Krak\u00f3w wprowadza pioniersk\u0105 polityk\u0119 muralow\u0105. Ma ona okre\u015bli\u0107 warunki wspierania rozwoju nowych murali, a jednocze\u015bnie piel\u0119gnacji ju\u017c zrealizowanych i najbardziej warto\u015bciowych malowide\u0142 wielkoformatowych obecnych w przestrzeni publicznej miasta.<\/p><\/p>\n\n\n\n
Polityka muralowa powsta\u0142a w procesie wsp\u00f3\u0142pracy miasta z kilkudziesi\u0119cioma artystami, kuratorami i badaczami murali, a tak\u017ce przedstawicielami poszczeg\u00f3lnych jednostek miejskich. Wsp\u00f3lnie wypracowane zosta\u0142y koncepcja i zasady dzia\u0142ania specjalnego Zespo\u0142u ds. murali, kt\u00f3ry \u2012 \u0142\u0105cz\u0105c kryteria zwi\u0105zane z artyzmem prac, kontekstem spo\u0142ecznym i kwestiami proceduralnymi \u2012 pomo\u017ce w wy\u0142anianiu najlepszych projekt\u00f3w i doprowadzi do stworzenia wysokich standard\u00f3w w tym obszarze sztuki.<\/p><\/p>\n\n\n\n
Murale pomagaj\u0105 w kreowaniu przestrzeni publicznej, wspieraj\u0105 wizerunek poszczeg\u00f3lnych miejskich kwarta\u0142\u00f3w, s\u0105 cz\u0119sto punktem odniesienia dla tworzenia si\u0119 lokalnych to\u017csamo\u015bci poprzez wydobywanie mikrohistorii i niewidocznych narracji. W istotny spos\u00f3b przyczyniaj\u0105 si\u0119 do estetyzacji przestrzeni publicznej, a jednocze\u015bnie pozwalaj\u0105 na wej\u015bcie sztuki do szerokiej publiczno\u015bci. S\u0105 te\u017c wa\u017cnym elementem proces\u00f3w rewitalizacji przestrzeni miejskich i znakomitym pretekstem do uruchamiania proces\u00f3w partycypacji spo\u0142ecznej.<\/p><\/p>\n\n\n\n
Jednocze\u015bnie murale s\u0105 te\u017c cz\u0119sto nadu\u017cywan\u0105 form\u0105 w rozmaitych kontekstach: reklamowych, marketingowych, rocznicowych. Bywa, \u017ce namalowane przy okazji okazjonalnych grant\u00f3w pozostaj\u0105 porzucone, trac\u0105 swoich opiekun\u00f3w, a spo\u0142eczno\u015b\u0107 s\u0105siedzka wzywa miasto albo sp\u00f3\u0142dzielnie mieszkaniowe do rewaloryzacji, rewitalizacji, albo w najgorszym wypadku usuni\u0119cia. Z obserwacji takich proces\u00f3w powsta\u0142a \u2012 w toku wielomiesi\u0119cznych rozm\u00f3w, warsztat\u00f3w i konsultacji \u2012 krakowska polityka muralowa.<\/p><\/p>\n\n\n\n
Jej wypracowanie miasto powierzy\u0142o zespo\u0142owi DNA Miasta pod kierunkiem Artura Celi\u0144skiego \u2013 politologa, miejskiego konsultanta, komentatora \u017cycia publicznego, spo\u0142ecznika, eksperta w dziedzinie polityki kulturalnej i znaczenia kultury dla rozwoju miast. Jego zesp\u00f3\u0142 zajmuje si\u0119 tworzeniem i wdra\u017caniem miejskich innowacji. Rol\u0119 g\u0142\u00f3wnej ekspertki merytorycznej pe\u0142ni\u0142a Aleksandra Litorowicz – kulturoznawczyni, prezeska Fundacji Puszka, badaczka street artu i sztuki w przestrzeni publicznej. W\u015br\u00f3d jej osi\u0105gni\u0119\u0107 mo\u017cna znale\u017a\u0107 stworzenie pierwszego w Polsce portalu digitalizuj\u0105cego, opisuj\u0105cego oraz prezentuj\u0105cego warszawski street art i sztuk\u0119 w przestrzeni publicznej (puszka.waw.pl<\/a>), realizacj\u0119 og\u00f3lnopolskiego badania malarstwa monumentalnego i prowadzenie projektu edukacyjnego o sztuce w przestrzeni publicznej (sztukapubliczna.pl<\/a>).