Na pocz\u0105tku grudnia zako\u0144czono ostatni etap rob\u00f3t budowlano-konserwatorskich prowadzonych przy zabytkowym murze wzd\u0142u\u017c po\u0142udniowej granicy cmentarza Rakowickiego. Wykonana w tym roku restauracja odcinka muru o d\u0142ugo\u015bci 102 m zamyka prowadzone od ponad dekady prace przy po\u0142udniowej cz\u0119\u015bci muru nekropolii, realizowane na zlecenie Zarz\u0105du Cmentarzy Komunalnych w Krakowie.<\/p><\/p>\n\n\n\n
Mur cmentarza Rakowickiego zosta\u0142 wpisany do rejestru zabytk\u00f3w decyzj\u0105 z 7 czerwca 1976 r. Prace budowlano-konserwatorskie na po\u0142udniowej jego cz\u0119\u015bci, licz\u0105cej oko\u0142o 690 m, prowadzone by\u0142y od 2009 r. Szczeg\u00f3lnej rekonstrukcji wymaga\u0142y zw\u0142aszcza fragmenty ceglanego ogrodzenia powsta\u0142e w latach 30. XIX wieku.<\/p><\/p>\n\n\n\n
Ostatni etap realizowany na odcinku 102 m, kt\u00f3ry stanowi\u0142 kontynuacj\u0119 prac zako\u0144czonych na pocz\u0105tku grudnia 2020 r., polega\u0142 m.in. na r\u0119cznej rozbi\u00f3rce muru zagro\u017conego zawaleniem oraz wysegregowaniu i oczyszczeniu cegie\u0142 do ponownego wbudowania w jego struktur\u0119, odtworzeniu rozebranych fragment\u00f3w muru z u\u017cyciem ceg\u0142y nowej \u2013 o odpowiedniej wielko\u015bci i kolorze, uzupe\u0142nieniu ubytk\u00f3w, odtworzeniu oryginalnych w\u0105tk\u00f3w, wykonaniu nowego zbrojonego fundamentu, wykonaniu nowych nakryw ze sztucznego kamienia z kapinosami (lastriko \u2013 kolorystyka, rodzaj wype\u0142niacza i opracowanie powierzchni dostosowane do lastriko z okresu mi\u0119dzywojennego, u\u017cytego do wykonania epitafi\u00f3w na murze), a tak\u017ce odtworzeniu od strony cmentarza gzymsu wie\u0144cz\u0105cego mur \u2013 na rdzeniu ceglanym przy u\u017cyciu zaprawy (na podstawie zdj\u0119\u0107 z lat mi\u0119dzywojennych). Koszt tych prac w 2021 r. wyni\u00f3s\u0142 1 169 000,00 z\u0142.<\/p><\/p>\n\n\n\n
Nale\u017cy zaznaczy\u0107, \u017ce rekonstrukcja techniczna i estetyczna muru po\u0142udniowego rakowickiej nekropolii polega\u0142a nie tylko na naprawie (m.in. wzmocnienie fundament\u00f3w i konstrukcji muru, wykonanie izolacji, przemurowanie fragment\u00f3w najbardziej zniszczonych, wymiana pop\u0119kanych i odparzonych cementowych tynk\u00f3w na nowe tynki renowacyjne, wykonanie nowego spoinowania), ale tak\u017ce na cz\u0119\u015bciowym przywr\u00f3ceniu pierwotnego wygl\u0105du muru zmienionego po II wojnie \u015bwiatowej w wyniku licznych i niew\u0142a\u015bciwie wykonanych napraw. Powr\u00f3t do pierwotnego stanu wymaga\u0142 przeprowadzenia wspomnianych wcze\u015bniej prac \u2013 wymiany zwie\u0144czenia betonowego muru na lastrikowe p\u0142yty nakrywkowe oraz przywr\u00f3cenia prostego gzymsu w jego koronie.<\/p><\/p>\n\n\n\n
To jednak nie wszystko \u2013 w ramach wielu etap\u00f3w restauracji muru po\u0142udniowego wykonano tak\u017ce szereg innych zada\u0144. Trzeba bowiem przypomnie\u0107, \u017ce mur to nie tylko ogrodzenie cmentarza, ale tak\u017ce integralna cz\u0119\u015b\u0107 kwatery legionowej i miejsce ekspozycji 77 tablic epitafijnych. Tablice te wymaga\u0142y napraw konserwatorskich, uczytelnienia, a nawet odtworzenia zatartych fragment\u00f3w inskrypcji, symboli i motyw\u00f3w dekoracyjnych (w przypadku niewyra\u017anych napis\u00f3w niekiedy konieczna by\u0142a dodatkowa kwerenda archiwalna).<\/p><\/p>\n\n\n\n
Po\u015brodku linii \u017co\u0142nierskich mogi\u0142 umiejscowione zosta\u0142y filary flankuj\u0105ce pomnik po\u015bwi\u0119cony Legionom Polskim \u2013 \u017co\u0142nierzom poleg\u0142ym w walkach w latach 1914\u20131918. W zakresie prac znalaz\u0142y si\u0119 dwie figury or\u0142\u00f3w wie\u0144cz\u0105ce wspomniane filary. Restauracja prowadzona by\u0142a w miejscu, gdzie niemal\u017ce na styku z murem znajduj\u0105 si\u0119 mogi\u0142y \u017co\u0142nierzy, co wymaga\u0142o wyj\u0105tkowej ostro\u017cno\u015bci przy realizowaniu prac ziemnych (w obr\u0119bie fundament\u00f3w) oraz konstruowania zabezpiecze\u0144 naziemnych cz\u0119\u015bci mogi\u0142. W pewnym stopniu uda\u0142o si\u0119 odzyska\u0107 materia\u0142 ceramiczny i po jego segregacji wytypowa\u0107 pojedyncze ceg\u0142y do powt\u00f3rnego wykorzystania (odzyskanymi ceg\u0142ami mo\u017cna by\u0142o wykona\u0107 reperacje tylnej cz\u0119\u015bci pomnika \u2013 fragment z or\u0142ami), gdzie mur eksponowany jest w w\u0105tkach ceglanych.<\/p><\/p>\n\n\n\n
