{"id":29272,"date":"2022-02-04T14:25:11","date_gmt":"2022-02-04T13:25:11","guid":{"rendered":"http:\/\/patriotycznykrakow.pl\/?p=29272"},"modified":"2022-03-31T13:01:33","modified_gmt":"2022-03-31T11:01:33","slug":"zofiowka-miejsce-upamietnienia-25-jezuitow-wywiezionych-do-obozow-koncentracyjnych-auschwitz-i-dachau","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/patriotycznykrakow.pl\/index.php\/2022\/02\/04\/zofiowka-miejsce-upamietnienia-25-jezuitow-wywiezionych-do-obozow-koncentracyjnych-auschwitz-i-dachau\/","title":{"rendered":"Zofi\u00f3wka. Miejsce upami\u0119tnienia 25 jezuit\u00f3w wywiezionych do oboz\u00f3w koncentracyjnych"},"content":{"rendered":"

Na ulicy Kopernika 26 znajduje kolegium ksi\u0119\u017cy jezuit\u00f3w, przy kt\u00f3rym stoi tzw. Zofi\u00f3wka Jest to willa projektu krakowskiego architekta Antoniego \u0141uszczkiewicza, wybudowana w 1872 r. Pierwotnie s\u0142u\u017cy\u0142a jako jego dom mieszkalny, obecnie znajduje si\u0119 w niej Rektorat Akademii Ignatianum, prowadzonej przez jezuit\u00f3w.<\/p>\n

\"\"
Kolegium oo. jezuit\u00f3w oraz Bazylika Naj\u015bwi\u0119tszego Serca Pana Jezusa<\/figcaption><\/figure>\n

Na zachodniej \u015bcianie Zofi\u00f3wki znajduje si\u0119 du\u017ca tablica upami\u0119tniaj\u0105c\u0105 25 jezuit\u00f3w, aresztowanych przez Niemc\u00f3w 10 listopada 1939 r.<\/p>\n

\"\"
Tablica upami\u0119tniaj\u0105ca 25 jezuit\u00f3w uwi\u0119zionych przez niemieckich okupant\u00f3w.<\/figcaption><\/figure>

Wtedy to okupanci nakazali zakonnikom zgromadzi\u0107 si\u0119 w jednej z sal kolegium, po czym przewie\u017ali ich do aresztu na ulic\u0119 Montelupich.<\/p>\n

\"\"
Wi\u0119zienie przy ulicy Montelupich, widok sprzed wojny<\/figcaption><\/figure>

W\u015br\u00f3d zatrzymanych by\u0142o 6 braci zakonnych, 10 kleryk\u00f3w oraz 9 ksi\u0119\u017cy. Z aresztu 3 lutego 1940 r. zakonnicy trafili do karnego obozu pracy w Nowym Wi\u015bniczu<\/p>\n

\"\"
Areszt w Nowym Wi\u015bniczu, widok sprzed II wojny \u015bwiatowej<\/figcaption><\/figure>\n

Z czasem 3 zakonnik\u00f3w zwolniono a 22 zosta\u0142o przewiezionych do niemieckiego obozu koncentracyjnego KL Auschwitz. W obozie tym zmar\u0142o dw\u00f3ch ksi\u0119\u017cy. Ojciec J\u00f3zef Cyrek<\/strong> zosta\u0142 pobity na \u015bmier\u0107, po tym jak Niemcy w zamian za posi\u0142ek, chcieli go sk\u0142oni\u0107 do porzucenia kap\u0142a\u0144stwa. Duchowny nie ugi\u0105\u0142 si\u0119. Ojciec Marian J. W. Morawski<\/strong> zosta\u0142 skatowany na \u015bmier\u0107 przez Niemc\u00f3w, za pomoc udzielon\u0105 wsp\u00f3\u0142wi\u0119\u017aniowi pochodzenia \u017cydowskiego.<\/p>\n

\"\"
KL Auschwitz<\/figcaption><\/figure>\n\n\n

Jednego jezuit\u0119 zwolniono z KL Auschwitz, reszt\u0119 19 zakonnik\u00f3w przewieziono do KL Dachau. Obozu nie prze\u017cy\u0142o 6 spo\u015br\u00f3d nich. Ojciec Kazimierz Dembowski<\/strong>, zosta\u0142 zamordowany w komorze gazowej w tzw. T\u00f6tungsanstalt (TA) Hartheim \u2013 w t\u0142umaczeniu polskim w zak\u0142adzie zabijania Hartheim znajduj\u0105cym si\u0119 na zamku Schloss Hartheim w Alkoven w G\u00f3rnej Austrii, wchodz\u0105cym w\u00a0sk\u0142ad kompleksu oboz\u00f3w koncentracyjnych KL Mauthausen\u2013Gusen. Ojciec Stanis\u0142aw Podole\u0144ski<\/strong> zmar\u0142 na skutek nieleczonych obra\u017ce\u0144, w kt\u00f3rych rozwin\u0119\u0142a si\u0119 gangrena. Kleryk Stanis\u0142aw Sewi\u0142\u0142o<\/strong> straci\u0142 \u017cycie na skutek wycie\u0144czenia organizmu. Poddawany by\u0142 eksperymentom medycznym np. trzymano go w wannie z zimn\u0105 wod\u0105 do utraty przytomno\u015bci, zaaplikowano mu zarazki gru\u017alicy. <\/p><\/p>\n\n\n\n

