w&nbsp; Auschwitz i Dachau, byli wybitni uczeni: ks. Marian J\u00f3zef Wojciech Morawski i&nbsp; Stanis\u0142aw Podole\u0144ski. Ich \u015bmier\u0107 by\u0142a niepowetowan\u0105 strat\u0105 dla Ko\u015bcio\u0142a w Polsce oraz polskiej nauki i kultury. Warto wspomnie\u0107, \u017ce ks. Morawski otrzyma\u0142 zaproszenie na \u201eodczyt\u201d 6 listopada 1939 roku w Collegium Novum, ale na niego nie poszed\u0142. Cztery dni p\u00f3\u017aniej zosta\u0142 aresztowanyw&nbsp; kolegium przy ul. Kopernika 26. Nie mniejsz\u0105 strat\u0105 dla zakonu by\u0142a \u015bmier\u0107 w obozach koncentracyjnych m\u0142odych i wykszta\u0142conych za granic\u0105 kap\u0142an\u00f3w: ks. J\u00f3zefa Cyrka (studiowa\u0142 w&nbsp; Lowanium w&nbsp; Belgii) i&nbsp; Kazimierza Dembowskiego (odby\u0142 studia w&nbsp; Lyonie we Francji), kt\u00f3rzy dopiero rozpocz\u0119li prac\u0119 pisarsk\u0105 i&nbsp; wykazywali ju\u017c nieprzeci\u0119tne walory intelektualne i duchowe. W\u015br\u00f3d zmar\u0142ych jezuit\u00f3w byli utalentowani i do\u015bwiadczeni duchowo klerycy: Stanis\u0142aw Sewi\u0142\u0142o i&nbsp; Bronis\u0142aw Wielgosz. Zakon wi\u0105za\u0142 z&nbsp; nimi du\u017ce nadzieje. Nie doczekali wyzwolenia z piek\u0142a oboz\u00f3w koncentracyjnych bracia zakonni: Eugeniusz \u017bele\u017aniak i Jan Zaj\u0105c, kt\u00f3rzy przyczynili si\u0119 do rozwoju Wydawnictwa Apostolstwa Modlitwy. Czterech jezuit\u00f3w Niemcy uwolnili w 1940 roku: 13 maja wyszed\u0142 na wolno\u015b\u0107 brat Andrzej \u017b\u00f3\u0142towski, 28 maja zosta\u0142 zwolniony z&nbsp; wi\u0119zienia w&nbsp; Krakowie kleryk W\u0142adys\u0142aw Lewicki, 20 czerwca ks. Wiktor Macko opu\u015bci\u0142 karny ob\u00f3z pracy w&nbsp; Nowym Wi\u015bniczu i zosta\u0142 zwolniony przez Niemc\u00f3w na dworcu w&nbsp; Krakowie, w&nbsp; sierpniu z&nbsp; obozu w&nbsp; Auschwitz zwolniono br. Karola Hawe\u0142k\u0119.<\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\">Trzynastu jezuit\u00f3w aresztowanych 10 listopada 1939 roku w&nbsp; Krakowie prze\u017cy\u0142o ob\u00f3z w Dachau i doczeka\u0142o 29 kwietnia 1945 roku, dnia wyzwolenia przez ameryka\u0144skich \u017co\u0142nierzy. W\u015br\u00f3d wyzwolonych by\u0142 ks. Adam Koz\u0142owiecki, kt\u00f3ry w&nbsp; styczniu 1946 roku uda\u0142 si\u0119 na misj\u0119 do Rodezji P\u00f3\u0142nocnej (od 1964 Zambia). Spisa\u0142 on swoje wspomnienia z&nbsp; niemieckich nazistowskich wi\u0119zie\u0144 i&nbsp; oboz\u00f3w koncentracyjnych i og\u0142osi\u0142 je drukiem pt. Ucisk i strapienie. Pami\u0119tnik wi\u0119\u017ania 1939\u20131945, Krak\u00f3w 1967. W 2016 roku ukaza\u0142y si\u0119 w t\u0142umaczeniu na j\u0119zyk niemiecki.