W 2019 r. prace remontowe przy zabytkowym murze po\u0142udniowym na cmentarzu Rakowickim znacznie przyspieszy\u0142y. Dla por\u00f3wnania w ci\u0105gu dziewi\u0119ciu lat (2009\u20132018) wykonano remont na odcinku o \u0142\u0105cznej d\u0142ugo\u015bci 350,5 m za kwot\u0119 2 100 454,68 z\u0142, natomiast przez ostatnie trzy lata (2019-2021) odrestaurowano odcinek o d\u0142ugo\u015bci 352 m za \u0142\u0105czn\u0105 kwot\u0119 3 712 017,36 z\u0142.<\/p><\/p>\n\n\n\n
Przeprowadzenie wszystkich etap\u00f3w rob\u00f3t by\u0142o mo\u017cliwe dzi\u0119ki \u015brodkom z bud\u017cetu miasta oraz dofinansowaniu z Narodowego Funduszu Rewaloryzacji Zabytk\u00f3w Krakowa. Dofinansowanie z NFRZK w latach 2018\u20132020 wynios\u0142o 566 912,75 z\u0142, w tym: w 2018 r. \u2013 379 230,86 z\u0142 (41,55 proc. warto\u015bci zadania), w 2019 r. \u2013 97 081,59 z\u0142 (42 proc. warto\u015bci zadania), w 2020 r. \u2013 90 600,30 z\u0142 (42 proc. warto\u015bci zadania).<\/p><\/p>\n\n\n\n
W drugiej po\u0142owie sierpnia 2020 r. rozpocz\u0119to przedostatni etap rob\u00f3t przy murze po\u0142udniowym \u2013 w ramach zadania inwestycyjnego prowadzonego przez Zarz\u0105d Inwestycji Miejskich w Krakowie pod nazw\u0105 \u201eRestauracja muru po\u0142udniowego cmentarz Rakowice\u201d. 10 grudnia 2020 r. zg\u0142oszono do odbioru roboty budowlano-konserwatorskie przy odcinku muru o \u0142\u0105cznej d\u0142ugo\u015bci ok. 123,64 m. Ich warto\u015b\u0107 wynios\u0142a 1 169 000,00 z\u0142.<\/p><\/p>\n\n\n\n
Kolejnym du\u017cym przedsi\u0119wzi\u0119ciem na cmentarzu Rakowickim b\u0119dzie remont wschodniego muru nekropolii. ZCK posiada ju\u017c kompleksow\u0105 dokumentacj\u0119 projektow\u0105 wraz z pozwoleniem konserwatorskim oraz pozwoleniem na budow\u0119. Z\u0142o\u017cono r\u00f3wnie\u017c wniosek do NFRZK o dofinansowanie zadania w roku 2022.<\/p><\/p>\n\n\n\n
\n\nFot. Zarz\u0105d Cmentarzy Komunalnych w Krakowie\n\n<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"
Na pocz\u0105tku grudnia zako\u0144czono ostatni etap rob\u00f3t budowlano-konserwatorskich prowadzonych przy zabytkowym murze wzd\u0142u\u017c po\u0142udniowej granicy cmentarza Rakowickiego. Wykonana w tym roku restauracja odcinka muru o d\u0142ugo\u015bci 102 m zamyka prowadzone … <\/p>\n","protected":false},"author":1,"featured_media":28496,"comment_status":"closed","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[3,2,1],"tags":[],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/patriotycznykrakow.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/28493"}],"collection":[{"href":"https:\/\/patriotycznykrakow.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/patriotycznykrakow.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/patriotycznykrakow.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/users\/1"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/patriotycznykrakow.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=28493"}],"version-history":[{"count":0,"href":"https:\/\/patriotycznykrakow.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/28493\/revisions"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/patriotycznykrakow.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/media\/28496"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/patriotycznykrakow.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=28493"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/patriotycznykrakow.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=28493"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/patriotycznykrakow.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=28493"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}