<\/p><\/p>\n\n\n\n \u2013 W Krakowie mamy niezwyk\u0142y zas\u00f3b murali. Uk\u0142ada si\u0119 w znakomity szlak wielkoformatowych malowide\u0142 nierzadko inicjowanych drog\u0105 konkursow\u0105, z udzia\u0142em cenionych artyst\u00f3w i znawc\u00f3w tego typu sztuki publicznej. Murale powstaj\u0105 na skrzy\u017cowaniu wielu decyzji miejskich: s\u0105 cz\u0119\u015bci\u0105 polityki estetyki miasta, dotykaj\u0105 zagadnie\u0144 konserwacji, zarz\u0105dzania dziedzictwem kulturowym, uchwa\u0142 krajobrazowych, marketingu, reklamy, zarz\u0105dzania budynkami komunalnymi, a nawet zajmowania pasa jezdni. Celem naszej polityki jest uporz\u0105dkowanie procedur zwi\u0105zanych z podejmowaniem decyzji dotycz\u0105cych tworzenia nowych i konserwacji istniej\u0105cych murali, ale r\u00f3wnie\u017c zbudowanie interdyscyplinarnego zespo\u0142u, kt\u00f3ry b\u0119dzie wspiera\u0142 miasto w podejmowaniu decyzji jako\u015bciowych, ale tak\u017ce technicznych i administracyjnych kryteri\u00f3w oceny. To pozwoli nam lepiej zarz\u0105dza\u0107 obecnym zasobem, z drugiej strony wskazywa\u0107 ciekawe lokalizacje i konteksty istotne dla to\u017csamo\u015bci poszczeg\u00f3lnych cz\u0119\u015bci miasta, a jednocze\u015bnie powstrzyma zjawisko nieuregulowanych malowide\u0142 o typowo komercyjnym charakterze. Jeste\u015bmy przekonani, \u017ce polityka ta pomo\u017ce tak\u017ce w wypracowaniu dobrego standardu tworzenia nowych murali na terenie Krakowa i b\u0119dzie inspiruj\u0105ca dla innych miast \u2013 m\u00f3wi Robert Piaskowski, pe\u0142nomocnik prezydenta Krakowa ds. kultury.<\/p><\/p>\n\n\n\n Istot\u0105 dobrego muralu nie jest nie tylko jego monumentalny charakter, umiejscowienie na zewn\u0119trznych \u015bcianach budynk\u00f3w i artystyczny wyraz. Wa\u017cny jest tak\u017ce zwi\u0105zek z miejscem, w kt\u00f3rym powstaje dany mural i zwi\u0105zek z konkretn\u0105 wsp\u00f3lnot\u0105, kt\u00f3ra jest jego wsp\u00f3\u0142tw\u00f3rc\u0105 lub odbiorc\u0105.<\/p><\/p>\n\n\n\n \u2012 Definicja dobrego muralu nie jest oczywista. Przez ostatni rok pracowali\u015bmy nad zrozumieniem tego wyzwania i stworzeniem narz\u0119dzia, kt\u00f3re pomo\u017ce lokalnej spo\u0142eczno\u015bci wspiera\u0107 to, co w muralach najlepsze. Razem z Aleksandr\u0105 Litorowicz sp\u0119dzili\u015bmy dziesi\u0105tki godzin na rozmowach z tw\u00f3rcami, kuratorami i muralowymi ekspertami, by znale\u017a\u0107 r\u00f3wnowag\u0119 pomi\u0119dzy jako\u015bci\u0105 artystyczn\u0105, lokaln\u0105 specyfik\u0105, kontekstami spo\u0142ecznymi i wyzwaniami prawno-administracyjnymi \u2013 m\u00f3wi Artur Celi\u0144ski, tw\u00f3rca i szef zespo\u0142u projektu \u201eDNA Miasta\u201d, zast\u0119pca redaktorki naczelnej \u201eMagazynu Miasta\u201d, kt\u00f3ry koordynowa\u0142 prace nad polityk\u0105 muralow\u0105 Krakowa.