<\/p>\n<figure id=\"attachment_29628\" aria-describedby=\"caption-attachment-29628\" style=\"width: 523px\" class=\"wp-caption alignnone\"><img loading=\"lazy\" decoding=\"async\" class=\"wp-image-29628 size-full\" src=\"https:\/\/patriotycznykrakow.pl\/wp-content\/uploads\/2022\/02\/kard-adam-kozlowiecki-sj.jpg\" alt=\"\" width=\"523\" height=\"600\" srcset=\"https:\/\/patriotycznykrakow.pl\/wp-content\/uploads\/2022\/02\/kard-adam-kozlowiecki-sj.jpg 523w, https:\/\/patriotycznykrakow.pl\/wp-content\/uploads\/2022\/02\/kard-adam-kozlowiecki-sj-262x300.jpg 262w\" sizes=\"(max-width: 523px) 100vw, 523px\" \/><figcaption id=\"caption-attachment-29628\" class=\"wp-caption-text\">Kardyna\u0142 Adam Koz\u0142owiecki SI<\/figcaption><\/figure>\n<p style=\"text-align: justify;\">W 1998 roku ks. A. Koz\u0142owiecki, jeden z&nbsp; najwi\u0119kszych Aposto\u0142\u00f3w Afryki oraz przyjaciel Jana Paw\u0142a II, zosta\u0142 mianowany kardyna\u0142em. Siedmiu z&nbsp; dwudziestu pi\u0119ciu aresztowanych zakonnik\u00f3w nale\u017cy do grupy S\u0142ug Bo\u017cych \u2013 m\u0119czennik\u00f3w z II wojny \u015bwiatowej, s\u0105 to: ks. J. Cyrek, ks. M.J.W. Morawski, ks. K. Dembowski, ks. S. Podole\u0144ski, kl. S. Sewi\u0142\u0142o, kl. B. Wielgosz i brat zakonny J. Zaj\u0105c. Ich proces kanonizacyjny prowadz\u0105 obie polskie prowincje Towarzystwa Jezusowego. Jezuici aresztowani przez gestapo 10 listopada 1939 roku z\u0142o\u017cyli w&nbsp; niemieckich nazistowskich obozach koncentracyjnych Auschwitz i&nbsp; Dachau \u015bwiadectwo wierno\u015bci Bogu, Ko\u015bcio\u0142owi i Ojczy\u017anie. W ekstremalnych warunkach prowadzili \u017cycie duchowe i&nbsp; \u017cyli wed\u0142ug \u015blub\u00f3w zakonnych, praktykowali mi\u0142o\u015b\u0107 Boga i&nbsp; bli\u017aniego, pe\u0142nili uczynki mi\u0142osierdzia, spieszyli z&nbsp; pomoc\u0105 innym wi\u0119\u017aniom, s\u0142u\u017cyli pos\u0142ug\u0105 kap\u0142a\u0144sk\u0105.<\/p>\n<figure id=\"attachment_29627\" aria-describedby=\"caption-attachment-29627\" style=\"width: 672px\" class=\"wp-caption alignnone\"><img loading=\"lazy\" decoding=\"async\" class=\"wp-image-29627 size-full\" src=\"https:\/\/patriotycznykrakow.pl\/wp-content\/uploads\/2022\/02\/Lopez.jpg\" alt=\"\" width=\"672\" height=\"599\" srcset=\"https:\/\/patriotycznykrakow.pl\/wp-content\/uploads\/2022\/02\/Lopez.jpg 672w, https:\/\/patriotycznykrakow.pl\/wp-content\/uploads\/2022\/02\/Lopez-300x267.jpg 300w\" sizes=\"(max-width: 672px) 100vw, 672px\" \/><figcaption id=\"caption-attachment-29627\" class=\"wp-caption-text\">P\u0142askorze\u017aba z \u0142ac. inskrypcj\u0105 AD MAIOREM DEI GLORIAM &#8211; na wi\u0119ksz\u0105 chwa\u0142\u0119 Boga. Motto \u017cyciowe jezuit\u00f3w. Jego autorem jest \u015bw. Ignacy Loyola, fot. Peter Lopez<\/figcaption><\/figure>\n<p style=\"text-align: justify;\">Po wyzwoleniu 29 kwietnia 1945 roku, kt\u00f3re uznali za cudowne i przypisali je wstawiennictwu \u015bw. J\u00f3zefa, odrzucili zemst\u0119 i odwet, przebaczyli swoim oprawcom. Domagali si\u0119 jedynie sprawiedliwo\u015bci. Wszyscy oni ju\u017c nie \u017cyj\u0105, ale pozostawili wci\u0105\u017c aktualny testament, w kt\u00f3rym zapisana jest prawda o cz\u0142owieku i jego godno\u015bci jako osoby stworzonej na obraz i podobie\u0144stwo Bo\u017ce. Swoim \u017cyciem i \u015bmierci\u0105 wci\u0105\u017c g\u0142osz\u0105, \u017ce prawdziwa cywilizacja, cywilizacja