\"\"
Uwolnieni wi\u0119\u017aniowie obozu KL Dachau<\/figcaption><\/figure>\n\n\n\n

Kleryk Bronis\u0142aw Wielgosz <\/strong> zmar\u0142 z wycie\u0144czenia i g\u0142odu. Brat Eugeniusz \u017bele\u017aniak <\/strong>umar\u0142 z wycie\u0144czenia podczas przew\u00f3zki z Dachau do TA Harteim. Brat Jan Zaj\u0105c <\/strong>zmar\u0142 na tyfus. Reszta zakonnik\u00f3w zosta\u0142a uwolniona 29 kwietnia 1945 r. przez 3. batalion, 157. pu\u0142ku piechoty 45. dywizji piechoty ameryka\u0144skiej 7. Armii pod dow\u00f3dztwem pp\u0142k. Feliksa L. Sparksa. W obozie by\u0142o wtedy 31. tys. uwi\u0119zionych os\u00f3b.<\/p><\/p>\n\n\n\n

Lista\nwszystkich aresztowanych zakonnik\u00f3w:<\/p>\n\n\n\n

kl. Franciszek Ci\u0119ciwa, o. J\u00f3zef Cyrek,
o. Kazimierz Dembowski, br. Karol Hawe\u0142ka,
o. Tadeusz Kami\u0144ski, kl. Franciszek Kowalczuk,
o. Adam Koz\u0142owiecki, br. Stanis\u0142aw Krzysiek,
o. J\u00f3zef Krzyszkowski, kl. J\u00f3zef Le\u0144czyk,
kl. W\u0142adys\u0142aw Lewicki, o. Wiktor Macko,
o. Marian J.W. Morawski, kl. Antoni Mruk,
kl. Edward Mruk, kl. J\u00f3zef Nawara,
o. Stanis\u0142aw Podole\u0144ski, br. Ludwik Rze\u017anikowski,
kl. Stanis\u0142aw Sewi\u0142\u0142o, kl. J\u00f3zef Swaczyna,
o. Piotr Turbak, kl. Bronis\u0142aw Wielgosz,
br. Jan Zaj\u0105c br. Eugeniusz \u017bele\u017aniak
br. Andrzej \u017b\u00f3\u0142towski <\/p>\n\n\n\n

Tekst na tablicy znajduj\u0105cej si\u0119 na budynku Zofi\u00f3wki

<\/p>\n\n\n\n

PAMI\u0118CI
25 ZAKONNIK\u00d3W
TOWARZYSTWA JEZUSOWEGO
ARESZTOWANYCH
10 LISTOPADA 1939 ROKU
PRZEZ NIEMIECKIE
W\u0141ADZE OKUPACYJNE
W KOLEGIUM KSI\u0118\u017bY JEZUIT\u00d3W W KRAKOWIE
OSADZONYCH
W WI\u0118ZIENIU PRZY UL. MONTELUPICH
W OBOZIE PRACY W NOWYM WI\u015aNICZU
NASTEPNIE ZES\u0141ANYCH
DO NIEMIECKICH OBOZ\u00d3W KONCENTRACYJNYCH
AUSCHWITZ ORAZ DACHAU <\/p>\n\n\n\n

W 80 ROCZNIC\u0118 WYDARZE\u0143 \n<\/p>\n\n\n\n

AKADEMIA IGNATIANUM W KRAKOWIE
KSI\u0118\u017bA JEZUICI
INSTYTUT PAMI\u0118CI NARODOWEJ<\/p>\n\n\n\n

2019
<\/p>\n\n\n\n

Opracowanie Mariusz Jab\u0142o\u0144ski<\/p>\n\n\n\n

<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"

Na ulicy Kopernika 26 znajduje kolegium ksi\u0119\u017cy jezuit\u00f3w, przy kt\u00f3rym stoi tzw. Zofi\u00f3wka Jest to willa projektu krakowskiego architekta Antoniego \u0141uszczkiewicza, wybudowana w 1872 r. Pierwotnie s\u0142u\u017cy\u0142a jako jego dom … <\/p>\n","protected":false},"author":1,"featured_media":29306,"comment_status":"closed","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[3,28],"tags":[],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/patriotycznykrakow.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/29272"}],"collection":[{"href":"https:\/\/patriotycznykrakow.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/patriotycznykrakow.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/patriotycznykrakow.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/users\/1"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/patriotycznykrakow.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=29272"}],"version-history":[{"count":0,"href":"https:\/\/patriotycznykrakow.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/29272\/revisions"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/patriotycznykrakow.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/media\/29306"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/patriotycznykrakow.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=29272"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/patriotycznykrakow.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=29272"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/patriotycznykrakow.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=29272"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}