<\/p><\/p>\n\n\n\n Murale to nie tylko kwestia jako\u015bci pracy i warto\u015bci artystycznej sztuki, ale tak\u017ce szereg kryteri\u00f3w formalnych i wyzwa\u0144, takich jak np. konserwacja, aspekty techniczne wykonania pracy, trwa\u0142o\u015b\u0107. Za pomoc\u0105 polityki muralowej miasto chce przeciwdzia\u0142a\u0107 s\u0142abej jako\u015bci artystycznej i technicznej murali, brakowi poszanowania kontekstu miejsca, a tak\u017ce komercjalizacji oraz nadprodukcji murali reklamowych.<\/p><\/p>\n\n\n\n Jak osi\u0105gn\u0105\u0107 za\u0142o\u017cone cele? Pierwszym etapem jest powo\u0142anie specjalnego Zespo\u0142u ds. murali, kt\u00f3ry b\u0119dzie zajmowa\u0142 si\u0119 realizacj\u0105 polityki muralowej. Zesp\u00f3\u0142 b\u0119dzie odpowiedzialny za opiniowanie nowych wniosk\u00f3w, a tak\u017ce gromadzenie i udost\u0119pnianie dokumentacji zwi\u0105zanej z istniej\u0105cymi i powstaj\u0105cymi muralami, prowadzenie analiz umo\u017cliwiaj\u0105cych ocen\u0119 aktualnej kondycji krakowskich murali i dokonywanie zmian w polityce muralowej. B\u0119dzie te\u017c koordynowa\u0107 wsp\u00f3\u0142prac\u0119 z poszczeg\u00f3lnymi, nie zawsze w tym temacie zintegrowanymi, jednostkami miasta zaanga\u017cowanymi w powstawanie murali albo wydawanie opinii cz\u0105stkowych.<\/p><\/p>\n\n\n\n Zesp\u00f3\u0142 ds. murali b\u0119dzie dzia\u0142a\u0142 zgodnie z opracowanym w nowej polityce muralowej systemem oceny, co oznacza, \u017ce osoby zg\u0142aszaj\u0105ce si\u0119 z propozycjami nowych murali b\u0119d\u0105 musia\u0142y odpowiedzie\u0107 na szereg pyta\u0144 zwi\u0105zanych z ich warto\u015bci\u0105 artystyczn\u0105, kontekstem miejsca, aspektami technicznym czy przewidywanej trwa\u0142o\u015bci pracy. Ocena ka\u017cdego wniosku b\u0119dzie bazowa\u0142a na kryteriach opracowanych na podstawie wypowiedzi 78 tw\u00f3rc\u00f3w i przedstawicieli urz\u0119du. Zesp\u00f3\u0142 ma przenosi\u0107 tak\u017ce ci\u0119\u017car zaanga\u017cowania na spo\u0142ecze\u0144stwo obywatelskie i oceny ekspert\u00f3w. W zwi\u0105zku z tym, w prace zespo\u0142u, poza przedstawicielami miasta, w\u0142\u0105cz\u0105 si\u0119 tak\u017ce tw\u00f3rcy, badacze zjawiska, kuratorzy i pasjonaci sztuki muralu. Szczeg\u00f3\u0142owe informacje o mo\u017cliwo\u015bci do\u0142\u0105czenia do zespo\u0142u w formie naboru os\u00f3b chc\u0105cych si\u0119 zaanga\u017cowa\u0107 w proces, pojawi\u0105 si\u0119 na pocz\u0105tku stycznia w krakowskim Biuletynie Informacji Publicznej oraz w mediach miejskich.<\/p><\/p>\n\n\n\n W strukturach Wydzia\u0142u Kultury i Dziedzictwa Narodowego UMK utworzone zosta\u0142o tak\u017ce stanowisko ds. sztuki publicznej. Funkcj\u0119 t\u0119 b\u0119dzie pe\u0142ni\u0142a Ewelina Sokalskyy – absolwentka wiedzy o kulturze, studi\u00f3w podyplomowych po\u015bwi\u0119conych zarz\u0105dzaniu obiektami kultury oraz ochronie i promocji dziedzictwa kulturowego, wieloletni pracownik Wydzia\u0142\u00f3w Promocji i Turystyki oraz Komunikacji Spo\u0142ecznej Urz\u0119du Miasta Krakowa. Jej rola jest kluczowa \u2013 b\u0119dzie nie tylko pierwszym kontaktem dla ca\u0142ego \u015brodowiska tw\u00f3rc\u00f3w i kurator\u00f3w murali oraz wszystkich innych os\u00f3b zainteresowanych t\u0105 dziedzin\u0105 sztuki, ale w\u015br\u00f3d jej zada\u0144 b\u0119dzie r\u00f3wnie\u017c koordynacja procesu oceny oraz wymiany informacji na temat tworzenia nowych i konserwacji ju\u017c istniej\u0105cych prac.