na miar\u0119 godno\u015bci i&nbsp; powo\u0142ania cz\u0142owieka, cywilizacja, z&nbsp; kt\u00f3rej cz\u0142owiek i&nbsp; nar\u00f3d mo\u017ce by\u0107 dumny, powinna by\u0107 budowana na fundamencie Ewangelii, mi\u0142o\u015bci Boga i&nbsp; bli\u017aniego, przestrzegania Dekalogu, poszanowania niezbywalnych praw cz\u0142owieka, szacunku wobec ludzi ka\u017cdej rasy, narodu i&nbsp; j\u0119zyka. Na tych zasadach mo\u017cliwa jest pokojowa koegzystencja oraz harmonijny rozw\u00f3j lud\u00f3w, narod\u00f3w i pa\u0144stw. Z tych racji wspominani dzisiaj jezuici zas\u0142uguj\u0105 na nasz\u0105 pami\u0119\u0107.<\/p>\n<p class=\"Standard\" style=\"text-align: justify;\"><span style=\"color: #800000;\"><span lang=\"DE\">Autorem tekstu jest ks. dr hab. Stanis\u0142aw Cie\u015blak SI, prof. Akademii Ignatianum (AIK) \u2013 historyk, Kierownik Zak\u0142adu <\/span><span lang=\"DE\">Historii Kultury Chrze\u015bcija\u0144skiej Instytutu Kulturoznawstwa AIK. <\/span><span lang=\"DE\">Artyku\u0142 ukaza\u0142 si\u0119 pierwotnie w czasopi\u015bmie &#8220;Ignatianum&#8221; 1\/2020 (24), ss. 9-12.&nbsp; <\/span>Dzi\u0119kujemy ks. prof. Stanis\u0142awowi Cie\u015blakowi SI oraz redakcji &#8220;Ignatianum&#8221; za&nbsp; udzielenie zgody na zamieszczenie artyku\u0142u.<\/span><\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>Aresztowanie przez gestapo 10 listopada 1939 roku dwudziestu pi\u0119ciu jezuit\u00f3w z kolegium Towarzystwa Jezusowego przy ul. Kopernika 26 w Krakowie by\u0142o dobrze zaplanowan\u0105 i sprawnie przeprowadzon\u0105 akcj\u0105 niemieckiego okupanta. Zakon &hellip; <\/p>\n","protected":false},"author":1,"featured_media":29457,"comment_status":"closed","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[3,11,2],"tags":[],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/patriotycznykrakow.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/29328"}],"collection":[{"href":"https:\/\/patriotycznykrakow.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/patriotycznykrakow.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/patriotycznykrakow.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/users\/1"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/patriotycznykrakow.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=29328"}],"version-history":[{"count":0,"href":"https:\/\/patriotycznykrakow.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/29328\/revisions"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/patriotycznykrakow.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/media\/29457"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/patriotycznykrakow.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=29328"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/patriotycznykrakow.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=29328"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/patriotycznykrakow.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=29328"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}