<\/p><\/p>\n\n\n\n Troska o nieustanny rozw\u00f3j murali znalaz\u0142a sw\u00f3j wyraz w koncepcji stworzenia otwartej galerii muralu. T\u0119 rol\u0119 b\u0119d\u0105 pe\u0142ni\u0142y co najmniej cztery \u015bciany w przestrzeni Krakowa, na kt\u00f3rych b\u0119d\u0105 cyklicznie powstawa\u0107 nowe murale. B\u0119d\u0105 one dokumentowane i u\u0142o\u017c\u0105 si\u0119 w form\u0119 zmiennej ekspozycji, zast\u0119powane b\u0119d\u0105 kolejnymi realizacjami co 2-4 lata, w zale\u017cno\u015bci od jako\u015bci realizacji i stanu technicznego murali. Decyzje w tej sprawie b\u0119dzie podejmowa\u0142 powo\u0142any zesp\u00f3\u0142 ds. murali.<\/p><\/p>\n\n\n\n Dodatkowo miasto realizuje stypendia tw\u00f3rcze w dziedzinie sztuki publicznej, stanowi\u0105ce form\u0119 wsparcia finansowego dla artyst\u00f3w i artystek, jak r\u00f3wnie\u017c wspiera sztuk\u0119 publiczn\u0105 w ramach konkurs\u00f3w na wzbogacenie oferty kulturalnej w ramach mecenatu Gminy Miejskiej Krak\u00f3w.<\/p><\/p>\n\n\n\n \n\nFot. Materia\u0142y Galerii Krakowskiej\n\n<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":" Krak\u00f3w wprowadza pioniersk\u0105 polityk\u0119 muralow\u0105. Ma ona okre\u015bli\u0107 warunki wspierania rozwoju nowych murali, a jednocze\u015bnie piel\u0119gnacji ju\u017c zrealizowanych i najbardziej warto\u015bciowych malowide\u0142 wielkoformatowych obecnych w przestrzeni publicznej miasta. Polityka muralowa … <\/p>\n","protected":false},"author":1,"featured_media":28545,"comment_status":"closed","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[3,2,1],"tags":[],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/patriotycznykrakow.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/28543"}],"collection":[{"href":"https:\/\/patriotycznykrakow.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/patriotycznykrakow.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/patriotycznykrakow.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/users\/1"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/patriotycznykrakow.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=28543"}],"version-history":[{"count":0,"href":"https:\/\/patriotycznykrakow.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/28543\/revisions"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/patriotycznykrakow.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/media\/28545"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/patriotycznykrakow.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=28543"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/patriotycznykrakow.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=28543"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/patriotycznykrakow.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=28543"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}Zesp\u00f3\u0142 ds. murali<\/h3>\n\n\n\n
Stanowisko ds. sztuki publicznej<\/h3>\n\n\n\n
Otwarta galeria muralu<\/h3>\n\n\n\n